Tiết 45 thanh ngu

Nước non lận đận một mình Thân cò bấy nay lên thác xuống ghềnh Nhận xét về cấu tạo của cụm từ:... THÀNH NGỮ b Nhanh như chớp: hành động nhanh, chớp nhoáng, gọn và quyết liệt.. => bắt ngu

Kiểm tra bài cũ

1/ Thế nào là từ đồng âm? Cho ví dụ.

2/ Thế nào là từ trái nghĩa?

Con ngựa lồng lên lồng lồng lồng chim

nh¾m ><

më

khãc ><

cưêi

nhanh >< chậm

Mắt nhắm mắt mở

Kẻ khóc người cười

THÀNH NGỮ

I THẾ NÀO LÀ THÀNH NGỮ?

Nước non lận đận một mình Thân cò bấy nay lên thác xuống ghềnh

Nhận xét về cấu tạo của cụm từ:

THÀNH NGỮ

b) Nhanh như chớp:

hành động nhanh, chớp nhoáng, gọn và quyết liệt.

=> phép chuyển nghĩa so sánh

THÀNH NGỮ

c) Điều hay lẽ phải:

là cái đúng, cái chân lý cần phải theo.

=> bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen

* Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh.

* Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp

từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ,

so sánh,

GHI NHỚ

THÀNH NGỮ

Chú ý:

Ba chìm bảy nổi Bảy nổi ba chìm

Nhanh như chớp Nhanh như cắt (sóc, gió )

THÀNH NGỮ

Thành ngữ có cấu tạo cố định nhưng tính cố

định của thành ngữ cũng chỉ là tương đối.

Thành ngữ có cấu tạo cố định nhưng tính cố

định của thành ngữ cũng chỉ là tương đối.

II SỬ DỤNG THÀNH NGỮ:

1 Xác định vai trò ngữ pháp

a) Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non.

c Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang… (Tô Hoài)

Được hiểu thông qua phép chuyển nghĩa (Ẩn dụ)

Bắt nguồn

từ nghĩa đen của các từ

tạo nên nó

Bắt nguồn

từ nghĩa đen của các từ

tạo nên nó

đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một

số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ so sánh …

Trên đe dưới búa

Mưa to, gió lớn Trời mưa rất to kèm theo gió lớn và sấm chớp

GHI NHỚ

THÀNH NGỮ

*Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh

từ, cụm động từ,

* Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc, có tính hình tượng, tính biểu cảm cao.

III LUYỆN TẬP

THÀNH NGỮ

- Sơn hào hải vị

b) - Khỏe như voi: sức khỏe hơn người nhiều lần

Kể chuyện để thấy rõ lai lịch của các thành ngữ:

2/

Thầy bói xem voi

Ếch ngồi đáy giếng

Phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp mà lại huênh hoang, đồng thời khuyên nhủ chúng

ta phải mở rộng tầm hiểu biết, không chủ quan, kiêu ngạo.

Ếch ngồi đáy giếng

THÀNH NGỮ

Con người khi tìm hiểu về một sự vật, sự việc nào đó phải xem xét chúng một cách toàn diện.

Thầy bói xem voi

- Sinh cơ lập nghiệp

THÀNH NGỮ 3/ Điền thêm yếu tố để thành ngữ được trọn vẹn:

ĐUỔ I HÌN

GỮ

Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược

THÀNH NGỮ

Ném tiền qua cửa sổ

Tiêu pha lãng phí,hoang tàn, ngông cuồng

Lên voi xuống chó

Lúc vinh hiển, lúc thất thế.

Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược

nhàng,thống nhất…

-Sinh nở dễ dàng, an toàn ,thuận lợi,

mẹ con đểu khoẻ mạnh

Đàn gảy tai trâu

THÀNH NGỮ

Xanh vỏ đỏ lòng

Ba chìm bảy nổi

Đầu voi đuôi chuột

THÀNH NGỮ

Kẻ khóc người cười THÀNH NGỮ

NGỒI MÁT ĂN BÁT VÀNG

NƯỚC MẮT CÁ XẤU

- Nắm nội dung bài học;

- Sưu tầm thêm thành ngữ và giải nghĩa các thành ngữ ấy;