giao an Ngu van 6 hoc ki I

Mçi Dt l¹i cã nguån gèc riªng cña m×nh göi g¾m trong nh÷ng c©u thÇn tho¹i, truyÒn thuyÕt k× diÖu... VD: Quan niÖm vÒ c¸c thÕ giíi nh trÇn gian ©m phñ, thuû phñ.[r]

Tiết 1: Con rồng cháu tiên

Ngày

soạn:16.8.2008

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu sơ bộ ĐN về truyền thuyết.

- Hiểu đợc nội dung , ý nghĩa của 2 truyện Chỉ ra và hiểu đợc ý nghĩa của

những chi tiết kỳ ảo

GV dẫn vào bài: Mỗi con ngời đều thuộc về một DT Mỗi Dt lại có

nguồn gốc riêng của mình gửi gắm trong những câu thần thoại, truyền thuyếtkì diệu DT Việt của chúng ta cũng đợc bắt nguồn từ một truyền thuyết xa

xăm huyền ảo: “ Con Rồng cháu Tiên”

của truyện, em hãy kể lại câu truyện ?

KL: Đó là câu chuyện truyền thuyết về

đời Vua Hùng

H? Em hiểu thế nào là truyền thuyết?

GV: Đây là TT về thời Vua Hùng, thời

HS đọc

HS khác nhận xét cách đọccủa bạn

1/ Giới thiệu Lạc LongQuân và Âu Cơ Sự gặp gỡ

kỳ lạ của họ

2/ LLQ và Âu Cơ nên vợ,nên chồng

3/ Sự sinh nở kỳ lạ của ÂuCơ: bọc trăm trứng

4/ Cuộc chia tay giữa LLQ

và Âu Cơ

5/ Sự ra đời của nhà nớcVăn Lang và triều đại VuaHùng

1/ Đọc:

2/ Kể

3/ Tìm hiểuchú thích:Truyền

đại mở đầu lịch sử VN gắn với nguồn

hùng kiến tạo nền văn minh Âu Lạc

Truyện hấp dẫn ngời đọc với những chi

tiết Rồng ở dới nớc và Tiên trên non

gặp nhau, yêu thơng nhau và kết duyên

vợ chồng, phản ánh thời kỳ gia đình

của ngời Việt cổ

H? Việc kết duyên của LLQ và Âu Cơ ,

chuyện Âu Cơ sinh nở có gì kỳ lạ?

GV: LLQ tợng trng cho nớc, Âu Cơ

t-ợng trng cho đất Cả 2 thần tt-ợng trng

cho đất nớc, núi sông giữa cha kỳ diệu,

mẹ thiêng liêng tạo nên Tổ Quốc VN

H? ý nghĩa của chi tiết kỳ lạ trên?

GV liên hệ với từ “ Đồng bào” trong

câu nói của Bác Hồ

H? Khi tả 100 con trai của Âu Cơ ngời

xa nhấn mạnh vào chi tiết nào?

Quan sát bức tranh Tranh minh hoạ

đợc kể

Lạc Long Quân: con traithần Long Nữ, mình rồng,sức khoẻ vô địch

Thần có tài năng phi thờng :diệt trừ Ng Tinh, Hồ Tinh,Mộc Tinh, khai phá vùngbiển, vùng rừng núi, vùng

đồng bằng

Âu Cơ: Thuộc dòng thầnNông, xinh đẹp tuyệt trần

Dạy dân cách trồng trọt,chăn nuôi, cách ăn ở

Sinh ra bọc trăm trứng, nở

ra 100 con trai

Bọc trăm trứng biểu tợngcho sức mạnh cộng đồngcủa ngời Việt

Con nào con ấy hồng hào,

đẹp lạ thờng

50 ngời con theo cha xuốngbiển, 50 ngời con theo mẹlên núi để cai quản các ph-

ơng: kẻ trên cạn, ngời dới

thuyết

II/ Tìm hiểu văn bản:

1/ Nhân vật Lạc Long Quân và Âu Cơ:

Kỳ lạ, đẹp

đẽ, lớn lao

2/ Âu Cơ sinh

nở và ý nghĩa của việc chia con:

Bọc trămtrứng biểu t-ợng cho sứcmạnh cộng

đồng của

ng-ời Việt

Lý giải sựphân bố dân

H? Bằng sự hiểu biết cuả em về ls

chống ngoại xâm và công cuộc dựng

xây đất nớc của dân tộc, em thấy lời

căn dặn của LLQ sau này có đợc con

cháu thần thực hiên không?

H? Đọc phần cuối truyện?

H? Truyện kết thúc bằng sự việc nào?

H?Chi tiết ngời con trởng ở lại làm Vua

nhằm giải thích điều gì?

H? Theo em, cốt lõi ls trong truyện là

gì?

GV: Sự kết hợp giữa bộ lạc Lạc Việt và

Âu Việt và nguồn gốc chung của các c

dân Bách việt là có thật Chiến tranh về

tự vệ ngày càng trở nên ác liệt đòi hỏi

phải huy động sức mạnh của cả cộng

đồng ở thời đại Hùng vuơng và công

cuộc chống lũ lụt để xây dựng đời sống

nông nghiệp định c , bảo vệ địa bàn c

trú thời ấy cũng là có thật

H? Em hiểu thế nào là chi tiết tởng

t-ợng, kỳ ảo? Vai trò?

GV mở rộng:Chi tiết tởng tợng, kỳ ảo

trong truyện cổ dân gian gắn liền với

quan niệm, tín ngỡng của ngời xa về tg

VD: Quan niệm về các thế giới nh trần

gian âm phủ, thuỷ phủ Về sự đan xen

giữa tg thần và tg ngời Quan niệm vạn

HS thảo luận và tìm dẫnchứng để chứng minh

HS đọcViệc thành lập nhà nớc đầutiên trong lịch sử

Phản ánh mối quan hệ vàthống nhất của các c dânngời Việt thời xa

Chi tiết không có thật đợctgdg sáng tạo

Vai trò : Tô đậm tính chất

kỳ lạ, lớn lao , đẹp đẽ củacác nv, sự kiện

Thần kỳ hoá, tin yêu , tônkính tổ tiên dân tộc mình

Tăng sức hấp dẫn chotruyện

Giải thích, suy tôn nguồngốc cao quý của dân tộc

VN và biểu hiện ý nguyện

đoàn kết, thống nhất của nd

ta ở mọi miền đất nớc

c ở nớc ta

3/ Sự hình thành triều

và biểu hiện

ý nguyện

đoàn kết,thống nhấtcủa nd ta ởmọi miền đấtnớc

*Ghi nhớ : SGK

III/ Luyện

H? Em biết những truyện nào của các

Khơ Me: quả bầu mẹ

Sự gần gũi về cội nguồn và

sự giao l văn hoá giữa cácdân tộc trên nớc ta

A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh:

- Hiểu thêm định nghĩa về truyền thuyết.

- Hiểu thêm thành quả lao động trong việc xây dựng nền văn hoá dân tộc.

- Biết xd cho mình lòng yêu quý những con ngời lao động chân chính, tự

hào về văn hoá dân tộc

- Tìm hiểu, tập phân tích nhân vật trong truyền thuyết.

B Chuẩn bị lên lớp

- Giáo án, bảng phụ, phiếu học tập.

- Học sinh soạn bài.

I/ Đọc, tìm hiểu chú thích:

1/ Đọc

Gv yêu cầu hs kể truyện.

H? Qua cách chọn ngời nối ngôi đã

giúp em hiểu điều gì về vị vua này?

GV:Vua Hùng đa ra hình thức để chọn

ngời nối ngôi Thời gian trôi đi, ngày

lễ Tiên Vơng sắp đến Ai sẽ là ngời làm

vừa ý vua? chúng ta theo dõi phần tiếp

theo của truyện

Đọc đoạn : các lang lễ Tiên Vơng

H? Đoạn truyênh kể về sự việc gì?

H? Trong đoạn truyện trên chi tiết nào

em thờng gặp trong các truyện cổ dân

gian?

