giao an ngu van 6 ki 2

B/ Các bước lên lớp - Ổn định lớp học - Kiểm tra bài cũ: - Tiến trình dạy- học bài mới: Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe I/ Sơ lược về tác phẩm: Hđ[r]

Trang 1

- Hiểu được vài nét về nhà văn Tô Hoài và tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu ký.

- Hiểu được nội dung và ý nghĩa của bài học đường đời đầu tiên

- Nắm được nghệ thuật đặc sắc trong miêu tả và kể chuyện của Tô Hoài

- GDHS lòng tự trọng, tính khiêm tốn, và biết làm việc tốt

B/ Các bước lên lớp

- Kiểm tra sự chuẩn bị sách học kỳ 2 của hs

- Ti n trình d y- h c b i m iế ạ ọ à ớ

Hoạt động của thầy và trò

Hđ1: Gv giới thiệu về tác giả và tác phẩm

Hđ2:Gv hướng dẫn hs đọc hiểu văn bản

- Gv đọc mẫu đoạn đầu- gọi hs đọc tiếp đến hết

? Theo em truyện được kể bằng lời của nhân vật nào?

Cách kể đó là cách kể theo ngôi thứ mấy?

- Hstl-Gvkl:

Truyện được kể bằng lời của nhân vật Dế Mèn

Người kể xưng tôi (nhân vật chính của truyện) Đó là

Đôi càng mẫm bóng, vuốt nhọn hoắt, đầu nổi từng

tảng rất bướng, răng đen nhánh, nhai như hai lưỡi

liềm máy, râu dài và uốn cong Đó là những nét

miêu tả về ngoại hình của Dế Mèn có vể rất đổi

- Vuốt nhọn hoắt

- Đầu nổi từng tảng cường tráng

- Răng đen nhánh - Râu dài và uốn cong

- Co cẳng đạp phanh phách Hành động

Trang 2

bộ thì cả người rung rinh một màu nâu mỡ bóng.

? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác giả?

- Hstl-Gvkl:

Tác giả vừa tả chung về hình dáng, vừa làm nổi bật

các chi tiết quan trọng của đối tượng, vừa miêu tả

ngoại hình vừa diễn tả cử chỉ, hành động để bộc lộ vẻ

đẹp sống động, cường tráng và cả tính nết của Dế

Mèn Nhưng đồng thời cũng cho ta biết cả những nét

chưa đẹp , chưa hoàn thiện trong tính nết, trong nhận

thức và hành động của một chàng dế thanh niên ở

tuổi mới lớn Đó là tính kiêu căng tự phụ về vẻ đẹp

và sức mạnh của mình, xem thường mọi người xung

Mèn luôn tỏ ra thái độ coi thường về sự ốm yếu, bẩn

thỉu, xấu xí của Dế Choắt nhất là trong cách xưng hô

thì Mèn luôn tỏ ra mình là kẻ cả, thứ bậc trên nên

thường gọi choắt bằng "chú mày"

? Em hãy nêu diễn biến việc trêu chị cốc của Dế

Mèn? Sự việc đó dẫn đến hậu quả gì? Và thái độ của

mèn trước cái chết của Dế Choắt?

- Hstl-Gvkl:

Lúc đầu Mèn tỏ ra huyênh hoang với Dế Choắt, sau

đó thì chui tọt vào hang, yên trí với nơi ẩn nấp kiên

cố của mình Khi nghe chị Cốc mổ vào đầu Dế Choắt

thì Mèn nằm im thin thít, sau khi chị Cốc bay đi rồi

thì mèn mới dám mon men bò ra khỏi hang Trước

cái chết thảm thương của Dế Choắt, Dế Mèn mới ân

hận về việc làm của mình và thấm thía về bài học

đường đời đầu tiên

? Em có nhận xét gì về bài học đừơng đời đầu tiên

của Dế Mèn?

- Hstl-Gvkl:

Bài học ấy đã nói lên qua lời khuyên của Dế Choắt"

ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không

biết nghĩ thì sớm muộn gì cũng mang vạ vào mình

đấy" đó là bài học thấm thía ở đời

- Người rung mạnh mẽ.rinh mỡ bóng

Tác giả vừa tả ngoại hình vừa tảhành động làm nổi bật một chàng Dế Mèn có vẻ đẹp sống động và mạnh mẽ nhưng cũng đầy kiêu căng, tự phụ, luôn coi thường mọi người và hung hăng xốc nổi

2/ Bài học đường đời:

- Tỏ ra coi thường Dế Choắt

- Xưng hô kiểu kẻ cả

- Trêu chị Cốc

- Dế Choắt chết

⇒ Mèn ân hận và rút ra bài học đường đời đầu tiên

III/ Tổng kết: Ghi nhớ Sgk/11.

IV/ Luyện tập:

Hs đọc phân vai truyện bài học đường đời đầu tiên

Trang 3

Hđ3: Gv cho hs khái quát nội dung bài học

- Hs thực hiện phần ghi nhớ trong sgk

Hđ4: Gv cho hs thực hiện phần luyện tập

- Gv cho hs đọc bài theo hình thức phân vai

C/ Củng cố: Gv cho hs nhắc lại nội dung bài học đường đời đầu tiên

D/ Dặn dò: Gv dặn hs về nhà học bài và chuẩn bị bài phó từ

- Nắm được khái niệm về phó từ

- Hiểu và nhớ được các loại ý nghĩa chính của phó từ

- Biết đặt câu có chứa phó từ để thể hiện các ý nghĩa khác nhau

Hđ1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu khái niệm về phó từ

- Gv gọi hs đọc các ví dụ trong sgk

Ghi bảng I/ Phó từ là gì:

Ví dụ: SGK

Trang 4

? Em hãy cho biết các từ in đậm trong SGK bổ sung

ý nghĩa cho những từ nào? Từ đó thuộc loại từ nào?

- Hs trả lời theo ghi nhớ SGK/12

? Em hãy xác định ý nghĩa và công dụng của phó từ?

- Gv cho hs thảo luận nhóm bằng cách xác định và

điền các phó từ đã tìm được ở phần 1, 2 vào bảng

phân loại

- Gvkl và ghi lên bảng

? Em hiểu gì về ý nghĩa và công dụng của phó từ?có

những loại phó từ nào?

- Hs dựa vào ghi nhớ để trả lời

Hđ2: Gv cho hs thực hiện phần luyện tập trong SGK

- đã(đi), cũng(ra), vẫn(chưa thấy)

đã, đang

- Chỉ mức độ

thật, rất

lắm, quá

- Chỉ sự tiếp diễn t

tự

Cũng, vẫn

- Chỉ sự phủ định

Không,chưa

- Chỉ kết quả và hướng

vào, ra

- Chỉ sự cầu khiến

đừng

- Chỉ khả năng

được

⇒ Có hai loại phó từ:

- Phó từ đứng trước động, tính từ: Bổ sung một số ý nghĩa liên quan đến hành động, trang thái, đặc điểm, tính chất nêu ở động

Trang 5

- Gv cho hs xác định các phó từ và nêu ý nghĩa của

nó

- Gv cho hs thực hiện theo nhóm học tập

Bài tập 2: Gv cho hs tự thuật lại sự việc và tự xác

định phó từ trong câu văn

nghĩa của phó từ đó

a, đã quan hệ thời gian.

b, không phủ định.

còn sự tiếp diễn tương tự.

c,- đều  chỉ sự tiếp diễn tương tự.

- đương, sắp quan hệ thời gian.

- lại  chỉ sự tiếp diễn tương tự

C/ Củng cố: Gv khái quát lại nội dung bài học

D/ Dặn dò : Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài: Tìm hiểu chung về văn miêu tả.

- Nắm được những hiểu biết chung nhất về văn miêu tả trước khi đi sâu về một số

thao tác chính nhằm tạo lập loại văn bản miêu tả

- Nhận diện được những đoạn văn, bài văn miêu tả

- Rèn kĩ năng nhận biết để những tình huống nào thì dùng văn miêu tả

- Ổn định lớp học

- Kiểm tra bài cũ: ? Em hiểu thế nào là phó từ? Có những loại phó từ nào? Cho ví

dụ minh hoạ? (Đáp án tiết 75)

Hđ1: Gv giới thiệu bài hoc- hs lắng nghe

Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu đoạn văn miêu tả

trong sgk

- Gv cho 3 hs đọc 3 tình huống trong sgk

? Làm thế nào để người khác thực hiện được các

tình huống đó?

- Gv cho hs thảo luận nhóm

- Đại diện các nhóm trình bày

- Gvkl lại ý chính: cần phải tái hiện lại các đặc

điểm chính của cảnh vật và con người

Từ ba tình huống trên gv cho hs tìm ra những tình

huống tương tự, gv có thể chia nhóm để hs thảo

Ghi bảng

I/ Thế nào là văn miêu tả:

- Tình huống1: Chỉ đường cho khách về nhà em

- Tình huống 2: Em muốn mua một chiếc áo trong cửa hàng có nhiều áo

- Tình huống 3: Giúp người khác hiểu thế nào là lực sĩ

 Tái hiện lại cảnh vật và con người

Trang 6

? Qua bài học đường đời đầu tiên có hai đoạn văn

miêu tả về Dế Mèn và Dế Choắt rất sinh động? em

hãy chỉ ra hai đoạn văn đó?

- Hstl-Gvkl:

Đoạn1: Tả về hình ảnh và tính cách của chàng Dế

Mèn " bởi tôi ăn uống  bà con hàng xóm"

Đoạn 2: Tả về Dế Choắt " người gầy gò  như hang

tôi"

? Qua những đoạn văn đó ta thấy Dế Mèn và Dế

Choắt có những đặc điểm gì nổi bật?

