T×nh yªu sÏ thóc ®Èy con ngêi lµm nhiÒu ®iÒu tèt ®Ñp.. §ã chÝnh lµ nhiÖm vô s¸ng t¹o ra sù sèng nh Hoµi Thanh ®· quan niÖm.[r]
Trang 1Ubnd huyện hng hà
phòng gD&ĐT Đề kiểm tra chất lợng học sinh giỏi Huyện
Năm học 2009 - 2010
Môn:Ngữ Văn 7
(Thời gian làm bài 120 phút)
Câu 1(6,0 điểm): Bài tập cảm thụ văn học.
a, Trong bài thơ “ Tiếng gà tra”, nhà thơ Xuân Quỳnh viết:
“…Tiếng gà ai nhảy ổ:Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục…Tiếng gà ai nhảy ổ:cục tác cục ta
Nghe xao động nắng tra
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ.”
Vận dụng kiến thức đã học về những biện pháp tu từ từ vựng để cảm thụ nét nghệ thuật đặc sắc của đoạn thơ trên
b, Bài thơ “Qua Đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan có câu:
“ Nhớ nớc đau lòng, con quốc quốc,
Thơng nhà mỏi miệng, cái gia gia.”
Có ý kiến cho rằng hai câu thơ trên chủ yếu miêu tả tâm trạng Em có đồng ý nh vậy không? Vì sao?
Câu 2(14,0 điểm):
Trong văn bản “ý nghĩa văn chơng”, Hoài Thanh khẳng định:
“Văn chơng sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng Chẳng những thế, văn chơng còn sáng tạo ra sự sống.”
Em hiểu ý kiến trên nh thế nào? Hãy lựa chọn, phân tích các dẫn chứng tiêu biểu trong chơng trình Ngữ văn 7 để làm sáng tỏ điều đó
HẾT
Họ và tờn thớ sinh: Số bỏo danh:
Phòng giáo dục-đào tạo
đề kiểm tra chất lợng học sinh giỏi
Năm học 2009– 2010
Môn: Ngữ văn 7
Trang 2Câu 1(6,0 điểm):
a, Đoạn thơ sử dụng hai biện pháp tu từ:
- Điệp từ “nghe” nhấn mạnh cảm xúc đang trào dâng mãnh liệt trong lòng ngời chiến sĩ khi nghe tiếng gà tra quen thuộc tại một xóm nhỏ trên đờng hành quân ra trận.(1,5điểm)
- Các hình ảnh ẩn dụ bổ sung chuyển đổi cảm giác:
+”Xao động nắng tra” cảm nhận nhờ thị giác
+ “Bàn chân đỡ mỏi” cảm nhận nhờ cảm giác
+ Gọi về tuổi thơ” cảm nhận bằng tâm hồn
Tất cả đều đợc chuyển đổi sang cảm nhận bằng thính giác “nghe” Những hình ảnh này diễn tả cảm nhận của anh chiến sĩ thấy nắng tra nh xao động, thấy mình nh đợc tiếp thêm sức mạnh để tiếp tục bớc trên đờng hành quân xa và gợi về những kỉ niệm thời thơ ấu với tình bà cháu, gia đình thân thơng.(1,5 điểm)
b, Hai câu thơ của Bà huyện Thanh Quan trong bài thơ "Qua Đèo Ngang":
Nhớ nớc đau lòng, con quốc quốc,
Thơng nhà mỏi miệng, cái gia gia
đúng là chỉ tâm trạng (1,0 điểm)
Bởi lẽ:
- Xét ở kết cấu bài thơ thất ngôn bát cú thì đây là hai câu luận Trong thơ cổ hai câu luận thờng không mang ý nghĩa tả thực, chỉ là những câu thơ mở rộng suy nghĩ, liên tởng từ những vấn đề đợc nêu ra.(1,0 điểm)
- Xét ở hoàn cảnh sáng tác: Hai câu thơ trên diễn tả tâm trạng của nhà thơ khi phải
xa đất Bắc vào kinh đô Huế nhậm chức Cung trung giáo tập (1,0 điểm)