GV: Đây là chi tiết nghệ thuật tiêu biểu

cho truyện dân gian Trong các truyện

dg khác ta cũng thấy sự có mặt của các

chi tiết trên

H? Em hãy kể 1 vài chi tiết trong các

2/ Các lang cố ý làm vừalòng Vua bằng những mâm

cỗ thật hậu

3/ Riêng Lang Liêu đợcthần mách bảo dùng 2 loạibánh dâng lễ Tiên Vơng

4/ Vua Hùng chọn bánh để

lễ Tiên Vơng và tế trời đấtnhờng ngôi báu cho chàng

5/ Từ đời Vua Hùng thứ 7,nớc ta có tập tục làm bánhchng, bánh giầy để đón tết

Giặc ngoài đã dẹp yên, đấtnớc có thể tập trung vàocông cuộc chăm lo cho dân

đợc no ấm, vua đã giàmuốn truyền ngôi

Chọn ngời làm vừa ý vuatrong lễ Tiên Vơng; ngờinối ngôi phải nối chí Vua

Là ông tài trí, sáng suốt,công minh Luôn đề caocảnh giác thù trong giặcngoài Đồng thời ngầmnhắc nhở 20 ông Lang vềtruyền thống dựng nớc, giữ

nớc

HS đọcChi tiết thi tài: Họ chỉ biết

đua nhau làm cỗ thật hậu ,thật ngon đem về lễ Tiên V-

1/ Hùng

V-ơng chọn

ng-ời nối ngôi

Chọn ngờilàm vừa ývua trong lễTiên Vơng;ngời nốingôi phải nốichí Vua

2/ Cuộc đuatài giànhngôi báu:

- Các Langthi tài

truyện dg khác ?

H? Theo em, chi tiết trên có giá trị ntn

với truyện dg?

Lễ Tiên Vơng đã trở thành cuộc đua tài

giữa 20 ngời con trai của Vua

Trong cuộc đua tài đó LL là ngời chịu

nhiều thiệt thòi nhất

H? Trong lúc ấy, điều kỳ lại nào đã đến

LL đã hiểu gt lao động của nghề nông :

nhờ gạo mà dân ấm no, nớc hùng

mạnh, đủ sức chống giặc, giữ yên bờ

mà nv trong truyện dg trải qua Qua đó

thể hiện tài năng của nv

H? Nhân dân ta sáng tác truyện này

nhằm giải thích điều gì?

Truyện Em bé thông minh:

thi giải các cáu đố oái oăm

Tạo ra tình huống truyện đểcác nv bộc lộ phẩm chất, tàinăng

Góp phần tạo sự hồi hộp,hứng thú cho ngời nghe

Gặp thần trong mơ

Vì LL mồ côi cha mẹ vàthiệt thòi nhât

Chàng chăm lo việc đồng

áng, tự tay trồng lúa, trồngkhoai Chàng hiểu đợc giá

trị hạt gạo, của cải do mìnhlàm ra

Hạt gạo là quý

Thần muốn thử thách để LLbộc lộ đợc trí tuệ, tài năngcủa mình, để chứng tỏ việc

kế vị ngôi vua là xứng đáng

LL đã suy nghĩ thấu đáo lờithần và sáng tạo ra 2 loạibánh: bánh chng hìnhvuông, bánh giầy hình tròn

- Lang Liêugặp Thầntrong mơ

- LL sángtạo ra hailoại bánh để

tế Tiên

V-ơng

Là ngời tàitrí

3/ Lang Liêu

đợc nối ngôi:Chàng là ng-

ời làm vừa ývua đã đoán

đợc ý vua

Đó là biểuhiện của ócthông minh,trí tuệ

4/ ý nghĩacủa vb:

H? Truyện có ý nghĩa ca ngợi ai? Đề

cao điều gì?

H? Nêu ý nghĩa của phong tục làm

bánh chng, bánh giầy trong ngày Tết

Ca ngợi thời các Vua Hùngdựng nớc Đề cao nghềnông, đề cao sự thờ kínhtrời, đất và tổ tiên của nd ta

Phản ánh thành quả của ôngcha ta xa trong việc xd nền

vh dân tộc

HS thảo luận

III/ Luyệntập:

Tiết 3: từ và cấu tạo từ tiếng việt

Ngày soạn: 18/8/2008

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

Hiểu thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo từ Tiếng Việt

Khái niệm về từ, đơn vị cấu tạo từ, các kiểu cấu tạo từ

Luyện kĩ năng nhận diện từ & sử dụng từ

* KTBC: kiểm tra 1 số kiến thức về từ đã học ở cấp tiểu học

* Bài mới:Trên cơ sở KTBC, GV dẫn vào bài

Có từ cấu tạo là 1 tiếng

Có từ cấu tạo là 2 tiếng

3 tiếng: Hợp tác xã

4 tiếng: nhí nha nhí nhảnh

chủ nghĩa xã hội

>Đơn vị cấu tạo từ TV là tiếng

Tạo ra 1 câu trọn vẹn diễn đạt

I/ Từ là gì?

Xét VD:

Thần dạy dâncách trồngtrọt, chăn nuôi

và cách ăn ở

Nhận xét:

Tiếng dùng

nhau có tác dụng gì?

H? Khi nào 1 tiếng có thể coi là 1 từ?

H? Từ các vd trên, em hiểu từ là gì?

Tích hợp TLV:

Trong cuộc sống hàng ngày, để diễn

đạt điều mình muốn nói, muốn viết

cần lựa chọn từ để sắp xếp thành câu,

diễn đạt cho phù hợp với MĐgiao tiếp

để ngời tiếp nhận hiểu đợc ý mình

H? Xác định từ và tiếng trong vd

sau?

H? Dựa vào kiến thức đã học về từ

đơn và từ phức ở cấp tiểu học, em hãy

H? Em hiểu thế nào là từ láy?

Tình huống tháo luận:

Có bạn cho rằng: chăn nuôi là từ

phức, bạn khác cho là từ ghép ý kiến

của em ntn?

* Củng cố

H? Bài học hôm nay, em cần ghi nhớ

những nội dung cơ bản nào?

VD: Từ/ đấy/nớc/ ta/ chăm /nghề/ trồng trọt/ chăn nuôi/ và/

có/ tục/ ngày / Tết/ làm/ bánh ng/ bánh giầy

ch-Ghép các tiếng có quan hệ vớinhau về nghĩa

Do có quan hệ láy âm giữa cáctiếng

Sơ đồ cấu tạo từGhi nhớ

nguồn gốc, con cháu là từ ghép

Điền từ tổ tiên

Con cháu, tổ tiên, ông bà

cha mẹ, vợ chồng, anh em, cô

chú

VD: Theo giới tính: ông bà, cha

mẹ, anh chịNêu cách chế biến bánh: bánhrán, bánh nớng, bánh chng

để tạo từ

II/ Từ đơn, từ phức:

1/ Từ đơn:2/ từ phức:

a/ Từ ghép:b/ Từ láy

III/Luyện tập:

1/ bài tập 12/ BT 2:

3/ BT 3: tìmthêm từ ghépchỉ quan hệthân thuộc4/ bài tập 4, 5

Tiết 4: giao tiếp, văn bản và phơng thức

biểu đạt.

Ngày soạn: 19/8/2008

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

Huy động kiến thức HS ở những loại VB mà hs đã biết

Hình thành sơ bộ kn: VB, mục đích giao tiếp và phơng thức biểu đạt

* KTBC: Phân biệt giữa từ ghép và từ láy?Cho vd minh hoạ?

* Bài mới: Từ thực tế giao tiếp trong cuộc sống, GV dẫn vào bài

bảng H? Trong đời sống, khi em có 1 suy

nghĩ, 1 nguyện vọng mà cần biểu đạt

cho mọi ngời biết, em làm ntn?

H?Em hãy biểu đạt suy nghĩ của em về

ớc mơ cho ngời bạn biết?

GVKL: Sự biểu đạt ấy chính là quá

trình tiếp xúc giữa em với ngời khác

H? Giao tiếp là gì?

H? Khi muốn biểu đạt t tởng, tình cảm

ấy một cách trọn vẹn, đầy đủ cho ngời

2/ Tờng thuật diễn biến trận đấu bóng

Em sẽ nói hoặc viết

MĐgt: Để nêu ra 1 lời khuyên

Chủ đề: Khuyên con ngời tacần giữ chí cho bền

Liên kết: về vần và về ý Câusau làm rõ ý thêm cho câu trớc

Ghi nhớ 1.

2/ Văn bản

là gì?

Ghi nhớ 2

3/ Tả những pha bóng đẹp

4/ Giới thiệu quá trình thành lập và

thành tích thi đấu của đội

H? Truyền thuyết: Con Rồng thuộc

kiểu VB nào? Vì sao?

Biểu cảm

Nghị luận

a/ Tự sự b/ Miêu tả

c/ Nghị luận

d/ Biểu cảme/ Thuyết minh

đạt:

Tự sựMiêu tảBiểu cảmNGhị luậnthuyếtminhHànhchính, côngvụ

Ghi nhớ: SGK

III/ Luyện tập:

1/ Bài tập1:

2/ Bài tập2:

Tiết 5: thánh gióng.

Ngày soạn: 21/8/2008

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Nắm đợc ý nghĩa và một số nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện Thánh

Gióng

- Rèn luyện kĩ năng: đọc, kể, tóm tắt truyện, tìm hiểu, phân tích nhân vật

trong truyền thuyết

B Chuẩn bị lên lớp

- Giáo án, tranh Thánh Gióng dẹp giặc Ân.

