giao an 9 tuan 26

Các bước làm bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích Hs: Đọc 4 đề trong SGK - Câu a: Các đề bài trên đã nêu ra những vấn đề nghị luận nào về tác phẩm truyện?.. - Câu b: Các từ “[r]

Ngày soạn: /02/2016 Tuần: 26 Ngày dạy : /02/2016 Tiết: 121 – 122

CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN

( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức:

- Đề bài văn nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)

- Các bước làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)

2 Kĩ năng:

- Xác định yêu cầu nội dung và hình thức của một bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)

- Tìm hiểu đề và tìm ý, lập dàn bài viết bài, đọc lại các bài viết và sửa chữa cho bài văn nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)

3 Thái độ: Có ý thức tìm hiểu cách làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn

trích)

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án, một số bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).

2 Học sinh: Soạn bài theo hướng dẫn của Sgk.

III PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, giảng bình, thảo luận.

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1 Ổn định : Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số, vệ sinh lớp học.

2 Bài cũ :

Hỏi: Nêu yêu cầu về nội dung của bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) Trả lời: Khi nêu những nhận xét, đánh giá về truyện phải xuất phát từ ý nghĩa của cốt truyện, tính cách, số phận của nhân vật và nghệ thuật trong tác phẩm được người viết phát hiện và khái quát Các nhận xét, đánh giá về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) trong bài nghị luận phải

rõ ràng, đúng đắn

3.Bài mới:

TIẾT 1

HĐ1 : Đề bài nghị luận Các bước làm

bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc

đoạn trích)

Hs: Đọc 4 đề trong SGK

- Câu a: Các đề bài trên đã nêu ra những

vấn đề nghị luận nào về tác phẩm truyện?

- Câu b: Các từ “suy nghĩ, phân tích”

trong đề bài đòi hỏi bài phải làm khác

nhau như thế nào?

Gv Gợi ý: đối với đề có từ suy nghĩ chúng

ta phải làm gì? Đối với đề có từ phân tích

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Đề bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích:

a Đề bài: 4 đề

b Nhận xét:

- Câu a: Các đề bài trên nghị luận về:

Đề 1: Nghị luận về thân phận người phụ nữ trong xã

hội cũ

Đề 2: Nghị luận về diễn biến cốt truyện

Đề 3: Thân phận Thuý Kiều trong đoạn trích

Đề 4: Đời sống tình cảm trong chiến tranh.

- Câu b:

+ Giống nhau: đều là nghị luận về tác phẩm truyện

hoặc đoạn trích

+ Khác nhau:

- “Suy nghĩ” là xuất phát từ sự cảm, hiểu của mình để

ta phải làm gì?

Hs đọc đề bài (Sgk)

*Đề bài:

Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong

truyện ngắn Làng của Kim Lân.

Gv: Đọc phần tìm hiểu đề, tìm ý và nêu

nhận xét ?

Hs đọc và trả lời theo các câu hỏi hướng

dẫn của Sgk

Hs: Đọc phần Lập dàn bài

Hs Đọc phần Viết bài

Gv: Ở bước kiểm tra và sửa chữa, em cần

làm gì?

Hs: Đọc lại các phần mở bài, thân bài, kết

bài xem có phù hợp với vấn đề nghị luận,

với dàn bài không, giữa các phần có sự

liên kết hợp lí chưa

Gv: Nêu các bước làm bài - các phần bài

cơ bản

Hs trả lời, Gv chốt ý: Trong quá trình

triển khai luận điểm, luận cứ, cần thể hiện

sự cảm thụ và ý kiến riêng của người viết

về tác phẩm

Hs đọc ghi nhớ

TIẾT 2

HĐ2 : Hướng dẫn HS Luyện tập

Đọc bài tập ở SGK

Gv: Văn bản nghị luận về vấn đề gì?

