Tiet 104 chuyen doi cau chu dong thanh cau bi dong tt

a Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được hạ xuống từ hôm “hóa vàng”.. b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm“hóa vàng”.Vũ Bằng đượcngười ta => CÂU BỊ ĐỘ

Tiết 102 – Tiếng Việt:

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG

THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG (TT)

Câu chủ động CCĐ

Đối tượng hoạt động

Hoạt động

ĐTHĐ HĐ

Các kí hiệu trong bài

Người ta đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn

thờ ông vải xuống từ hôm “hóa vàng”.

=> CÂU CHỦ ĐỘNG

I.Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

1 Ví dụ:

a) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được

hạ xuống từ hôm “hóa vàng”

b) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ

hôm“hóa vàng”.(Vũ Bằng)

được(người ta)

=> CÂU BỊ ĐỘNG

ĐTHĐ HĐ

=> CÂU BỊ ĐỘNG

CTHĐ

Nội dung: So sánh sự giống và khác nhau trong hai câu trên?

a) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được

hạ xuống từ hôm “hóa vàng”

b) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ

hôm“hóa vàng”.(Vũ Bằng)

được(người ta)

=> CÂU BỊ ĐỘNG

ĐTHĐ HĐ

=> CÂU BỊ ĐỘNG

CTHĐ

Giống

nhau

Nội dung:

Hình thức:

Khác

nhau

a) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được

hạ xuống từ hôm “hóa vàng”

b) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ

hôm“hóa vàng”.(Vũ Bằng)

được(người ta)

=> CÂU BỊ ĐỘNG

ĐTHĐ HĐ

=> CÂU BỊ ĐỘNG

CTHĐ

Giống

nhau

Nội dung: cùng miêu tả về việc hạ cánh màn điều treo

ở đầu bàn thờ ông vải xuống từ hôm “hóa vàng”.

Hình thức: là câu bị động

Khác

nhau Câu a : có từ được và CTHĐ

Câu b: không có từ được và không có CTHĐ

a) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được

hạ xuống từ hôm “hóa vàng”

b) Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ

hôm“hóa vàng”.(Vũ Bằng)

được(người ta)

=> CÂU BỊ ĐỘNG

ĐTHĐ HĐ

=> CÂU BỊ ĐỘNG

CTHĐ

Người ta đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải

xuống từ hôm “hóa vàng”

=> CÂU CHỦ ĐỘNG

Người ta đã hạ cánh màn điều

treo ở bàn thờ ông vải xuống từ

hôm “hóa vàng”

=> CÂU CHỦ ĐỘNG

a) Cánh màn điều treo ở bàn thờ

ông vải đã được (người ta) hạ

xuống từ hôm “hóa vàng”

ĐTHĐ

HĐ

=> CÂU BỊ ĐỘNG

b) Cánh màn điều treo ở bàn thờ

ông vải đã hạ xuống từ

hôm“hóa vàng” HĐ

=> CÂU BỊ ĐỘNG ĐTHĐ

được

ĐTHĐ được / bị (CTHĐ) HĐ

Câu chủ động:

Câu bị động:C1

Câu bị động:C2 CTHĐ

* Có hai cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:

- CÁCH 1: Chuyển từ (hoặc cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu và thêm các từ bị / được vào sau từ, cụm từ ấy.

- CÁCH 2: Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu, đồng thời lược bỏ hoặc biến từ (cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu.

GHI NHỚ

Những câu sau đây có phải là câu bị động không?

Vì sao?

• Bạn em được giải Nhất trong kì thi học sinh giỏi.

• Tay em bị đau.

Hai câu (a) và (b) tuy có dùng được / bị nhưng không phải là câu bị động Vì chủ ngữ trong hai câu trên không có đối tượng hoạt động tác động vào Hai câu trên không có câu tương ứng.

Không phải câu nào có các từ bị, được cũng là câu bị động.

BÀI TẬP 1(SGK) Chuyển câu chủ động dưới đây thành hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau.

a Một nhà sư vô danh đã xây dựng ngôi chùa ấy từ thế kỉ XIII.

b Người ta làm tất cả cánh cửa chùa bằng gỗ lim.

c Chàng kị sĩ buộc con ngựa bạch bên gốc đào.

d Người ta dựng một lá cờ đại ở giữa sân.

BÀI TẬP 1 Chuyển câu chủ động dưới đây thành hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau.

a Một nhà sư vô

danh đã xây dựng

ngôi chùa ấy từ thế

kỉ XIII.

Ngôi chùa ấy được (một nhà sư vô danh) xây dựng

từ thế kỉ XIII.

Ngôi chùa ấy xây từ thế kỉ XIII.

* Lưu ý: Dấu ngoặc đơn ( ) đánh dấu những từ ngữ không bắt buộc phải có mặt trong câu.

Chuyển đổi câu chủ động cho dưới đây thành hai câu

bị động- một câu dùng từ được , một câu dùng từ bị Cho biết sắc thái ý nghĩa của câu dùng từ được với câu dùng từ bị có gì khác nhau?

Người ta đã phá ngôi nhà ấy đi.

Ngôi nhà ấy được người ta phá

đi.

Ngôi nhà ấy bị người ta phá

đi.

=> Tỏ ý hài lòng

=> Sự đánh giá tích cực

=> Tỏ ý tiếc nuối

=> Sự đánh giá tiêu cực

Lưu ý 1:

- Câu bị động có dùng từ được là câu được chuyển đổi theo hướng tích cực, có lợi cho đối tượng, có hàm ý đánh giá tích cực về sự việc được nói đến trong câu.

- Câu bị động có dùng từ bị là câu được chuyển đổi theo hướng tiêu cực, có hại cho đối tượng, có hàm ý đánh giá tiêu cực về sự việc được nói đến trong câu.

•Lưu ý 2:

Khi dùng câu bị động có chứa từ bị hoặc được cần chú ý

đến sắc thái ý nghĩa khi đặt chúng trong văn cảnh.

Bài 3: Viết đoạn văn ngắn từ 4-6 cõu núi về lũng say

mờ văn học của em trong đú cú sử dụng câu bị động.

- Gợi ý:

+ Nội dung đoạn văn

- Sự say mờ văn học của em

- Văn học ảnh hưởng tới đời sống của con người

+ Hỡnh thức:

- Đoạn văn dài từ 4-6 cõu

- Trong đoạn văn phải có ít nhất một câu

bị động

- Phương thức biểu đạt : nghị luận

Em rất yờu văn học Những tỏc phẩm văn học được em nõng niu, trõn trọng và giữ gỡn cẩn thận Chớnh những cõu chuyện, bài thơ hay đó bồi đắp cho em nhiều tỡnh cảm tốt đẹp: đú là tỡnh yờu quờ hương đất nước, tỡnh cảm gia đỡnh …Em nghĩ,

con người sẽ khụng thể cú cuộc sống tinh thần

phong phỳ nếu chưa bao giờ biết đến một tỏc

phẩm văn học.

HƯƠNG DẪN VỀ NHÀ

- Học bài, làm bài tập sách bài tập

- Tập chuyển đổi câu chủ động sang câu bị động.

chủ - vị để mở rộng câu.

Chóc c¸c em häc sinh ch¨m