- Hstl-Gvkl:

Dế Mèn oai vệ ra dáng là chàng thanh niên cường

tráng, có ngoại hình đẹp, tính nết ngông cuồng còn

chàng Dế Choắt thì ốm yếu, gầy gò, hiền lành và có

phần bẩn thỉu( vì sức khoẻ)

? Vậy em hiểu thế nào là văn miêu tả?

Hs trả lời theo ghi nhớ sgk

Hđ2: Gv hướng dẫn hs thực hiện phần luyện tập

Bài tập1:

? Mỗi đoạn văn đã được tái hiện lại điều gì? Em

hãy chỉ ra những đặc điểm nổi bật của sự vật, con

người và 4 cảnh đã được miêu tả trong đoạn

văn( thơ) ở trên?

 Đặc điểm nổi bật của hai con dế

⇒ Miêu tả là tái hiện lại sự vật, sự việc

* Ghi nhớ: SGK/ 16

II/ Luyện tập :

Bài tập1:

Đoạn1: Đặc tả chú Dế Mèn vào độtuổi thanh niên cường tráng

- Những đặc điểm nổi bật: To khoẻ và mạnh mẽ

Đoạn 2: Tái hiện hình ảnh chú bé liên lạc

- Đặc điểm nổi bật: Một chú bé nhanh nhẹn, vui vẻ, hồn nhiênĐoạn 3: Miêu tả một vùng bãi ven

ao, hồ ngập nước sau mưa

- Đặc điểm nổi bật: Một thế giới động vật sinh động, ồn ào, huyên náo

Bài tập 2: Nêu đặc điểm nổi bật khuôn mặt mẹ em

- Sáng và đẹp

- Hiền hậu và nghiêm nghị

- Vui vẻ và lo âu, trăn trở

C/ Củng cố: Gv củng cố lại nội dung bài học

Trang 7

D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài sông nước Cà Mau.

Ngày soạn: 12/1/2014 Ngày dạy : 13,14/1/2014 Tiết : Tiết 77,78

Văn bản SÔNG NƯỚC CÀ MAU

- Kiểm tra bài cũ:

? Em hãy nêu ý nghĩa của văn bản bài học đường đời đầu tiên của Tô Hoài?

? Em hãy nêu những nét cơ bản về tác giả Đoàn Giỏi

và tác phẩm sông nước Cà Mau?

- Hs dựa vào phần chú thích * sgk để trả lời

Hđ3: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung của văn bản

Gv hướng dẫn hs cách đọc, sau đó đọc mẫu và gọi hs

Trang 8

? Theo em bài văn tả cảnh gì? trình tự tả ntn? Hãy

nêu bố cục của bài văn?

- Hstl-Gvkl:

Bài văn tả cảnh sông nước Cà Mau Tác giả đã ý

chung, ý khái quát về thiên nhiên đến hoạt động của

con người Cà Mau

Bài văn được chia làm ba đoạn

Đoạn1: Từ đầu Đơn điệu: Ấn tượng chung về sông

nước Cà Mau

Đoạn 2: Tiếp Ban mai: Cảnh sông nước Cà Mau

Đoạn 3: Còn lại: Con người vùng sông nước Cà

Mau

? Em hãy cho biết ấn tượng ban đầu của sông nước

Cà Mau được tác giả thể hiện qua những chi tiết nào?

- Hstl-Gvkl:

Vùng sông nước Cà Mau có sông ngòi, kênh rạch

chằng chịt, tiếng rì rào của rừng và biển nơi Cà Mau

Đó là cảm nhận của tác giả qua thính giác

Ngày giảng : 14/1/2014

TiÕt 78

? Em có suy nghĩ gì về cách đặt tên cho các vùng của

sông nước Cà Mau?

Đó là người rất hiểu về địa lý vùng sông nước Cà

Mau, hiểu được đời sống của con người vùng đất Cà

Mau Tác giả đã sử dungj biện pháp nghệ thuật liệt

kê để giới thiệu về vùng sông nước này

? Tác giả miêu tả con sông Năm Căn ntn? Em hãy

chỉ ra những chi tiết đó?

- Hstl-Gvkl:

Sông Năm Căn, nước ầm ầm đổ về biển ngày đêm

như thác Những đầu sóng trắng rộng hơn ngàn

thước Rừng đước dựng cao ngất như hai dãy trường

thành vô tận

? Em hiểu đoạn trích đó tác giả đã sử dụng nghệ

thuật nào để miêu tả?

- Hstl-Gvkl:

Tác giả đã sử dụng nghệ thuật so sánh nhằm mục

đích làm nổi bật vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ của sông

Năm Căn

1/ Ấn tượng ban đầu:

- Nhiều sông ngòi, kênh rạch

- Tiếng rì rào của rừng và biển

⇒ Cảm nhận qua thính giác

* Réng lín, mªnh m«ng2/ Cảnh sông nước Cà Mau:

- Kênh ba khía

- Rạch mái dầm  Liệt kê các

- Kênh bọ mắt địa danh

- Sông Năm Căn

⇒ Các địa danh được gọi theo đặc điểm của vùng sông nước Cà Mau

- Sông Năm Căn đổ ầm

ầm như thác

- Rừng đước cao ngất như  so hai dãy trường thành sánh

- Sóng rộng hơn ngàn thước

⇒ Vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ của vùng sông nước Cà Mau

 Quan sát kĩ lưỡng, vừa chú ý đến

cả hình khối, màu sắc, âm thanh

Trang 9

? Theo em đoạn cuối của truyện tác giả đã miêu tả

cảnh gì? Cảnh ấy được miêu tả ntn?

- Hstl-Gvkl và ghi bảng

Hđ4: Thực hiện tổng kết

- Gv cho hs khái quát lại nội dung và nghệ thuật của

bài và cho Hs đọc ghi nhớ sgk/ 23

Hđ5: Thực hiện phần luyện tập

- Gv cho hs phát biểu cảm nghĩ của mình về cảnh

sông nước Cà Mau

⇒ Hoạt động của con người NămCăn thật đông vui, nhộn nhịp.III/ Tổng kết:

Ghi nhớ: SGK/23

IV/ Luyện tập:

HS phát biểu cảm nghĩ về vùng sông nước Cà Mau

C/ Củng cố: Gv củng cố lại nội dung bài học

D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài so sánh

Ngày soạn: 12/1/2014 Ngày dạy : 17/1/2014

Tiết : 79

SO SÁNH

A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs

- Hiểu thế nào là so sánh

- Phép so sánh có cấu tạo như thế nào

- Biết sử dụng phép so sánh để tạo ấn tượng cho bài văn

B/ Các bước lên lớp

? Truyện sông nước Cà Mau đã được tác giả miêu tả ntn?

- Ti n trình d y- h c b i m iế ạ ọ à ớHoạt động của thầy và trò

Phương diện so

Từ so sánh

Vế B(Sự vật dùng

Trang 10

Bài tập 2: Điền thêm từ.

- Gv cho Hs thực hiện bài tập

nhanh- chọn ba bài làm nhanh nhất

dựng lên cao ngất

trường thành

người

không chịu khuất phục

- So sánh cái cụ thể và cái trìu tượng: sự nghiệp của chúng ta như rừng cây đang lên, đầy nhựa sống và ngày càng lớn mạnh nhanh chóng

Trang 11

sửa lỗi cho hs ngà

Bài tập 4: Chính tả đọc- viết

C/ Củng cố: Gv khái quát lại nội dung bài học

D/ Dặn dò: GV dặn hs học bài và làm bài tập 3

Chuẩn bị bài quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả

Ngày soạn: 12/1/2014 Ngày dạy : 19/1/2013 Tiết : 80,81

QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH, NHẬN XÉT

TRONG VĂN MIÊU TẢ

? Thế nào là so sánh? Nêu cấu tạo của phép so sánh?( Đáp án tiết 78)

- Ti n trình d y- h c b i m iế ạ ọ à ớHoạt động của thầy và tròHđ1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu các đoạn vănđể nhận

biết vai trò của quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận

xét trong văn miêu tả

Bước1: Gv gọi hs đọc ba đoạn văn trong sgk

Bước 2: Gv cho hs tìm hiểu cách quan sát, tưởng

tượng, so sánh và nhận xét

? Em hãy xác định nội dung miêu tả của các đoạn

văn?

- Hstl-Gvkl và ghi bảng:

- Sau đó gv chia lớp thành ba nhóm học tập để thảo

luận các câu hỏi trong sgk với ba đoạn văn

- Đại diện các mhóm trình bày- Gv cho các nhóm

khác nhận xét và chốt lại các ý đúng- Bổ sung thêm

các ý còn thiếu

? Em có nhận xét gì về năng lực viết của tác giả?

- Hstl-Gvkl:

Trước hết người viết đã chọn được cho mình một vị

trí quan sát tốt, để quan sát được các đối tượng cần

miêu tả Sau đó người viết biết tưởng tượng, so sánh

Ghi bảngI/ Quan sát, tưởng tượng, so sánh

và nhận xét trong văn miêu tả

Trang 12

cảnh được miêu tả đó với các sự vật có nét tương

đồng để làm cho đoạn văn có sức gợi cảm Đồng thời

người viết cũng đã đưa ra được những nhận xét phù

hợp với sự vật được miêu tả

- Gv cho hs đọc đoạn trích trong tác phẩm sông

nước Cà Mau của Đoàn Giỏi đã được lược bớt đi các

biện pháp tu từ

? Em hãy so sánh đoạn văn 2 mục1 và đoạn văn vừa

đọc để chỉ ra sự khác biệt và vai trò của các từ được

lược bớt?