Hs: Thảo luận trình bày

Gv: Hs thảo luận nhóm, tìm ý cho đề bài

nhận xét, đánh giá tác phẩm

- “Phân tích” là xuất phát từ tác phẩm (cốt truyện, nhân vật, sự việc, tình tiết) để lập luận và sau đó nhận xét, đánh giá tác phẩm

2 Các bước làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích):

a Tìm hiểu đề:

- Yêu cầu: Nghị luận về nhân vật trong tác phẩm

- Phương pháp: Xuất phát từ sự cảm nhận, hiểu của bản thân về nhân vật

b Tìm ý:

- Phẩm chất nổi bật của nhân vật: Tình yêu làng, yêu nước của ông Hai

- Các biểu hiện:

+ Các tình huống bộc lộ tình yêu làng, yêu nước + Các chi tiết nghệ thuật: tâm trạng, lời nói, cử chỉ, hành động chứng tỏ tình yêu làng yêu nước

+ Ý nghĩa của những tình cảm mới mẻ ấy của nhân vật

c Lập dàn bài: SGK trang 66

d Viết bài:

* Mở bài: có hai cách:

C1: Đi từ khái quát đến cụ thể(Từ nhà văn đến tác phẩm và nhân vật)

C2: Nêu trực tiếp những suy nghĩ của người viết

*Thân bài:

- Tình yêu làng gắn với tình yêu nước

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật ông Hai

*Kết bài: Là nhân vật tạo được ấn tượng sâu sắc

e Kiểm tra và sửa chữa:

II LUYỆN TẬP:

Đề bài: Suy nghĩ của em về truyện ngắn Lão Hạc

của nhà văn Nam Cao.

1 Tìm hiểu đề, tìm ý:

- Vấn đề nghị luận: trình bày suy nghĩ của bản thân về nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn “Lão Hac”

trên với các câu hỏi:

- Cái gì là nét nổi bật nhất ở nhân vật lão

Hạc?

- Những biểu hiện, tình huống nào thể

hiện phẩm chất của lão Hạc?

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật ntn?

Gv cho Hs đọc lại vb (Sgk/ tr.64)

Gv hướng dẫn Hs viết đoạn mở bài và

một phần thân bài

* Mở bài:

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm

- Nhân vật chính của tác phẩm

- Suy nghĩ trực tiếp về nhân vật Lão Hạc

* Thân bài: Chọn một nội dung để viết

thành đoạn văn nghị luận (Tính cách, số

phận; Tình huống lựa chọn cái chết, sống;

nghệ thuật xây dựng nhân vật, )

Gv gọi Hs đọc và cùng nhau sửa chữa Gv cho Hs tham khảo phần mở bài - Tìm ý: + Số phận và tính cách của lão Hạc: Cuộc sống người nông dân bất hạnh, thiếu thốn; phẩm chất cao đẹp, sống có trách nhiệm, tự trong, có nghĩa có tình với cậu Vàng,

+ Tình huống thể hiện: dằn dặt, đau đớn khi bán cậu Vàng, rơi vào tình thế chọn lựa giữa cái sống và cái chết,

+ Nghệ thuật: miêu tả ngoại hình, miêu tả nội tâm 2 Viết mở bài, một phần thân bài Mở bài tham khảo: Nam Cao được coi là cây bút truyện ngắn độc đáo trong nền văn học Việt Nam hiện đại Trước cách mạng tháng tám, truyện Nam Cao tập trung khai thác vào chiều sâu bi kịch của những người trí thức nghèo và người nông dân nghèo trong xã hội cũ.“ Lão Hạc” là một truyện ngắn tiêu biểu về đề tài người nông dân Nhân vật Lão Hạc trong tác phẩm thể hiện một cách sinh động về số phận người nông dân nghèo trong xã hội cũ, đồng thời cũng ngời sáng vẻ đẹp tình người và nhân cách ở họ. 4 Củng cố : Nhắc lại các bước làm bài văn nghị luận về 1 tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) 5 Dặn dò: *Bài cũ: *Bài mới: Chuẩn bị bài tiếp theo Luyện tập cách làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện: - Xem lại cách làm bài văn nghị luận về 1 tác phẩm truyện hoặc đoạn trích Đọc kĩ phần ghi nhớ để nắm vững yêu cầu của từng phần Mở bài, Thân bài, Kết bài - Đọc lại truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng (Ngữ văn 9, tập một, bài 15). V RÚT KINH NGHIỆM

-*******************************

Ngày soạn: /02/2016 Tuần: 26 Ngày dạy : /02/2016 Tiết: 123

LUYỆN TẬP LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN

( HOẶC ĐOẠN TRÍCH) VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6 Ở NHÀ.

