giáo án sinh học 7 HKI 4 cột

Ngaøy soạn:12.8.2014 Tiết :1 Baøi daïy : THEÁ GIÔÙI ÑOÄNG VAÄT ÑA DAÏNG PHONG PHUÙ I. Mục tieâu: 1. Kiến thức: Hiểu được thế giới động vật đa dạng, phong phú (về loài, kích thước, về số lượng cá thể và môi trường sống). Xác định được nước ta đã được thiên nhiên ưu đãi, nên có một thế giới động vật đa dạng phong phú như thế nào. 2. Kỹ năng:Reøn kó naêng: Tìm kieám thoâng tin khi ñoïc SGK , quan saùt tranh aûnh ñeå tìm hieåu theá giôùi ñoäng vaät ña daïng phong phuù Giao tieáp , laéng nghe tích cöïc trong hoaït ñoäng nhoùm Töï tin khi trình baøy yù kieán tröôùc nhoùm , toå 3. Thaùi ñoä: Giaùo duïc yù thöùc hoïc taäp, yeâu thích boä moân. II. Chuẩn bị: 1. Chuẩn bị của giaùo vieân: Tranh aûnh veà ñoäng vaät vaø moâi tröôøng soáng cuûa chuùng. 2. Chuẩn bị của học sinh: Xem tröôùc baøi môùi. III. Hoạt ñộng dạy học: 1. Ổn ñịnh tình hình lớp: (1phuùt) Ñieåm danh HS trong lôùp: + Lớp 7A1: + Lớp 7A2: + Lớp 7A3: + Lớp 7A7: 2. Kiểm tra baøi cũ: (khoâng) 3. Giảng baøi mới: (43phuùt) Giới thiệu baøi: (3phuùt) Nước ta ở vùng nhiệt đới, nhiều tài nguyên rừng và được thiên nhiên ưu đãi cho một thế giới động vật ña daïng và phong phuù. Vậy sự đa dạng và phong phú của động vật được theå hieän nhö theá naøo? Để hiểu rõ vấn đề này chúng ta cùng nghiên cứu bài 1. Tiến trình baøi dạy: (40phuùt) TG Hoạt ñộng của giaùo vieân Hoạt ñộng của học sinh Nội dung 17ph Hoạt ñộng 1: Tìm hieåu söï ña daïng loaøi vaø söï phong phuù veà soá löôïng caù theå Yeâu caàu hs nghieân cöùu sgk H1.1 ; H1.2 sgk, traû lôøi caâu hoûi: + Söï ña daïng vaø phong phuù veà soá löôïng loaøi theå hieän ôû ñieåm naøo? ( HS khaù – gioûi) Cho HS lieân heä thöïc teá: + Haõy keå teân caùc loaøi ñoäng vaät: . Khi keùo moät meû löôùi ôû bieån? . Taùt moät ao caù? . Ñaùnh baét ôû hoà? . Chaën doøng nöôùc suoái noâng? + Ban ñeâm muøa heø ôû treân caùnh ñoàng coù nhöõng loaøi ñoäng vaät naøo phaùt ra tieáng keâu? + Em coù nhaän xeùt gì veà soá löôïng caù theå trong baày ong, ñaøn kieán, ñaøn böôùm? Choát kieán thöùc vaø boå sung: +Ñaëc ñieåm cô baûn nhaát laø veà phaàn loaøi . Ngoaøi ra ñoäng vaät coøn ña daïng veà kích thöôùc, hình daïng vaø soá löôïng caù theå. Ñoäng vaät nuoâi cuõng laø moät phaàn cuûa theá giôùi ñoäng vaät, chuùng trôû neân voâ cuøng ña daïng khaùc xa vôùi toå tieân cuûa chuùng. Vd: Töø moät loaïi gaø röøng, hieän nay ta coù gaø thòt, gaø tröùng, gaø choïi, gaø caûnh (gaø tre, gaø Nhaät Baûn). Rieâng ôû nöôùc ta coù gaø ri, gaø Hoà, gaø Ñoâng Caûo,.. Caù nhaân ñoïc thoâng tin, quan saùt , phaân tích ñieåm khaùc nhau ôû töøng loaïi chim => ruùt ra keát luaän : Söï ña daïng vaø phong phuù veà soá löôïng caù theå ñöôïc theå hieän ôû nhöõng ñieåm sau: Soá löôïng loaøi nhiều ,hieän nay có khoản 1,5 trieäu loaøi. Thaûo luaän + Duø ôû ao hoà hay suoái ñeàu coù nhieàu loaøi ñoäng vaät khaùc nhau sinh soáng. + Ban ñeâm muøa heø thöôøng coù moät soá loaøi ñoäng vaät nhö: Coùc, eách, deá meøn, saâu boï,……phaùt ra tieáng keâu. + Soá caù theå trong loaøi raát nhieàu. Ñaïi dieän nhoùm trình baøy, caùc nhoùm khaùc nhaän xeùt, boå sung. 1. Söï ña daïng loaøi vaø söï phong phuù veà soá löôïng caù theå: Theá giôùi ñoäng vaät raát ña daïng veà loaøi vaø soá löôïng caù theå trong loaøi. 17ph Hoạt ñộng 2: Tìm hieåu söï ña daïng veà moâi tröôøng soáng Coù theå noùi traùi ñaát coù bao nhieâu moâi tröôøng soáng thì ôû caùc moâi tröôøng aáy ñeàu coù ñoäng vaät phaân boá, keå caû caùc suoái nöôùc noùng tôùi 600C, caùc ñænh nuùi cao tôùi 8000m vaø caùc vuøng cöïc quanh naêm baêng giaù. Nhöng moâi tröôøng nhieät ñôùi ñöôïc coi laø coù thaønh phaàn loaøi phong phuù, ña daïng nhaát. Yeâu caàu hs quan saùt H1.4, hoaøn thaønh baøi taäp SGK. Cho hs chöõa baøi taäp Cho hs thaûo luaän + Ñaëc ñieåm gì giuùp chim caùnh cuït thích nghi vôùi khí haäu giaù laïnh ôû vuøng cöïc? + Nguyeân nhaân naøo khieán ñoäng vaät ôû nhieät ñôùi ña daïng vaø phong phuù hôn vuøng oân ñôùi, Nam cöïc? + Ñoäng vaät nöôùc ta coù ña daïng, phong phuù khoâng? Taïi sao? + Haõy cho ví duï ñeå chöùng minh söï phong phuù veà moâi tröôøng soáng cuûa ñoäng vaät? Choát kieán thöùc vaø boå sung: +Nöôùc maën: Coù caù vaø caùc loaøi sinh vaät bieån nhö toâm huøm, cua bieån, caù ñuoái, caù voi, caù heo,.. + Nöôùc ngoït: caù roâ, caù treâ, toâm nöôùc ngoït, cua nöôùc ngoït, raùi caù, ñoäng vaät nguyeân sinh,.. + Nöôùc lôï: caù saùu, röôi,.. + Treân caïn: caùc thuù röøng (hoå, voi, baùo,..) caùc thuù nuoâi (choù, meøo, gaø, lôïn,..) + Treân khoâng: caùc loaøi chim, dôi, coân truøng nhö chuoàn chuoàn, chaâu chaáu,.. Lieân heä: Chuùng ta phaûi laøm gì ñeå theá giôùi ñoäng vaät maõi maõi ña daïng, phong phuù? ( HS Yeáu keùm) Caù nhaân töï nghieân cöùu hoaøn thaønh baøi taäp. + Döôùi nöôùc: Caù chình, cá nhà táng, ốc cánh, bạch tuộc, sứa, möïc, cá chình mào,cá mặt trời, sứa lược, cá cần câu, cá răng nhọn, cá bụng to, sứa ống, da gai,… + Treân caïn: Ngỗng trời, quạ, kền kền, bướm, ong, thỏ, quạ xám, hươu, báo gấm, vượn, con lâm, báo mèo, hươu xám,.. + Treân khoâng: Caùc loaøi chim. Caù nhaân vaän duïng kieán thöùc ñaõ coù, trao ñoåi nhoùm + Chim caùnh cuït coù boä loâng daøy, xoáp, lôùp môõ döôùi da daøy > giöõ nhieät. + Khí haäu nhieät ñôùi noùng aåm, thöïc vaät phong phuù, phaùt trieån quanh naêm > thöùc aên nhieàu, nhieät ñoä phuø hôïp. + Nöôùc ta ñoäng vaät cuõng phong phuù vì naèm trong vuøng khí haäu nhieät ñôùi. + Gaáu traéng Baéc cöïc, ñaø ñieåu sa maïc, caù phaùt saùng ñaùy bieån, löôn ñaùy buøn,… Chuùng ta caàn hieåu bieát veà ñaëc ñieåm soáng, ñieàu kieän sinh saûn cuûa chuùng ñeå taïo ñieàu kieän soáng thích hôïp, ñoàng thôøi phaûi coù keá hoaïch ñaùnh baét, khai thaùc hôïp lí, ñaûm baûo keát hôïp khai thaùc vôùi phuïc hoài; ñaëc bieät chuù yù chaêm soùc ñuùng möùc ñoái vôùi caùc loaøi quyù hieám coù nguy cô dieät chuûng. Taïo moâi tröôøng thuaän lôïi cho söï phaùt trieån ñoäng vaät. Choáng oâ nhieãm moâi tröôøng. Khoâng phaù röøng vì röøng laø nôi soáng vaø nôi sinh saûn cuûa ñoäng vaät. Con ngöôøi caàn tieáp tuïc thuaàn döôõng vaø lai taïo ra nhieàu ñoäng vaät nuoâi môùi, goùp phaàn laøm phong phuù ña daïng theá giôùi ñoäng vaät. 2. söï ña daïng veà moâi tröôøng soáng: Ñoäng vaät coù ôû khaép nôi do chuùng thích nghi vôùi moïi moâi tröôøng soáng. 6ph Hoạt ñộng 3: Cuûng coá Goïi hs ñoïc keát luaän chung sgk. Cho HS laøm baøi taäp Theo maãu keû baûng döôùi ñaây, haõy saép xeáp theo thöù töï kích thöôùc cô theå töø nhoû ñeán lôùn caùc ñoäng vaät ñöôïc ñeà caäp trong ngoaëc, ñoàng thôøi neâu moâi tröôøng soáng cuûa chuùng. (Voi Chaâu Phi, toâm soâng, caù voi xanh, ñoäng vaät nguyeân sinh, eách, hoå, chim caùnh cuït, aáu truøng cuûa oác seân, chim ñaïi baøng) Ñoïc keát luaän chung sgk. Hoaøn thaønh baøi taäp. Theá giôùi ñoäng vaät raát ña daïng veà loaøi ,soá löôïng caù theå trong loaøi vaø moâi tröôøng soáng Ñoäng vaät Moâi tröôøng soáng Ñoäng vaät nguyeân sinh Aáu truøng cuûa oác seân Toâm soâng EÁch Chim ñaïi baøng Chim caùnh cuït Hoå Voi chaâu phi Caù voi xanh Nhieàu nôi (trong nöôùc, trong cô theå ngöôøi, ñoäng vaät,..) Ñaát aåm Nöôùc ngoït (soâng, suoái,ao, hoà) Ñaøo hang trong ñaát, treân ñoàng ruoäng. Treân caây, bay treân khoâng. ÔÛ bieån, vuøng Nam Cöïc. Trong röøng raäm. Trong röøng raäm Chaâu Phi. ÔÛ bieån. Kích thöôùc cuûa ñoäng vaät nhoû beù vaø ñoäng vaät khoång loà coù theå cheânh leäch nhau nhö theá naøo? Ñoäng vaâït hieån vi vôùi ñaïi dieän nhoû nhaát chæ daøi töø 2 – 4 micr oâmet nhö truøng roi kí sinh trong hoàng caàu. Ñoäng vaät khoång loà nhö caù voi xanh daøi ñeán 33m , naëng khoaûng 150 taán.

