Giáo án Ngữ văn 6 bài 28: Ôn tập truyện và kí

TIẾT 116 Ngày soạn: Ngày dạy: ÔN TẬP TRUYỆN & KÝ A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: - Hình thành và củng cố những hiểu biết sơ lược về các thể loại truyện và ký trong loại hình tự sự.. Nhớ được nội d

TIẾT 116 Ngày soạn:

Ngày dạy:

ÔN TẬP TRUYỆN & KÝ A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

- Hình thành và củng cố những hiểu biết sơ lược về các thể loại truyện và ký trong loại hình tự sự Nhớ được nội dung cơ bản và những nét đặc sắc về nghệ thuật của các tác phẩm truyện và ký hiện đại đã học

- Tích hợp với tiếng Việt: Củng cố biện pháp nhân hoá, so sánh, ẩn dụ, hoán

dụ trong văn miêu tả và kể chuyện

- Tích hợp với Tập làm văn: Nghệ thuật kể chuyện, miêu tả, xác định ngôi kể, tả; trình tự tả, kể

- Rèn luyện kỹ năng hệ thống hoá, so sánh, tổng hợp khi chuẩn bị và học tập bài ôn tập

B/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

* Ổn định lớp:

* Kiểm tra:

Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh

* Bài mới:

I HỆ THỐNG HOÁ NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG NHỮNG TRUYỆN

VÀ KÍ HIỆN ĐẠI ĐÃ HỌC:

- Gọi học sinh trình bày bảng hệ thống hoá truyện và kí đã học

- Giáo viên nhận xét, bổ sung

- Hoc sinh t i u ch nh, b sung v o b ng c a mình.ự điều chỉnh, bổ sung vào bảng của mình điều chỉnh, bổ sung vào bảng của mình ều chỉnh, bổ sung vào bảng của mình ỉnh, bổ sung vào bảng của mình ổ sung vào bảng của mình ào bảng của mình ảng của mình ủa mình

TT

Tên văn

1 Bài học

đường đời

đầu tiên

(DMPLK)

Tô Hoài Truyện

đồng thoại

Dế Mèn tự tả chân dung, trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt; Mèn

ân hận - bài học đường đời đầu tiên

2 Sông nước

Cà Mau

Đoàn Giỏi Truyện

dài

Cảnh sắc phong phú vùng sông nước

Cà Mau và cảnh chợ Năm Căn trù phú trên sông

3 Bức tranh

của em gái

tôi (Con Dế

ma)

Tạ Duy Anh Truyện

ngắn

Tài năng, tâm hồn tươi sáng và lòng nhân hậu của em gái Kiều Phương -Mèo - nhà hoạ sỹ trong tương lai đã giúp cho người anh trai vượt lên được lòng tự ái, đố kỵ và lòng tự ti của bản thân mình

4 Vượt thác

(Quê nội)

Võ Quảng Truyện

dài

Một đoạn trong hành trình ngược sông Thu Bồn, vượt thác của con thuyền do Dượng Hương Thư chỉ huy,

5 Buổi học

cuối cùng,

(Những vì

sao)

An phông

xơ Đô đê (Pháp)

Truyện ngắn

Buổi học tiếng Pháp cuối cùng của lớp học trường làng Andát bị quân Phổ (Đức) chiếm đóng và hình ảnh thầy Hamen qua cái nhìn và tâm trạng của chú bé học trò Ph.Răng

6

Cô Tô

(trích Cô

Tô)

Nguyễn Tuân

Tuỳ bút (ký)

Vẻ đẹp của đảo biển, cảnh mặt trời lên

và vài nét cuộc sống, sinh hoạt của người dân Cô Tô

9 Lao xao Duy Khán Hồi ký

tự

Tả, kể về các loài chim ở làng quê, qua đó thể hiện vẻ đẹp, sự phong phú

(Tuổi thơ

im lặng)

truyện của thiên nhiên làng quê và bản sắc

văn hoá dân gian

II HỆ THỐNG HOÁ ĐẶC ĐIỂM VỀ HÌNH THỨC, THỂ LOẠI TRUYỆN VÀ KÍ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM:

- Học sinh trình bày bảng hệ thống đã chuẩn bị

- Giáo viên nh n xét, b sung.ận xét, bổ sung ổ sung vào bảng của mình

S

TT

Tên văn

bản Thể loại

Cốt truyện Nhân vật Nhân vật KC

1 DMPLK Truyện

đồng thoại

x

- Kể theo trình tự thời gian

- Dế Mèn

- Dế Choắt

- Cốc

- Dế Mèn

- Ngôi thứ nhất

2 Sông nước

Cà Mau

Truyện dài

0

- Không gian

- Ông Hai; An;

Cò

- An (chú bé)

- Ngôi thứ nhất

3 Bức tranh

của em gái

tôi

Truyện ngắn

x

- Thời gian

Anh trai; Kiều Phương; Tiến Lê; Quỳnh; Bố

Phương

- Ngươì anh trai

- Ngôi thứ nhất

4 Vượt thác Truyện

dài

0

- Thời gian

- Dượng Hương Thư

- Chú bé Cục và Cù lao

- Ngôi kể thứ nhất

7 Cây tre

Việt Nam

Bút kí;

Thuyết minh phim

0 cây tre, họ

hàng tre, nd, nông dân, bộ đội

- dấu mình

- ngôi thứ ba

8 Lòng yêu

nước

Bút ký chính luận

0 Nhân dân các

DT các nước Cộng hoà trong Liên bang Xô Viết (cũ)

- dấu mình

- Ngôi thứ 3

9 Lao xao Hồi ký

tự truyện

0 - các loài hoa,

ong, bướm

- Tác giả

- Ngôi thứ nhất

? Những yếu tố nào thường có chung ở cả truyện và kí ?

Đều thuộc loại hình tự sự (Phương thức tái hiện bức tranh cuộc sống một cách khái quát bằng lời văn tả, kể qua lời của người kể chuyện Tác phẩm tự sự đều phải có lời kể, các chi tiết và hình ảnh thiên nhiên con người, xã hội; thể hiện cái nhìn và thái độ của người kể

? Phân biệt truyện và ký:

- Truyện: Phần lớn dựa vào tưởng tượng, sáng tạo của tác giả trên cơ sở quan sát, tìm hiểu cuộc sống và thiên nhiên (không hoàn toàn như trong thực tế); có nhân vật, cốt truyện và lời kể

- Ký: Chú trọng ghi chép, tái hiện hình ảnh, sự việc của đời sống, cốt truyện thiên nhiên và con người theo sự cảm nhận, đánh giá của tác giả (đúng với thực tế)

Thường không có cốt truyện, có khi không có cả nhân vật

? Những tác phẩm truyện ký đã học đã để lại trong em những cảm nhận

gì về đất nước, cuộc sống và con người ?

- Những hiểu biết về cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp của đất nước và cuộc sống con người ở nhiều nơi, miền, đặc biệt là vẻ đẹp của những con người lao động; những vấn đề gần gũi với đời sống tình cảm, tư tưởng và các mối quan hệ của con người

? Nhân vật nào em yêu thích nhất ? Tại sao ?

(Học sinh tự trình bày.)

* Ghi nhớ: học sinh đọc SGK-tr 118

III CỦNG CỐ, HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ :

- Học thuộc lòng những đoạn truyện ký mà em thích

- Viết bài văn ngắn nói lên những suy nghĩ, thu hoạch của mình qua các bài

ký, truyện đã học

- Tìm hiểu khái niệm: Văn bản nhật dụng

- Chuẩn bị bài tiếp theo