- HS đọc kĩ VB, trả lời câu hỏi tìm hiểu.

C Các b ớc tiến hành :

* ổn định tổ chức

* KTBC: Kể truyện bánh chng, bánh giầy.? Nêu ý nghĩa của truyện?

* Bài mới: Truyền thuyết “ TGióng” là một trong nhg truyện cổ hay nhất,

hào hùng nhất của DT Việt Nam…

HĐ1: Hớng dẫn HS đọc và tìm hiểu

chung

GV nêu yêu cầu :

Giọng ngạc nhiên , hồi hộp ở đoạn

HĐ2: Hớng dẫn tìm hiểu chi tiết

H? NV trung tâm của truyền thuyết này

1/ Sự ra đời kỳ lạ của Gióng

2/ Gióng gặp sứ giả, cả làngnuôi Gióng

3/ Gióng cùng nd chiến đáu

và chiến thắng giặc Ân

4/ Gióng bay về trời

NV Thánh Gióng

Bà mẹ ớm vào vết chân to vềthụ thai

Bà mẹ mang thai 12 tháng

Lên 3 không biết nói , biết ời

c-I/ Đọc, tìm hiểu chú thích:

Hình tợng nhânvật Thánh Gióng

1/ Sự ra đời và

tuổi thơ của Gióng.

Nguồn gốc ra

đời:

- Bà mẹ ớmchân vào vếtchân to, về

H? Theo em , những chi tiết tởng tợng,

kỳ ảo có ý nghĩa gì? ( Đọc chi tiết đó,

em có thích thú, có muốn theo dõi

không?

GV dẫn dắt: sự kiện giặc Ân sang xâm

chiếm bờ cõi Vua cho sứ giả đi tìm

ng-ời tài giỏi cứ nớc

H? Khi nghe lời rao của sứ giả, Gióng

có sự thay đổi kỳ lạ ntn?

H? Câu nói đó với ai? Trong hoàn cảnh

nào?

H? ý nghĩa cảu lời nói đó?

GV: “ Không nói thì để bắt đầu nói thì

điều quan trọng nói lời yêu nớc, cứu

n-ớc” ý thức đ/v đất nớc đợc đặt lên đàu

tiên với ngời anh hùng

Gọi Hs đọc: càng lạ hơn giết giặc cứ

nớc

H? Nêu chi tiết kỳ lạ trong phần VB

trên?

GV cung cấp thêm 1 số dị bản khác

Dân gian kể rằng khi Gióng lớn ăn

những 3 nong cơm với 3 nong cà, uống

một hơi nớc cạn đà khúc sông

H? Theo em, chi tiết: Gióng lớn

nhanh bà con vui lòng có ý nghĩa

ntn?

GV: Gióng là con cảu muôn bà mẹ, của

nd Ngời anh hùng từ dân mà ra, sức

mạnh cảu dân tộc tập trung thể hiện

trong sức mạnh của Gióng

H? Em hãy kể 1 chi tiết miêu tả vị thần

trong truyện thần thoại mà em đã đọc?

H?NV Gióng có gì khác với các vị thần

trong truyện thần thoại đó?

H? Sự khác nhau đó có ý nghĩa gì?

Đọc diễn cảm: giặc đã đến oai phong

H? ý nghĩa của chi tiết: chú bé vơn

vai ?

H? Bằng lời văn của mình, em hãy kể

lại đoạn Gióng ra trận đánh giặc?

H? Nhận xét cách miêu tả trong đoạn

văn?

Chi tiết kỳ ảo, đợc sáng tácbằng trí tởng tợng của nd ta

Chi tiết cuốn hút, tạo sự tò

mò, hấp dẫn với ngời đọc

Gióng cất tiếng nói

HS đọc câu nói của Gióng

Đó là lời yêu cầu cứu nớc, làniềm tin sẽ chiến thắng giặcngoại xâm

Gióng lớn nhanh nh thổi

Gióng lớn lên bằng nhữngthc ăn, đồ mặc của nd Sứcmạnh dũng sĩ của Gióng đợcnuôi dỡng từ những cái bìnhthờng nhất, bằng tinh thần

đoàn kết của nd

Miêu tả thần trụ trời

Thần đợc nd sinh ra , nuôinấng

Gióng gần gũi với nd, mangtính con ngời

HS đọc và kể

Sức sống mãnh liệt, kỳ diệucủa dân tộc ta mỗi khi gặpkhó khăn

HS kể

Sinh động, cụ thể nh mở ratrớc mắt ta bức tranh hoànhtráng, kỳ vĩ về ngời anh hùng

đánh giặc, cứu nớc

Gióng đánh giặc bằng mọithứ vũ khí mà non sông đấtnớc ban cho

mang thai 12tháng

Câu nói đầu tiên

- câu nói cứu ớc

n-Cả làng, cả nớcnuôi nấng, giúp

H? Chi tiết: roi sắt gẫy có ý nghĩa

ntn?

H? Tại sao đánh giặc xong, Gióng lại

bay về trời?

GV: đánh giặc xong, Gióng không hề

đòi hỏi công danh Dấu tích của chiến

công, Gióng để lại cho quê hơng “ AH

thế mới thật Ah, thật vĩ đại.Cũng nh nd,

đuổi xong giặc lại trở về với luống cày,

với đồ nghề của mình không chờ khen

H? Qua câu chuyện giúp em hiểu gì về

tình cảm của nd ta đối với ngời anh

hùng?

H? Chi tiết nào để lại ấn tợng sâu sắc

trong tâm trí em?

* HDVN: Kể đợc truyện

- Nắm đợc ý nghĩa của truyện

- ý nghĩa cua rphong trào Hội khoẻ phù

đổng

- Soạn: Từ mợn

Gióng ra đời đã phi thờng, ra

đi cũng phi thờng ND muốnthể hiện tình cảm yêu mến ,trân trọng, muốn giữ mãi hả

ngời AH nên đã để Gióng trở

về với cõi vô biên, bất tử

Bay lên trời, Gióng là non

n-ớc, đất trời, là mọi ngời dânVăn Lang

HS tìm những di tích về Phù

Đổng Thiên Vơng

Tiêu biểu cho lòng yêu nớc,tinh thần chóng giặc ngoạixâm của nd ta trong buổi đầudựng nớc, giữ nớc Gióng làtập hợp sức mạnh của toàndân tộc

A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh:

- Khái niệm và cấu tạo của từ mợn.

- Nhận diện từ mợn.

- Hiểu đợc các loại từ mợn.

- Biết cách sử dụng thành thạo các loaị từ mợn.

B Chuẩn bị lên lớp

- Giáo án, bảng phụ, phiếu học tập.

- HS đọc kĩ bài & trả lời câu hỏi.

C Các b ớc tiến hành :

* ổn định tổ chức

* KTBC: Thế nào là từ đơn? từ phức? Cho VD?

Vẽ sơ đồ cấu tạo từ trong TV?

* Bài mới: Gv giới thiệu bài

HĐ1: Tìm hiểu từ thuần Việt và từ

GVgợi ý: khi đọc các từ này các em

phải tìm hiểu nghĩa của nó dựa theo

H? Các em có hay đọc truyện hoặc

xem phim truyện dã sử của TQ trên

Lối xa xe ngụa hồn thu thảo

Nền cũ lâu đài bóng tich dơng

viết nh từ thuần Việt

những từ cha đợc thuần hoá thì dùng

dấu – nối 2 tiếng

Là những từ mợn

HS trả lời

Tiếng TQ

Các từ HV :Thu thảo, tịch dơng, lâu đài

Giữa các tiếng có dấu gạchngang

HS đọc

I/ Từ thuần Việt và từ m - ợn:

VD: Chú bévùng dậy, vơnvai một cáibỗng biếnthànhmộttráng sĩ mìnhcao hơn trợng.1/ Từ ThuầnViệt?

2/ Từ mợn:3/ Nguồn gốccủa từ mợn:

4/ Cách viết từmợn:

II/ Nguyên tắc m ợn từ:

Gọi hs đọc đoạn trích ý kiến của Chủ

tịch Hồ Chí Minh

H? Qua phần vừa tìm hiểu em hãy cho

biết mặt tích cực của việc mợn từ là gì?

H? Mặt tiêu cực của việc lạm dụng từ

Lạm dụng việc mợn từ sẽ làmcho TV kém trong sáng

HS trả lời hoặc lên bảng

a/ Mợn tiếng Hán: Vô cùng,ngạc nhiên, tự nhiên, sính lễ

b/ yếu điểm: yếu : quan trọng điểm: chỗ

a/ Các từ mợn:phôn, pan, nốcao

b/ trong hoàn cảnh giao tiếpvới bạn bè, ngòi thân hoặc cóthể dùng để viết tin

Không dùng trong các trờnghợp có nghi thức giao tiếptrang trọng

III/ Luyện tập:

A Mục tiêu cần đạ t: Giúp học sinh:

- Nắm đợc mục đích giao tiếp của tự sự.

