b Kỹ năng: Học sinh vận dụng được kiến thức về điểm và đường thẳng để: - Vẽ hình minh họa các quan hệ: Điểm thuộc hoặc không thuộc đường thẳng.. - Vẽ ba điểm thẳng hàng, không thẳng hàng[r]
Trang 1Chơng I: ĐOạN THẳNG
Ngày soạn : 17/8/2016 Chủ đề : ĐIỂM VÀ ĐƯỜNG THẲNG
(Thời lượng: 03 tiết)
A Mục tiêu
a) Kiến thức:
- Học sinh nờu lờn được khỏi niệm điểm; đường thẳng; điểm thuộc, khụng thuộc đường thẳng
- Phõn biệt được khi nào ba điểm thẳng hàng, ba điểm khụng thẳng hàng
- Nờu lờn được khi nào hai đường thẳng trựng nhau, cắt nhau, song song với nhau
b) Kỹ năng:
Học sinh vận dụng được kiến thức về điểm và đường thẳng để:
- Vẽ hỡnh minh họa cỏc quan hệ: Điểm thuộc hoặc khụng thuộc đường thẳng
- Vẽ ba điểm thẳng hàng, khụng thẳng hàng, vẽ đường thẳng đi qua hai điểm cho trước
c) Thỏi độ:
- Học sinh tự giỏc, tớch cực, chủ động học tập yờu thớch bộ mụn
d)Năng lực cần hướng tới:
*Năng lực chung:
Rốn luyện cho học sinh cỏc năng lực:
- Năng lực hợp tỏc, giao tiếp, tự học
- Năng lực tuy duy, sỏng tạo, tớnh toỏn, giải quyết vấn đề
* Năng lực chuyờn biệt:
- Cú kiến thức kĩ năng toỏn học cơ bản
- Hỡnh thành và phỏt triển tư duy của học sinh
- Sử dụng được kiến thức mụn toỏn hỗ trợ học tập mụn khỏc và ứng dụng trong thực tế
B Chuẩn bị
-Gv: Thớc thẳng, bảng phụ, phấn màu
-Hs: Thớc thẳng
C Phơng pháp
- Nêu và giải quyết vấn đề
- Đàm thoại
- Hợp tác nhóm
- Thuyết trỡnh
- Luyện tập
D Tiến trình dạy - học
I/Ổn định:
Lớp Tiết Ngày dạy Sĩ số Ghi chỳ (Ghi lại cỏc HĐ đó thực hiện)
II/ Kiểm tra: Kết hợp trong bài.
Trang 2III/Các hoạt động dạy học:
H 1 Ho t Đ ạ độ ng kh i ở độ ng
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Kiểm tra nề nếp tổ chức lớp và sự chuẩn bị học tập của học sinh
- Nêu yêu cầu cơ bản khi học hình học và các dụng cụ cần thiết
HĐ2 Hoạt động hỡnh thành kiến thức
1 Điểm
GV vẽ lên bảng (theo từng thao tác :
chấm, ghi tên A, B .) rồi giới thiệu
điểm
Gv đọc tên, viết tên các điểm có trong
hình GV vừa mới vẽ và hình 1 SGK để
hình thành khái niệm các điểm phân
biệt
HS đọc tên các điểm ở hình 2 SGK
Thế nào là hai điểm phân biệt ?
GV giới thiệu khái niệm hình
Dấu chấm nhỏ trên trang giấy cho ta hình ảnh của điểm.
.C
Ta dùng các chữ cái in hoa để đặt tên cho các điểm
Hình là tập hợp các điểm.
Điểm là một hình.