- Giao tiếp , lắng nghe tích cực trong hoạt động nhóm

- Tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm , tổ

3 Thái độ:

Giáo dục ý thức học tập, yêu thích bộ môn

II Chu ẩ n b ị:

1 Chu ẩ n b ị c ủ a giáo viên:

- Tranh ảnh về động vật và môi trường sống của chúng

- Gi ớ i thi ệ u bài: (3phút) Nước ta ở vùng nhiệt đới, nhiều tài nguyên rừng và được

thiên nhiên ưu đãi cho một thế giới động vật đa dạng và phong phú Vậy sự đa dạng

và phong phú của động vật được thể hiện như thế nào? Để hiểu rõ vấn đề nàychúng ta cùng nghiên cứu bài 1

- Ti ế n trình bài d ạ y: (40phút)

17

ph * Ho số lượng cá thể ạ t đ ộ ng 1: Tìm hiểu sự đa dạng loài và sự phong phú về

- Yêu cầu hs nghiên cứu

sgk H1.1 ; H1.2 sgk, trả lời

câu hỏi:

+ Sự đa dạng và phong

phú về số lượng loài

thể hiện ở điểm

- Cá nhân đọc thôngtin, quan sát , phân tíchđiểm khác nhau ởtừng loại chim => rút

ra kết luận : Sự đadạng và phong phú vềsố lượng cá thể được

1 Sự đa dạng loài và sự phong phú về số

thể:

( HS khá – giỏi)

- Cho HS liên hệ thực tế:

+ Hãy kể tên các

loài động vật:

Khi kéo một mẻ lưới

ở biển?

Tát một ao cá?

Đánh bắt ở hồ?

Chặn dòng nước

suối nông?

+ Ban đêm mùa hè ở

trên cánh đồng có

những loài động vật

nào phát ra tiếng

kêu?

+ Em có nhận xét gì

về số lượng cá thể

trong bầy ong, đàn

kiến, đàn bướm?

- Chốt kiến thức và bổ

sung:

+Đặc điểm cơ bản nhất

là về phần loài Ngoài

ra động vật còn đa dạng

về kích thước, hình dạng

và số lượng cá thể

Động vật nuôi cũng là

một phần của thế giới

động vật, chúng trở

nên vô cùng đa dạng

khác xa với tổ tiên của

chúng

Vd: Từ một loại gà rừng,

hiện nay ta có gà thịt,

gà trứng, gà chọi, gà

cảnh (gà tre, gà Nhật

Bản) Riêng ở nước ta

có gà ri, gà Hồ, gà

Đông Cảo,

thể hiện ở nhữngđiểm sau: Số lượngloài nhiều ,hiện nay cĩkhoản 1,5 triệu loài

- Thảo luận + Dù ở ao hồ hay suốiđều có nhiều loàiđộng vật khác nhausinh sống

+ Ban đêm mùa hèthường có một sốloài động vật như:

Cóc, ếch, dế mèn,sâu bọ,……phát ratiếng kêu

+ Số cá thể trong loàirất nhiều

- Đại diện nhóm trìnhbày, các nhóm khácnhận xét, bổ sung

động vật rất

đa dạng vềloài và sốlượng cá thểtrong loài

17p

h * Ho ạ t đ ộ ng 2: Tìm hiểu sự đa dạng về môi trường sống

- Có thể nói trái đất

có bao nhiêu môi trường

sống thì ở các môi

2 sự đa

môi trường

trường ấy đều có động

vật phân bố, kể cả

các suối nước nóng tới

600C, các đỉnh núi cao

tới 8000m và các vùng

cực quanh năm băng giá

Nhưng môi trường nhiệt

đới được coi là có thành

phần loài phong phú, đa

dạng nhất

- Yêu cầu hs quan sát

H1.4, hoàn thành bài

tập SGK

- Cho hs chữa bài tập

- Cho hs thảo luận

+ Đặc điểm gì giúp

chim cánh cụt thích

nghi với khí hậu giá

lạnh ở vùng cực?

+ Nguyên nhân nào

khiến động vật ở

nhiệt đới đa dạng và

phong phú hơn vùng

ôn đới, Nam cực?

+ Động vật nước ta

có đa dạng, phong phú

không? Tại sao?

+ Hãy cho ví dụ để

chứng minh sự phong

phú về môi trường

- Cá nhân tự nghiêncứu hoàn thành bàitập

+ Dưới nước: Cá chình,

cá nhà táng, ốc cánh, bạch tuộc,sứa, mực, cá chình mào,cá mặttrời, sứa lược, cá cần câu, cá răngnhọn, cá bụng to, sứa ống, da gai,

…+ Trên cạn: Ngỗng trời, quạ,kền kền, bướm, ong, thỏ, quạxám, hươu, báo gấm, vượn, conlâm, báo mèo, hươu xám,

+ Trên không: Cácloài chim

- Cá nhân vận dụngkiến thức đã có, traođổi nhóm

+ Chim cánh cụt có bộlông dày, xốp, lớpmỡ dưới da dày -> giữnhiệt

+ Khí hậu nhiệt đớinóng ẩm, thực vậtphong phú, phát triểnquanh năm -> thức ănnhiều, nhiệt độ phùhợp

+ Nước ta động vậtcũng phong phú vìnằm trong vùng khíhậu nhiệt đới

+ Gấu trắng Bắc cực,đà điểu sa mạc, cáphát sáng đáy biển,

sống:

Động vật có

ở khắp nơi dochúng thíchnghi với mọimôi trườngsống

sống của động vật?