- Hstl-Gvkl:

Những từ bỏ đi đều là hình ảnh so sánh, liên tưởng

khá thú vị Không có những hình ảnh so sánh ấy,

đoạn văn mất đi sự sinh động, hấp dẫn Các từ đó

chính là trí tưởng tượng phong phú của người viết

? Em có nhận xét gì về quan sát, tưởng tượng, so

sánh và nhận xét trong văn miêu tả?

- Gv cho hs dựa vào ghi nhớ sgk để trả lời

- Gvkl và ghi những ý chính, ý cơ bản lên bảng

- Gv tích hợp với phần tiếng việt- so sánh là gì?

Hđ2: G v hướng dẫn hs thực hiện phần luyện tập

trong sgk

Bài tập1: Gv cho hs điền từ vào chỗ trống bằng hình

thức thực hiện bài tập nhanh

- Gv thu ba bài làm nhanh nhất chấm, sau đó cho hs

? Em có nhận xét gì về những từ vừa điền vào trong

dấu ngoặc đơn?

- Hstl-Gvkl và ghi bảng

Ngµy d¹y: 20/1/2014

⇒Để làm nổi bật đặc điểm của

sự vật trong văn miêu tả cần phảibiết quan sát đặc điểm của sự vật, sau đó tưởng tượng để có cách so sánh

* Ghi nhớ: sgk/ 28

II/ Luyện tập:

Bài tập1: Điền từ và nhận xét(1) gương bầu dục; (2) cong cong; (3) lấp ló; (4) cổ kính; (5) xanh um

 Tác giả đã quan sát và lựa chọn được những hình ảnh rất tiêu biểu, đặc sắc Những hình ảnh

đó là: mặt hồ sáng long lanh; cầu Thê Húc màu son; đền Ngọc Sơn; gốc đa già rễ lá xum xuê; tháp rùa xây trên gò đất giữa hồ đó là những đặc điểm

mà các hồ khác không có

⇒ Những từ ngữ trong dấu ngoặc đơn đều là những từ ngữ chỉ tính chất của Hồ Gươm Nếu thay những từ đó bằng những từ khác thì không hợp với đặc điểmcủa hồ

Bài tập 2: Xác định những đặc điểm tính chất của Dế Mèn

Trang 13

Gv hướng dẫn cho hs thực hiện bài tập 3 bằng cách

chỉ ra những đặc điểm nổi bật của căn phòng đang ở

Bài tập 4: Gv gợi ý cho hs thực hiện theo sgk để liên

tưởng và so sánh các hình ảnh, sự vật

Chẳng hạn:

- Mặt trời như một chiếc mâm lửa

- Bầu trời trong sáng và mát mẻ như khuôn mặt của

em bé sau một giấc ngủ dài

- Những hàng cây như những bức tường thành cao

( căn phòng) em đang ở

Bài tập 4: Tìm chi tiết liên tưởng

so sánh

C/ Củng cố: Gv củng cố lại nội dung bài học một cách khái quát

D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và tập quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét

Chuẩn bị bài bức tranh của em gái tôi

Ngày Soạn: 19/1/2014 Ngày dạy : 22/1/2014

Tiết : 82

văn bản BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

Trang 14

( Tạ Duy Anh)

- Hiểu được những nét sơ lược về tác giả Tạ Duy Anh

- Hiểu được ngôi kể và vai kể trong truyện từ đó hiểu được tác dụng của ngôi kể đó

- Bước đầu hiểu được tình cảm trong sáng của cô em gái và hạn chế của người anh trong tác phẩm

- GDHS thái độ biết trân trọng tài năng và thành công của người khác

- Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở soạn bài của hs

- Ti n trình d y- h c b i m iế ạ ọ à ớHoạt động của thầy và tròHđ1: Gv giới thiệu vào bài- hs lắng nghe

Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu những nét cơ bản

nhất về tác giả và tác phẩm

- Gv gọi hs đọc phần chú thích* Sgk

? Em hãy trình bày những hiểu biết của em về tác giả

Tạ Duy Anh và tác phẩm bức tranh của em gái tôi?

- Hstl- Gvkl vài nét cơ bản trong sgk

Hđ3: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu văn bản

- GVhướng dẫn hs cách đọc- Gv đọc mẫu đoạn đầu

- Gv gọi HS đọc tiếp đến hết bài

- Gv cho hs tóm tắt lại toàn bộ nội dung câu truyện

? Theo em nhân vật chính trong truyện là ai?Vì sao

em lại cho đó là nhân vật chính?

Đại diện các nhóm trình bày - Gv cho các nhóm khác

nhận xét

- Gvkl lại các ý cơ bản và ghi bảng

Cả hai nhân vật đều là nhân vật chính vì cả hai nhân

vật đều hiển diện trong truyện Nhưng nếu xét về vai

trò của từng nhân vật đối với việc thể hiện chủ đề của

tác phẩm thì có thể nhân vật người anh có vị trí quan

trọng hơn Rõ ràng truyện không nhằm về việc khẳng

định ca ngợi những nét phẩm chất tốt đẹp của người

em gái mà chủ yếu muốn hướng người đọc tới sự

thức tỉnh của nhân vật người anh qua việc trình bày

những diễn biến tâm trạng của nhân vật này trong

suốt truyện Như vậy nhân vật người anh được coi là

trung tâm Việc xác định nhân vật chính và nhân vật

trung tâm cũng là để nhận thức đúng nội dung, chủ

Trang 15

Truyện được kể từ ngôi thứ nhất bằng lời của nhân

vật người anh Cách kể này có thể miêu tả tâm trạng

của nhân vật một cách tự nhiên Mặt khác nhân vật

người em cũng được thể hiện ra một cách nhìn và sự

biến đổi thái độ của người anh để đén cuối truyện

mới bộc lộ đầy đủ vẻ đẹp tâm hồn lòng nhân hậu và

tình cảm trong sáng Cách kể từ ngôi thứ nhất còn

giúp cho nhân vật kể chuyện tự soi xét tình cảm, ý

nghĩa của mình để vượt lên, do đó chủ đề tác phẩm

càng có ý nghĩa về sự tự đánh giá, tự nhận thức, một

phẩm chất rất cần thiết trong sự hoàn thiện nhân cách

của mỗi con người

nhiên

⇒ Giúp nhân vật tự soi xét tình cảm, ý nghĩa của mình

C/ Dặn dò: Gv dặn hs đọc lại truyện và chuẩn bị phần còn lại

Ngày soạn: 19/1/2014 Ngày dạy : 22/1/2014 Tiết : 83

- Hiểu được diễn biến tâm trạng của người anh

- Hiểu được tài năng, sự hồn nhiên, lòng độ lượng và nhân hậu của cô em gái

Trang 16

? Truyện bức tranh của em gái tôi được kể theo ngôi thứ mấy? Cách kể đó có tác dụng ntn)

Hoạt động của thầy và tròHđ1: Gv tiếp tục hướng dẫn hs tìm hiểu bài học

? Theo em diễn biến tâm trạng của người anh qua các

thời điểm được tác giả miêu tả ntn?

- Hstl-Gvkl:

Thoạt đầu khi thấy em gái thích vẽ và mày mò tự

chế tạo màu vẽ, người anh chỉ coi đó là một trò

nghịch ngợm của trẻ em và nhìn bằng cái nhìn kẻ cả,

không cần để ý đến mèo con đã vẽ những gì (Đặt tên

cho em và theo dõi em gái chế màu vẽ)

Khi tài năng hội hoạ của cô em gái được phát hiện

Cả bố, mẹ, chú Tiến Lê đều ngạc nhiên vui sướng thì

riêng người anh lại cảm thấy buồn, cậu ta thất vọng

vì không tìm thấy ở mình một tài năng nào và tự cảm

thấy mình bị cả nhà lãng quên Từ đó nảy sinh thái

độ khó chịu, hay gắt gỏng với em gái và không thể

thân với em gái như trước nữa Với sự tự ti về bản

thân người anh đã lén xem những bức tranh của em

gái và thầm cảm phục về tài năng của em gái mình

? Em thử giải thích tâm trạng của người anh khi đứng

trước bức tranh trong phòng triển lãm?

- Hstl-Gvkl:

Khi đứng trước bức tranh, người anh rất bất ngờ vì

bức tranh của em gái lại vẽ về chính mình Sau đó

cậu hãnh diện vì cậu thấy mình hiện ra với những nét

đẹp trong bức tranh của em gái và hơn nữa cậu bé

còn thấy xấu hổ khi tự nhân ra những nét yếu kém

của mình, thấy mình không xứng đáng được như

trong bức tranh của cô em gái

? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác giả?

- Hstl-Gvkl:

tác giả đã miêu tả theo diễn biến tâm lí của nhân vật

? Em có nhận xét gì về người anh của Kiều Phương?

- Hstl- Gvkl

Từ đó người anh đã hiểu ra rằng, bức chân dung về

mình được vẽ nên bằng tâm hồn và lòng nhân hậu

của cô em gái

? Tác giả đã quan sát và miêu tả cô em gái qua những

phương diện nào?

