tiết 50 THÀNH NGỮ

Có âm thanh giống nhau , nghĩa khác xa nhau và liên quan với nhau.. Có âm thanh giống nhau , nghĩa gần nhau và liên quan với nhau.. Có âm thanh giống nhau , nghĩa khác xa nhau và không

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Từ đồng âm là từ ?

A Có âm thanh giống nhau , nghĩa khác xa nhau và liên quan với nhau

B Có âm thanh giống nhau , nghĩa gần

nhau và liên quan với nhau

C Có âm thanh giống nhau , nghĩa khác xa nhau và không liên quan đến nhau

D Có âm thanh giống nhau , nghĩa trái

ngược nhau

Câu 2 : Gi i nghĩa ti ng “đ ng” ả ế ồ trong các tr ườ ng h p sau : ợ

A Trống đồng

B Đồng lòng

- > Chất liệu bằng kim loại đồng

- > Cùng ( giống nhau )

Lên thác

xuống

ghềnh

Thành ngữ

Có cấu tạo cố định

Biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh

TÌM NHỮNG BIẾN THỂ CỦA các THÀNH NGỮ SAU ?

- Đứng núi này trông núi nọ

Đứng núi này trông núi kia Đứng núi này trông núi khác

( Ca dao )

Nhanh như chớp

=> Hành động rất nhanh , chỉ diễn ra

trong khoảnh khắc

( Như ánh chớp loé

lên rồi tắt ngay)

Được hiểu thông qua phép chuyển nghĩa( So sánh)

* VÍ DỤ 2 :

Bắt nguồn

từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó

Mưa to, gió lớn

Trời mưa rất to kèm theo gió

lớn và sấm chớp

* VÍ DỤ 3:

Đi guốc trong bụng → Hiểu hết, biết tỏng mọi

suy nghĩ và tâm địa của người khác -> Nói quá

* VÍ DỤ 4:

Được hiểu thông qua phép chuyển nghĩa như : ẩn

dụ , so sánh …

Tham sống sợ chết

Ruột để ngoài da.

Ếch ngồi đáy giếng Năm châu, bốn bể

Mẹ goá, con côi

=> Miệng nói từ bi , thương người mà lòng thì nham hiểm , độc địa

Rắn

* Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định , biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh

* Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa

như ẩn dụ , so sánh …

1 VÍ DỤ 1 :

c Cây cao bóng cả ở đây là các bác đấy

a Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giúp em một cái ngách sang nhà anh , phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang …

So sánh hai cách nói sau:

C ÂU CÓ SỬ DỤNG THÀNH NGỮ C ÂU KHÔNG SỬ DỤNG THÀNH NGỮ

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

với nước non Bảy nổi ba chìm

Vất vả, lận đận,long đong với nước non

Nước non lận đận một mình

Thân cò lên thác xuống ghềnh

bấy nay

Nước non lận đận một mìnhThân cò trôi nổi , phiêu bạt ,

* Thành ngữ có thể làm chủ ngữ , vị ngữ

trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh

từ , động từ …

* Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc , có tính hình tượng , tính biểu cảm cao

T×m thµnh ng÷ trong c¸c vÝ dô sau :

Rét tháng tư, nắng dư tháng tám

Rét như cắt

Tấc đất, tấc vàng Chớp đông nhay nháy, gà gáy thì mưa

Nhanh như cắt

Bài tập 1

-> Những món ăn ngon quý hiếm được lấy từ trên rừng,dưới biển

-> Những món ăn ngon, quý được trình bày đẹp

( Những món ăn của vua ch úa ngày xưa )

a Sơn hào hải vị

Nem công chả phượng

b Khoẻ như voi :

Tứ cố vô thân :

Rất khoẻ

Mồ côi, không anh em họ hàng, nghèo khổ

c Da mồi tóc sương : Chỉ người già, tóc đã b ạc , da đã nổi đồi mồi

Bài tập 2

thuyết và ngụ ngôn

tương ứng để thấy rõ lai lịch của các thành ngữ :

- Lời tiếng nói

chiến cơ

Điền thêm yếu tố để thành ngữ được trọn vẹn

văn tự ruột

cửa sổ ao Bài tập 3

Chuột sa chĩnh gạo

Gạo

=> Rất may mắn, gặp được nơi sung sướng, đầy đủ, nhàn hạ

Bài tập 4:Bài tập 4

Ném tiền qua cửa sổ

Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược

nhàng,thống nhất…

Lên voi xuống chó

=> Sinh nở dễ dàng, an toàn ,thuận lợi,

mẹ con đểu khoẻ mạnh

Đầu voi đuôi chuột

=> Sự việc lúc khởi đầu có vẻ to tát qui

mô Nhưng khi kết thúc lại không ra gì