- Chốt kiến thức và bổ

sung:

+Nước mặn: Có cá và

các loài sinh vật biển

như tôm hùm, cua biển,

cá đuối, cá voi, cá heo,

+ Nước ngọt: cá rô, cá

trê, tôm nước ngọt, cua

nước ngọt, rái cá, động

vật nguyên sinh,

+ Nước lợ: cá sáu, rươi,

+ Trên cạn: các thú

rừng (hổ, voi, báo, ) các

thú nuôi (chó, mèo, gà,

lợn, )

+ Trên không: các loài

chim, dơi, côn trùng như

chuồn chuồn, châu

chấu,

- Liên hệ: Chúng ta

phải làm gì để thế

giới động vật mãi

mãi đa dạng, phong

phú? ( HS Yếu - kém)

lươn đáy bùn,…

- Chúng ta cần hiểubiết về đặc điểmsống, điều kiện sinhsản của chúng để tạođiều kiện sống thíchhợp, đồng thời phảicó kế hoạch đánhbắt, khai thác hợp lí,đảm bảo kết hợp khaithác với phục hồi;

đặc biệt chú ý chămsóc đúng mức đốivới các loài quýhiếm có nguy cơ diệtchủng

- Tạo môi trường thuậnlợi cho sự phát triểnđộng vật Chống ônhiễm môi trường

Không phá rừng vìrừng là nơi sống vànơi sinh sản của độngvật

- Con người cần tiếptục thuần dưỡng và laitạo ra nhiều động vậtnuôi mới, góp phầnlàm phong phú đa dạngthế giới động vật

6ph * Ho ạ t đ ộ ng 3: Củng cố

- Gọi hs đọc kết luận

chung sgk

- Cho HS làm bài tập

- Đọc kết luận chungsgk

- Hoàn thành bài tập

động vật rất

đa dạng về

Theo mẫu kẻ bảng dưới

đây, hãy sắp xếp theo

thứ tự kích thước cơ thể

từ nhỏ đến lớn các

động vật được đề cập

trong ngoặc, đồng thời

nêu môi trường sống

của chúng (Voi Châu Phi,

tôm sông, cá voi xanh,

động vật nguyên sinh,

ếch, hổ, chim cánh cụt,

ấu trùng của ốc sên,

chim đại bàng)

loài ,số lượngcá thể trongloài và môitrường sống

Động vật Môi trường sống

Động vật nguyên

Chim đại bàng

Chim cánh cụt

Hổ

Voi châu phi

Cá voi xanh

Nhiều nơi (trong nước, trong cơ thể người,động vật, )

Đất ẩmNước ngọt (sông, suối,ao, hồ)Đào hang trong đất, trên đồng ruộng

Trên cây, bay trên không

Ở biển, vùng Nam Cực

- Học và trả lời các câu hỏi sgk

- Xem trước bài mới, kẻ bảng 1 trang 9 vào vở bài tập

IV Rút kinh nghi ệ m, b ổ sung:

………

………

- Hs nắm được sơ lược cách phân chia giới động vật Từ đĩ, phân biệt được động vật khơng

xương sống với động vật cĩ xương sống

- Nắm được vai trị của động vật trong thiên nhiên và trong đời sống con người

2 K ỹ n ă ng: Rèn kĩ năng:

- Tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK , quan sát tranh ảnh đểphân biệt giữa động vật và thực vật và vai trò của động vậttrong thiên nhiên và đời sống con người

- Hợp tác, lắng nghe tích cực trong hoạt động nhóm

- Tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm , tổ

3 Thái độ:

- Giáo dục cho HS hiểu rõ mối liên hệ giữa môi trường và chấtlượng cuộc sống của con người , giáo dục ý thức bảo vệ đa dạngsinh học

II Chu ẩ n b ị:

1 Chu ẩ n b ị c ủ a giáo viên:

- Tranh phóng to H2.1 -> 2.2 sgk

2 Chu ẩ n b ị c ủ a h ọ c sinh:

- Xem trước bài mới

- Kẽ trước bảng 1 và 2 vào vở bài tập

2 Ki ể m tra bài c ũ: (5phút)

*Câu h ỏ i ki ểm tra: Hãy kể tên những động vật thường gặp ở địa

phương em? Chúng có đa dạng phong phú không?

* D ự ki ế n phương án tr ả l ờ i của học sinh:

- Một số động vật thường gặp: chó, mèo, gà, lợn, chim, dơi,chuồn chuồn, châu chấu, cá rô, tôm, cua,….(5 điểm)

- Động vật rất đa dạng và phong phú Động vật không chỉ đadạng về loài mà tính đa dạng còn thể hiện ở kích thước và đadạng cả về số lượng cá thể (5 điểm)

3 Gi ả ng bài m ớ i: (36phút)

- Gi ớ i thi ệ u bài: (2phút) Động vật và thực vật đều xuất hiện rất sớm trên hành tinh của

chúng ta Chúng đều xuất phát từ nguồn gốc chung, nhưng trong quá trình tiến hố đã hình thành nên hainhĩm sinh vật khác nhau Bài học hơm nay sẽ đề cập những nội dung liên quan vấn đề đĩ

- Ti ế n trình bài d ạ y: (34phút)

14p

h * Ho ạ t đ ộ ng 1: Đặc điểm chung của động vật

- Yêu cầu hs quan sát

H2.1, hoàn thành bảng

1.9 sgk

- Ghi ý kiến bổ sung

của các nhóm, nhận

xét và thông báo đáp

án đúng

- Cá nhân quan sát hìnhvẽ, đọc chú thích ghinhớ kiến thức

- Trao đổi nhóm, tìm câutrả lời

- Đại diện nhóm trìnhbày, các nhóm khácnhận xét, bổ sung

1 Đặc điểm chung của động vật:

a So sánh

động vật vớithực vật:

Cấu tạo từ tế bào

Thành xenlulô

zơ ở tế bào

Lớn lên và sinh sản

Chất hữu

cơ nuôi cơ thể

Khả năng di chuyển

Hệ thần kinh và giác quan

Sử dụng chất hữu cơ có sẵn

- Tìm điểm giống và

khác nhau giữa động

vật và thực vật?

- Yêu cầu Hs làm bài

tập ở lệnh vào vở

bài tập

- Gọi Hs lên bảng làm

- Chỉ trên bảng điểmgiống và khác nhau

- Cá nhân tự làm bàitập vào vở

- Cáù nhân làm bàitập, lớp nhận xét

b Đặc điểm chungcủa động vật:

- Dị dưỡng

- Có khả

bài tập, yêu cầu:

- Nhậân xét nội dung bài

tập của hs

H Qua nội dung bài

tập ,em hãy rút ra

đặc điểm chung của

động vật?( HS Yếu - Tb)

6ph * Ho ạ t đ ộ ng 2: Sơ lược phân chia giới động vật

- Gọi Hs đọc nội dung ở

phần III: Sơ lược phân chia giới

động vật

- Tóm tắt nội dung:

+ Ngành động vật

nguyên sinh

+ Ngành ruột khoang

+ Các ngành : Giun dẹp

,Giun tròn Giun đốt

+ Ngành thân mềm

+ Ngành chân khớp

+ Ngành ĐVCXS

- Hs đọc thơng tin, ghi nhớ kiến

chia giới động vật:

Cĩ 8 ngành độngvật:

- ĐVKXS: 7 ngành

- ĐVCXS: 1 ngành

8ph * Ho ạt động 3: Tìm hiểu vai trị của động vật 3 Vai trị của động

vật:

- Yêu cầu hs hồn thành bảng 2:

Động vật đối với đời sống con

người

- Thảo luận nhĩm, hồn thành

1 Động vật cung cấp nguyên liệu cho con

- Học tập, nghiên cứu khoa học

- Thử nghiệm thuốc - Ếch, thỏ, chĩ, chuột bạch

- Trâu, bị, ngựa, voi, lạc đà,

- Cá heo , các động vậtlàm xiếc khác ( hổ ,báo , voi, khỉ,…)

- Ngựa, chĩ, voi,

- Chĩ

? Động vật có vai

trò như thế nào trong

đời sống con người ?

( HS yếu – kém)

? Cần làm gì để bảo

- Có lợi ích nhiều mặt

- Có những tác hại đối với con người

- Cần bảo vệ môi trường sống của động

Động vật mang lạilợi ích nhiều mặtcho con người, tuynhiên một số lồi cĩhại

vệ động vật ?(HS TB)

- Tiểu kết: Động vật cĩ vai trị

quan trọng trong tự nhiên và đối

với đời sống con người

(cung cấp nguyên liệu, thực phẩm,

dùng làm thí nghiệm, hỗ trợ con

người trong giải trí, thể thao, )Tuy

nhiên, một số lồi cĩ hại (động vật

truyền bệnh: trùng sốt rét, amip,

ruồi, muỗi, raanh, rệp, ) => giáo

dục cho Hs hiểu được mối liên

quan giữa mơi trường và chất

lượng cuộc sống của con người =>

cĩ ý thức bảo vệ đa dạng sinh học

vật

- Cấm săn bắt , buôn bán động vậït hoang dã

- Đặc điểm chungcủa động vật:

- Vai trò:

Động vật mang lạilợi ích nhiều mặtcho con người, tuynhiên một số lồi cĩhại

- Nêu đặc điểm

chung của động vật ?