- Có kn sơ bộ về phơng thức tự sự trên cơ sở hiểu đợc mục đích giao tiếp

củả tự sự và bớc đầu biết phân tích các sv trong tự sự

*KTBC: Thế nào là VB? Có mấy kiểu vb?Nêu phơng thức biểu đạt củatừng kiểu VB?.

* Bài mới:

GV dẫn dắt vào bài

HĐ1: Tìm hiểu ý nghĩa và đặc điểm

của phg thức tự sự

Gọi hs đọc 4 vd phần I1 tr 27/ SGK

H? Qua các vd trên, em hãy chỉ ra

MĐ GT của từng trờng hợp?

H? Qua các trờng hợp trên, em hiểu

tự sự đáp ứng yêu cầu gì của con

ng-ời?

H? Khi em yêu cầu ai đó kể chuyện

cho mình nghe là em chờ đợi điều

gì?

GV nêu câu hỏi 1 trong 4 trờng hợp

cụ thể trên

Cho HS theo dõi vb 2

H? Đọc truyện Thánh Gióng giúp em

hiểu đợc những gì?

GV bổ sung: Truyền thống thờ

phụng ngời AH giúp dân, giết giặc

cứu nớc của dân tộc VN

Tấm gơng yêu nớc, ớc mơ khát vọng

H? Qua phần tìm hiểu, em hãy cho

biết ý nghĩa của văn tự sự?

HS đọc 4 trờng hợp VD 1SGK

Mục đích cần đạt tới của mỗi

-Muốn tìm hiểu về Lan là ngờintn?

Mong muốn ngời khác kểchuyện cho mình nghe về 1câu chuyện, 1 sự việc nào đó

Nhận biết, tìm hiểu về sự vật,hiện tợng

Sự việc giặc Ân xâm lợc: cóthông báo sự việc, diễn biến,kết quả

Giải thích sự việc: tre đằngngà, làng cháy

Giúp ngời nghe hiểu biết vềngời, sự vật, sự việc để giảithích, khen chê qua việc ngờinghe thông báo cho biết

I/ ý nghĩa và

chung của ph

ơng thức tự sự:

1/ ý nghĩa

của phơng thức tự sự:

Mong muốnngời khác kểchuyện chomình nghe về

1 câu chuyện,

1 sự việc nào

đó

Giúp ngờinghe hiểu biết

về ngời, sựvật, sự việc đểgiải thích,khen chê quaviệc ngời nghethông báo chobiết

ý 2 ghi nhớ.2/ Đặc điểmchung của ph-

GV: Vậy tự sự giúp tìm hiểu sự vật

trình tự trớc sau, sv này liên quan

đến sv kia gọi là chuỗi sv

H? Gọi hs đọc bài thơ: Sa bẫy

H? Bài thơ này có phải là tự sự

-Đánh tan giặc, Gióng trở vềtrời

-Những vết tích còn lại

Sắp xếp theo trình tự trớc sau

SV sau là kq của sv trớc

Không Vì phá vỡ trật tự , ýnghĩa không đảm bảo

Hs đọc

Kể theo trình tự thời gian

SV nối tiếp nhau Kết thúcbấtngờ

tự mình sa bẫy của chính mình

Đảm bảo các sv sau:

Bé Mây rủ mèo con đánh bẫy

lũ chuột nhắt bằng cá nớngthơm lừng treo lơ lửng trongcái cạm sắt

Cả bé, cả Mèo đều nghĩ vì

tham ăn mà bọn chuột mắcbẫy

Đêm , Mây nằn mơ thấy cảnhchuột bị sập bẫy đầylồng

Chúng chí cha chí choé khóclóc, cầu xin tha mạng

Sáng hôm sau ai ngờ khi xuốngbếp, bé mây thấy chẳng cóchuột, cũng chẳng còn cá n-

ơng thức tự sự:

TRình bày 1chuỗi các svliên tiếp

SV sau là kqcủa sv trớc

ý 1 ghi nhớ

II/ Luyện tập trên lớp:

1/ Bài tập 1:

2/ Bài tập 2:

Gọi hs đọc 2 vb

H? 2 vb có nội dung tự sự không? Vì

sao?

GV bổ sung: tự sự ở đây có vai trò

giới thiệu, tờng thuật, kể chuyện thời

A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh:

- Hiểu truyền thuyết ST, TT nhằm giải thích hiện tợng lụt lội xảy ra ở châu

thổ Bắc bộ thở các Vua Hùng dựng nớc

- Khát vọng của ngời Việt cổ trong việc chế ngự thiên nhiên.

- Rèn kĩ năng vận dụng liên tởng, tởng tợng sáng tạo để tập kể theo cốt

truyện dân gian

B Chuẩn bị lên lớp

- Giáo án, bảng phụ, tranh minh hoạ

- HS đọc kĩ VB & trả lời câu hỏi.

C Các b ớc tiến hành :

* ổn định tổ chức

* HĐ 1: KTBC: Kể lại truyện Thánh

Gióng? Nêu ý nghĩa của truyện?

* HĐ 2: Bài mới: Từ vấn đề chống lũ lụt

hàng năm ở đất nớc ta, Gv dẫn vào bài

Gv hớng dẫn hs đọc truyện

H? Tóm tắt các sự việc chính của truyện?

Yêu cầu hs kể truyện

thù

Trận quyết chiến giữa 2 thần

Vua Hùng kén rể

I/Đọc,kể tìm hiểu từ ngữ khó.

+ Đọc+ Kể

Tìm hiểu từngữ khó:

II/ Tìm hiểu vb:

GV: Truyện mở đầu bằng tình huống Vua

Hùng thứ 18 có 1 nàng công chúa xinh

đẹp Vua muốn kén cho con 1 ngời

chồng xứng đáng Lúc bấy giờ có 2

chàng trai đến cầu hôn Đến đây câu

chuyện đã xuất hiện mâu thuẫn, thúc đẩy

câu chuyện phát triển

Gọi hs đọc: Một hôm thần nớc đành

rút quân về

H? Đoạn truyện trên kể về sự việc gì?

H? NV Sơn Tinh đợc ngời xa giới thiệu

qua những chi tiết nào?

H? NV Thuỷ Tinh đợc ngời xa giới thiệu

qua những chi tiết nào?

H? Em có nhận xét gì về những chi tiết

trên?

GV: Bằng trí tởng tợng phong phú với

những chi tiết ng.thuật tởng tợng, kỳ ảo,

 xa đã dựng lên 1 cảnh thi tài sinh động,

hấp dẫn tạo không khí cho truyện đến

đây ta càng thây rõ tài phép của 2 thần

ngang nhau Điều này khiến cho Vua

Vua Hùng đa ra? (những sản vật đó ở

đâu? ntn? Vì sao vua Hùng lại thách cới

nh vậy?)

GV: Nhng sự thiên vị của vua Hùng với

ST đâu phải là ngẫu nhiên Theo suy nghĩ

của ngời việt cổ ST là thần núi, TT thần

nớc Trong tâm linh của ngời Việt, ST là

vị phúc thần, cung cấp thức ăn, vật dụng

cho ngời Việt cổ, giúp họ thoát chết khi

lũ lụt lên cao

Chi tiết trên là sự phản ánh thái độ, tình

cảm của ngời Việt thời kỳ Văn Lang đối

với các hiện tợng & thế lực tự nhiên: núi

rừng, lũ lụt

GV chuyển ý : ST mang đủ lễ vật đến

tr-Cuộc thi tài và trận giao tranhgiữa Sơn Tinh và Thuỷ Tinh

Vùng núi Tản Viên có tài lạ,vẫy tay về phía Đông, phía

đông nổi cồn bãi Vẫy tay vềphía Tây, phía tây mọc dãy núi

đồi Là chúa miền non cao

ở miền biển, tài năng cũngkhông kém, gọi gió, gió đến,hô ma, ma về Chúa vùng nớcthẳm

chi tiết nghệ thuật tởng tởng kỳ

ảo

Nhà vua đã vận dụng tục tháchcới của ngời xa

Một trăm ván cơm nếp, mộttrăm nẹp bánh chng

Toàn sản vật quý hiếm ở đây

có sự thiên vị tình cảm của VuaHùng với Sơn Tinh Bởi tất cả

những thứ ấy đều là sản vật củarừng núi, quê hơng của SơnTinh

Hùng kén rể:

2/ Cuộc thi

tài và trận giao tranh giữa ST và Thuỷ tinh.

a/ Cuộc thitài:

Sơn Tinh:Thủy Tinh:

vua đa rasính lễ

Sơn Tinhmang lễ vật

đến trớc

ớc và rớc Mỵ Nơng về núi Điều này gây

lên cơn cuồng ghen của thần biển Đây là

cuộc đánh ghen cha từng có trong c/đời

nh trong vh

H? Với tài năng của 2 thần, em hình

dung cuộc giao tranh này sẽ ntn?

