Tiết 48 Thành ngữ

Bài tập : Nước non lận đận một mình Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay Nhận xét cấu tạo và ý nghĩa của cụm từ gạch chân:...  Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, mang một ý ng

Chuyên đề

Phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo

của học sinh Giáo viên thực hiện: Đỗ Thị Thu Hương

Trường THCS Hoàn Kiếm

1 “Giang sơn“ thuộc loại từ này?

2 Những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau?

3 Trong từ này, các tiếng quan hệ với nhau về mặt âm thanh?

4 Những từ có nghĩa trái ngược nhau?

5 Những từ dùng để trỏ hoặc hỏi về người, hoạt động, tính chất?

6 “Tươi tốt“ thuộc loại từ này?

7 Từ “đường“ trong “đường ăn“ và “đường đi“ là từ ?

8 Những từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ, dùng để liên kết?

Thµnh ng÷

Bài tập :

Nước non lận đận một mình Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay Nhận xét cấu tạo và ý nghĩa của cụm từ gạch chân:

lên trên thác xuống dưới ghềnh lên ghềnh xuống thác

 Cụm từ “lên thác xuống ghềnh” có cấu tạo

cố định.

Bài tập :

Nhận xét cấu tạo và ý nghĩa của cụm từ gạch chân:

lên thác xuống ghềnh

lªn th¸c xuèng ghÒnh:

 Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố

định, mang một ý nghĩa hoàn chỉnh.

1 Bµi tËp 1 :

Nhanh nh­ chíp:

DiÔn biÕn nhanh nh­ tia chíp

Trên đe dưới búa:

Tình trạng bị kìm kẹp, chèn ép từ các phía, không có lối thoát.

 Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp

từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ,

so sánh,

Bài tập 2 : Xác định vai trò ngữ pháp của thành ngữ

trong các câu sau:

a, Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

b, Con Rồng cháu Tiên là một truyền thuyết về nòi giống của dân tộc ta

c, Cách nói một tấc đến giời của nó khiến mọi người rất khó chịu

b Con Rồng cháu Tiên là một truyền thuyết

về nòi giống của dân tộc ta.

Chủ ngữ

a Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

V ị ngữ

c Cách nói một tấc đến giời của nó khiến mọi người rất khó chịu.

phụ ngữ

Bài tập 2 : Xác định vai trò ngữ pháp của thành ngữ

trong các câu sau:

 Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ

trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh

từ, cụm động từ

Bài tập

b Con Rồng cháu Tiên là một truyền thuyết về nòi giống của dân tộc ta.

a Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

(Trích Bánh trôi nước – Hồ Xuân Hương)

c Cách nói một tấc đến giời của nó khiến mọi ngư

ời rất khó chịu.

( Lời của Hoa truyện Bạn bè )“ ”

Hãy diễn đạt ý nghĩa của các câu sau mà không

sử dụng thành ngữ:

Thµnh ng÷ ng¾n gän, hµm sóc, cã tÝnh h×nh t­ îng, tÝnh biÓu c¶m cao.

 Điền thành ngữ thích hợp vào chỗ trống để

hoàn thành câu sau:

Mẹ nói với con như

Mẹ nói với con như nước

thành ngữ

đồng nghĩa với nhau.

Mẹ nói với con như nước

đổ lá khoai.

 Các thành ngữ đồng nghĩa có thể thay thế nhau

 Chú ý 1:

§øng nói nä tr«ng nói kia

Ba ch×m b¶y næi

 T×m nh÷ng biÕn thÓ cña c¸c thµnh ng÷ sau?

§øng nói nµy tr«ng nói nä

§øng nói nµy tr«ng nói kh¸c

B¶y næi ba ch×m N¨m ch×m b¶y næi

 Tuy thành ngữ có cấu tạo cố định nhưng một số ít thành ngữ vẫn có thể có những biến

đổi nhất định.

 Chú ý 2:

c Con ngựa đen nhanh như gió vượt lên dẫn

a Đến ngày lễ Tiên Vương, các lang mang sơn hào hải vị, nem công chả phượng tới, chẳng thiếu thứ gì.

b Sớm mồ côi cha mẹ, tứ cố vô thân, nay có người săn sóc đến mình, Thạch Sanh cảm động, vui vẻ nhận lời.

hải vị, nem công chả phượng tới, chẳng thiếu thứ gì.

săn sóc đến mình, Thạch Sanh cảm động, vui vẻ nhận lời.

Bài 1 Xác định và giải thích ý nghĩa

thành ngữ trong các câu sau?

Nh×n h×nh ®o¸n vµ gi¶i thÝch ý nghÜa cña thµnh ng÷?

Bµi 2

Chã ng¸p ph¶i ruåi

TiÒn

Chuét sa chÜnh g¹o

g¹o

Lªn voi xuèng chã

MÆt d¬i tai chuét

- Đội viết được nhiều đáp án đúng và nhanh nhất sẽ

là đội thắng cuộc

chiÕnc¬

Phần thưởng

3 Phần thưởng là một điểm mười.

2 Phần thưởng là một cái bút.

1 Phần thưởng là một tràng pháo tay.

Phần thưởng

Phần thưởng

Phần thưởng của các em

là một điểm

mười

Phần thưởng

Phần thưởng của các

Phần thưởng

Phần thưởng của các em

là một tràng pháo tay

của các bạn.

Viết đoạn văn ngắn hoặc đoạn thư trong đó có sử dụng các

thành ngữ một cách hợp lý.

Bài 4

So¹n bµi:

C¸ch lµm bµi v¨n biÓu c¶m

vÒ t¸c phÈm v¨n häc