- Gv gợi ý cho hs chỉ ra được các chi tiét sau:

Tác giả đã tập trung miêu tả ngoại hình( Tập trung tả

nét mặt) cử chỉ và hành động( Sự tò mò và hiếu

động, việc tự chế màu vẽ và say mê vẽ tranh) thái độ

Ghi bảngII/ Đọc- hiểu văn bản1/ Diễn biến tâm trạng và thái độcủa người anh

- Lúc đầu cho đó là trò nghịch ngợm của trẻ con và không cần

để ý đến

- Khi tài năng hội hoạ của em gái được phát hiện thì thấy buồn

và thất vọng vì bản thân mình không hề có chút tài năng nào

- Nảy sinh thái độ khó chịu, hay gắt gỏng và không thể thân thiệnvới em được nữa

- khi đứng trước bức tranh ngườianh mới cảm thấy vừa bất ngờ, hãnh diện và xấu hổ

 Miêu tả theo diễn biến tâm lí nhân vật

⇒ Người anh hiểu được bức chân dung của mình được vẽ nênbằng tâm hồn và lòng nhân hậu của cô em gái

2/ Nhân vật cô em gái

- Hồn nhiên, hiếu động

- Tài năng hội hoạ

- Tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu

Trang 17

quan hệ với người anh.

? Theo em nhân vật kiều phương được tác giả thể

hiện qua những nét tính cách và phẩm chất nào?

- Hstl-gvkl:

Kiều Phương là nhân vật hồn nhiên, hiếu động, có tài

năng hội hoạ, tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu

mặc dù có tài năng và được đánh giá cao, được mọi

người quan tâm nhưng Kiều Phương vẫn không hề

mất đi sự hồn nhiên trong sáng của tuổi thơ và nhất

là vẫn dành cho anh trai những tình cảm thật tốt đẹp,

thể hiện ở bức tranh "anh trai tôi" Người anh soi vào

bức tranh ấy cũng tức là soi vào tâm hồn trong sáng

và nhân hậu của em gái

? Từ đó em hiểu được ý nghĩa tư tưởng của truyện là

ntn? Từ đó rút ra được bài học và thái độ ứng xử

trước tài năng hay thành công của người khác điều

gì? - Hstl-Gvkl:

Trước thành công hay tài năng của người khác, mỗi

người cần vượt qua mặc cảm, tự ty để có được sự

trân trọng và niềm vui thực sự chân thành Lòng

nhân hậu và sự độ lượng có thể giúp cho con người

tự vượt lên bản thân mình

III/ Tổng kết:

ghi nhớ: sgk/ 35

IV/ Luyện tập:

hs đọc diễn cảm câu chuyện

C/ Củng cố: Nội dung bài học

D/ Dặn dò: Hs học bài

Chuẩn bị bài luyện nói quan sát,tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Ngày soạn: 19/1/2014 Ngày dạy: 24/1/201 Tiết : 84

LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH

VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ

A/ Mục tiêu cần đạt: giúp hs

Trang 18

- biết cách trình bày và diễn đạt một vấn đề bằng miệng trước tập thể lớp (thực chất làrèn luyện kĩ năng nói)

- từ những nội dung luyện nói, nắm chắc hơn kiến thức đã học về quan sát, tưởng

tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- rèn kĩ năng nói trước lớp

? Truyện bức tranh em gái tôi giúp em hiểu được điều gì?( Đáp án tiết 82)

- Tiến trình dạy- học bài mới

Hoạt động của thầy và tròHđ1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung bài học

Bước1: - Gv nêu vai trò, tầm quan trọng, ý nghĩa

của việc luyện nói

- Gv có thể gọi hs nói về một số vấn đề đơn giản để

từ đó nhận xét kĩ năng nói của hs

Bước 2: - Gv nêu yêu cầu của giờ học chú ý những

quy định của việc luyện nói đã nêu ở trên

Bước 3: - Gv chia lớp học làm 4 nhóm và cho hs

thảo luận nhóm bài tâp số1

Hđ2: Gv cho hs thực hành luyện nói

Bước1: - Gv cho đại diện các nhóm trình bày kết

quả thảo luận của nhóm mình

- Hs nhận xét bài làm của nhóm bạn

- Gvkl các ý cơ bản và ghi bảng các ý chính của bài

tập

- Gv tiếp tục cho hs thực hành luyện nói

- Gv cho hs thảo luận bài tập 2:

Kể cho các bạn nghe về anh, chị, em của mình

- Hs tự kể về người thân của mình

- Gv chú ý cách kể của hs, nhất là cách sử dụng các

phương pháp tưởng tưởng, so sánh và nhận xét về

các đặc điểm của các nhân vật hs tả

- Gv nhắc nhở thêm cho các em về cách tả người

đồng thời cũng cần tôn trọng cách kể của hs

- Gv chuyển bài tập 3:

- Gv cho hs thảo luận nhóm học tập

- Đại diện nhóm trình bày

- Gvkl và ghi bảng

Ghi bảng

Bài tập1:

- Hình ảnh Kiều Phương là một hình ảnh đẹp Các nhận xét và miêu tả về Kiều Phương đã làm sáng lên tài năng và đặc biệt là

vẻ đẹp của một tâm hồn trong sáng, tấm lòng vị tha và nhân hậu

- Người anh trai của Kiều Phương cũng là người có phẩm chất tốt đẹp, biết hối hận và nhận

ra được tấm lòng cao đẹp của người em gái

Bài Tập 2: kể về anh, chị, em của mình

Bài Tập 3: lập dàn ý cho một đêm trăng sáng

mở bài: giới thiệu chung về cảnhđêm trăng

thân bài:

- đó là đêm trăng ntn?

- đêm trăng đó có gì đặc sắc, tiêu

Trang 19

- Gv cho hs tự thực hiện bài tập 4

biểu

- bầu trời ntn? đêm trăng ra sao, vầng trăng, cây cối có gì đáng chú ý, nhà cửa, làng mạc ntn?

- để miêu tả được cảnh đẹp của đêm trăng cần so sánh những hình ảnh ấy ntn?

kết bài: nêu cảm nhận của em vềđêm trăng

Bài tập 4:

D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và tập quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả

Chuẩn bị bài vượt thác

Ngày soạn:05/02/2014 Ngày dạy: 10/2/2014

Trang 20

- GDHS lòng tự hào về những cảnh đẹp của quê hương, đất nước và ý thức tôn trọng quý mến những người lao động.

- Kiểm tra bài cũ: ( Gv kiểm tra vở soạn của hs)

Hoạt động của thầy và tròHđ1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu về tác giả và tác

phẩm

- Gv gọi hs đọc chú thích * sgk

? Em hãy nêu vài nét sơ lược về tác giả và tác phẩm?

- Hstl-Gvkl:

Võ Quảng (1.3.1920) tại Đại Hoà, Đại Lộc, Quảng

Nam Là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi

Bài vượt thác trích từ truyện quê ngoại

Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung tác phẩm

- Gv hướng dẫn hs cách đọc và đọc mẫu đoạn đầu

- Gv gọi hs đọc tiếp đến hết

? Dựa vào trình tự miêu tả của tác giả em hãy chỉ ra

bố cục của bài văn? Nội dung của các đoạn ntn?

Đ3: Còn lại: Cảnh sau vượt thác

? Em hãy cho biết cảnh của dòng sông và hai bên bờ

đã thay đổi ntn theo từng chặng của con thuyền?

- Hstl-Gvkl:

Ở vùng đồng bằng cảnh con sông êm đềm, thuyền bè

tấp nập Hai bên bờ sông rộng rãi không thay đổi sau

qua vượt thác dữ lại mở ra một vùng đồng bằng

? Theo em vị trí quan sát để miêu tả của người kể

chuyện trong bài là vị trí nào? Vị trí ấy có thích hợp

không? vì sao?

- Hstl-Gvkl:

Vị trí quan sát là trên một chiếc thuyền, dọc theo bờ

sông Vị trí ấy rất thích hợp khi miêu tả theo trình tự

không gian trên cuộc hành trình vượt thác

? Qua những chi tiết trên em hãy cho biết tác giả đã

sử dụng nghệ thuật gì khi miêu tả?

- Hstl-Gvkl:

Tác giả sử dụng nghệ thuật nhân hoá ( Thuyền nhớ

rừng, nhớ núi, dáng trầm ngâm lặng nhìn xuống

nước)

Ghi bảngI/ Sơ lược về tác giả, tác phẩm(chú thích* sgk)

II/ Đọc- hiểu văn bản

1/ Cảnh dòng sông và hai bên bờ

- Sông êm đềm

- Hai bên bờ sông rộng rãi

 Miêu tả theo trình tự không giantrên cuộc hành trình vượt thác

Trang 21

? Cảnh con thuyền vượt thác được tác giả miêu tả

ntn? Em hãy chỉ ra các chi tiết đó?

- Hstl-Gvkl:

Thác nước rất dữ dội (nước từ trên cao phóng xuống

hai vách đá chảy đứt đuôi rắn, chiếc sào bị cong lại,

thuyền vùng vằng cứ chực tụt xuống)

Ngày giảng :

TiÕt 86

? Với cảnh vượt thác như vậy nhân vật dượng Hương

Thư hiện lên ntn?

- Hstl-Gvkl:

Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc,

đánh trần đứng sau tay lái, co người phóng sào xuống

nước Giống như lực sĩ của Trường Sơn oai linh

hùng vĩ

? Em có nhân xét gì về cách miêu tả của tác giả về

hình ảnh dượng Hương Thư?

- Hstl-Gvkl:

Dượng là người có vóc dáng khoẻ mạnh, dám đối

đầu với dòng thác dữ để điều khiển con thuyền và là

người quan trọng nhất trong ba người Đó là những

con người có tư thế dũng mãnh, hào hùng trước cảnh

hung dữ của thiên nhiên

? Theo em ở đoạn trích này tác giả đã sử dụng nghệ

thuật nào?