H? Bằng lời văn của mình, em hãy thuật

lại cuộc giao tranh giữa 2 vị thần?

H? Trong cuộc giao tranh, TT đã thể hiện

rmình ntn trong cuộc giao tranh?

gv: tgdg đã xd chi tiết kỳ ảo, tởng tợng

độc đáo nhng đầy ý nghĩa Nếu cởi bỏ cái

áo hoang đờng

H? theo em chi tiết: nớc sông .có ý

nghĩa ntn?

GV: Mơ ớc táo bạo, bay bổng, hình tợng

đầy chất thơ, chứa đựng ớc mơ đẹp ý

Ghi tên 1 số truyện cổ d.g có liên quan

đến thời đại Vua Hùng

* HDVN: Học bài, nằm đợc ý nghĩa

- Soạn : Nghĩa của từ

Rất dữ dội và quyết liệt

HS thực hiện

Hô ma, gọi gió, làm thànhgiông bão rung chuyển cả đấttrời, dâng nớc sông lên

Nhằm hình tợng hoá sức mạnhcủa ma, gió , bão Hiện tợngbão lụt thờng xuyên xảy ra ở

đồng bằng sông Hồng vào mùa

hè hàng năm

Không hề nao núng

Nớc dâng cao bao nhiêu

ớc mơ của ngời xa muốn chinhphục tự nhiên, chiến thắng nạn

lũ lụt để có cuộc sống bình yên

Hiện tợng lũ lụt hàng năm ở luvực sông Hồng

ớc mơ cải tạo, chinh phục t/ncủa ngời xa

Bằng câu chuyện hoang đờng

Cuộc giaotranh quyếtliệt giữa ST,TT:

3/ ý nghĩatruyện:

Tập kể diễncảm

Tiết 10: nghĩa của từ.

Ngày soạn: 3/9/2008

A.Mục tiêu cần đạ t:

Giúp học sinh:

- Nắm đợc thế nào là nghĩa của từ.

- Luyện kĩ năng giải thích nghĩa của từ

- Có ý thức dùng đúng nghĩa của từ khi nói, viết.

tắc sử dụng từ mợn? Cho vd minh hoạ?

* Bài mới: GV dẫn vào bài

H Thế nào là nghĩa của từ?

GV chuyển ý : Vậy có thể giải nghĩa

của từ bằng những cách nào?

Yêu cầu hs theo dõi các vd trong sgk

Gọi 1 hs đọc phần giải nghĩa từ tập

quán

H? Trong 2 câu sau đây, 2 từ : tập quán

và thói quen có thể thay thế cho nhau

đợc hay không? Vì sao?

a/ Ngời Việt có tập quán ăn trầu

b/ Bạn Nam có thói quen ăn qùa vặt

H Vậy từ tập quán đã đợc giải thích ý

nghĩa bằng cách nào?

BT nhanh:Hãy giải thích nghĩa của các

từ: Cây, đi, già theo cách trên?

HS đọc

Gồm 2 phần:

Phần bên trái là các từ cần giảithích

Phần bên phải là nội dung giảinghĩa của từ

Nghĩa của từ là nội dung mà từbiểu thị

Thói quen có phạm vi biểu vậthẹp thờng gắn với chủ thể làmột các nhân

Trình bày kn mà từ biểu thị

I/ Nghĩa của từ:

Tập quán: thóiquen của 1 cộng

đồng đợc hìnhthành từ lâutrong đ/sống đ-

ợc mọi  làmtheo

Lẫm liệt: hùng

nghiêm

Nao núng: lunglay, ko vữnglòng tin ở mìnhnữa

Ghi nhớ 1: SGK

II/ Cách giải thích nghĩa của từ:

1/ Trình bày kn

mà từ biểu thị

Gọi hs đọc phần giải thích từ : Lẫm liệt.

H Trong 3 câu sau đây, 3 từ: lẫm liệt,

hùng dũng, oai nghiêm có thể thay thế

đợc cho nhau không?

a/ T thế lẫm liệt của ngời anh hùng

b/ T thế hùng dũng của ngời anh hùng

c/ T thế oai nghiêm của ngời anh hùng

H? 3 từ trên thuộc loại từ nào mà em đã

học?

H? Vậy từ lẫm liệt đã đợc giải thích ý

nghĩa bằng cách nào?

Bài tập nhanh: Hãy giaỉ thích ý nghĩa

của các từ sau theo cách trên: Trung

hãy làm bài tập sau:

H Tìm những từ trái nghĩa với từ: cao

vb : Sơn Tinh, Thuỷ tinh

H Cho biết mỗi chú thích giải nghĩa từ

theo cách nào?

Chia nhóm trình bày nhanh

Cây: Một loại thực vật có rễ,thân, cành lá

Đi: Hoạt động rời chỗ bằngchân, tốc độ bình thờng, haibàn chân ko đồng thời nhấckhỏi mặt đất

Già : tính chất cua rsv, pháttriển đến giai đoạn cao hoặcgiai đoạn cuối

HS đọc

3 từ có thể thay thế cho nhau

đ-ợc vì chúng không làm cho nộidung thông báo và sắc thái ýnghĩa của câu thay đổi

3 từ đồng nghĩa

Giải thích ý nghĩa bằng cáchdùng từ đồng nghĩa

Trung thực:Thật thà , thẳngthắn

1/ Cầu hôn: xin đợc lấy vợ

Cách trình bày kn mà từ biểu

2/ Đa ra những

từ đồng nghĩahoặc trái nghĩavới từ cần giải

Gọi hs lên bảng trình bày bài tập 2.

Giải thích các từ sau theo những cách

đã học?

GV hớng dẫn hs tìm hiểu 2 lớp nghĩa

đê thấy ý thú vị của câu chuyện:

Mất có nghĩa là không mất nghĩa là vẫn

còn

* Củng cố: Thế nào là nghĩa của từ?

Có mấy cách để giải thích nghĩa của

Cách giải thích bằng việc miêutả đặc điểm của sự vật

Phán: truyền bảoGiải thích bằng từ đồng nghĩa

HS lên bảng làm:

a/ Học tậpb/ Học lỏmc/ Học hỏid/ Học hành

HS điền từ:

a/ Trung bìnhb/ Trung gian

c/ Trung niên

HS giải thích nghĩa của từ:

a/ Giếng: hố đào sâu vào lòng

đất để lấy nớc uốngcách trình bày kn mà từ biểuthị

b/ Rung rinh: chuyển động nhẹnhàng, liên tục

Cách trình bày kn mà từ biểuthị

c/ Hèn nhát: trái với dũng cảmDùng từ trái nghĩa để giảithích

- Hiểu rõ vai trò, ý nghĩa của các yếu tố sự việc, nhân vật trong văn tự sự.

Vận dụng các yếu tố trên khi đọc, kể 1 câu chuyện

II Chuẩn bị lên lớp

- Giáo án, bảng phụ, phiếu học tập.

- HS đọc kĩ VB & trả lời câu hỏi.

II Các b ớc tiến hành :

GVKL: Tóm lại, các sv móc nối với

nhau trong mqh rất chặt chẽ, không thể

đảo lộn, không thể bỏ bớt 1 sv nào Nếu

cứ bỏ dù một sv trong hệ thống, lập tức

cốt truyện bị ảnh hởng, thậm chí bị phá

vỡ

GV minh hoạ : sv trong truyện sắp xếp

theo 1 trật tự cha đủ mà sự việc sắp xếp

ấy phải có ý nghĩa

Cho hs theo dõi lại các sv trong truyện:

ST, TT

H SV do nhân vật nào làm ra?

H SV xảy ra ở đâu?

H SV xảy ra lúc nào?

H Việc diễn biến ntn?

H.SV xảy ra do nguyên nhân nào?

H Sv kết thúc ntn?

H Các sv trong văn tự sự đợc trình bày

cụ thể với những yếu tố nào?

Tìm hiểu nhân vật trong truyện: ST, TT

sv sau SV sau là kết quả

của sv trớc và lại là nguyênnhân của cái sau

Không vì sẽ thiếu tính liêntục

Trật tự lô gích bị phá vỡ

Nhân vật: Vua Hùng, SơnTinh, Thuỷ Tinh

Địa điểm: Phong Châu

Thời gian: Hùng Vơng thứ18

Diễn biến: SGK

Nguyên nhân:

Kết quả:

Các sv trong văn tự sự đợctrình bày cụ thể về:

Thời gian , địa điểm, nhânvật cụ thể, nguyên nhân ,diễn biến, kết quả

Vua Hùng, ST, TT, Mỵ

N-ơng, Lạc hầu

Vua Hùng, St, TT

Là ngời thực hiện các sựviệc

ST, TT

I/ Đặc điểm của

sự việc và nhân vật trong văn tự

sự :

1/ Sự việc trong văn tự sự:

Sv đợc sắp xếptheo 1 trật tự, diễnbiến hợp lý

Ghi nhớ 1

2/ Nhân vật trongvăn tự sự:

H Ai là ngời đợc nói tới nhiều nhất?

