cục tác cục ta” Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ Câu hỏi: Trong hai ví dụ trên, những từ ngữ nào được lặp đi lặp lại?. Việc lặp lại các từ ngữ nghe, vì c
Trang 1rất vui, như keo sơn anh em
một nhà Đầy tình thân, quý
mến nhau, luôn thi đua học
chăm tiến tới Quyết kết
đoàn, giữ vững bền, giúp đỡ
nhau xứng đáng trò ngoan.
(Lớp chúng mình – Bảo An)
Trang 2rất vui , như keo sơn anh em
một nhà Đầy tình thân, quý
mến nhau, luôn thi đua học
chăm tiến tới Quyết kết
đoàn, giữ vững bền, giúp đỡ
nhau xứng đáng trò ngoan.
(Lớp chúng mình – Bảo An)
Trang 3I ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ
1 Xét ví dụ
Trang 4Ví dụ 1
Ví dụ 2Cháu chiến đấu hôm nay
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
T rên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Câu hỏi: Trong hai ví dụ trên, những từ ngữ nào được lặp đi lặp lại? Lặp lại mấy lần? Nhận xét cấu tạo của những từ ngữ đó?
Trang 5Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
“Nghe” -> Lặp lại 3 lần(1 từ )
“Nghe” -> Lặp lại 3 lần(1 từ ) “ Vì”-> Lặp lại 4 lần (1 từ )
Tác dụng: Từ “nghe” : nhấn
mạnh cảm giác của người lính
khi nghe tiếng gà trưa.
Tác dụng: Từ “nghe ” : nhấn
mạnh cảm giác của người lính
khi nghe tiếng gà trưa.
Tác dụng: Từ “vì” : nhấn mạnh nguyên nhân chiến đấu của
người chiến sĩ.
Việc lặp lại các từ ngữ nghe, vì có tác dụng gì?
Việc lặp lại các từ ngữ
nghe , vì có tác dụng gì?
? Vậy em hiểu thế nào là phép điệp ngữ
và điệp ngữ?
Trang 6GV: Lê Thị Xuân Huyền
2 Kết luận:
- Phép điệp ngữ là biện pháp tu từ lặp lại từ ngữ hoặc cả một câu.
- Điệp ngữ : từ ngữ được lặp lại.
- Tác dụng của điệp ngữ : làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh, tăng tính biểu cảm.
Trang 7Bài tập: Theo em việc lặp đi lặp lại từ ngữ
có tác dụng biểu cảm không?
Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều
loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa
thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em
trồng hoa hồng Em trồng cả hoa lay ơn nữa
Ngày quốc tế phụ nữ, em hái hoa sau vườn
nhà em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em.
Trang 8Bài tập: Theo em việc lặp đi lặp lại
từ ngữ có tác dụng biểu cảm không?
Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày quốc tế phụ nữ, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em.
Không bi u c m, làm câu văn ể ả
Trang 9Sửa lại :
Phía sau nhà em có một mảnh vườn Trên
mảnh vườn ấy, em trồng rất nhiều loài hoa: hoa cúc, hoa thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồng và
cả hoa lay ơn Nhân ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa ở vườn rau nhà tặng mẹ và tặng chị.
Trang 10I/ ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ: II/ CÁC DẠNG ĐIỆP NGỮ:
1 Xét ví dụ:
BÀI TẬP NHÓM:
NHÓM 1: CÂU a NHÓM 2: CÂU b NHÓM 3: CÂU c
Trang 11a) Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục … cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
(Xuân Quỳnh)
b) Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em
biết mấy.
(Phạm Tiến Duật)
c) Cùng trông lại mà cùng chẳng
thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
(Đoàn Thị Điểm?)
Trang 12Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ”
(Xuân Quỳnh)
b Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều
….
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy.
(Phạm Tiến Duật)
c. Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
(Đoàn Thị Điểm ?)
GỢI Ý:
Chọn các từ ngữ sau để hoàn thiện vào bảng phụ: Từ ngữ lặp lại khác dòng
Trang 13Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ”
(Xuân Quỳnh)
b Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều
….
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy.
(Phạm Tiến Duật)
c. Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
(Đoàn Thị Điểm ?)
- Mỗi từ “Nghe”
nằm khác dòng thơ, có sự cách quãng.
- Các điệp ngữ nối tiếp nhau trong cùng một câu thơ, được ngăn cách bởi dấu phẩy.
- Từ ở cuối câu trên lặp lại đầu câu dưới.
Điệp ngữ cách quãng
Điệp ngữ nối tiếp
Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)
Trang 14a) Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục … cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
(Xuân Quỳnh)
b) Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em
biết mấy.
(Phạm Tiến Duật)
c) Cùng trông lại mà cùng chẳng
thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
(Đoàn Thị Điểm?)
Trang 15I/ ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ:
Nối tiếp : Từ ngữ lặp lại đứng cạnh nhau, nối tiếp nhau
Chuyển tiếp: Từ ngữ lặp lại đứng cuối câu trước, đầu câu
Trang 16I/ ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ: II/ CÁC DẠNG ĐIỆP NGỮ:
III/ LUYỆN TẬP :
THẢO LUẬN CẶP
BÀI 1, 2/SGK/153
Trang 17a -Một dân tộc đã gan góc: lặp 2 lần nhấn mạnh sự anh
dũng, kiên cường của dân tộc.
- Dân tộc đó phải được : lặp 2 lần nhấn mạnh quyền được hưởng tự do, độc lập của dân tộc.
a/ Một dân tộc đã gan góc chống ách
nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập !
(Hồ Chí Minh)
Bài tập 1:Tìm điệp ngữ trong
đoạn trích và cho biết tác giả
muốn nhấn mạnh điều gì?
Bài tập 1:Tìm điệp ngữ trong
đoạn trích và cho biết tác giả
muốn nhấn mạnh điều gì?
Trang 18b/ Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm
Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.
(Ca dao)
Bài tập 1:
- Đi cấy: 2 lần; trông: 9 lần
Nhấn mạnh sự vất vả, nỗi lo lắng và hi vọng của người nông dân.
Trang 19Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ
Một giấc mơ thôi
(Khánh Hoài)
- Xa nhau: lặp 2 lần Điệp ngữ cách quãng.
- Một giấc mơ: lặp 2 lần Điệp ngữ chuyển tiếp.
chúng thuộc dạng nào?
Trang 21Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau?
( Sóng - Xuân Quỳnh )
Trang 23Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau?
(Sóng - Xuân Quỳnh)
Trang 24TÌM TÒI MỞ RỘNG
Đề:
Hãy viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ Trao đổi bài viết với các bạn khác Nêu nhận xét về cách dùng điệp ngữ trong bài của bạn.
Trang 25CỦNG CỐ
Câu 1 Điệp ngữ là gì?
A từ ngữ được lặp lại.
B việc vận dụng sự gần âm, đồng âm để tạo ra
lối diễn đạt vui nhộn, hài hước.
C biện pháp tu từ lặp lại từ ngữ hoặc cả một câu
D làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh và tăng tính
biểu cảm.
A.
Trang 26Câu 2 Xác định kiểu điệp ngữ trong đoạn thơ dưới đây
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
A Điệp ngữ cách quãng
B Điệp ngữ nối tiếp
C Điệp ngữ chuyển tiếp
A
Trang 27DẶN DÒ:
Về nhà học bài:
- Thế nào là điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ?
- Nêu các dạng của điệp ngữ?
Hoàn thành bài tập 4 trong SGK.
Đọc trước bài: Một thứ quà của lúa non: Cốm
Chuẩn bị bài phần Tiếng Việt: Chơi chữ