Hstl:

So sánh

? Em hãy so sánh cây cổ thụ ở đoạn đầu và đoạn cuối

để cho biết tác giả đã sử dụng cách chuyển nghĩa

nào? Nêu ý nghĩa của từng trường hợp?

- Hstl-Gvkl:

Đoạn đầu: Nhân hoá hình ảnh cây cổ thụ (Đứng trầm

ngâm ) Nhằm làm sinh động sự vật

Đoạn cuối: Nhân hoá và so sánh với con người (trông

xa như những cụ già vung tay về phía trước) Làm

nổi bật hình ảnh phần trước

? Em hãy nêu những nét khái quát về nội dung và

nghệ thuật của bài?

Hđ3: Gv hướng dẫn hs thực hiện phần tổng kết

- Hs dựa vào ghi nhớ sgk để trả lời cho câu hỏi

- Gv hướng dẫn hs so sánh cách miêu tả trong bài

sông nước Cà Mau và bài vượt thác

 Cảnh thiên nhiên hùng vĩ

⇒ Vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên trên Sông Thu Bồn

2/ Nhân vật dượng Hương Thư

- Như pho tượng đồng đúc

III/ Tổng kết:

IV/ Luyện tập:

D/ Dặn dò: Dặn hs học bài và chuẩn bị bài So Sánh tiếp theo

Trang 22

Ngày soạn: 09/2/2014 Ngày dạy: 10/2/2014 Tiết : 87

- Kiểm tra bài cũ: ? Bài vượt thác có ý nghĩa ntn? (Đáp án tiết 85)

Hoạt động của thầy và tròHđ1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu các kiểu so sánh

- Gv gọi hs đọc các ví dụ trong sgk

? Em hãy chỉ ra các trường hợp so sánh của khổ thơ?

trong trường hợp đó từ so sánh là từ nào?

- Hstl-Gv nhận xét và kết luận:

Ghi bảngI/ Các kiểu so sánh

Ví dụ: SGK

Trang 23

Ngôi sao thức chẳng bằng mẹ thức vì chúng con.

mẹ là ngọn gió của con

Từ so sánh trong các câu trên là: chẳng bằng và là

? Dựa vào ví dụ đó em hãy cho biết co những kiểu so

sánh nào?

- Hstl-Gvkl và ghi bảng: ? Em hãy cho một ví dụ có

kiểu so sánh ngang bằng và không ngang bằng?

Gv đưa đoạn trích lên bảng phụ - gọi hs đọc

? Theo em đoạn văn tác giả miêu tả về vấn đề gì?

- Hstl-Gvkl:

Đoạn văn miêu tả về chiếc lá rơi

? Hãy tìm các từ và kiểu so sánh trong đoạn văn trên?

- Gv cho hs thảo luận nhóm học tập

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả của nhóm

mình

- Các nhóm khác nhận xét và gvkl:

Tựa, như là kiểu so sánh ngang bằng

Không bằng là kiểu so sánh hơn kém

? Theo em việc tác giả sử dụng phép so sánh trong

đoạn văn có tác dụng gì?

- Hstl-Gvkl:

Việc so sánh đó giúp người đọc, người nghe hình

dung được những cách rụng khác nhau của lá Tạo

hình ảnh cụ thể sinh động, đồng thời tạo nên lối nói

hàm súc, cô đọng

- Gv cho hs khái quát lại bằng khái niệm trong sgk

Hđ2: Gv hướng dẫn hs thực hiện phần luyện tập

trong sgk

Bài tập1: Gv cho hs thực hiện theo nhóm học tập

 So sánh không ngang bằng: chưabằng, chẳng bằng, hơn

* Ghi nhớ: sgk/42

II/ Luyện tậpBài tập1: Chỉ ra phép so sánh và kiểu so sánh phân tích tác dụng của kiểu so sánh

a, Nước gương trong = Tâm hồn

là buổi trưa hè⇒ So sánh ngang bằng

b, Con đi trăm núi = Chưa bằng nỗi tái tê lòng bầm; Con đi đánh giặc = chưa bằng khó nhọc đời bầm⇒ So sánh hơn kém

c, Như nằm trong giấc mộng⇒

So sánh ngang bằng

ấm hơn ngọn lửa hồng⇒ So sánh không ngang bằng

Trang 24

Bài tập 3: Gv cho hs viết đoạn văn trong đó có sử

dụng phép so sánh (hai kiểu đã học)

- Gv đưa vídụ lên bảng bằng đoạn trích viết sẵn

Bài tập 3: Viết đoạn văn

Ví dụ: Dòng thác dữ dội như con thú dữ, muốn nuốt chửng con thuyền của dượng Hương Thư Nhưng con thuyền của dượng Hương Thư vẫn cưỡi lên sóng màtiến về phía trước Nước dữ dội chẳng bằng ý chí gan thép của hiệp sĩ trường sơn dày dạn trận mạc

D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài chương trình địa phương- phần tiếng Việt

Ngày soạn: 11/2/2014 Ngày dạy: 2/2014

Hoạt động của thầy và trò

Hđ1: Gv giới thiệu bài mới- hs lắng

nghe

hđ2: hs hướng dẫn hs viết đúng các

phụ âm dễ mắc lỗi

Bứơc1: Gv đọc chính tả cho hs viết

một đoạn trong bài vượt thác (đến

Phường Rạch Hoà Phước)

Bước 2: Gv kiểm tra và ghi các từ hs

viết sai lên bảng cho hs khác sửa lỗi

- Hs sữa lỗi theo hướng dẫn của gv

Trang 25

- Gv cho hs thực hiện phần bài tập

xước, ngược xuôi

- Vượt thác, rừng đước, căn dặn, cắn răng, lên đàng, đánh đàn, đàng hoàng

III/ Sửa lỗi chính tả

- Cho đoạn văn sau em hãy sửa lỗi chính tả cho đúng

" Chíng để tôn vin buổi học cuối cùn này màthầy đã vậng bộ y phụt đẹp nhứt, và bây giờ tôi hiểu vì sao các cụ già trong làn lại đến ngồi ở cúi lớp học Điều đó như muống nói rằng các cụ tiết đã không lui tới ngôi trườn này thường xuyêng hơn Dườn như đó cũng

là một cách để tạ ơn thầy giáo

C/ Củng cố: Gv củng cố nội dung bài học

D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài phương pháp tả cảnh

Ngày soạn: 11/2/2014 Ngày dạy: 2/2014 Tiết : 89, 90

PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH

VIẾT BÀI SỐ 5 (Ở NHÀ)A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs

- Nắm được cáh tả cảnh và hình thức trình bày một bài văn tả cảnh

- Luyện tập khả năng quan sát và lựa chọn, kĩ năng trình bày những điều quan sát lựa chọn theo một trình tự hợp lý

- Rèn luyện kĩ năng làm bài văn tả cảnh đúng trình tự, đúng đặc trưng của bài văn miêu tả

- Kiểm tra bài cũ: Gv kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs

Hđ1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội

dung bài học

- Gv gọi hs đọc các ví dụ trong sgk/

45, 46

- Gv chia nhóm học tập để hs thảo

luận nhóm trong thời gian 10 phút

- Đại diện các nhóm trình bày kết

quả

- Gv cho các nhóm khác nhận xét

sau đó kết luận lại và ghi bảng

? Qua bài văn luỹ làng , theo em bài

văn đó có các phần như thế nào?

Nêu nội dung chính của các phần?

Ghi bảngI/ Phương pháp viết bài văntả cảnh

Ví dụ: SGK

- Đoạn a: Miêu tả cảnh vượt thác Dáng vẻ, thái độ của nhân vật phản ánh cảnh sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ

- Đoạn b: Miêu tả con sông năm căn tác giả trình bày những điều quan sát được theo một trình tự nhất định (nước, thuyền, cá, rừng đước, cây đước)

- Đoạn c: Luỹ làngĐ1: Giới thiệu khái quát luỹ làng (từ đầu của luỹ)

Đ2: Miêu tả các tầng lớp của luỹ làng (tiếp

Trang 26

giờ và lúc hết giờ làm bài.

? Dựa vào đó em hãy cho biết trình

tự bài văn đó là trình tự nào?