GV: nv chính đóng vai trò chủ yếu

trong việc thể hiện t tởng của văn bản

nv phụ chỉ giúp nv chính hoạt động

H? Vai trò, ý nghĩa của các nv?

H? Em hãy tóm tắt truyện theo các sv nv

- Kể 1 truyện tổng hợp về thời các Vua

Hùng bằng cách xâu chuỗi các truyện đã

học

- Soạn: Sự tích hồ Gơm

HS điền bảng

NV trong văn tự sự đợc thểhiện qua các mặt: tên gọi,lai lịch, việc làm, tính nết

Vua Hùng: kén rể, mời cáclạc hầu bàn bạc, gả Mỵ N-

ơng cho Sơn Tinh

Mỵ Nơng: theo chồng về núi

ST: cầu hôn, đem sính lễ,

r-ớc Mỵ Nơng về núi, dùngphép lạ đánh nhau với TT

TT: Cầu hôn, đem sính lễ

đến muộn, đem quân đuổitheo định cớp Mỵ Nơng,cuối cùng đành rút quân về

a/ Vua Hùng: nv phụ nhng

ko thể thiếu vì ông là quyết định cuộc hôn nhânl.sử

Mỵ Nơng là nv phụ nhngkhông thể thiếu vì nếukhông có nàng thì không cóchuyện 2 thần xung đột ghêgớm

ST, TT là các nv chính làmnên các sv chính củatruyện

Vua Hùng kén rể

Hai thần đến cầu hônVua Hùng ra điều kiện, cố

ý thiên lệch cho ST

ST đến trớc đợc vợ, TT đếnsau mất Mỵ Nơng đuổi theo

để cớp nàngTrận giao tranh giữa 2 thầnCuối cùng, TT thất bại

Ghi nhớ 2.II/ Luyện tập:1/ Bài tập 1:

Tiết13: Hớng dẫn đọc thêm

sự tích hồ gơm.

Ngày soạn: 01/ 9/2008

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa của truyện, vẻ đẹp của 1 số hình ảnh trong

- Giáo án, bảng phụ, tranh minh hoạ

- HS đọc kĩ VB & trả lời câu hỏi.

GV hớng dẫn giọng đọc chung toàn

truyện: chậm rãi, gợi không khí cổ tích

4/ Từ đó, quân khởi nghĩa chủ động

tiến công quét sạch giặc ngoại xâm

5/ Khi Lê lợi cỡi thuyền rồng trên hồ

Tả Vọng, rùa vàng hiện lên đòi gơm

6/ Thanh gơm động đậy, vua trả gơm

7/ Rùa vàng và gơm chìm xuống mà

ánh sáng vẫn le lói dới mặt hồ

HĐ2: Hớng dẫn tìm hiểu chi tiết

H Hoàn cảnh nào khiến đức Long

Quân cho nghĩa quân mợn gơm thần?

H Long Quân trao gơm qua ai? ở đâu?

2, 3 hs đọc

Kể truyện

Giặc Minh đô hộ nớc ta

Nghĩa quân buổi đầu thế lực cònnon yếu

I/ Đọc, tìm hiểu chung.

1/ Đọc, kể:

2/ Tìm hiểu từngữ khó

3/ Tìm hiểu bốcục:

II/ Tìm hiểu văn bản:

1/ Lạc long Quân cho nghĩa quân

không phải ở 1 thế giới siêu nhiên, kỳ

ảo, mà ở những địa điểm rất thực ngay

trên quê hơng họ

H? Chi tiết trên có ý nghĩa ntn?

GV: Lê Lợi, ngời anh hùng áo vải đất

Lam Sơn là ngời nhận đợc gơm báu

G-ơm lấy từ đất, nớc Đất nớc, dân tộc đã

rèn thanh gơm báu đó, cất giấu nó đi,

để khi cần thì trao cho ngời anh hùng

Gơm sáng ngời 2 chữ: “thuận thiên”

H.Thuận thiên có nghĩa là gì?

H.ý nghĩa của chi tiết kỳ ảo trên?

GV: Nhận gơm là nhận sứ mạng đánh

giặc , cứu nớc Trao thanh gơm cho Lê

Lợi, nd đã khẳng định vai trò minh chủ

của Lê Lợi trong cuộc kn Lam Sơn

H Hình ảnh lỡi gơm sáng rực ở nhà Lê

Thận có ý nghĩa gì?

H Trong tay Lê Lợi, gơm thần đã phát

huy tác dụng ntn?

H Chi tiết kỳ lạ trên có ý nghĩa gì?

H Cảm nhận của em về ngời anh hùng

Lê lợi?

H? Vì sao Long Quân đòi gơm?

GV: Giờ đây thứ mà muôn dân Đại

Việt cần là cái cày, cái cuốc cần cho

cuộc sống hoa bình, xây dựng đất nớc

H? Vì sao địa điểm trả gơm lại ở hồ

Lục Thuỷ mà không phải ở THanh

Hoá ? ý nghĩa của chi tiết này?

H? Truyền thuyết nào của nớc ta cũng

có hả Rùa vàng? Hình tợng rùa vàng

t-Qua Lê Thận, ngời làm nghề

đánh cá ở Thanh Hoá Chàngkéo lới 3 lần chỉ thấy thanh gơm

Thuận theo ý trời

Thuận thiên chỉ là cái vỏ hoang

đờng để nói lên điểu sâu kín là ýmuôn dân Dân tộc, nhân dân đã

trao cho Lê Lợi trách nhiệm

Cuộc kn chống quân Minhkhông phải bắt đầu từ triều đình

mà bắt đầu từ chốn thôn cùngngõ hẻm, từ núi rừng Lam Sơn

Từ khi có gơm , nghĩa quânthắng trận liên tiếp

Vì chiến tranh đã kết thúc, đất

Từ khi có gơm, nghĩa quânthắng trận liêntiếp

3/ Lê Lợi hoàngơm:

ợng trng cho ai? cho điều gì?

Ngời xa sáng tác ra truyện này nhằm

giải thích nguồn gốc tên hồguơm

Cuộc kn chống quân Minh dới

sự lãnh đạo của Lê Lợi/

HS chỉ ra yếu tố kỳ ảo đồng thờithấy đợc chi tiết liên quan đến sựthật lịch sử 4/ ý nghĩa củatruyện:

III/ Luyện tập:

Tiết 14: chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự.

Ngày soạn: 01/

9/2008

A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh:

- Hiểu đợc khái niệm chủ đề , dàn bài, mở bài thân bài , kết bài trong bài

* Bài mới: Từ tầm quan trọng của chủ

đề và dàn bài của văn tự sự, Gv dẫn vào

bài

Hớng dẫn hs tìm hiểu bài văn mẫu.

H Nội dung của bài văn kể về sự việc

gì?

H Nội dung ấy đợc thể hiện ở lời nào?

Những lời ấy nằm ở đoạn nào của bài

văn?

GVKL: Đây chính là chủ đề của bài

văn, thể hiện vấn đề chính, chủ yếu cua

rbài văn : Lòng yêu thơng, giúp đỡ ngời

I/ Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự:

1/ Chủ đề:Bài văn mẫu:SGK

Chủ đề là vấn

đề chủ yếu mà

H? Trong 1 bài văn tự sự, chủ đề thờng

đứng ở vị trí nào?

GV chuyển ý: 2 câu đầu đã thể hiện

chủ đề của bài văn Các câu, đoạn sau

là sự tiếp tục triển khai ý chủ đề

H Đoạn văn tiếp theo kể các sv gì để

GV: chủ đề của thiên truyện không

nhất thiết phải nói ra trong 1 câu Mà

các sv trong truyện đều nhằm tới thể

hiện 1 nd Đó là chủ đề trong văn tự sự

H? Trong 4 nhan đề đã cho, em chọn

nhan đề nào thích hợp? Vì sao?

Đọc phần MB

H Nhiệm vụ của phần mb?

đọc phần tb

H Nhiệm vụ của Tb?

H Nhiệm vụ của kb?