- Kể tên những động

vật gặp ở xung

quanh nơi em ở và

chỉ rõ nơi cư trú của

chúng?

- Ý nghĩa của động

vật đối với đời

sống con người?

- Liệt kê các đặc điểm chung

- Gà , vịt , trâu , bò, dê…

- Nêu mặt có lợi vàmặt có hại của độngvật

- Học và trả lời các câu hỏi sgk

- Đọc mục “Em cĩ biết”

- Chuẩn bị bài sau:

+ Tìm hiểu đời sống động vật xung quanh

+ Chuẩn bị theo nhĩm như sau:

Ngâm rơm cỏ khơ vào bình nước trước 5 ngày (nhĩm 1,2,3)

Múc váng nước ao, hồ vào lọ (nhĩm 4,5,6) giờ học sau mang đến lớp

IV Rút kinh nghi ệ m, b ổ sung:

Ngày soạn: 16.8.2014

Tiết : 3 Chương I: NGÀNH ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH

Bài dạy : Thực hành: Quan sát một số động vật nguyên sinh

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Nhận biết được nơi sống của động vật nguyên sinh (cụ thể làtrùng roi, trùng giày) cùng cách

thu thập và gây nuôi chúng

- Quan sát nhận biết trùng roi, trùng giày trên tiêu bản hiển vi,thấy được cấu tạo và cách di

chuyển của chúng

2 Kỹ năng:

- Hợp tác ,chia sẻ thông tin trong hoạt động nhóm

- Tìm kiếm và xử lí thông tin khi quan sát tiêu bản động vậtnguyên sinh , tranh hình để tìm

hiểu đặc điểm cấu tạo ngoài của ĐVNS

- Đảm nhận trách nhiệm và quản lí thời gian khi thực hành

3 Thái độ:

Nghiêm túc, tỉ mỉ và cẩn thận

II Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Kính hiển vi, lam kính, lamen, kim nhọn, ống hút, khăn lau

- Tranh vẽ: Trùng roi, trùng giày

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Váng nước (ao, hồ), rơm khô ngâm trước 5 ngày

III Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tình hình lớp: (2phút)

- Điểm danh HS trong lớp:

+ Lớp 7A1:

+ Lớp 7A2:

+ Lớp 7A3:

+ Lớp 7A7:

2 Kiểm tra bài cũ: (Không kiểm tra)

3 Giảng bài mới: (42ph)

- Giới thiệu bài: (2ph) Hầu hết động vật nguyên sinh không nhìn

thấy bằng mắt thường Hôm này, qua kính hiển vi sẽ thấy một giọtnước ao, hồ, là một thế giới động vật nguyên sinh vô cùng đa dạng

- Tiến trình bài dạy: (40ph)

1 Quan sát trùng giày:

a Hình dạng :

Cơ thể hình

- Nêu yêu cầu của bài

thực hành

- Kiểm tra việc chuẩn bị

mẫu của các nhóm

- Yêu cầu HS quan sát - Quan sát tranh vẽnhận biết hình dạng

H3.1 trang 14 sgk, nhận

biết trùng giày

- Hướng dẫn cách làm

tiêu bản để quan sát

+ Dùng ống hút lấy một

giọt nước nhỏ ở nước

ngâm rơm (chỗ thành

bình)

+ Nhỏ lên lam kính -> rải

vài sợi bông để cản tốc

độ -> soi dưới kính hiển vi

+ Điều chỉnh thị trường

nhìn cho rõ

- Lưu ý cách cố định

mẫu: dùng lamen đậy lên

giọt nước (có trùng), lấy

giấy thấm bớt nước

- Cho các nhóm thao tác

mẫu

- Kiểm tra ngay trên kính

các nhóm

- Yêu cầu hs quan sát

trùng giày di chuyển

- Cho hs làm bài tập trang

15 sgk

- Gọi đại diện 2 nhóm trả

lời

- Khẳng định:

+ Trùng giày có hình dạng

“không đối xứng” và

giống ù hình chiếc giày

+ Trùng giày di chuyển

bằng cách vừa tiến vừa

xoay Trùng giày di chuyển

trong nước nhờ lông bơi

- Lưu ý: Khi quan sát có

của trùng giày,phân biệt 1 số nộiquan

- Các nhóm tự ghinhớ các thao táccủa giáo viên

- Làm việc theonhóm đã phâncông

+ Nhóm trưởng lấymẫu soi dưới kínhhiển vi -> các thànhviên trong nhómtheo dõi và nhậnbiết trên kính hiểnvi

+ Vừa quan sát vừavẽ sơ lược hình dạngcủa trùng giày

- Quan sát cách dichuyển của trùng

- Dựa vào kết quảquan sát hoànthành bài tập

- Đại diện nhóm trảlời , các nhómkhác nhận xét , bổsung

khối, chỉ có

1 tế bào ,không đốixứng, giốngchiếc giày

b Di chuyển :trùng giày dichuyển trongnước nhờlông bơi

trường hợp ta gặp trùng

giày đang sinh sản phân

đôi (cơ thể thắt ngang

giữa) hay 2 con gắn với

nhau để sinh sản tiếp

hợp

trùng roi

a Ở độphóng đại

nhiều cơ thể

dạng trònhoặc hình thoi,đều di động,có màu xanhlá cây

b Ở độphóng đạilớn:

- Cơ thể đơnbào , có hìnhlá dài, đầutù có roi vàđiểm mắt ,đuôi nhọn.Trên cơ thểcó hạt diệplục

- Di chuyểnnhờ roi bơi

- Chúng vừatự dưỡng vừa

dị dưỡng

- Gọi Hs nhắc lại cách

làm tiêu bản để ø quan

sát trùng biến hình

- Nhấn mạnh : cách làm

tiêu bản để quan sát

trùng roi tương tự cách

làm tiêu bản để quan

sát trùng giày

- Cho hs tự làm tiêu bản

để quan sát – Lưu ý: Khi

quan sát nên sử dụng

vật kính có độ phóng đại

khác nhau để nhìn rõ

mẫu

- Kiểm tra kết quả quan

sát của từng nhóm

( Nếu nhóm nào chưa tìm

thấy trùng roi thì gv sẽ

hỏi nguyên nhân và cho

cả lớp góp ý Sau đó

cho nhóm đó lên quan

sát mẫu gv đã làm sẵn.)

- Cho hs tự đọc thông tin

mục 2 và làm bài tập

mục lệnh trang 16 sgk,

- Thông báo đáp án

đúng:

+ Đầu đi trước

+ Màu sắc của hạt diệp

lục

- Chốt kiến thức

- Quan sát trùng roitrên tiêu của nhómđã làm , kết hợpquan sát H3.2 vàH.3.3 sgk để nhậnbiết hình dạng vàcách di chuyển củatrùng roi xanh

- Các nhóm làmbài tập

- Đại diện nhómtrình bày đáp án,nhóm khác bổ sung

- Yêu cầu hs vẽ hình

trùng giày, trùng roi vào

vở và ghi chú thích

- Nhận xét tinh thần , thái

độ làm việc của các

4 Dặn dòHS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: (1phút)

- Xem trước bài mới

- Kẽ phiếu học tập : “ Tìm hiểu trùng roi xanh” vào vở bài tập

- Nắm được cách dinh dưỡng và sinh sản của chúng.

- Tìm hiểu cấu tạo tập đoàn trùng roi và quan hệ về nguồn gốcgiữa động vật đơn bào với động vật đa bào

2 Kỹ năng:

Rèn kỹ năng:

- Quan sát, thu thập kiến thức

- Hoạt động nhóm

- Bảng phụ: + Tìm hiểu trùng roi xanh

+ Trùng biến hình, trùng roi

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Ôn lại bài thực hành

- Kẽ bảng: “Tìm hiểu trùng roi xanh” vào vở bài tập

III Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tình hình lớp: (1phút)

- Điểm danh HS trong lớp:

+ Lớp 7A1:

+ Lớp 7A2:

+ Lớp 7A3:

+ Lớp 7A7:

2 Kiểm tra bài cũ: (Không kiểm tra)

3 Giảng bài mới: (43ph)

- Giới thiệu bài: (1ph) Trùng roi ûvừa mang đặc điểm cấu tạo

của thực vật và vừa ûmang đặc điểm cấu tạo của của động vật.Đây là một bằng chứng về sự thống nhất về nguồn gốc của giớiđộng vật và giới thực vật Để hiểu rõ chúng ta cùng tìm hiểu

- Tiến trình bài dạy: (42ph)

20p

h - Yêu cầu hs:* Hoạt động 1: Tìm hiểu trùng roi xanh 1.Trùng roi xanh

+ Nghiên cứu thông tin

mục 2

sgk

+ Quan sát H4.1 và 4.2

- Hoạt động nhóm:

+ Cá nhân tự đọcthông tin mục I trang17,18 sgk

sgk

+ Thảo luận nhóm để

hoàn thành phiếu học

tập (trong vở nháp)

- Lần lượt gọi 4 hs/4

nhóm trả lời :

+ Trình bày cách dinh

dưỡng của trùng roi

xanh?