- Hstl-Gvkl:

Miêu tả theo trình tự thời gian và

trình tự không gian

- Gv cho hs viết phần mở bài và

phần kết bài cho đề bài trên

Hđ3: Gv ra đề cho hs về nhà viết

bài

không rõ)Đ3: Cảm nghĩ của tác giả về hình ảnh mầm măng (còn lại)

Bài văn tả cảnh gồm ba phầnPhần mở bài: Nêu khái quát cảnh định tả.Phần thân bài: Miêu tả đặc điểm, tính chất của cảnh

Phần kết bài: Nêu cảm nghĩ của bản thân về cảnh được tả

II/ Luyện tậpBài tập1: Tả quang cảnh lớp học trong giờ tập làm văn

a, Những hình ảnh tiêu biểu, cụ thể

+ Trước giờ làm bài: hs tranh thủ xem lại dàn

ý và nội dung của các bài đã soạn sẵn ở nhà.+ Trong giờ làm văn:

- Lúc chép đề: Miêu tả thái độ của hs khi gv đọc đề (vui mừng hay thất vọng)

- Lúc làm bài: Tả theo trình tự thời gian:

Dáng vẻ hs làm bài (cắm cúi làm, vẻ mặt hân hoan phấn khởi, hay nhìn ra cửa sổ, cắn bút, nhìn lén bài làm của bạn)

Hành động, cử chỉ của thầy cô (đi lại, ngồi nhìn xuống, nhắc nhở hs khi không nghiêm túc)

c, Viết phần mở bài và kết bài

III/ Viết bài số 5

Đề bài: T¶ c¶nh mïa xu©n

D/ Dặn dò: Dặn hs về nhà viết bài và nạp bài vào tiết văn kế tiếp

Chuẩn bị bài : Buổi học cuối cùng

Trang 27

Ngày soạn: 15/2/2014 Ngày dạy : 17,18/2/2014

Tiết : 91,92

(An- phông-xơ Đô- đê) A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs

- Nắm được cốt truyện, nhân vật và tư tưởng của truyện qua câu chuyện buổi học cuối cùng ở vùng An dát, truyện đã thể hiện lòng yêu nước trong một biểu tượng cụ thể là tình yêu tiếng nói dân tộc

- Nắm được tác dụng của phương thức kể chuyện từ ngôi thứ nhất và nghệ thuật thể hiện tâm lý nhân vật qua ngôn ngữ, cử chỉ, hành động và ngoại hình

- Rèn kĩ năng phân tích truyện nước ngoài

- GDHS tình yêu quê hương, đất nước, yêu tiếng mẹ đẻ của chính mình(tiếng Việt)

Tiết 91 - Kiểm tra bài cũ:

Bài văn tả cảnh gồm mấy phần? Nội dung chính của các phần đó như thế nào?

- Ti n trình d y- h c b i m i.ế ạ ọ à ớ

Hđ1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu sơ lược về tác giả và

- Gv đọc mẫu đoạn đầu- gọi 2 hs đọc tiếp đến hết

? Theo em truyện có thể được chia làm mấy đoạn?

Nội dung của các đoạn ntn?

- Hstl-Gvkl:

Truyện được chia làm 3 phần

Phần1( Từ đầu Vắng mặt con):Quang cảnh trước

buổi học qua sự quan sát của Phrăng

Ghi bảng I/ Sơ lược về tác giả, tác phẩm:

(Xem chú thích*sgk)

II/ Đọc và hiểu văn bản:

Trang 28

Phần2(Tiếp Cuối cùng này): Diễn biến của buổi học.

Phần 3(Còn lại): Cảnh kết thúc

? Theo em truyện được kể theo lời nhân vật nào? Kể

theo ngôi thứ mấy?

- Hstl-Gvkl:

Truyện được kể theo lời của nhân vật Phrăng(nhân

vật chính của truyện) Đó là cách kể theo ngôi thứ

nhất

- Gv nhắc lại để hs nhớ lại tác dụng của ngôi kể này

? Truyện diễn ra trong hoàn cảnh, thời gian, địa điểm

nào?

- Hstl-Gvkl:

Truyện diễn ra tại làng An dát, sau chiến tranh Pháp-

Phổ (1870-1871)

? Truyện có những nhân vật nào? Nhân vật nào gây

cho em nhiều ấn tượng nhất?

- Hstl-gvkl:

truyện có nhân vật Phrăng và thầy giáo Ha- men

Thầy Ha- men là người gây nhiều ấn tượng nhất

? Vào buổi sáng diễn ra buổi học cuối cùng chú bé

Phrăng đã thấy có gì khác lạ trên đường?

- Hstl-Gvkl:

Buổi sáng hôm đó chú đã thấy có nhiều người đứng

xem bảng dán cáo thị tại uỷ ban xã

? Không khí buổi học có gì khác so với những buổi

học trước Điều đó khiến cho Phrăng có những cảm

nhận ntn?

- Hstl-Gvkl:

Lớp học yên tĩnh, trang nghiêm Phrăng dù đến muộn

cũng không bị thầy quở mắng mà lại rất dịu dàng

Tất cả như muốn báo hiệu một điều nghiêm trọng

khác thường của buổi học

Ngày giảng: 18/2

Tiết 92

? Em hãy tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng của

Phrăng trong buổi học cuối cùng này?

- Hstl-Gvkl:

Phrăng định trốn học vì đã trễ giờ và sợ thầy hỏi bài

Thế nhưng cuối cùng em đã cưỡng lại ý định ấy và

đến lớp học

? Khi vào lớp tâm trạng của Phrăng diễn ra ntn?

- Hstl-Gvkl:

Khi biết đây là buổi học cuối cùng của tiếng Pháp,

cậu cảm thấy choáng váng, sững sờ và cậu hiểu ra

nguyên nhân của mọi sự khác lạ trong buổi sáng nay

1/ Quang cảnh buổi học cuối cùng:

- Nhiều người xem bảng cáo thị

- Khi biết đây là buổi học cuối cùng, Phrăng choáng váng, giậnmình vì thời gian qua đã bỏ phí việc học

Trang 29

? Em thấy ý thức của Phrăng trong buổi học cuối

cựng này cú gỡ khỏc?

- Hstl:

Cậu nuối tiếc và õn hận vỡ thời gian qua đó bỏ phớ

Hụm nay cậu chăm chỳ nghe giảng và cảm thấy rất

dễ hiểu

? Theo em tại sao Phrăng lại cú tõm trạng như thế

trong buổi học cuối cựng này? Để làm nổi bật tõm

trạng của Phrăng tỏc giả đó sử dụng biện phỏp nghệ

thuật nào?

-Hstl-Gvkl:

Tỏc giả đó miờu tả diễn biến tõm lý nhõn vật Tõm

trạng của Phrăng lỳc này là hiểu được ý nghĩa thiờng

liờng của việc học tiếng Phỏp (Thứ ngụn ngữ của dõn

tộc mỡnh)và tha thiết muốn học nhưng khụng cũn

điều kiện nữa

? Em hóy tỡm những chi tiết miờu tả thầy Ha- men

trong buổi học cuối cựng? (về ngoại hỡnh, hành động

và cử chỉ)

- Hstl-Gvkl:

Thầy Ha men trong buổi học cuối cựng hiện lờn với

những nột khỏc thường như thầy mặc ỏo rơ đanh gốt,

mũ lụa đen cú thờu Thứ trang phục mà thầy chỉ dành

để mặc cho ngày phỏt thưởng hay những ngày lễ lớn

Thỏi độ của thầy hụm nay cũng dịu dàng, hành động

khỏc thường, núi bằng tiếng phỏp, kiờn nhẫn giảng

giải cho hs và viết bằng chữ Rụng

? Vỡ sao thầy lại núi bằng tiếng Phỏp trong buổi học

cuối cựng này và lại giảng kĩ như vậy? Điều đú thể

hiện vấn đề gỡ?

- Hstl-Gvkl:

Tiếng Phỏp là ngụn ngữ của nước Phỏp, là thứ tiếng

của một dõn tộc, một đất nước Cho nờn chỉ trong

chốc lỏt nữa thứ tiếng này được thay thế bằng một

thứ tiếng khỏc Vỡ vậy thầy cảm thấy buồn, trong

buổi học này thầy núi bằng tiếng Phỏp chứng tỏ thỏi

độ yờu quý và giữ gỡn trau dồi tiếng mẹ đẻ là cần

thiết, là thiờng liờng

- Gv liờn hệ thực tế và tiếng việt, gdhs thỏi độ yờu

quý ngụn ngữ của dõn tộc mỡnh

? Em cú suy nghĩ gỡ về lời núi của thầy Ha- men

trong đoạn cuối của truyện?

- Gv cho hs thảo luận nhúm

- Đại diện cỏc nhúm trỡnh bày và nhõn xột

- Gvkl:

Thầy Ha- men nhắc nhở mọi người hóy biết yờu quý

- Nuối tiếc, õn hận

- Chăm chỳ nghe giảng và dễ hiểu

 Diễn biến tõm lý

⇒ Hiểu ý nghĩa thiờng liờng củaviệc học tiếng Phỏp (tiếng mẹ đẻ)

và tha thiết muốn học nhưng khụng cũn cơ hội nữa

3/ Nhõn vật thầy Ha- men.

- Trang phục: mặc ỏo rơ đanh gốt, đội mũ len cú thờu ren

- Thỏi độ: dịu dàng, nhiệt tỡnh, kiờn nhẫn và núi bằng tiếng Phỏp

- Hành động: dằn mạnh viết:

n-ớc Pháp muôn năm

⇒ Thể hiện thỏi độ yờu quý tiếng của dõn tộc mỡnh, đất nước mỡnh Đú là đều cần thiết

và thiờng liờng nhất Thầy Ha- men muốn nhắc nhở mọi người hóy biết yờu quý và giữ gỡn tiếng núi của dõn tộc nhất là khi đất nước rơi vào vũng nụ lệ

4 Cỏc nhõn vật khỏc

- Tham gia lớp học một cỏch đầy đủ, sớm hơn mọi khi

- Cụ Hụ- de nõng cuốn sỏch vở lũng và đỏnh vần theo bọn trẻ,

Trang 30

và giữ gìn tiếng nói dân tộc Nhất là khi đất nước rơi

vào vòng nô lệ

? Trong buổi học này các nhân vật khác được tác giả

miêu tả ntn?

- Hstl-Gvkl:

Họ đều tham gia học một cách đầy đủ, sớm hơn mọi

khi và đọc bài một cách chăm chú

Cụ Hô- de đeo kính lên và nâng cuốn sách vở lòng

bằng hai tay, đánh vần từng chữ theo bọn trẻ, giọng

- Gv yêu cầu hs kể tóm tắt truyện

giọng run run

⇒ Họ là những người yêu nước Pháp, yêu tiếng Pháp

III/ Tổng kết:

*Ghi nhớ: sgk/55

Kể tóm tắt câu chuyện

C/ Củng cố: Nội dung bài học.

D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài nhân hoá.

Trang 31

Ngày soạn:16/2/2014 Ngày dạy : 21/2/2014

Tiết : 93

NHÂN HOÁ

A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs

- Nắm được khái niệm nhân hoá và các kiểu nhânhoá

- Nắm được tác dụng chính của nhânhoá

- Biết dùng các kiểu nhân hoá trong bài viết của mình

- GDHS biết cách dùng phép nhân hoá đúng nơi, đúng chỗ và có tính thẩm mĩ

- Ổn định lớp học-Kiểm tra bài cũ:? Truyện buổi học cuối cùng của An- phông - xơ Đô đê thể hiịen vấn đề gì? Hãy phân tích hình ảnh của nhân vật Phrăng trong buổi học cuối cùng?

(Đáp án tiết 89,90)

Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe

Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung bài học

Bước1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu khái niệm về

phép nhân hoá

- Gv cho hs đọc đoạn trích trong sgk

? Em hãy cho biết bầu trời được tác giả gọi ntn?

Cách gọi đó có tác dụng gì?

- Hstl-Gvkl:

Bầu trời được gọi là ông có tác dụng làm cho bầu

trời gần gũi với con người hơn

? Em hãy chỉ ra các hoạt động của ác sự vật nêu

trong đoạn trích?

- Hstl-Gvkl:

Trời- mặc áo giáp đen/ Mía- múa gươm/ Kiến-

hành quân

? Cách miêu tả như vậy có ý nghĩa gì? Hành động

đó thường là của ai?

- Hstl-Gvkl:

Tất cả hành động đó là của con người, cách nói

như vậy sẽ tạo nên tính biểu cảm trong câu thơ

? Vậy em hiểu thế nào là nhân hoá?

II/ Các kiểu nhân hoá.

Ví dụ: SGK

a, Dùng từ gọi người để gọi vật

b, Dùng từ chỉ hành động, tính chất của người để chỉ hành động, tính chất của vật

Trang 32

Hđ3: Gv hướng dẫn hs thực hiện phần luyện tập.

Bài tâp1: Gv cho hs xác định phép nhân hoá, kiểu

nhân hoá và nêu tác dụng

- Hs thực hiện và gvkl ghi bảng:

Bài tập 2: Gv cho hs so sánh cách diễn đạt với bài

tập1

- Gv hướng dẫn để hs tự nhận biết ra cáh nhân hoá

sẽ làm cho đoạn văn sinh động và hấp dẫn hơn

Bài tâp4: Tìm phép nhân hoá và kiểu nhân hoá.

Bài tập 5: Gv cho hs tự viết đoạn văn trong đó có

sử dụng phép nhân hoá

- Gv cho hs đọc bài viết và nhận xét

c, Nói chuyện, xưng hô với vật như với người

⇒ Có ba kiểu nhân hoá

III/ Luyện tập:

Bài tập1: Xác diịnh phép, kiểu vàtác dụng của nhân hoá

- Tàu mẹ, tàu con, xe anh, xe em

 Dùng từ gọi người để gọi vật

- Bến cảng đông vui, tíu tít, bận rộn Chỉ hành động, tính chất của người để chỉ hành động, tính chấtcủa vật

⇒ Có tác dụng làm cho quang cảnh bến cảng sống động hơn, người đọc dễ hình dung được cảnh nhộn nhịp, bận rộn của các phương tiện có trên cảng

Bài tập 2: So sánh cách diễn đạt

với bài tập 1

Bài tập 4: Tìm phép nhân hoá và

kiểu nhân hoá:

a, - Núi ơi Trò chuyện, xưng hô với vật như với người

- Núi che, thấy Dùng từ chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ vật

b, Cua cá tấp nập, cò, sếu, vạc cãi cọ om sòm Dùng từ chỉ tính chất của người để chỉ vật

c, Chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuốngnước Dùng từ chỉ hành động, tínhchất của người để chỉ vật

d, Cây: Bị thương, thân mình, vếtthương, cục máu Dùng từ chỉ tínhchất, hành động của người để chỉ vật

⇒ Làm cho sự vật được miêu tả trở nên gần gũi, sống động hơn

Bài tập 5: Hs viết bài.

D/ Dặn dò: Gv dặn hs học bài , làm bài tập 3.

Trang 33

Chuẩn bị bài phương pháp tả người.

Ngày soạn: 16/2/2014 Ngày dạy : 21/2/2014 Tiết : 93, 94

PHƯƠNG PHÁP TẢ NGƯỜI

A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs hiểu:

- Cách tả người và hình thức, bố cục của một đoạn văn, bài văn tả người

- Rèn kĩ năng quan sát và lựa chọn, kĩ năng trình bày những điều quan sát, lựa chọn được theo một trình tự hợp lý

Trang 34

- Kiểm tra bài cũ:? Thế nào là phép nhân hoá và có những kiểu nhân hoá nào?

(Đáp án tiết 91)

Hđ1: Gv giới thiệu vào bài- hs lắng nghe

Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu đoạn văn, bài

văn tả người

- Gv cho hs thảo luận theo nhóm học tập

- Đại diện các nhóm trình bày két quả- các

nhóm khác chú ý lắng nghe và nhận xét

- Gvkl và ghi bảng:

Bài tập1: Chọn chi tiết tiêu biểu khi tả

? Một cụ già cao tuổi có những nét giống em

bé đó không? Vậy những nét tiêu biểu để tả

cụ già cao tuổi là những nét nào?

Đoạn2:

Tả Cai Tứ: mặt lông mày mắt mũi râumiệng răng⇒ Quan sát khuôn mặt và

tả theo trình tựĐoạn 3:

Tả người trong tư thế làm việc(đấu vật)

gồm ba phần

Mở bài: Giới thiệu nhân vật miêu tảThân bài: Miêu tả nhân vật ( ngoại hình, cử chỉ, hành động )

Kết bài: Nêu cảm nghĩ về nhân vật

- Nước da trắng hồng, dáng người mập mạp

- Nói năng ngộ nghĩnh

b, Tả cụ già cao tuổi

- Dáng người hơi còng, mắt mờ có nhiều nếp nhăn

- Mái tóc bạc phơ, giọng nói run run,

da đồi mồi

Trang 35

Bài tập 3: Điền từ vào chỗ trống

- Bước đi chậm chạp, tay chống gậy

- Nói câu nào chắc như đinh đóng cộtBài tập 3:

- Thấy được tình cảm yêu quý, kính trọng của người chiến sĩ đối với Bác Hồ

- Nắm được nghệ thuật của bài thơ: kết hợp miêu tả, kể chuyện, với biểu hiện cảm xúc, tâm trạng, những chi tiết giản dị, tự nhiên và giàu sức truyền cảm

- Rèn kĩ năng phân tích thơ

Trang 36

- GDHS lòng tự hào và biết ơn người lãnh tụ vĩ đại của đất nước và người anh hùng đã từng nếm mật nằm gai để dành độc lập, tự do cho đất nước.

Tiết 96 (25/02/2014)

- Ổn định lớp học

- Kiểm tra bài cũ:? Một bài văn tả người gồm có mấy phần? Đó là những phần

nào? Nêu nội dung của các phần đó? (Đáp án tiết 92)

Hđ1: Gv giới thiệu bài học- hs lắng nghe

Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu tác giả và tác

phẩm

- Gv gọi hs đọc phần chú thích* sgk và yêu cầu hs

tóm tắt về tác giả, tác phẩm đó bằng vài nét cơ

bản

- Gv giới thiệu thêm về tác giả Minh Huệ

Nhà thơ Minh Huệ sinh ngày 3/10/1927 và mất

ngày 1/10/2003 Ông đã từng tham gia việt minh

năm 1945 và cuộc khởi nghĩa dành chính quyền ở

nghệ an Ông đã có nhiều tác phẩm nổi tiếng và

đã nhận nhiều giải thưởng nhất là giải thưởng Nhà

nước về Văn học nghệ thuật năm 2007

Hđ3: Gv hướng dẫn hs đọc và hiểu văn bản

- Gv hướng dẫn hs cách đọc bài thơ- và giới thiệu

về thể thơ

- Gv đọc mẫu đoạn đầu của bài thơ

- Gv gọi hs đọc tiếp đến hết bài

? Em hãy cho biết bài thơ kể lại chuyện gì? Hãy

tóm tắt lại diễn biến của câu chuyện đó?

- Hstl-Gvkl:

Bài thơ kể về một đêm Bác không ngủ trên đường

đi chiến dịch thời kỳ kháng chiến chống Pháp

( Trong chiến dịch Biên Giới năm 1950)

? Theo em trong truyện có mấy nhân vật? Đó là

những nhân vật nào?

- Hstl-Gvkl:

Bài thơ có hai nhân vật chính đó là anh bộ đội và

Bác Hồ

? Bài thơ kể về hai lần anh đội viên thức dậy thấy

bác không ngủ? Em hãy so sánh tâm trạng và cảm

nghĩ của anh trong hai lần đó?