Có thể toát lên từ toàn bộ nộidung mà không nằm ở câu nào

1/ Tuệ tĩnh đã nhận lời đi chữabệnh đau lng cho 1 nhà giàunhng ông dứt khoát hoãn lại đểchữa chạy cho con nhà nôngdân trớc, bất chấp sự tức tốicua nhà kia vì bệnh trạng củachú bé nguy hiểm hơn

2/ Chữa bệnh không vì thù lao

3/ Cuối cùng vẫn nhớ lời hẹn đichữa cho nhà quý tộc , khôngkịp nghỉ ngơi

Tuệ Tĩnh đúng là ngời hết lòngcứu giúp ngời bệnh

SV đem kể phải thống nhất vớichủ đề

Các nhan đề:

Tuệ Tĩnh và 2 ngời bệnh

Tấm lòng thầy Tuệ Tĩnh

Y đức Tuệ TĩnhNhan đề 1 đợc vì: nó nhắc tới 3

nv chính của truyện

Nhân đề 2 đợc vì : nó khái quátphẩm chất của Tuệ Tĩnh

Nhan đề 3 đợc vì giống nhnhan đề 2 nhng dùng từ HVnên trang trọng hơn

Ca ngợi trí thông minh và lòngtrung thành với vua của ngờinông dân Đồng thời chế giễutính tham lam, cậy quyền thếcủa viên quan nọ

Chủ đề không nằm trong bất

kỳ phần nào, câu văn nào màtoát lên từ toàn bộ nd câuchuyện

SV tập trung thể hiện chủ đề:

Câu nói của ngời nông dân với

ngời viếtmuốn đặt ratrong cốttruyện

2/ Dàn bài của

H SS truyện này với truyện Tuệ Tĩnh

có gì giống và khác nhau?

HDVN:

1/ Tìm chủ đề: Thánh Gióng, Bánh

ch-ng, bánh giầy.? Nói rõ cácchs thể hiện

chủ đề của từng truyện khác nhau ntn?

KB của phần thởng thú vị hơn

bài văn tự sự: 3 phần:a/ MB: g.thiệuchung về nv &sv

b/ Kể diễnbiến sv

c/ KB: kếtthúc sv

Ghi nhớ

tập:

Truyện: Phầnthởng

Tiết 15, 16: tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

- Giáo án, bảng phụ, tranh minh hoạ

- HS đọc kĩ VB & trả lời câu hỏi.

C Các b ớc tiến hành :

* ổn định tổ chức

*KTBC: Thế nào là chủ đề của bài

văn tự sự? Bố cục của bài văn tự sự

gồm mấy phần? Nhiệm vụ từng

phần?

* Bài mới:

GV ghi 6 đề văn tự sự lên bảng phụ

H? lời văn đề 1 nêu ra những yêu cầu

gì về thể loại, nội dung?

H? dựa vào đâu, em có thể xác định

đoạn văn

Không có từ kể nhng vẫn là đề tự

I/ Đề, tìm hiểu

đề và cách làmbài văn tự sự:1/ Đề văn tựsự:

H Trong các đề trên, đề nào nghiêng

về kể ngời? kể việc? tờng thuật?

Khi kể bạn ấy quyết định bỏ chi tiết

mẹ Gióng thụ thai và sinh Gióng 1

cách kỳ lạ, bỏ chi tiết giải thích dấu

vết còn lại ngày nay

H Theo em, bạn ấy đã kể đúng hay

sai?

H Theo em, kể có phải là chép y

nguyên chuyện có trong sách không?

em đã lớn ntn?

Kể việc: 5,4,3

Kể ngời:2, 6Tờng thuật:3,4,5

Ta bám sát vào lời văn của đề ra

Phải tìm hiểu kỹ lời văn của đề,nắm vững yêu cầu của đề bàiThực hiện thao tác tìm hiểu đề:

Thể loại: kể bằng lời văn của em

Nội dung: 1 câu chuyện emthích

Đúng vì mục đích kể và việc lựachọn chủ đề sẽ chi phối việc lựachọn các sv trong câu chuyệnmình kể

Phải xác định mình muốn biểuhiện chủ đề gì trong câu chuyện

Từ đó chọn nv, sv diễn biến thểhiện chủ đề đó

Phải viết thành văn

Phải viết thành văn bằng lời văncủa rminh

Ghi nhớ 1.2/ Cách làmbài văn tự sự:a/ Tìm hiểu

đề:

Đề bài: Kể 1câu chuyện

em thích bằnglời văn của em

b/ Lập ý:

Ghi nhớ 2

c/ Lập dàn ý:Ghi nhớ 3

d/ Phải viếtthành vănbằng lời văncủa minh

- Ôn lại bài , chuần bị bài viết số 1

MB: Giới thiệu nvTG đời vuaHùng

Lên ba không biết nói, biết cời

 Kiểm tra: GV phát đề cho HS

 Đề bài: Kể lại truyện Thánh Gióng bằng lời văn của em

đáp án – Biểu điểm

1 Mở bài: Sự ra đời kì lạ của Gióng

2 Thân bài: Kể diễn biến quá trình lớn lên & đi đánh giặc của Gióng

3 Kết bài: Kết cục của sự việc & các dấu tích đến ngày nay

 Gv nhận xét giờ kiểm tra & thu bài về nhà chấm

************************

Duyệt của tổ chuyên môn:

Tiết 19: Từ nhiều nghĩa và hiện tợng chuyển loại

của từ

Ngày soạn: 18/ 9/2008

A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh:

- Khái niệm từ nhiều nghĩa.

- Hiện tợng chuyển nghĩa của từ.

- Nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ

- Nhận biết từ nhiều nghĩa, phân biệt từ nhiều nghĩa.

B Chuẩn bị lên lớp

 GV: Bảng phụ, phiếu học tập, GA

 HS: Đọc trớc bài, trả lời câu hỏi tìm hiểu

C Các b ớc tiến hành :

* HĐ 1: Em hiểu thế nào là nghĩa của

từ? Có mấy cách g.thích nghĩa của

từ?

* HĐ 2: Bài mới:

Gọi HS đọc bài thơ: Những cái chân

HS chuẩn bị phần tìm hiểu nghĩa của

H Dựa vào phần tìm hiểu nghĩa của

từ, em hãy giải thích nghĩa của từ

đứng

2/ Bộ phận dới cùng của một số

đồ vật tiếp giáp và bám chặt vàomặt nền: chân tờng, chân núi,chân răng

3/ Bộ phận dới cùng của đồ vật,

có tác dụng đỡ cho các bộ phậnkhác: chân giờng, chân kiềng

Gậy , kiềng, bàn, com pa, võng

Chân gậy , bàn, kiềng, com pa

bộ phận dới cùng của đồ vật cótác dụng đỡ cho các bộ phậnkhác

I/ Từ nhiều nghĩa:

VD: Bài thơ:

Những cái chân.

GV: Hiện tợng từ có nhiều nghĩa

chính là hiện tợng chuyển nghĩa của

từ

H? Tìm mối liên hệ giữa các nghĩa

của từ “Chân” Đâu là nghĩa gốc,

nghĩa chuyển ?

GV: Nghĩa gốc chính là nghĩa đầu

tiên của từ, là cơ sở để suy ra các

+ Xuân 1: mùa xuân+ Xuân 2: Chỉ mùa xuân, sự tơi

đẹp trẻ trung

 Nghĩa thứ 2 đã đợc chuyển nghĩa của nghĩa 1

- Thông thờng trong câu từ chỉ

có 1 nghĩa nhất định Tuy nhiên, trong 1 số trờng hợp, từ

có thể đợc hiểu 2 nghĩa

a/ Đầu:

+ Bộ phận cơ thể chứa não bộ vd: Tôi đau đầu quá !

+ Bộ phận trên cùng đầu tiên vd: Nó đứng đầu danh sách hs giỏi

+ Bộ phận quan trọng nhất trong 1 tổ chức

b/ Mũi:

Mũi lõ, sổ mũiMũi thuyền, mũi kim, Mũi đấtCánh quan chia làm 3 mũi tiến

ghi nhớ 1

II/ Hiện t ợng chuyển nghĩa của từ:

Ghi nhớ 2

Nghĩa chuyển

là hiện tợngthay đổi nghĩacủa từ, tạo ra

nghĩa

Trong từ nhiềunghĩa có: +Nghĩa gốc+NghĩachuyểnIII/ Luyện tập:BT1:

* Củng cố: Thế nào là nghĩa của từ

và hiện tợng chuyển nghĩa của từ ?

* HDVN: Học ghi nhớ.

Hoàn thành các bài tập còn lại

Soạn: Lời văn, đoạn văn tự sự

công

c/ Tay:

Đau tay, cánh tay…

Tay ghế, tay cầu thang, tay súng, tay cày, tay anh chị

Những từ dùng chỉ bộ phận cây cối để chỉ bộ phận ngời:

Lá phổi, lá gan, lá lách, quả

tim, quả thận, Bắp tay

Những từ chỉ sv chuyển từ chỉ hành động:

Hộp sơn, sơn cửacái bào , bào gỗcái cuốc , cuốc đất

ấm bụng: nghĩa 1Tốt bụng: nghĩa 2bụng chân: nghĩa 3

A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh:

- Giúp Hs nắm đợc hình thức lời văn kể ngời, kể sự việc, chủ đề và liên kết

trong đoạn văn

- Xây dựng đợc đoạn văn g.thiệu và kể chuyện sinh hoạt hàng ngày.