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức: Đặc điểm, yêu cầu và cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn

trích)

2 Kĩ năng: Xác định các bước làm bài, viết bài nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn

trích) cho đúng với yêu cầu đã học

3 Thái độ: Có ý thức học tập tích cực.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Soạn giáo án, tham khảo tài liệu có liên quan.

2 Học sinh: Đọc và soạn bài theo hướng dẫn của Gv.

III PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, giảng bình, thảo luận.

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1 Ổn định : Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số, vệ sinh lớp học.

2 Bài cũ :

Hỏi: Nhắc lại yêu cầu của mỗi phần MB, TB, KB trong bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)

Trả lời:

- Mở bài: Giới thiệu tác phẩm ( tùy theo yêu cầu cụ thể của đề bài) và nêu ý kiến đánh giá sơ

bộ của mình

- Thân bài: Nêu các luận điểm chính về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm; có phân tích,

chứng minh bằng các luận cứ tiêu biểu và xác thực

- Kết bài: Nêu nhận định, đánh giá chung của mình về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)

3 Bài mới:

Gv đọc đề bài

HĐ1 : Tìm hiểu đề, tìm ý

Gv: Đề bài yêu cầu gì?

Gv: Nêu vấn đề và hình thức nghị luận cho

đề bài trên

Hs: Nêu cảm nhận của bản thân: câu chuyện

cảm động về tình cha con trong chiến tranh

Gv: Với đề bài trên cần đưa ra những ý nào?

Hs: Thảo luận trình bày

Các nhóm trình bày kết quả tìm ý theo các

câu hỏi phần gợi ý ở SGK

Gv: Nhận xét giữa các nhóm.

Đề bài: Cảm nhận của em về đọan trích truyện Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng.

1.Tìm hiểu đề, tìm ý.

a.Tìm hiểu đề.

- Nghị luận về một đoạn trích: Đoạn trích truyện

ngắn Chiếc lược ngà của nhà văn Nguyễn Quang

Sáng

- Vấn đề nghị luận: Nhận xét đánh giá về nội dung nghệ thuật của đoạn truyện trích

- Hình thức nghị luận: Nêu cảm nhận của em về đoạn truyện trích

b.Tìm ý.

- Hai nhân vật:

+ Bé Thu ương bướng, không chịu nhận ông Sáu là ba

+ Ông Sáu đau khổ, buồn bã

HĐ2 : Lập dàn ý

Gv: Cho Hs thảo luận nhóm

Gv: Em hãy lập dàn ý cho đề văn trên

Hs: Thảo luận, trình bày

Gv: Chốt ghi bảng.

HĐ3 : Viết bài

Mỗi Hs chọn viết một đoạn theo các ý cơ

bản trong phần dàn ý

Hs: luyện viết bài, trình bày đoạn vừa viết

Gv: Nhận xét, góp ý, sửa chữa

- Họ đều chịu thiệt thòi mất mát về tình cảm do chiến trang, học phải chịu đựng hi sinh và nghị lực vươn lên

- Ông Sáu thương yêu con ông dồn hết tình thương yêu đó vào chiếc lược bằng ngà voi tự tay mình làm

-Nghệ thuật xây dựng tình huống, lựa chọn chi tiết của tác giả đầy cảm xúc

2.Dàn ý.

a.Mở bài.

- Giới thiệu truyện ngắn Chiếc lược ngà.

- Nêu hoàn cảnh của Miền Nam nước ta khiến cho ông Sáu và bao người khác phải ra chiến trường

b.Thân bài.