- Chuẩn xác, bổ

sung:

+ Tự dưỡng: Nhờ các

hạt diệp lục ở xung

quanh nhân (khoảng 20

hạt), trùng roi tổng hợp

được chất hữu cơ (như

thực vật)

+ Dị dưỡng: dị dưỡng

như động vật, nghĩa là

ăn các vụn hữu cơ

trong môi trường nước

nhờ miệng nằm ở

gốc roi

Như vậy, trong ĐVNS

chỉ có trùng roi vừa

có kiểu dinh dưỡng

vừa tự dưỡng vừa dị

dưỡng Trùng roi là

một bằng chứng về

sự thống nhất về

nguồn gốc chung của

thực vật và động vật

+ Các hình thức dinhdưỡng: vừa tựdưỡng vừa dịdưỡng

- Sinh sản vô tínhtheo cách phân đôitheo chiều dọc cơthể

* Quá trình phânđôi:

+ Ở trùng roitrưởng thành khi sinhsản: nhân và roinhân đôi nhưng còndính nhau

+ Cơ thể nở to theobề ngang 2 roi táchnhau, 2 nhân cũngtách rời nhau

+ Không bào co bóp,nhân tách nhau.+ Màng tế bào hìnhthành chẻ dọc dần

cơ thể theo chiều từtrên xuống

- Chốt kiến thức:

+ Hạt diệp lục vàhạt dự trữ nhânlên

+ Khi màng mới hìnhthành xong táchdần hai tế bào từtrên xuống sẽ tạonên hai cá thểgiống hệt nhau

Dinh dưỡng - Tự dưỡng và dị dưỡng

- Hô hấp: trao đổi khí qua màng tế bào

- Bài tiết: Nhờ không bào co bóp

Sinh sản Vô tính bằng cách phân đôi theo chiều

- Chúng gợi ramối quan hệvề nguồn gốcgiữa động vậtđơn bào vàđộng vật đabào

- Yêu cầu hs:

+ Nghiên cứu sgk, quan

sát H4.3 trang 18 sgk

+ Hoàn thành bài tập

mục lệnh trang 19 sgk

- Sau khi chuẩn xác, GV

nêu tiếp câu hỏi:

+ Tập đoàn vôn

vốc dinh dưỡng như

thế nào?

+ Hình thức sinh sản

của tập đoàn vôn

vốc?

- Bổ sung: Trong tập

đoàn: một số cá thể,

ở ngoài làm nhiệm vụ

di chuyển, bắt mồi

đến khi sinh sản một

số tế bào chuyển

vào trong phân chia

thành tập đoàn mới

? Tập đoàn vôn vốc

cho ta suy nghĩ gì về

mối liên quan giữa

động vật đơn bào

- Hoạt động nhóm:

+ Cá nhận đọc mục II quan sát H4.3

+ Trao đổi nhóm ->

hoàn thành bài tập

- Đại diện nhóm trảlời, các nhóm khácnhận xét, bổ sung

- Cá nhân trả lời

- Mối quan hệ vềnguồn gốc giữađộng vật đơn bàovà động vật đabào

và động vật đa

bào?

- Chốt kiến thức

Trùng roi giống và khác với thực vật

ở những điểm nào?

- Giống nhau:

+ Tế bào cấu tạo đều có hạt diệp lục

+ Có khả năng sống tự dưỡng

+ Một số trùng roi có cấu tạo ngoài bằng

chất xenlulozo như thực vật

- Khác nhau:

Trùng roi xanh Thực vật

- Cấu tạo đơn bào

- Vừa có khả năng

sống tự dưỡng vừa

có khả năng sống

dị dưỡng

- Khi thiếu ánh

sáng vẫn tồn tại

- Di chuyển được

- Sống ở nước

- Đại đa số là đabào

4 Dặn dòHS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: (1phút)

- Học và trả lời các câu hỏi sgk

- Đọc mục: Em có biết

- Kẽ phiếu học tập vào vở bài tập:

Rèn kỹ năng:

- Tìm kiếm và xử lí thơng tin khi đọc sgk

-Quan sát tranh ảnh để tìm hiểu về cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản củatrùng

biến hình và trùng giày

- Hoạt động nhóm

3 Thái độ:

Yêu thích bộ mơn , say mê nghiên cứu

II Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Tranh vẽ phóng to H.5.1-> H.5.3 SGK

- Bảng phụ

- Tư liệu về động vật nguyên sinh

2 Chuẩn bị của học sinh:

-Kẻ phiếu học tập vào vở bài tập

Đặc

Di chuyểnDinh

dưỡngSinh sản

III Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tình hình lớp: (1phút)

Điểm danh HS trong lớp:

+ Lớp 7A1:

+ Lớp 7A2:

+ Lớp 7A3:

+ Lớp 7A7:

2 Kiểm tra bài cũ: (5phút)

* Câu hỏi kiểm tra: Trùng roi giống và khác thực vật ở điểm á

nào?

 Dự kiến ph ương án trả lời c ủa HS:

- Giống nhau: (5điểm)

+ Tế bào cấu tạo đều có hạt diệp lục.

+ Có khả năng sống tự dưỡng

+ Một số trùng roi có cấu tạo ngoài bằng chất xenlulozo như thực vật

- Khác nhau: (5điểm)

- Cấu tạo đơn bào

- Vừa có khả năng sống tự dưỡng

vừa có khả năng sống dị dưỡng

- Khi thiếu ánh sáng vẫn tồn tại

- Di chuyển được

- Sống ở nước

- Đại đa số là đa bào

3 Giảng bài mới: (38ph)

- Giới thiệu bài: (1ph) Trùng biến hình là đại diện có cấu tạo

và lối sống đơn giản nhất trong ngành ĐVNS; trong khi đó trùng giày được coi là một trong những ĐVNS có cấu tạo và lối sống phức tạp hơncả Vâïy chúng có những đặc điểm gì về cấu tạo và lối sống?

- Tiến trình bài dạy: (37ph)

- Yêu cầu hs nghiên cứu thông

tin sgk, trao đổi nhóm , hoàn

thành những yêu cầu sau:

+ Nhóm 1 + 2: Di chuyển

+ Nhóm 4 + 5 : Dinh dưỡng

+ Nhóm 6 +3 : Sinh sản

- Lần lượt gọi đại diện các

nhóm trình bày nội dung thảo luận của

nhĩm

- Cá nhân tự đọcthông tin sgk, thảo luậnghi nội dung thảo luận vào bảngnhĩm

- Đại diện từng nhómgắn nội dung lên bảngphụ của GV

Đặc

chuye

ån

- Nhờ chân giả (do chất

nguyên sinh dồn về một

- Chân giả lấy thức ăn

-> chất nguyên sinh :

không bào tiêu hoá tiết

dịch tiêu hoá -> chất

thải thải ra bất kì vị trí

nào trên cơ thể

- Tiêu hố: Thức ăn -> miệng-> hầu -> không bào tiêuhoá ( thức ăn được biến đổinhờ enzim)->lỗ thốt

Sinh

sản Vô tính bằng cách phânđôi cơ thể - Vô tính bằng cách phânđôi cơ thể theo chiều ngang

- Hữu tính bằng cách tiếphợp

+ Trùng biến hình có cấu

tạo như thế nào?( HS yếu –

kém)

+ Trình bày quá trình bắt

mồi và tiêu hoá mồi của

trùng biến hình?( Hs TB)

+ Quá trình tiêu hoá ở

trùng giày và trùng biến

hình khác nhau ở điểm

nào?(HS khá – giỏi)

+ Cơ thể đơn bào đơngiản nhất

+ Khi một chân giảtiếp cận mồi; lập tứcchân giả thứ hai vâybắt mồi; hai chân giảkéo dài nuốt mồi vàosâu trong chất nguyênsinh; không bào tiêuhoá tạo thành bao lấymồi, tiêu hoá mồinhờ dịch tiêu hoá

Trùng biến hình Trùng giày

thành hai chân

giả bao lấy mồi

Thức ăn được lông bơi dồnvề lỗ miệng và hầu

thành bao lấy

mồi rồi được

tiêu hoá bỡi

dịch tiêu hoá

Thức ăn được vo viên ởkhông bào tiêu hoá Sauđó không bào tiêu hoárời hầu di chuyển theo quỹđạo nhất định và thức ănđược hoá lỏng bởi enzimtiêu hoá, rồi được ngấmvào chất nguyên sinh

Cách

thải

bã

Chất thải được

thải ra ngoài ở

bất kì vị trí nào

của cơ thể

Chất thải được thải rangoài qua lỗ thoát ở thành

cơ thể

- Chuẩn xác và giải thích một

số vấn đề:

+ Không bào tiêu hoá ở ĐVNS

hình thành khi lấy thức ăn vào

cơ thể

+ Trùng giày: Tế bào mới chỉ

có sự phân hoá đơn giản, tạm

gọi là rãnh miệng và hầu

chứ không giống như ở con cá,

con gà,

+ Sinh sản hữu tính ở trùng

giày là hình thức tăng sức

sống cho cơ thể và rất ít khi

sinh sản hữu tính

- Cho HS đọc kết luận SGK và

trả lời câu hỏi :

+ Trùng biến hình , trùng roi

, trừng giày có những đặc

điểm gì giống và khác với về

cấu tạo, di chuyển, dinh

dưỡng và sinh sản ?