- Nhận ra các hình thức, các kiểu câu thờng dùng trong việc g.thiệu n.vật,

* Kiểm tra: Thế nào là hiện tợng chuyển nghĩa của từ ? Cho vd ?

* Bài mới: Văn tự sự giới thiệu nhân vật, kể việc nh thế nào? Đó chính

là nội dung bài học ngày hôm nay

1/ Lời văn

g.thiệu n.vật:

Vd1: 2 đoạnvăn SGK

đoạn văn g.thiệu sự việc gì ?

đó đợc b.đạt trong câu nào?

H Để làm rõ ý chính các câu trong

đoạn có mqh với nhau ntn?

Kể về ngời, về việc

Hs: Nhận diện đ.văn kể ngời, kểviệc

Hs: Quan sát 3 đoạn văn

Đ1: Hùng vơng kén rể (câu 2)

Đ2: Hai thần cầu hôn (câu6)

Đ3: TT đánh ST (câu1)Câu sau tiếp câu trớc, làm rõ ý,nối tiếp h.động, nêu kết quả ?Hs: rút ra k.luận về đ.văn

Hs: Đọc ghi nhớ 2: SGK

Đ1: Sọ Dừa làm thuê cho nhà

Câu chủ chốt :Cậu chăn bò rấtgiỏi

Câu 1: Giới thiệu h.động bắt

MN với sựviệc kén rể.+ Đoạn 2:Giới thiệu SơnTinh, ThuỷTinh & sự việc

đến cầu hôn.2/ Lời văn kểs.vịêc:

động đợc kểtheo thứ tự tr-

ớc sau nối tiếpnhau

Ghi nhớ 1:SGK

3/ Đoạn văn:Gồm 2 câu trởlên

Mỗi đoạn thểhiện 1 ý chính

đợc b.đạttrong 1 câu cụthể

Các câu khác

có q.hệ chặtchẽ với nhaulàm rõ ý chính

đó

II/ Luyện tập:Bài 1:

+ Chia truyện “Sọ dừa” thành 3,4

đoạn nhỏ Nếu ý chính mỗi đoạn

Câu3;4: Nêu hành động cụ thể &

kết quả, ảnh hởng của lao động

Câu a: Sai - các hoạt động sắpxếp lộn xộn

A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh:

- Hiểu đợc nội dung ý nghĩa của truyện.

- Tích hợp với phân môn TV ở các lỗi dùng từ & cách chữa với TLV ở dàn

ý & lời văn, đoạn văn tự sự

- Rèn kỹ năng kể chuyện cổ tích diễn cảm.

B Chuẩn bị lên lớp

- Giáo án, bảng phụ, tranh minh hoạ

- HS đọc kĩ VB & trả lời câu hỏi.

C Các b ớc tiến hành :

* ổn định tổ chức

* Kiểm tra bài cũ:

Kể tóm tắt và nêu ý nghĩa của truyện “ Truyền thuyết Hồ Gơm”

* Bài mới:

Giới thiệu bài: Có thể nói, trong những nhân vật chính diện mà truyện

cổ tích Việt Nam đã xây dựng nên, Thạch Sanh là con ngời đẹp nhất, tiêu

biểu và hoàn hảo nhất…

* HĐ 1: H ớng dẫn đọc và tìm hiểu

chung

Y/c: Đọc chậm, rõ ràng, gợi không khí

cổ tích, phân biệt giọng kể & giọng

HS: Đọc thầm phần mở đầu

- BT:

I/ Đọc, tìm hiểu chung.

1.Đọc:

2.Tóm tắt: 3.Chú thích:

II/ Tìm hiểu văn bản:

1.Sự ra đời

& lớn lên của TS.

- Vừa bình

H Chi tiết nào khác thờng ?

H ý nghĩa của việc sử dụng những chi

tiết khác thờng ?

Nhân dân xa q.niệm: N.vật ra đời &

lớn lên kì lạ tất sẽ lập đợc chiến công

& những con ngời bình thờng là những

con ngời có khả năng , phẩm chất kì

lạ

H Trong cuộc đời mình, TS đã trải qua

bao lần thử thách & lập đợc những

chiến công lớn?

H Thử thách đầu tiên của TS là gì?

H Vì sao TS nhận lời đi canh?

H Chiến công thứ 2 của chàng diễn ra

ntn? Hãy miêu tả bằng ngôn ngữ của

+ Sống nghèo khổ bằng nghềkiếm củi

- Khác thờng:

+ Là thái tử do NH sai xuống

+ Bà mẹ mang thai nhiều năm+ Đợc thiên thần dạy đủ võnghệ

Thảo luận:

Khẳng định TS là con của ngờidân thờng, cuộc đời & số phậnrất gần gũi với nd

Tô đậm t/c kì lạ, đẹp đẽ chon.vật lý tởng là tăng sức hấp dẫncho câu chuyện

HS: thảo luận

Bị mẹ con Lý Thông lừa đi canhmiếu thờ có chăn tinh ăn thịt ng-ời

Tin lời Lý Thông, vâng lời mẹnuôi

 Thật thà, sống tình nghĩa

Hs: xem tranhChiến công đầu: Giết trăn tinh Dũng cảm, mu trí

Xuống hang diệt đại bàng, cứucông chúa

Nguy hiểm hơn

Tích hợp TLV: Kể cốt truyện

đảm bảo, lời văn sáng tạo

Giết chết quái vật, cứu côngchúa  Thật thà, can đảm, dũngmãnh

Cứu con vua thuỷ tề, đợc tặngcây đàn thần

Bị vu oan  ngồi tùPhải ra trận đánh giặc

 Gảy đàn khiến quân giặc bủnrủn chân tay, ko nghĩ tới chuyện

đánh nhau nữa

Thử thách ngày 1 tăng, mức độ

thờng, vừa khác thờng

 Ngời dũng sĩ tài năng phi th-ờng mới diệttrừ đợc cái

ác

2.Những chiến công của TS:

Giết chết trăn tinh

Diệt đại bàng cứu công chúa.Cứu con vua thuỷ tề

Đánh thắng giặc xâm lợc

cuộc thử thách & những chiến công

đã đạt đợc?

H Vì sao TS có thể vợt qua đợc những

thử thách & lập đợc những chiến công

hiển hách đó?

H Nd muốn đặt niềm tin vào đạo đức

hay tài năng của TS?

H Một trong những ng.nhân giúp TS

chiến thắng mọi thế lực đen tối là bởi

chàng có trong tay vũ khí thần kỳ

Vũ khí thần kỳ có ý nghĩa gì ?

Niêu cơm thần kỳ tợng trng cho tấm

lòng nhân đạo, t tởng hoà bình của nd

Hs: Thảo luậnVì: + Mục đích chiến đấu luônchính nghĩa, cứu ngời bị hại, cứudân, bảo vệ đất nớc

+ Sức khoẻ tài năng phi thờng

+ Có trong tay những vũ khí,

ph-ơng tiện chiến đấu kỳ diệu

Có phẩm chất quí báu: Thật thà,dũng cảm

TS là n.vật thể hiện niềm tinmãnh liệt của nd về các g.trị đạo

đức, tốt đẹp, bền vững của con



Tiếng đàn giúp n.vật đợc giảioan Nhờ tiếng đàn mà côngchúa bị câm đã khỏi bệnh, LýThông đã bị vạch mặt Đó làtiếng đàn công lý T/g’ dân gian

đã s/dụng chi tiết thần kỳ để thểhiện quan niệm & ớc mơ về cônglý

Tiếng đàn là đại diện cho cáithiện & tinh thần yêu chuộnghoà bình của nd  Vũ khí đặcbiệt cảm hoá kẻ thù

TS cới công chúa & đợc truyềnngôi

Mẹ con Lý Thông bị trừng trị

đích đáng

 Cách kết thúc phổ biến trongtruyện cổ tích

Lý ThôngXảo trá, lừa lọc, bất nhân, bấtnghĩa (4 lần lừa)  Cái ác bịtrừng trị

Hs: Đọc ghi nhớ: SGK

Hs: Vẽ tranh và đặt tên cho bức

 Nhân hậu,

đại lợng, dũng cảm

3.Thạch Sanh đợc

đền bù xứng

đáng:

Kết thúc có hậu

 TS là n.vậtchính diện

Ghi nhớ: SGK

III/ Luyện tập:

BT1:

BT2: