Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở hiểu biết về nhà văn Kim Lân và tác phẩm Vợ nhặt, học sinh biết cách chọn và phân tích những chi tiết tiêu biểu để làm nổi bật vẻ đẹp khuất lấp của người[r]
Trang 1Sở GD - ĐT Phú Yên
Trường THCS&THPT Võ Thị Sáu
- -ĐỀ THI HỌC KÌ II, NĂM HỌC 2013- 2014
Môn: Ngữ văn lớp 12
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
PHẦN I: Đọc-hiểu (3 điểm)
Đọc văn bản sau:
" Chưa bao giờ cô Tơ thấy rõ cái đau khổ ngậm ngùi của tiếng đàn đáy buổi này Tiếng đàn hậm hực, chừng như không thoát hết được vào không gian Nó nghẹn ngào, liễm kiết (kết tụ lại) cái u uất vào tận bên trong lòng người thẩm âm Nó là một cái tâm sự không tiết
ra được Nó là nỗi ủ kín bực dọc bưng bít Nó giống như cái trạng huống thở than của một cảnh ngộ tri âm Nó là niềm vang dội quằn quại của những tiếng chung tình Nó là cái dư
ba của bể chiều đứt chân sóng Nó là cơn gió chẳng lọt kẽ mành thưa Nó là sự tái phát chứng tật phong thấp vào cỡ cuối thu dầm dề mưa ẩm và nhức nhối xương tủy Nó là cái lả lay nhào lìa của lá bỏ cành Nó là cái oan uổng nghìn đời của cuộc sống thanh âm Nó là sự khốn nạn khốn đốn của chỉ tơ con phím"
( Trích từ Chùa đàn - Nguyễn Tuân)
1 Hãy nêu chủ đề của đoạn trích ? Thử đặt nhan đề đoạn trích ?
2 Trong đoạn văn có rất nhiều câu bắt đầu bằng từ "Nó" được lặp lại nhiều lần Biện pháp
tu từ được sử dụng là gì? Tác dụng của biện pháp tu từ ấy?
3 Biện pháp tu từ nào đã được sử dụng trong câu văn: "Tiếng đàn hậm hực, chừng như không thoát hết được vào không gian" ? Tác dụng của biện pháp tu từ ấy?
4 Từ "Nó" được sử dụng trong các câu ở đoạn văn trích trên là ám chỉ ai, cái gì? Biện pháp tu từ gì được nhà văn sử dụng trong việc nhắc lại từ "Nó"?
5.Trong đoạn văn, Nguyễn Tuân sử dụng rất nhiều tính từ chỉ tính chất Anh/ chị hãy thống kê 5 từ láy chỉ tính chất
6 Chọn những phương án đúng trong các phương án sau của nhận định: Nguyễn Tuân được mệnh danh:
a Là ông vua phóng sự đất Bắc
b Là ông vua tùy bút
c Là nhà văn hiện thực xuất sắc nhất của dòng văn học Việt Nam hiện đại
d Là nhà văn hiện đại với phong cách tài hoa độc đáo.
II PHẦN II: Viết
Câu 1 (2,5 đ)
Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng mà trước hết hãy là người có ích.
Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 300 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên
Câu 2 (4,5 đ).
Anh/ chị hãy phân tích vẻ đẹp khuất lấp của người vợ nhặt trong tác phẩm "Vợ nhặt" của
nhà văn Kim Lân, từ đó nêu lên tư tưởng nhân đạo của tác phẩm
Trang 2
ĐÁP ÁN THI HỌC KÌ II, NĂM HỌC 2013- 2014
Môn: Ngữ văn lớp 12
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
1 Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí
sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Việc chi tiết hoá điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý
- Bài làm của học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau; cơ bản đạt được các yêu cầu
về kĩ năng và kiến thức thì vẫn cho điểm tối đa
- Phần đọc hiểu: nếu HS có những phương án trả lời phù hợp, GV có thể cho điểm theo từng ý của câu
2 Hướng dẫn cụ thể
I PHẦN I: Đọc-hiểu: gồm 6 câu, mỗi câu 0,5 điểm 3.0
Câu 1: - Chủ đề: Những sắc thái ngậm ngùi nỗi đau của tiếng đàn
- Nhan đề: Cung bậc tiếng đàn
0,25 0,25 Câu 2: - Biện pháp tu từ: Lặp cấu trúc ( Điệp cấu trúc)
- Phép liên kết thế: Đại từ "nó" ở câu 3 thế "tiếng đàn" ở 2 câu trước nó
0,25 0,25 Câu 3: - Biện pháp tu từ: cách nhân hóa
- Tác dụng: nhằm thể hiện âm thanh tiếng đàn như tiếng lòng của một
cá thể có tâm trạng, nỗi niềm đau khổ
0,25 0,25
Câu 4: - Từ "Nó" ám chỉ tiếng đàn
- Biện pháp tu từ: điệp từ
0,25 0,25 Câu 5: Chọn đúng 5 từ láy chỉ tính chất, trạng thái ( mỗi từ chỉ được=0,1 đ; 3-4 từ: 0,25 đ) Chỉ cho điểm 0,5 khi đảm bảo chọn đủ 5 từ
0,5
Câu 6: Phương án B và C
Mỗi phương án cho 0,25 điểm
0,5
Câu 1
Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng mà trước hết hãy là người có ích.
Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 300 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị
về ý kiến trên
2.5
a Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội Kết cấu
chặt chẽ, hành văn mạch lạc; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng
luận điểm phải rõ ràng, lí lẽ và dẫn chứng hợp lí Dưới đây là những gợi ý:
- Giải thích:
+ Người nổi tiếng: là người được khâm phục, được nhiều người biết đến về tài năng và sự thành công ở một lĩnh vực nào đó
0.25
+ Người có ích: là người đem lại lợi ích, giá trị tốt đẹp cho xã hội bằng những việc làm cụ thể của mình
Ý kiến là lời khẳng định giá trị đích thực của mỗi cá nhân thông qua những đóng góp của họ đối với gia đình và xã hội
0.25
- Biểu hiện:
* Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng vì:
+ Khát vọng trở thành người nổi tiếng là chính đáng nhưng không phải ai cũng có năng lực, tố chất và điều kiện để đạt được;
1,0
Trang 3+ Trở thành người nổi tiếng bằng con đường bất chính, bằng những phương
cách xấu xa, con người sẽ trở nên mù quáng Đó chỉ là sự giả dối, gây tác hại
cho xã hội
* Trước hết hãy là người sống có ích:
+ Người sống có ích mang lại nhiều lợi ích, niềm vui cho người khác
+ Đóng góp cho cộng đồng, trở thành người có ích cũng là cơ hội, điều kiện để
trở nên nổi tiếng vì thế trước khi thành người nổi tiếng thì hãy là người có
ích
- Bàn luận:
+ Người nổi tiếng khẳng định được vị trí của mình, song người có ích được xã
hội thừa nhận, tôn vinh và ca ngợi
+ Phê phán những người chỉ bằng lòng, an phận với những gì mình đã có,
thiếu ý chí và khát vọng thì cuộc sống sẽ mất dần ý nghĩa và sẽ không còn hi
vọng trở thành người nổi tiếng
0,5
- Bài học nhận thức và hành động:
+ Sự nổi tiếng của con người là cần thiết, song cuộc sống con người có ý
nghĩa hơn khi đóng góp, cống hiến cho xã hội Giá trị của bản thân con người
chính là đóng góp tích cực cho xã hội
+ Không ngừng nuôi dưỡng khát vọng vươn lên trong cuộc sống, xác định lý
tưởng, mục đích sống
0,25
Câu 2
phân tích vẻ đẹp khuất lấp của người vợ nhặt trong tác phẩm "Vợ nhặt" của
a Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận văn học Kết cấu chặt
chẽ, hành văn mạch lạc; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở hiểu biết về nhà văn Kim Lân và tác
phẩm Vợ nhặt, học sinh biết cách chọn và phân tích những chi tiết tiêu biểu để
làm nổi bật vẻ đẹp khuất lấp của người đàn bà vợ nhặt Bài viết có thể trình
bày theo nhiều cách khác nhau song cần nêu bật những ý sau:
* Về nội dung:
- Y1: Là nạn nhân của nạn đói với một số phận bèo bọt, rẻ rúng bấp bênh
- Ý2: Phía sau tình cảnh trôi dạt, bấp bênh, là một người phụ nữ có khát vọng
sống, lòng ham sống mãnh liệt
- Ý3: Đằng sau vẻ nhếch nhác, trân tráo, liều lĩnh, người đàn bà "vợ nhặt” lại
là một người đầy nữ tính, biết điều và tự trọng
- Ý4: Phía sau vẻ chao chát, cong cớng, người vợ nhặt lại là một người phụ nữ
hiền hậu, đúng mực, biết lo toan, có ý thức xây dựng hạnh phúc gia đình
0.5 0.5 0.5 0.5
* Nghệ thuật:
-Vẻ đẹp người vợ nhặt, được đặt vào tình huống truyện độc đáo; Nghệ thuật
miêu tả diễn biến tâm lí được miêu tả chân thực, tinh tế; ngôn ngữ mộc mạc,
giản dị, phù hợp với tính cách nhân vật Nghệ thuật trần thuật hấp dẫn, kịch
tính…
1.0
Mỗi ý GV cho 0,25 đ
* Giá trị nhân đạo của tác phẩm:
- Thái độ thông cảm, chia sẻ với tình cảnh của con người bất hạnh, nạn nhân
của cái đói
- Phát hiện và ca ngợi vẻ đẹp khuất lấp của con người
- Trân trọng trước khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của con người dù cho
cái đói, cái chết luôn rình rập
- Lên án tố cáo chế độ thực dân phát xít đã đẩy con người vào bước đường
cùng
1.0
Mỗi ý GV cho 0,25 đ
* Đánh giá vấn đề: Vẻ đẹp con người trong nạn đói; tác phẩm tiêu biểu cho
phong cách sáng tác của Kim Lân- nhà văn làng cảnh Việt Nam
0.25