- Đọc nội dung kết luậnchung

- Giống nhau: Cơ thể đơn

bào đều sống trong mơi trườngnước, sinh sản vô tính bằng cáchphân đơi cơ thể

- Khác nhau:

- Cơ thể cĩ hình dạng khơng

ổn định, thường biến đổi

- Khơng cĩ roi bơi

- Khơng cĩ chứa chất diệp

lục

- Di chuyển bằng chân

giả

- Dị dưỡng

- Sinh sản bằng cách phân đơi

theo bất kì chiều nào của cơ

thể

- Cơ thể cĩ dạng giống phần

đế giày

- Có lông bơi

- Khơng chứa chất diệp lục

- Di chuyển nhờ các lơngbơi

- Dị dưỡng

- Sinh sản vơ tính bằng cáchphân đơi cơ thể theo chiềungang, cĩ kết hợp với sinhsản hữu tính theo lối tiếp hợp

- Vừa tự dưỡng vừa dị dưỡng

- Sinh sản bằng cách phân đơitheo chiều dọc của cơ thể

4 Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết hoc tiếp theo: (1phút)

- Học và trả lời các câu hỏi sgk

- Kẽ bảng trang 24 vào vở bài tập

- Kẽ bảng sau vào vở bài tập:

rét

Cấu tạoDinh dưỡng

Phát triển

IV Rút kinh nghiệm, bổ sung:

Ngày soạn: 29.8.2014

Tiết : 6

Bài dạy : Trùng kiết lị và

trùng sốt rét

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Hs nêu được đặc điểm cấu tạo của trùng sốt rét và trùng kiết

lị phù hợp với lối sống kí sinh

- Hs chỉ rõ được những tác hại do 2 loại trùng gây ra và cáchphòng chống bệnh sốt rét

2 Kỹ năng:

Rèn kỹ năng:

- Tự bảo vệ bản thân , phịng tránh các bệnh do trùng kiết lị và trùng sốt rét gây nên

- Tìm kiếm và xử lí thơng tin khi đọc sgk , quan sát tranh ảnh để tìm hiểu về cấu tạo, cách gâybệnh và bệnh do trùng kiết lị và trùng sốt rét gây ra

- Lắng nghe tích cực trong quá trình hỏi chuyên gia

3 Thái độ:

- Giáo dục ý thức vệ sinh, bảo vệ mơi trường và cơ thể (bệnh sốt rét ở nước ta)

- Giáo dục cho học sinh ý thức phịng bệnh bằng cách giữ gìn vệ sinh mơi trường , vệ sinh

cá nhân , diệt muỗi

II Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Tranh phóng to H6.1 -> 4 sgk

- Bảng phụ

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Phiếu học tập bảng trang 24 vào vở

- Phiếu học tập ở tiết trước

III Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tình hình lớp: (1phút)

Điểm danh HS trong lớp:

+ Lớp 7A1:

+ Lớp 7A2:

+ Lớp 7A3:

+ Lớp 7A7:

2 Kiểm tra bài cũ: (5phút)

* Câu hỏi kiểm tra: Đặc điểm di chuyển và dinh dưỡng của

trùng giày như thế nào? Dự kiến phương án trả lời của

HS:

- Di chuyển: - Nhờ lông bơi (4điểm)

- Dinh dưỡng: (6 điểm)

+ Tiêu hóa: Thức ăn  miệnghầu không bào tiêu hóa lỗthoát

+ Sự biến đổi thức ăn nhờ có Enzim

+ Bài tiết: chất thải được không bào co bóp thải ra ngoài ở lỗthoát nhất định

3 Giảng bài mới: (38ph)

- Giới thiệu bài: (1ph) ĐVNS tuy có kích thước nhỏ và cấu tạo đơn

giản nhưng gây cho con người nhiều bệnh rất nguy hiểm Hai bệnhthường gặp nhất ở nước ta là bệnh kiết lị và bệnh sốt rét Chúng tacần biết về nguyên nhân của 2 bệnh này để có cách phòng chốnghiệu quả

- Tiến trình bài dạy: (37ph)

10

- Kí sinh ởthànhruột

- Pháhuỷ

hồngcầu gâybệnhkiết lị

- Vòngđời pháttriển

- Yêu cầu HS nghiên cứu thông

tin ,hoàn thành lệnh SGK

- Gọi HS làm bài tập

- Nhận xét câu trả lời của HS

+ Nêu đặc điểm cấu tạo của trùng kiết lị?

( HS yếu – kém)

+ Vẽ sơ đồ tóm tắt vòng

đời phát triển của trùng

kiết lị ?( HS khá – giỏi)

+ Tại sao người bị kiết lị khi

đi ngoài thường ra máu?( HS

TB)

+ Trùng kiết lị có tác hại

như thế nào với sức khoẻ

con người? ?( HS TB- khá )

+ Khả năng kết bào xác của trùng kiết lị cĩ

tác hại như thế nào? ( HS khá – giỏi)

(Bệnh nhân kiết lị thải phân ra cĩ tới 300 triệu

bào xác \ ngày Ngồi tự nhiên, bào xác tồn

tại được 9 tháng -> bám vào ruồi, nhặng để

truyền qua thức ăn gây bệnh cho nhiều người

khác.)

+ Cần làm gì để phòng

chống bệnh kiết lị?

( HS yếu – kém)

- Tiểu kết

- Cá nhân tự đọc thơng tin, thuthập kiến thức, hoàn thànhbài tập

- Cá nhân trả lời + Có chân giả và hìnhthành bào xác

+ Chỉ ăn hồng cầuvà có chân giả ngắn

- Cơ thể đơn bào , chân giả rấtngắn ( kí sinh trong ruột ,phá huỷhồng cầu)

- Bào xác trùng theo thức ăn, nước uống ruộtngười phân

+ Do thành ruột bịtổn thương

+ Gây các vết loét ở thành ruộtrồi nuốt hồng cầu ở đĩ, gây rabăng huyết

+ Sinh sản nhanh, gâyviêm loét thành ruột người bệnh đi ngoài liêntục suy kiệt sức lực rấtnhanh nguy hiểm đếntính mạnh nếu khơng chữachạy kịp thời

+ Ăn, uống hợp vệsinh

+ Giữ vệ sinh môitrường xanh sạch

11

a Cấu

a Cấu tạo và dinh dưỡng:

- Gọi HS đọc thông tin SGK - Đọc thông tin SGK

- Đặc điểm cấu tạo và dinh

dưỡng của trùng sốt rét

giống và khác trùng kiết

lị ở điểm nào? ( HS khá

-giỏi)

b Vòng đời :

- Yêu cầu HS đọc thông tin ,quan

sát tranh vẽ H.6.4 SGk :vẽ

tóm tắt sơ đồ vòng đời

phát triển của trùng sốt

rét? (HS khá –giỏi)

- Cho hs làm bảng 1 trang 21

- Treo bảng trang 24, lần lượt gọi 5 hs trả lời

(mỗi hs trả lời 1 đặc điểm)

- Nhận xét

- Giống: Kí sinh trongthành ruột; hoạt độngdinh dưỡng thực hiệnqua màng tế bào, pháhuỷ hồng cầu, cơ thểđơn bào nhưng đảm nhiệmmọi chức năng sống của cơ thểđộc lập

Khác: Kí sinh trong máungười , tuyến nước bọtcủa muỗi anôphen ;không có cơ quan dichuyển

Trùng sốt rét trong

người

muỗi hồng cầu

tạo vàdinh

dưỡng:

- Khôngcó bộphận dichuyển

- Kí sinhtrong

máungười ,thànhruột ,tuyếnnước bọtcủa

muỗianôphen

truyền dịch bệnh

BệnhkiếtlịTrùng

sốt rét Nhỏ hơnhồng cầu Qua muỗiđốt - Trongmạch máu

người

- Ruột vànước bọtcủa muỗi

Phá huỷ hồng cầu-> Thiếu máu, suynhược cơ thể nhanh

Bệnhsốtrét

+ Tại sao người bị sốt rét da tái xanh?

