Slide công nghiệp dược Phản ứng diazo hóa

Đại cương• Khái niệm: Diazo hóa là quá trình hóa học tạo hợp chất diazo từ amin thơm bậc nhất và acid nitrơ • Ý nghĩa: Tạo ra các hợp chất có khả năng phản ứng cao.. Diazo hóa là phản ứn

PHẢN ỨNG DIAZO HOÁ

1 Đại cương

• Khái niệm: Diazo hóa là quá trình hóa học tạo hợp chất diazo từ amin thơm bậc nhất và acid nitrơ

• Ý nghĩa:

Tạo ra các hợp chất có khả năng phản ứng cao

Diazo hóa là phản ứng chủ yếu được dùng trong công nghiệp sản xuất phẩm màu azoic

2 Đặc điểm muối diazoni

• Dạng bột, ít tan trong nước; không bền, có tính phản

ứng rất mạnh (dạng bột khô có thể gây nổ do phân hủy giải phóng N2)

• Dưới tác dụng của nhiệt độ, độ ẩm muối diazoni phân

hủy thành phenol

3 Cơ chế phản ứng

• Bamberger:

3 Cơ chế phản ứng

• Ingold:

4 Các yếu tố ảnh hưởng tới phản ứng diazo hoá

4.1 pH

• Phản ứng diazo hóa được thực hiện trong môi trường

acid, điều kiện tối ưu thường ở pH=1-3

Acid giữ vai trò quan trọng:

- Hòa tan amin dưới dạng muối để tham gia phản ứng

- Giải phóng HNO2 từ natri nitrit cung cấp cho phản

ứng

- Hạn chế phản ứng ngưng tụ giữa muối diazoni với

amin tự do tạo thành hợp chất diazo-amin không tan

- Môi trường acid làm tăng độ bền vững của muối

diazoni

4.2 Nguyên liệu

• Nồng độ thấp phản ứng xảy ra chậm, nồng độ cao sẽ

khó khống chế nhiệt phản ứng, vì đây là phản ứng tỏa nhiệt mạnh

• Lượng NaNO2 thường sử dụng không cần thừa Thừa

sẽ làm giảm độ bền của muổi diazoni và gây ra phản ứng phụ (oxy hóa hay đưa thêm nhóm nitro vào sản phẩm…) Kết thúc phản ứng nếu lượng acid nitrơ còn thừa cần phải phân hủy bằng urê hoặc acid sulfamic

4.3 Cấu trúc amin

• Các nhóm thế có ảnh hưởng mạnh đến tính base, độ

tan của amin thơm ⇒ ảnh hưởng đến việc thực hiện phản ứng diazo hóa Các amin thơm có nhóm hút điện

tử trên nhân rất khó diazo hóa

• Các amin thơm khi diazo hóa không xảy ra đồng thời

vì nhóm diazo tạo thành hút điện tử, gây khó khăn cho việc diazo hóa nhóm amin thứ hai

5 Các phản ứng của muối diazoni

5.1 Phản ứng giải phóng N2

5 Các phản ứng của muối diazoni

5.2 Phản ứng không giải phóng N2

• Phản ứng khử tạo arylhydrazin

• Phản ứng ngưng tụ

6 Ví dụ

• Tổng hợp thuốc hạ nhiệt giảm đau phenazon