- Xét nội dung biểu đạt: Nỗi buồn, nỗi cô đơn của cảnh thân gái dặm trờng không khỏi khiến nhà thơ nhớ về một triều đại đã suy tàn và nỗi nhớ nhà, nhớ quê Con quốc quốc, cái gia gia trớc hết là một cách nói, dùng điển cố để bộc lộ nỗi niềm của mình, một lối chơi chữ để tỏ nét bút tài hoa của ngời làm thơ Hơn nữa, từ trong nỗi niềm sâu thẳm của nhà thơ lúc nào cũng đồng vọng tiếng kêu của con quốc quốc hay cái gia gia.(1,0 điểm)
Câu 2:
I Yêu cầu:
1 Về kiến thức: Nội dung ý kiến của nhà phê bình văn học Hoài Thanh là đa ra quan
điểm của mình về ý nghĩa, chức năng, công dụng của văn chơng Trong câu nói đó có thể thấy hai nội dung cần giải thích và chứng minh:
a, Nói “văn chơng sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng”, cần hiểu: Văn
ch-ơng ở đây là chỉ những sáng tác nghệ thuật bằng ngôn từ và vẻ đẹp của nhng sáng tác ấy Cần hiểu từ “Hình dung” ở đây là một danh từ, nghĩa là hình ảnh, kết quả của sự phản
ánh, sự miêu tả trong văn chơng Nhà văn lấy t liệu từ cuộc sống, phản ánh vào trong tác phẩm một cách chân thực những gì đang diễn ra trong thực tế nhân sinh Nh vậy văn
ch-ơng có nhiệm vụ phản ánh đời sống phong phú và đa dạng của xã hội và con ngời Nội dung văn chơng vì thế cũng đa dạng, phong phú sinh động nh cuộc sống Qua văn chơng
ta hiểu đợc cuộc sống
- Chứng minh:
+ Qua những bài ca dao, những câu tục ngữ ta thấy rõ cuộc sống lao động vất vả cực nhọc của ngời lao động ngày xa và vẻ đẹp tâm hồn của họ(dẫn chứng-phân tích)
+ Qua những bài thơ của các nhà thơ Việt Nam thời trung đại, ta thấy những tác phẩm ấy
đã tái hiện bức tranh phong cảnh quê hơng đất nớc một cách chân thực sinh động và tuyệt đẹp đằm thắm tình quê và thấy rõ vẻ đẹp và thân phận của con ngời Việt Nam thời xa( dẫn chứng-phân tích)
+ Đọc những tác phẩm của các nhà thơ nhà văn Việt Nam hiện đại nh Hồ Chí Minh, Thạch Lam, Xuân Quỳnh, Minh Hơng, Hà ánh Minh…Tiếng gà ai nhảy ổ: ta thấy đợc trong các trang viết
ấy hình ảnh thiên nhiên, đất nớc, con ngời Việt thật đẹp đẽ đáng yêu( dẫn chứng-phân tích)
…Tiếng gà ai nhảy ổ:
* Khái quát: Đọc những áng văn chơng ấy, ta thấy hiện ra cuộc sống, một cuộc sống muôn hình vạn trạng nh Hoài Thanh nói
Trang 3b, Nói “Văn chơng còn sáng tạo ra sự sống” là sự khẳng định: mỗi nhà văn, nhà thơ là những kĩ s tâm hồn, luôn sáng tạo tìm tòi và thể hiện cuộc sống theo một cách riêng tuỳ thuộc vào vốn sống, tài năng và tâm hồn của họ Thế giới tâm hồn con ngời vô cùng bao
la , vô tận bởi đó là một “Tiểu vũ trụ” cho nên văn chơng còn sáng tạo ra sự sống Điều
ấy có nghĩa là: qua các tác phẩm văn chơng, bằng trí tởng tợng bay bổng, bằng khát vọng
và tình cảm nhân văn cao đẹp,…Tiếng gà ai nhảy ổ:nhà văn dựng nên trong tác phẩm bức tranh đời sống mà
có thể bức tranh đời sống hiện tại không có hoặc cha có, để mọi ngời phấn đấu, xây dựng biến chúng thành hiện thực tốt đẹp trong tơng lai