(Trùng sốt rét cĩ nhiều lồi khác nhau Mỗi

lồi cĩ chu kì phá huỷ hồng cầu khác nhau:

24h ở trùng sốt rét ác tính, 48h ở trùng sốt rét

cách nhiệt.)

+ Phân biệt muỗi Anôphen

và muỗi vằn?

+ Muỗi Anôphen gặpnhiều ở miền núi

+ Muỗi thường gặp ởkhắp nơi

10

’ * Ho ạt động 2: Bệnh sốt rét ở nước ta 3 Bệnh sốt rét ở nước

ta :

- Yêu câù hs đọc  mục 3 sgk và “em cĩ

biết” trang 25, kết hợp sự hiểu biết trả lời các

câu hỏi:

- Hoạt động cá nhân, thực hiệntheo yêu cầu của giáo viên, yêucầu trả lời:

+ Tình trạng bệnh sốt rét ở Việt Nam như

thế nào? (HS yếu kém)

nguy hiểm Vì vậy, nhà nước ta cĩ chính sách

trong cơng tác phịng chống sốt rét như:

+ Tuyên truyền ngủ cĩ màn

+ Dùng thuốc diệt muỗi nhúng màn miễn phí

+ Phát thuốc chữa cho người bệnh

+ Bệnh đã được đẩy lùi nhưngvẫn cịn một số vùng miền núi

+ Diệt muỗi và vệ sinh mơitrường

+ Vì ở đây mơi trường thuận lợi(nhiều vùng lầy, cây cối rậmrạp, ) nên cĩ nhiều lồi muỗiAnơphen, mang các mầm bệnhtrùng sốt rét

Bệnh sốt rét

ở nước tađang dần dầnđược thanhtốn

Phịng bênh:

Vệ sinh mơitrường, vệsinh cá nhân,diệt muỗi

Câu 1: d

Câu 2: a

Câu 3: c

- Yêu cầu hs chọn câu trả lời đúng:

Câu 1: Bộ phận di chuyển của trùng sốt rét

là:

a Bằng roi bơi b Bằng chân giả

c Bằng lơng bơi d Khơng cĩ bộ phận di

a Đường máu b Đường hơ hấp

c.Đường tiêu hố d Cả 3 con đường trên

- Làm bài tập

4 Dặn dò HS chu ẩn bị cho tiết học tiếp theo: (1phút)

- Học và trả lời các câu hỏi sgk

- Tìm hiểu về bệnh do trùng gây ra

- Kẽ bảng 1, 2 sgk vào vở bài tập

IV Rút kinh nghiệm, bổ sung:

 

- Hs nêu được đặc điểm chung của Động vật nguyên sinh.

- Hs chỉ ra được vai trị tích cực của Động vật nguyên sinh và những tác hại do động vật nguyên sinh gây ra

- Tư liệu về trùng gây bệnh ở người và động vật

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Kẽ bảng 1,2 vào vở bài tập, ơn lại bài trước

III Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tình hình lớp: (1phút)

Điểm danh HS trong lớp:

+ Lớp 7A1: vắng

+ Lớp 7A2: vắng

+ Lớp 7A3: vắng

2 Kiểm tra bài cũ: (5phút)

* Câu hỏi ki ểm tra: Đặc điểm của trùng sốt rét? Để phòng

bệnh sốt rét , chúng ta cần phải

làm gì?

 Dự kiến phương án trả lời của học sinh:

- Đặc điểm của trùng sốt rét: (5điểm)

Trùng sốt  máu người

rét (tuyến

nước bọt

muỗi Anôphen) hồng cầu

sống và sinh sản

phá huỷ hồng cầu

- Cách phòng chống bệnh: (5điểm)

Tuyên truyền ngủ có màn.

Dùng thuốc diệt muỗi tẩm màn miễn phí.

Giữ vệ sinh môi trường xanh sạch.

Phát thuốc chữa bệnh miễn phí.

3 Giảng bài mới: (38ph)

- Giới thiệu bài: (1ph) Với số lượng 40 nghìn loài, ĐVNS phân bố

khắp nơi Tuy nhiên chúng cũng có những đặc điểm chung và có vaitrò to lớn với thiên nhiên và đời sống con người

- Tiến trình bài dạy: (37ph)

15

’ * Hoạt động 1: Đặc điểm chung của ĐVNS 1 Đặc điểm chung

- Cơ thể cĩkích thướchiển vi

- Cơ thể chỉ làmột tế bàonhưng đảmnhận mọi chứcnăng sống

- Phần lớnsống dị dưỡng

- Sinh sản vơtính theo kiểuphân đơi

- Treo tranh H4.1,2, 5.1, 6.2,3

-> yêu cầu hs quan sát tranh rồi

thảo luận nhĩm, hồn thành bảng 1

- Treo bảng 1 -> yêu cầu đại diện 5

nhĩm lên ghi kết quả

- Nhận xét, chuẩn xác

- Cá nhân tự nhớ lại kiến thức bài3,4,5,6 và quan sát tranh gv treo

- Trao đổi nhĩm, hồn thành bảng 1

- Đại diện nhĩm lên ghi kết quả, nhĩmkhác nhận xét, bổ sung và ghi vào vở bàitập

Hiểnvi

Lớn 1 tế

bào

Nhiều

tế bàoTrùng

roi v v Vụn hữ cơ, vikhuẩn, tự

dưỡngRoi

+ Đặc điểm chung: Về cấu tạo, kíchthước, sinh sản

’ - Yêu cầu hs nghiên cứu thơng tin thực tiễn

- Yêu cầu trả lời:

+ Nêu rõ lợi ích từng mặt của ĐS đối với

tự nhiên và đời sống con người

+ Chỉ rõ tác hại đối với động vật và conngười

+ Nêu được động vật đại diện

- Đại diện nhóm điền thôngtin vào bảng Các nhómkhác nhận xét , bổng sung

- Sửa vào vở

Làm thức ăn cho động vật

nhỏ bé Trùng roi xanh, trùng giày, trùng biến hình,trùng nhảy, trùng roi giáp

Gây bệnh ở động vật Trùng cầu, trùng bào tử, trùng cỏ cá, huyết

trùng,

Gây bệnh ở người Trùng sốt rét, trùng kiết lị, trùng roi máu,

trùng bệnh ngủ…

Cĩ ý nghĩa về địa chất Trùng lỗ, trùng phĩng xạ,

+ Xem thành phần ĐVNS trong giọt

nước ao (H7.1 sgk) nêu vai trị của

chúng trong sự sống ao nuơi cá?

( HS TB)

+ ĐVNS cĩ vai trị gì trong đời sống

của 1 ao nuơi cá gia đình? ( HS

yếu – kém)

+ Em hiểu như thế nào là hiện

tượng kết bào xác và cĩ ý nghĩa

hiện tượng đĩ ở động vật nguyên

sinh? ( HS TB – Khá)

+ ĐVNS phân bố ở đâu trong tự

nhiên? ( HS yếu – kém)

-Lam thức ăn cho động

+ Khi quan sát giọt nước ao dưới kínhhiển vi ta thấy sự hiện diện của ĐVNSrất đa dạng, phong phú như: trùng roigồm nhiều loại, trùng giày, trùng loakèn, trùng biến hình, chúng là nguồnthức ăn cho một số động vật nhỏ bé đặcbiệt là giáp xác non

+ ĐVNS là thức ăn chủ yếu của các giápxác nhỏ, mà giáp xác nhỏ là thành phầnchủ yếu của cá

+ Khi gặp điều kiện bất lợi một sốĐVNS thốt bớt nước thừa, thu nhỏ cơthể và hình thành vỏ bọc ngồi gọi là kếtbào xác Điều này giúp trao đổi chất ở

cơ thể giảm xuống mức thấp nhất để duytrì sự sống cho thích hợp với điều kiệnmơi trường

+ ĐVNS sống ở khắp nơi, trong nước, trong cơ thể của nhiều nhĩm động vật và

cả con người, chúng cĩ mặt trong các kẽ đất, đá,

- Ghi nhớ

vật ở nước : giáp xác

nhỏ ,cá biển

Đối với con người :

- Làm nguyên liệu chế

giấy giáp.như: Trùng

phóng xạ

Giáo dục thực tiễn :-Từ

giá trị thực tiễn của động vật nguyên

sinh giúp học sinh ý thức phịng

chống ơ nhiễm mơi trường nĩi chung

và ơ nhiễm mơi trường nước nĩi

riêng :

ĐVNS có nhiều loài có

lợi ,tuy nhiên cũng có

rất nhiều loài có hại cho

sức khỏe con người :TKL,

TRMáu ,TSR …gây bệnh

cho người Vì vậy ta cần

phải tiêu diệt bằng

cách ăn uống hợp vệ

sinh phải Bảo vệ nguồn

nước ( chống gây ô

nhiễm nguồn nước )