* Tình cảm và suy nghĩ của bé Thu:

- Thái độ tình cảm của bé Thu trong hai ngày đầu

ba mới về

- Thái độ và tình cảm của bé Thu trong hai ngày đêm tiếp theo

- Thái độ tình cảm của bé Thu trong buổi chia tay cha

* Nhân vật ông Sáu:

- Tình cảm của ông Sáu trước khi thuyền về đến nhà

- Tình cảm của ông Sáu đối với con trong những ngày ở nhà

- Tình cảm khi con nhận ra mình

- Tình cảm của ông sáu trong những ngày ở chiến trường sau khi về thăm nhà

* Nhận xét, đánh giá:

- Tình cảm cha con là tình cảm cao đẹp của con người Việt Nam nói riêng và con người nói chung

- Cốt truyện chặt chẽ, tình huống bất ngờ kể chuyện ngôi thứ nhất làm cho câu chuyện khách quan thuyết phục

c.Kết bài: Nêu nhận định đánh giá chung của bản

thân về đoạn trích

3.Viết bài.

4 Củng cố :

- Làm bài văn nghị luận về 1 tác phẩm truyện hoặc đoạn trích chú ý những gì ?

→ Nội dung (nêu nhận xét, đánh giá về đối tượng nghị luận, kèm theo sự cảm thụ của cá nhân), hình thức (Bố cục 3 phần chặt chẽ)

- ĐỀ BÀI VIẾT SỐ 6 ( Viết ở nhà): Cảm nhận của em về đoạn trích truyện Chiếc lược ngà

của Nguyễn Quang Sáng

5 Dặn dò:

*Bài cũ: Nắm kĩ cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích), viết bài Tập làm

văn số 6

*Bài mới: Chuẩn bị bài Sang thu: Đọc văn bản, tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của văn bản

dựa trên các câu hỏi hướng dẫn trong Sgk

V RÚT KINH NGHIỆM

-********************************* Ngày soạn: /02/2016 Tuần: 26 Ngày dạy : /02/2016 Tiết:124

SANG THU

Hữu Thỉnh

-I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức: Vẻ đẹp của thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa và những suy nghĩ mang

tính triết lí của tác giả

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản thơ trữ tình hiện đại

- Thể hiện những suy nghĩ, cảm nhận về một hỉnh ảnh thơ, một khổ thơ, một tác phẩm thơ

3 Thái độ: Yêu thích thời khắc giao mùa.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo.

2 Học sinh: Đọc bài, soạn bài.

III PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề, gợi mở, diễn giảng.

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1 Ổn định : Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số, vệ sinh lớp học.

2 Kiểm tra bài cũ:

Gv: Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ “Viếng lăng Bác”, phân tích những hình ảnh : Hàng

tre, mặt trời, vầng trăng, tràng hoa, trời xanh trong bài thơ.

→ Hình ảnh : Hàng tre, mặt trời, vầng trăng, tràng hoa, trời xanh khẳng định công lao to

lớn cũng như sự trường tồn của Bác Hồ Qua đó thể hiện tình yêu, sự kính trọng của tác giả dành cho Bác

* Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của Hs

3 Bài mới:

Thơ hay viết về mùa thu có rất nhiều nhưng có lẽ ít nhà thơ nào lại miểu tả cái khoảnh khắc giao thời giữa mùa hạ sang mùa thu như nhà thơ Hữu Thỉnh Để hiểu được cảm xúc của nhà thơ gửi gắm trong bài thơ chúng ta cùng tìm hiểu bài

HĐ1: Hướng dẫn Hs đọc; tìm hiểu chung về

tác giả, tác phẩm

Gv: Học sinh đọc chú thích Sgk.

I Tìm hiểu chung 1.Tác giả

Gv: Em hãy giới thiệu vài nét về tác giả, tác

phẩm

Hs trả lời, Gv chốt ý: Bài thơ được viết năm

1977 Những suy nghĩ của người lính từng trải

qua một thời trận mạc và cuộc sống khó khăn sau

ngày đất nước thống nhất đọng lại trong những

vần thơ lắng sâu cảm xúc

Gv đọc mẫu văn bản, gọi Hs đọc: Giọng nhẹ

nhàng, nhịp chậm, khoan thai, trầm lắng và

thoáng suy tư

Gv: Giải thích các từ chùng chình, dềnh dàng?

Hs dựa vào chú thích và giải thích

Gv: Mạch cảm xúc của bài thơ được thể hiện

trong bài như thế nào?

- Sự biến đổi của đất trời qua cảm nhận của nhà

thơ

- Những cảm nhận tinh tế của nhà thơ qua sự biến

chuyển của đất trời

Gv: Văn bản trên được chia làm mấy phần? Hãy

xác định giới hạn và nội dung của từng phần ?

Hs : Lần lượt trình bày

Gv: Bổ sung, nhấn mạnh.

HĐ2: Hướng dẫn Hs tìm hiểu văn bản

Gv: Hs đọc khổ thơ 1.

Gv: Mùa thu đã về được tác giả cảm nhận qua

những biểu hiện như thế nào của thiên nhiên ?

Gv: Em hiểu : Gió se là như thế nào?

Hs: Gió nhẹ, khô và hơi lạnh

Gv: Ở đây tác giả dùng từ phả có tác dụng như

thế nào?

Hs: Rất tinh tế, nhẹ nhàng

Gv: Từ chùng chình có thể thay thế bằng từ nào ?

Gv: Hãy nhận xét về cách dùng từ của tác giả?

- Bỗng : Thể hiện sự đột ngột, bất ngờ khi nhận ra

dấu hiệu thiên nhiên khi mùa thu về

- Từ phả : Rất tinh tế.

- Chùng chình : Từ láy gợi hình gợi sự yểu điệu,

duyên dáng của làn sương như hình bóng thiếu

nữ

- Hình như thể hiện cái ngỡ ngàng ngạc nhiên khi

mùa thu về

Gv: Các từ ngữ đó gợi tâm trạng của tác giả ntn?

Gv: Hs đọc khổ 2.

Gv: Trong khổ thơ này hình ảnh sang thu được

tác giả cảm nhận thông qua những hình ảnh cụ

thể nào ?

Gv: Tại sao dòng sông dềnh dàng và chim bắt

đầu vội vã ?

Gv: Hình ảnh Đám mây màu hạ vắt nửa mình

Nhà thơ trưởng thành trong thời kì chống Mĩ cứu nước, viết nhiều, viết hay về con người, cuộc sống ở làng quê, về mùa thu

2 Tác phẩm

- Sang thu sáng tác năm 1977

- Thể thơ : 5 tiếng

3 Đọc – Bố cục

Cả bài thơ là những quan sát và cảm nhận của tác giả về thiên nhiên vào thu (3 phần –

3 khổ thơ)

II Tìm hiểu văn bản

1 Khổ thơ 1

- Nhà thơ chợt nhận ra tín hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió se mang theo hương ổi

- Tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng

khuâng qua các từ bỗng, hình như.

2 Khổ thơ 2.

- Hình ảnh: Sông dềnh dàng, Chim bắt đầu vội vã.

 Dòng sông bắt đầu cạn chảy chậm dần, không áo ạt như mùa hè

sang thu được hiểu như thế nào?

Gv: Hs làm bài theo nhóm.

Gv: Đại diện nhóm trình bày.

Gv: Đại diện nhóm nhận xét.

Gv: Củng cố, kết luận

Gv: Hs đọc khổ thơ 3.

Gv: Thiên nhiên sang thu còn được diễn tả bằng

hình ảnh nào ?

Hs: Mưa, nắng, sấm

Gv: Em hiểu như thế nào về 2 câu thơ: Sấm cũng

bớt bất ngờ / Trên hàng cây đứng tuổi ?

 Câu thơ thể hiện sự trải nghiệm về cuộc đời, nhà

thơ gửi gắm suy ngẫm của mình qua hình ảnh có

giá trị tả thực về hình ảnh thiên nhiên này

HĐ3: Hướng dẫn Hs tổng kết

Gv: Cảm nhận của em về giá trị nghệ thuật và nội

dung của bài thơ?

Hs trình bày, Gv chốt nghệ thuật – nội dung bài

thơ

- Đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu là

một liên tưởng sáng tạo, thú vị. Không gian

và thời gian chuyển mùa thật đẹp, gợi tâm hồn

3 Khổ 3.

- Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng nhạt dần, ít đi những cơn mưa rào ào

ạt, bất ngờ

- Sấm cũng bớt bất ngờ, trên hàng cây đứng tuổi:

+ Lúc sang thu, bớt đi những tiếng sấm bất ngờ

+ Câu thơ mang ý nghĩa biểu tượng thể hiện

sự trải nghiệm Khi con người đã từng trải thì cũng vững vàng hơn trước những bất thường của cuộc đời

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

- Thể thơ năm chữ, ngôn ngữ thơ giản dị, giàu sức gợi và ý nghĩa biểu tượng

- Cảm nhận tinh tế, hình ảnh giàu sức biểu cảm

2 Nội dung

Bài thơ thể hiện sự cảm nhận tinh tế của tác giả trước thời khắc giao mùa hạ sang thu

4 Củng cố :

Tác giả đã có sự cảm nhận tinh tế về sự chuyển mùa qua các hình ảnh:

- Hương ổi lan vào không gian, phả vào trong gió se.

- Sương chùng chình: sương đầu thu giăng mắc nhẹ nhàng chuyển động chầm chậm nơi đường

thôn ngõ xóm

- Dòng sông trôi thanh thản, những cánh chim trên trời bắt đầu vội vã ở buổi hoàng hôn.

- Mây mùa hạ vắt nửa mình thời khắc giao mùa.

- Nắng cuối hạ nhạt, sấm bớt đột ngột

5 Dặn dò:

* Bài cũ:

- Học thuộc lòng bài thơ, nắm nội dung và nghệ thuật

- Viết đoạn văn cảm nhận về vẻ đẹp của thiên nhiên.

* Bài mới: Chuẩn bị bài Nói với con: Đọc văn bản, tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của văn

bản dựa trên các câu hỏi hướng dẫn trong Sgk

V RÚT KINH NGHIỆM

-******************************

Ngày soạn: /02/2016 Tuần: 26 Ngày dạy: /02/2016 Tiết: 125

NÓI VỚI CON

Y Phương

-I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức:

- Tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái

- Tình yêu và niềm tự hào về vẻ đẹp, sức sống mãnh liệt của quê hương

- Hình ảnh và cách diễn đạt độc đáo, giàu hình ảnh, gợi cảm của thơ ca miền núi

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản thơ trữ tình

- Phân tích cách diễn tả độc đáo, giàu hình ảnh, gợi cảm của thơ ca miền núi

- KNS: Thể hiện thái độ đúng đắn với quê hương.

3 Thái độ: Hs thêm yêu thương cha mẹ mình, quê hương mình và có ý chí vươn lên trong

cuộc sống

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án, Sgk, tài liệu có liên quan.

2 Học sinh: Sgk, soạn bài theo hướng dẫn của Gv.

III PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề, gợi mở, diễn giảng.

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1 Ổn định : Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số, vệ sinh lớp học.

2 Kiểm tra bài cũ:

Gv: Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ “ Sang thu”, phân tích sự biến chuyển của đất trời từ

mùa hạ sang mùa thu trong một khổ thơ của văn bản?

Khổ thơ 1:

- Nhà thơ chợt nhận ra tín hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió se mang theo hương ổi

- Tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng qua các từ bỗng, hình như.

* Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của Hs

3 Bài mới:

Lòng thương yêu con cái, ước mong thế hệ sau tiếp nối xứng đáng, phát huy truyền thống của tổ tiên, của quê hương vốn là một tình cảm cao đẹp của con người Việt Nam từ xưa đến nay Bài thơ “Nói với con” của nhà thơ Y Phương cũng nằm trong nguồn cảm hứng rộng lớn, phổ biến ấy nhưng tác giả lại có cách nói xúc động của riêng mình Đều tạo nên cái riêng, độc đáo ấy là gì? Chúng ta cùng tìm hiểu bài thơ

HĐ1: Hướng dẫn Hs đọc; tìm hiểu chung

về tác giả, tác phẩm

Gv: Học sinh đọc chú thích Sgk.

Gv: Em hãy giới thiệu vài nét về tác giả, tác

phẩm

Hs: Lần lượt trình bày

I Tìm hiểu chung

1.Tác giả

- Là nhà thơ tiêu biểu của dân tộc Tày

- Thơ ông thể hiện tâm hồn chân thật, mạnh mẽ

và trong sáng, cách tư duy giàu hình ảnh của

Gv: Bổ sung, nhấn mạnh.

Gv đọc mẫu văn bản, gọi Hs đọc: Giọng ấm

áp, yêu thương, tự hào

Hs giải thích các từ người đồng mình, lờ,

ken, thung.

Gv: Văn bản trên được chia làm mấy phần ?

Hãy xác định giới hạn và nội dung của từng

phần ?

HĐ2: Hướng dẫn Hs tìm hiểu văn bản

Gv: Hs đọc đoạn 1.

Gv: 4 câu đầu của bài thơ có cách diễn đạt

như thế nào?

Gv: Em hiểu ý nghĩa của 4 câu thơ đó như thế

nào? Những hình ảnh : Một bước, hai bước,

chân phải, chân trái nói lên điều gì ?

Gv: Em hiểu người đồng mình là ntn?

Gv: Có thể thay thế ngữ : Người đồng mình

bằng những từ ngữ nào? (Người vùng mình,

người miền mình)

Gv: Các hình ảnh : Đan lờ cài nan hoa….Con

đường cho những tấm lòng thể hiện cuộc sống

như thế nào ở quê hương ?

Gv: Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ là gì ?

Gv: Các động từ : cài, ken ngoài nghĩa miêu

tả còn nói lên điều gì ?

Gv: Hs đọc đoạn 2.

Gv: Người cha đã nói với con về những đức

tính gì của người đồng mình?

Hs: Xa nuôi chí lớn - họ không bao giờ chùn

bước trước gian khó

Gv: Trong cách nói ấy, em thấy người cha

muốn truyền cho con những tình cảm gì với

quê hương ?

Gv: Giải thích các câu thơ :

con người miền núi

2 Tác phẩm

- Bài thơ thể hiện tình cảm của người cha đối với con và niềm tự hào về quê hương

- Thể thơ : Tự do

3 Đọc - Bố cục :

- Đoạn 1(…Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời):

Con lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ, người đồng mình

- Đoạn 2 (Phần còn lại): Lòng tự hào về những truyền thống cao đẹp của quê hương

II Tìm hiểu văn bản

1 Con lớn lên trong tình yêu thươg của cha

mẹ, sự đùm bọc che chở của người đồng mình - quê hương.

- Cách diễn đạt bằng hình ảnh cụ thể độc đáo

- Chân phải bước tới cha  Con lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ

- Người đồng mình  Cách nói riêng của người dân tộc Tày

- Cuộc sống êm đềm, vui tươi của người đồng mình

- Các động từ : Cài , ken  Thể hiện tình cảm

gắn bó keo sơn

- Rừng núi quê hương ân tình, thuỷ chung Thiên nhiên thơ mộng che chở, nuôi dưỡng tâm hồn cho con người : Rừng cho những tấm lòng

2 Những phẩm chất của người đồng mình và

mơ ước của người cha về con.

- Người đồng mình vất vả, nghèo đói, cực nhọc nhưng mạnh mẽ, khoáng đạt và chí lớn Người cha muốn giáo dục con phải sống đạo đức thuỷ chung

- Người đồng mình nhỏ bé thô sơ nhưng có ý chí, nghị lực Họ sáng tạo và lưu truyền những phong tục tập quán của quê hương

- Người cha mong con luôn có niềm tin và vững bước trên đường đời