2 ĐƯờng thẳng
GV giới thiệu hình ảnh của đờng thẳng
Ta dùng dụng cụ gì để vữ đờng thẳng
GV hớng dẫn HS vẽ một đờng thẳng (có
kéo dài về hai phía) đặt tên, đọc tên
đ-ờng thẳng
GV vẽ hình bài tập 1 ( H6 SGK) HS giải
bài tập 1 có chú ý cácđiểm phân biệt có
tên khác nhau nhng các điểm có tên
khác nhau cha hẳn đã phân biệt
GV chú ý cho HS đờng thẳng là một
hình
Sợi chỉ căng thẳng, mép bảng, … cho ta hình ảnh của đờng thẳng
a
Ta dùng một chữ cái thờng để đặt tên cho đờng thẳng
3 Điểm thuộc đƯờng thẳng , điểm không thuộc đƯờng thẳng
HS quan sát hình 4 SGK GV giới thiệu
quan hệ của A, B với đờng thẳng d
GV giới thiệu cách viết, cách đọc của
một điểm thuộc đờng thẳng, điểm không
thuộc đờng thẳng , yêu cầu HS viết và
đọc ký hiệu tơng tự
GV dùng hình 6 sau khi đã giải xong bài
tập 1, yêu cầu HS dùng các ký hiệu để
ghi các quan hệ
HS làm bài tập ?
a
M ẻ a ; N ẽ a
?
a
a) Điểm C thuộc đờng thẳng a, điểm E không thuộc đờng thẳng a
b) C ẻ a, E ẽ a
4 THế NàO Là Ba điểm thẳng hàng ? Cho HS hoàn thành bài tập:
Em có nhận xét gì về ba điểm (M, N,
P) ; (M, N, Q) ; (N, Q, P) ; (M, Q, P)
đối với đờng thẳng a Trong từng bộ ba
điểm đó hãy dùng ký hiệu ẻ; ẽ để ghi
mối quan hệ với đờng thẳng a
Khi nào thì ba điểm thẳng hàng ?
Khi nào thì ba điểm không thẳng hàng ?
Làm thế nào để vẽ đợc ba điểm thẳng
hàng Muốn kiểm tra ba điểm có thẳng
a
- Ba điểm M, N, P cùng thuộc một đờng thẳng, ta nói chúng thẳng hàng
- Ba điểm M, N, Q không cùng thuộc bất
kỳ đờng thẳng, ta nói chúng không thẳng hàng
M
N
D
C
.
N
M
P
Q
Trang 3hàng hay không ta dùng dụng cụ gì ?
bàng cách nh thế nào ?
Yêu cầu HS làm bài tập 8, 9 SGK/106
Bài 8: SGK/106
Ba điểm A, M,N thẳng hàng
Bài 9: SGK/106 Các bộ ba điểm thẳng hàng là: B, C, D;
B, E, A ; D, E, G
Hai bộ ba điểm không thẳng hàng là: B,
C, A; B, E, G
5 Quan hệ giữa ba điểm thẳng hàng
HS vẽ ba điểm A, B, C thẳng hàng
GV giới thiệu các thuật ngữ kết hợp với
quan hệ giữa ba điểm thẳng hàng nh
nằm cùng phía, nằm khác phía, nằm
giữa
GV dùng bảng phụ có hình 12 SGK/107
để làm bài tập số 11
Cho HS làm bài tập 10b, c
Hãy nhận xét xem trong ba điểm thẳng
hàng có mấy điểm nằm giữa hai điểm
còn lại, ngoài điểm đó còn có điểm nào
khác không ?
Bài 11: SGK/107
a) R b) cùng phía c) M, N ; R Bài 10: SGK/107
b)
C E D
D E C
c)
A B C
Nhận xét : SGK/106
6 Vẽ đờng thẳng Cho điểm A HS hãy vẽ đờng thẳng đi
qua điểm A Vẽ đợc mấy đờng thẳng?
Cho điểm B khác điểm A Hãy vẽ đờng
thẳng đi qua A và B GV hớng dẫn HS
dùng thớc thẳng để vẽ Ta vẽ đợc mấy
đờng thẳng nh thế ?
HS đọc nhận xét trong SGK
HS giải bài tập số 15 và 16
Nhận xét : Có một và chỉ một đờng thẳng đi qua hai điểm A và B
7 Tên đờng thẳng
Ta đã biết cách đặt tên nào cho đờng
thẳng ? ( dùng một nchữ cái thờng)
GV giới thiệu thêm hai cách đặt tên mới
cho đờng thẳng
HS giải bài tập ?
c) b)
y x
B A
a) Đờng thẳng a b) Đờng thẳng AB hay đờng thẳng BA c) Đờng thẳng xy hay đờng thẳng yx
8 Đờng thẳng trùng nhau, cắt nhau, song song Sáu đờng thẳng trong bài tập ? có vị trí
nh thế nào ? thực chất là mấy đờng
thẳng ? GV giới thiệu đờng thẳng trùng
nhau
Hai đờng thẳng không trùng nhau có vị
trí nh thế nào ? GV giới thiệu đờng
thẳng cắt nhau và song song
Thế nào la hai đờng thẳng cắt nhau,
song song nhau ? HS vẽ hình minh hoạ
Thế nào là hai đờng thẳng phân biệt ?