- Chứng minh:
+ Qua việc ca ngợi mảnh đất và con ngời Sài Gòn trong "Sài Gòn tôi yêu", nhà văn Minh Hơng mong muốn mọi ngời đều yêu Sài Gòn nh ông Tình yêu sẽ thúc đẩy con ngời làm nhiều điều tốt đẹp Yêu Sài Gòn, mọi ngời sẽ góp phần tích cực giữ gìn và xây dựng một Sài Gòn đẹp hơn, đáng yên hơn
+ Đọc truyện" Cuộc chia tay của những con búp bê" của Khánh Hoài, chúng ta thấy xót
xa cho cảnh ngộ của hai chị em Thành và Thủy Ta cũng mơ ớc cho hạnh phúc của mỗi gia đình mãi mãi hạnh phúc, để tuổi thơ không phải chịu đựng nỗi đau của sự chia lìa + Lời nhắn gửi ân tình của Thạch Lam với chúng ta về Cốm-Một thứ quà của lúa non, của tình cây và đất, của hồn Việt trong thức quà bình dị
+ Mơ ớc của Đỗ Phủ về một ngôi nhà- mái ấm tình thơng cho những ngời nghèo khổ
…Tiếng gà ai nhảy ổ:
- Trong văn chơng, tác giả cũng gửi đến bức thông điệp nhắc nhở chúng ta yêu ghét đúng
đắn, cộng hởng niềm vui, nỗi buồn, mơ ớc với nhà văn để làm những điều thiện, điều có ích để cuộc sống tốt đẹp hơn, mới mẻ hơn(lấy dẫn chứng trong "Sống chết mặc bay",
“Một thứ quà của lúa non-Cốm”, "Tiếng gà tra"…Tiếng gà ai nhảy ổ:)
* Khái quát: Sau những áng văn chơng, sự sống bao giờ cũng đợc nối dài, đợc phát triển trong tâm hồn, ý chí, khát vọng và hành động của bạn đọc Đó chính là nhiệm vụ sáng tạo ra sự sống nh Hoài Thanh đã quan niệm Với cách nói ngắn gọn, súc tích"…Tiếng gà ai nhảy ổ:", Hoài Thanh đã giúp ta hiểu hơn một trong những nhiệm vụ, ý nghĩa của văn chơng Nhờ đó chúng ta đọc văn chơng, suy ngẫm về văn chơng đợc sáng tỏ và sâu sắc hơn
2 Về kĩ năng:
- Nắm vững phơng pháp làm bài văn nghị luận giải thích, chứng minh một nhận
định; bố cục bài đủ ba phần: Mở bài-Thân bài-Kết bài; lập luận chặt chẽ
- Bài trình bày khoa học, ít lỗi chính tả, ngữ pháp
- Có thể giải thích xong cả nhận định rồi mới chứng minh; có thể giải thích từng vế của nhận định rồi chứng minh ngay(nh hớng dẫn chấm)
II Cách cho điểm:
+ Điểm 13-14: Bài làm đạt các yêu cầu trên Văn viết mạch lạc, có cảm xúc Bố cục hợp lí, không mắc các lỗi diễn đạt thông thờng
+ Điểm 10-11-12: Bài làm về cơ bản đạt các yêu cầu trên, nhất là yêu cầu về nội dung, cách lập luận Có thể còn vài sai sót nhng ảnh hởng không đáng kể Văn viết trôi chảy,
có thể mắc vài ba lỗi diễn đạt nhng không làm sai ý ngời viết
+ Điểm 7-8-9: Bài làm đạt khoảng nửa số ý hoặc đủ ý nhng dẫn chứng còn nghèo, phân tích một số đoạn thiếu sức thuyết phục Diễn đạt có thể cha tốt nhng đã làm rõ
đợc ý Còn mắc một số lỗi về câu, từ, chính tả nhng không phải lỗi nặng
+ Điểm 4-5-6: Hiểu đề lơ mơ Bài làm cha đạt yêu cầu trên Nội dung sơ sài, diễn đạt yếu Mắc nhiều lỗi về câu, từ, chính tả
+ Điểm 1-2-3: Cha hiểu đề Bài viết quá sơ sài Diễn đạt yếu
+ Điểm 0: Để giấy trắng