- Hstl-Gvkl:

Khi lần đàu chợt thức dậy, anh ngạc nhiên vì trời

khuya rồi mà Bác vẫn ngồi trầm ngâm bên bếp

lửa từ ngạc nhiên đến xúc động khi anh hiểu rằng

Bác vẫn ngồi đốt lửa, sửa ấm cho các chiến sĩ

Ghi bảng

I/ Sơ lược về tác giả, tác phẩm

(xem chú thích*sgk)

II/ Đọc -hiểu văn bản

1/ Cái nhìn và tâm trạng của anh đội viên đối với Bác

- Lần đầu thức dậy đã khuya nhưng Bác vẫn ngồi trầm ngâm bên bếp lửa

Trang 37

Niềm xúc động càng lớn khi anh được chứng kiến

cảnh Bác Hồ đi dém chăn cho các chiến sĩ với

những bước đi nhẹ nhàng để không làm họ giật

mình Lúc này anh cảm nhận sự lớn lao mà gần

gũi của vị lãnh tụ qua hình ảnh so sánh:"Bóng Bác

cao lồng lộng/ ấm hơn ngọn lửa hồng" Hình ảnh

Bác hiện ra qua cái nhìn đầy xúc động của anh

chiến sĩ đang trong tâm trạng lâng lâng, mơ màng

Hình ảnh Bác vừa lớn lao vĩ đại nhưng lại hết sức

gần gũi, sưởi ấm cả lòng anh hơn ngọn lửa hồng

Lần thứ ba thức dậy anh thấy trời sắp sáng mà

Bác vẫn ngồi đinh ninh Sự lo lắng của anh trở

thành hốt hoảng và lần này anh nằng nặc mời Bác

ngủ Nhưng khi nhận được câu trả lời của Bác "

Bác ngủ không an lòng " đã làm cho anh đội

viên một lần nữa thật sâu xa, thấm thía tấm lòng

mênh mông của Bác đối với nhân dân được tiếp

cận, thấu hiểu tình thương và đạo đức của Bác anh

đội viên như lớn thêm về tâm hồn và tình cảm

? Qua diễn biến tâm trạng của anh đội viên, em

hiểu bài thơ đã thể hiện điều gì ở người chiến sĩ

này?

Ngày giảng: 28/02/2014

Tiết 97

? Theo em hình ảnh Bác Hồ qua cái nhìn của anh

đội viên đã được miêu tả qua những phương diện

nào?

- Hstl-Gvkl:

Hình dáng, tư thế, cử chỉ, hành động và lời nói

? Em hãy tìm các chi tiết miêu tả những phương

diện đó? Và cho biết các chi tiết đó thể hiện tâm

trạng Bác ntn?

? Cách trả lời của Bác khi anh đội viên nằng nặc

mời Bác ngủ đã giúp em hiểu điều gì ở Bác?

- Hstl-Gvkl:

" Chú cứ việc ngủ ngonlàm sao cho khỏi ướt" đã

bộc lộ nỗi lòng lo lắng của Bác đối với bộ đội và

- Lần thứ ba thức dậy Bác vẫn ngồi đinh ninh

- Anh vội mời Bác ngủ vì anh lo cho sức khẻo của Bác

- Cảm nhận tấm lòng mênh môngcủa Bác đối với bộ đội và dân công

Tóm lại: Tình cảm của anh đội viên cũng là tình cảm của anh bộ đội và nhân dân đối với Bác Hồ

Đó là lòng kính yêu vừa thiêng liêng, vừa gần gũi, là lòng biết ơn

và niềm hạnh phúc được nhận tình yêu thương và sự chăm sóc của Bác

2/ Hình tượng của Bác Hồ.

- Lặng yên bên bếp lửa

- Ngồi đinh ninh

- Râu im phăng phắc

 Chiều sâu tâm trạng của Bác

- Bác dém chăn, đi nhẹ nhàng

- Sợ cháu mình giật thột

 Thể hiện tình yêu thương sâu sắc

và sự chăm sóc ân cần, tỉ mĩ của Bác đối với chiến sĩ

- Bác ngủ không an lòng- thương đoàn dân công

 Bộc lộ nỗi lòng lo lắng của Bác đối với bộ đội và nhân dân

Trang 38

tượng Bác ntn? Đoạn trích đã được tác giả sử

dụng nghệ thuật gì?

Tác giả đã sử dụng nhiều từ láy, cùng với thể thơ

năm chữ để bộc lộ sự vĩ đại mà gần gũi của Bác

đối với bộ đội và nhân dân

? Em có suy nghĩ gì về khổ thơ cuối của bài thơ?

- Hstl-Gvkl:

Cái đêm bác không ngủ trong bài chỉ là một lần

trong vô vàn cái đêm Bác không ngủ Bởi lẽ Bác

đang lo lắng cho vận mệnh dân tộc"chưa ngủ vì lo

nỗi nước nhà" Và thương bộ đội và dân công là lẽ

thường tình của Bác mà mọi người dân đều hiểu

Hđ4: Gv cho hs thực hiện phần tổng kết

- Gv gọi hs đọc ghi nhớ trong sgk/67

- Gv yêu cầu hs đọc thuộc lòng 5 khổ thơ đầu của

bài thơ

- Bác giản dị, gần gũi, chân thực

mà hết sức lớn lao thể hiện lòng yêu thương sâu nặng, sự chăm sóc ân cần, chu đáo của bác đối với chiến sĩ và đồng bào

III/ Tổng kết:

Đọc thuộc lòng năm khổ thơ đầu

D/ Dặn dò: Gv dặn hs học thuộc bài( bài học và bài thơ)

- Nắm được khái niệm về phép ấn dụ và các kiểu ẩn dụ

- Hiểu và nhớ được tác dụng của ẩn dụ

- Rèn ý thức phân tích ý nghĩa cũng như tác dụng của ẩn dụ trong tiếng việt

- Rèn ý thức sử dụng ẩn dụ đúng chỗ

? Em hãy đọc thuộc lòng 5 khổ thơ đầu bài đêm nay Bác không ngủ của nhà thơ Minh Huệ và nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của tác giả? (đáp án tiết 94)

Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe

Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung bài học

Bước1: Tìm hiểu khái niệm về ẩn dụ

- Gv gọi hs đọc ví dụ trong sgk

? Cụm từ " người cha trong khổ thơ nói về ai? Giải

Ghi bảng I/ Ẩn dụ là gì?

Ví dụ: SGK

Trang 39

thích vì sao có thể nói như vậy?

- Hstl-Gvkl:

Người cha chỉ Bác Hồ vì bác và cha có những phẩm

chất giống nhau (tuổi tác, tóc bạc, sự chăm sóc)

- Đại diện nhóm trả lời- gv nhận xét và kết luận

Giống: đều có nét tương đồng

Khác: ẩn dụ là so sánh ngầm mà ẩn đi vế A, phương

diện so sánh mà chỉ còn lại vế B

Bước 2: Tìm hiểu các kiểu ẩn dụ

- Gv gọi hs đọc ví dụ trong sgk

? Em hãy cho biết các từ in đậm trong đoạn thơ được

dùng để chỉ hiện tượng hoặc sự vật nào? Vì sao có

- Gv gọi hs đọc đoạn văn sgk

? Các từ in đậm trong đoạn văn có gì đặc biệt so với

cách nói thông thường?

Nắng không thể dùng vị giác để cảm nhận, việc sử

dụng tè giòn tan để nói về nắng là sự chuyển đổi cảm

giác Cách nói như thế này gọi là ẩn dụ chuyển đổi

cảm giác

? Em hiểu có mấy kiểu ẩn dụ?

- Gv lần lượt cho hs thực hiện các bài tập trong sgk?

Bài tập1: Gv hướng dẫn cho hs so sánh đặc điểm và

II/ Các kiểu ẩn dụ:

Ví dụ: SGK

- Lửa hồng= màu đỏ Ẩn dụ hình thức

- Thắp= chỉ sự nở hoaẨn dụ cách thức

- Người cha= Bác HồẨn dụ phẩm chất

- Nắng giòn tanẨn dụ chuyển đổi cảm giác

- Có bốn kiểu Ẩn dụ

II/ Luyện tập

Bài tập1: So sánh đặc điểm và

tác dụng của ba cách diễn đạt

Trang 40

- Hsth-Gvkl và ghi bảng:

Bài tập 2:

? Hãy tìm các ẩn dụ và nêu lên nét tương đồng giữa

các sự vật, hiện tượng được so sánh với nhau?

Bài tập 3: Chỉ ra các ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

- Gv hướng dẫn cho hs thực hiện

Bài tập 4: Gv đọc chính tả cho hs viết

- Cách1: Bình thường

- Cách 2: Có sử dụng hình ảnh

so sánhCó hình ảnh

- Cách 3: Có sử dụng ẩn dụ Hàmsúc cao hơn

Bài tập 2: Tìm các ẩn dụ và nêu

lên nét tương đồng giữa các sự vật, hiện tượng được so sánh vớinhau

a, Ăn quả nhớ kẻ trồng cây Có nét tương đồng về cách thức

- Ăn quả: Chỉ sự hưởng thụ thành quả lao động

- Kẻ trồng cây: Người gây dựng nên thành quả lao động

b, Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng Có nét tương đồng về phẩmchất

- Mực- đen: Tương đồng cái xấu

- Đèn- sáng: Tương đồng cái tốt,hay, tiến bộ

- Bác Hồ- mặt trời: Soi sáng dẫn đường chỉ lối cho dân tộc thoát khỏi cuộc sống nô lệ tối tăm đi tới tương lai đọc lập, tự do, hạnhphúc

Bài tập 3: Các ẩn dụ chuyển đổi

cảm giác:

a, chảy; b, chảy; c, mỏng; d, ướt

Bài tập 4: Chính tả: nghe - viết C/ Củng cố: gv củng cố lại nội dung bài học.

D/ Dặn dò: gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài luyện nói về văn miêu tả.

Định dạng
Số trang	87
Dung lượng	155,13 KB