Hai đờng thẳng xy và yx trùng nhau Hai đờng thẳng chỉ có một điểm chung gọi là hai đờng thẳng cắt nhau
Hai đờng thẳng không có điểm chung nào gọi là hai đờng thẳng song song nhau
R
M
N
A
Trang 4
HS làm bài tập 21 Nếu có n đờng thẳng
phân biệt thì tối đa có mấy giao điểm ?
n(n-1) : 2
Chú ý : SGK/109
HĐ3 Hoạt động luyện tập
1) Trong các hình sau, 3 điểm nào thẳng
hàng ?
2) Phát biểu : “ Không có điểm nằm
giữa khi không có ba điểm thẳng hàng”
là đúng hay sai ?
3) Khi có điểm A nằm giữa hai điểm B
và C thì ý nào sau đây đúng, ý nào sai ?
a) Ba điểm A, B, C thẳng hàng
b) B, C nằm cùng phía đối với điểm A
c) B, C nằm khác phía đối với điểm A
d) A, C nằm cùng phía đối với điểm B
e) A, C nằm khác phía đối với điểm B
Bài 1 Ba điểm thẳng hàng: H, I, Q
Bài 2 Phát biểu đúng Vì trong ba điểm thẳng hàng có 1 điểm nằm giữa hai điểm còn lại
Bài 3 a) Đúng b) Sai c) Đúng d) Đúng e) Sai
GV dùng bảng phụ hoặc vẽ trên bảng
hình 7 SGK/105 các nhóm HS làm các
câu a, b, c của bài tập 3
Hoạt động nhóm để giải bài tập 4 và 5
(SGK/105)
Bài 4: (SGK/105) a)
a
b)
b
Bài 5: (SGK/105)
p
q
HĐ4 Hoạt động vận dụng
GV:Tại sao hai đờng thẳng có hai điểm
chung phân biệt thì trùng nhau ? Hai
đ-ờng thẳng trùng nhau có mấy điểm
chung ?
- Hai đờng thẳng a và b sau đây trùng
nhau hay cắt nhau hay song song nhau ? Bài 6 Hai đờng thẳng a và b cắt nhau
Bài 7 (10/106 SGK)
E
D
F
M
N
O
H
I
Q
K
C
B
A
B
Trang 5a
GV:- Vẽ ba điểm M,N,P thẳng hàng
- Vẽ ba điểm C,D,E thẳng hàng,
trong đú điểm E nằm giữa hai điểm
C và D
- Vẽ ba điểm T,Q,R không thẳng
hàng
GV: Yêu cầu HS đọc đề bài
GV: Cú bao nhiờu đường thẳng, đú là
những đường nào?
D
T
R Q
Bài 8 (17/109 SGK)
D
C
B
A
Cú 6 đường thẳng: AB, AC, AD,BC,
BD, CD
HĐ5 Hoạt động tỡm tũi, mở rộng
GV: Vẽ 10 cõy thành 5 hàng, mỗi hàng
4 cõy?
GV: Vẽ 7 cõy thành 6 hàng, mỗi hàng 3
cõy?
Bài 9(14/107 SGK)
Bài 10 (6/95 NC&PT)
IV Hướng dẫn về nhà:
- Về nhà ụn tập bài cũ, đọc trước bài mới
- Giải cỏc bài tập cũn lại trong SGK
- Giải cỏc bài tập1-22 trong SBT
- Đọc và nghiờn cứu và giỏo viờn hướng dẫn chuẩn bị thực hành, để chuẩn bị bài cho giờ sau
V Rỳt kinh nghiệm chủ đề:
………
………
Trang 6………
………
………
………
……… Duyệt giáo án