Tạo bể lắng để xử lí

nước thải từ nhà máy ,

không dùng hóa chất

độc tiêu diệt ĐVNS …

- Đáp án đúng:b.c.g.h

- Hướng dẫn hs trả lời các câu hỏi sgk:

Câu 1 (sgk): Cơ thể chỉ là một tế bào nhưng đảm nhận mọi chức năng sống của

một cơ thể độc lập

Câu 3: (sgk)

+ Trùng kiết lị: Bào xác trùng kiết lị theo phân người bệnh ra ngồi, trong điều

kiện tự nhiên chúng tồn tại được chín tháng và cĩ thể bám vào cơ thể ruồi,

nhặng để truyền qua thức ăn lan truyền bệnh cho người khác

+ Trùng sốt rét: gây bênh sốt rét ở người khi muỗi Anơphen đốt người bệnh,

trùng sốt rét theo máu vào cơ thể muỗi.Ở đấy chúng sinh sản nhanh và cuối

cùng tập trung ở tuyến nước bọt của muỗi Khi bị muỗi An ơphen đốt, trùng sốt

rét theo nước bọt của muỗi vào cơ thể người lành gây bệnh

+ Trùng bệnh ngủ: qua lồi ruồi tsê – tsê ở châu Phi

- Chọn câu trả lời đúng trong các câu sau: ĐVNS cĩ những đặc điểm:

a Cơ thể cĩ cấu tạo phức tạp

b Cơ thể gồm một tế bào

c Sinh sản vơ tính, hữu tính đơn giản

d Cĩ cơ quan di chuyển chuyên hố

e Tổng hợp được chất hữu cơ nuơi sống cơ thể

g Sống dị dưỡng nhờ chất hữu cơ cĩ sẵn

h Di chuyển nhờ roi, chân bơi hay chân giả

4 Dặn dòHS chu ẩ n bị cho tiết học tiếp theo: (1phút)

- Trả lời các câu hỏi sgk

- Đọc mục “Em cĩ biết”

- Kẽ bảng 1 trang 30 vào vở bài tập

……….

- Tìm hiểu hình dạng ngoài và cách di chuyển của thuỷ tức

- Tìm hiểu cấu tạo trong của thuỷ tức

2 Kỹ năng:

Rèn kỹ năng:

- Quan sát hình, tìm tòi kiến thức

- Hoạt động nhóm

3 Thái độ:

- Giáodục ý thức học tập, yêu thích bộ môn

II Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Tranh vẽ“Thuỷ tức di chuyển, bắt mồi”

- Tranh cấu tạo trong của thuỷ tức Tranh vẽ “ sinh sản của thuỷtức”

- Bảng phụ: có kẽ bảng trang 30 sgk

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Xem trước bài mới

- Kẻ bảng trang 30 SGK vào vơ ûbài tập

III Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tình hình lớp: (1phút)

Điểm danh HS trong lớp:

+ Lớp 7A1: vắng

+ Lớp 7A2: vắng

+ Lớp 7A3: vắng

2 Kiểm tra bài cũ: (5phút)

* Câu hỏi k iểm tra:

1.Trình bày đặc điểm chung của ngành ĐVNS?

2.Vai trò thực tiễn của ngành ĐVNS?

1 Đặc điểm chung (5 điểm)

-Cơ thể có kích thước hiển vi , chỉ là một tế bào nhưng đảm nhậnmọi chức năng của cơ thể

sống

-Phần lớn: dị dưỡng, di chuyển bằng chân giả, lông bơi hay roi bơi,hoặc tiêu giảm

-Sinh sản vô tính theo kiểu phân đôi

-ĐVNS là nguồn thức ăn của nhiều động vật lớn hơn trong môitrường nước, chỉ thị về độ sạch của môi trường nước ,…

- Tuy nhiên 1 số không nhỏ ĐVNS gây ra nhiều bệnh nguy hiểm chocon người và động vật

3 Giảng bài mới: (38ph)

- Giới thiệu bài: (1ph) Ruột khoang là 1 trong những ngành động

vật đa bào bậc thấp, có cơ thể đối xứng toả tròn Thuỷ tức , san hô,hải quỳ … là những đại diện thường gặp của ngành ruột khoang Tiếthọc hôm nay các em sẽ tìm hiểu cấu tạo và đời sống của thuỷ tức ,là đại diện của ruột khoang ở nước ngọt

- Tiến trình bài dạy: (37ph)

ngoài và di chuyển:

a Hình dạng ngoài:

- Cơ thể hình trụdài, đối xứngtoả tròn

- Phần dưới làđế bám

- Phần trên cólỗ miệng , xungquanh có tuamiệng

b Di chuyển :

Thuỷ tức dichuyển kiểusâu đo, kiểulộn đầu

- Yêu cầu hs quan

sát H8.1,2, đọc 

trang 29 sgk, trao đổi

nhóm, trả lời các

câu hỏi sau:

+ Trình bày hình

dạng, cấu tạo

ngoài của thuỷ

- Bổ sung: Gọi là

đối xứng toả tròn

vì bất kì phần nào

của cơ thể cũng

có phần tương xứng

qua một trục đối

xứng

- Thảo luận+ Hình dạng:Trên là lỗmiệng

Trụ dưới làđế bám

Kiểu đối xứng toả tròn

Có các tua ở lỗ miệng

+ Di chuyển: Sâu đo, lộnđầu

- Đại diện các nhóm trìnhbày, các nhóm khácnhận xét, bổ sung

trong:

- Yêu cầu hs quan

sát bảng trang 30 :

Cơ thể cắt dọc của

thuỷ tức trên tranh,

đọc thông tin ở mục

 sgk, đọc thông tin

ở cột 1, 2 của

+ Xác định vị trí tế

bào

- Lần lượt gọi đại

diện các nhóm

trả lời

? Thuỷ tức có

cấu tạo như thế

nào ?Ý nghĩa

của tế bào gai

trong đời sống

+ Tế bào sinh sản + Tế bào mô cơ + Tế bào mô bì - cơ

- Nhóm 6 nhận xét, bổsung

- Sửa vào vở bài tập

- Giúp thuỷ tức tự vệ

Thành cơ thểthuỷ tức có 2lớp tế bào,gồm nhiều loạitế bào có cấutạo phân hoá

6’ * Hoạt động 3: Tìm hiểu hoạt động dinh

- Thuỷ tức bắtmồi bằng cáctua miệng

- Quá trình tiêuhoá được thực

- Yêu cầu hs đọc 

sgk, thực hiện lệnh:

+ Thuỷ tức đưa

mồi vào miệng

bằng cách nào?

( HS khá – giỏi)

+ Nhờ loại tế

bào nào của cơ

thể thuỷ tức mà

mồi được tiêu

- Chuẩn xác và bổ

sung: Thuỷ tức giết

mồi bằng tế bào

gai độc, đưa mồi

vào miệng nhờ tua

miệng, tế bào mô

- Đọc thông tin SGK

+ Khi tua miệng chạm mồilập tức tế bào gai ở tuamiệng phóng ra hoá chấtđộc làm tê liệt con mồirồi nuốt chửng con mồivào khoang miệng tiêuhoá

+ Nhờ các tế bào mô

cơ – tiêu hoá

+ Chất bã sau khi tiêuhoá được thải ra ngoàiqua lỗ miệng

+ Dị dưỡng

cơ tiêu hoá giúp

tiêu hoá mồi, chất

thải qua đường

miệng ra ngoài

- Sinh sản vôtính : bằngcách mọc chồi

- Sinh sản hữutính

- Tái sinh

- Yêu cầu hs đọc

thông tin, trả lời

câu hỏi: Thuỷ

tuyến tinh đều ở

trên cơ thể mẹ Chỉ

mùa đông (hay

mùa khô ở các

tỉnh phía nam) thức

ăn khó khăn, mới

gặp thuỷ tức sinh

sản hữu tính Lúc

ấy trên thành cơ

thể chúng xuất

hiện các tuyến sinh

dục đực có hình vú

và tuyến sinh dục

cái có hình cầu Sự

kết hợp giữa trứng

và tinh trùng  con

thuỷ tức mới vào

mùa xuân năm sau

+ Thuỷ tức có

môït hình thức sinh

sản đặc biệt đó

là tái sinh, khả

năng tái sinh cao là

do thuỷ tức còn có

tế bào chưa chuyên

hoá Khi thuỷ tức

vươn dài cơ thể ra,

ta lấy kéo cắt

chân chúng thành

2-3 mảnh Chỉ sau

một thời gian ngắn,

- Đọc thông tin, trả lời:

+ Mọc chồi, hữu tính vàtái sinh

+ Vì cơ thể tuy cấu tạo đabào nhưng còn đơn giản,chưa hoàn chỉnh