ngu van 9 tuan 23

Kiến thức: - Qua việc so sánh hình tượng con cừu và con chó sói trong thơ ngụ ngôn của La Phông- ten với những dòng viết về hai con vật ấy của nhà khoa học Buy- phông, hiểu được đặc trưn[r]

Tuần: 23

Tiết: 105

CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP (T2)

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

- Nắm được đặc điểm &công dụng của thành phần biệt lập phụ chú , gọi đáp

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng nhận biết , phân biệt các thành phần phụ chú ,gọi đáp Đặt câu có các thành phần biệt lập đó

3 Thái độ: Nghiêm túc chú ý nghe giảng, tích cực xây dựng bài.

II/ CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên:

- Phương tiện: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu tham khảo…

- Phương pháp: Sử dụng phương pháp vấn đáp kết hợp thuyết giảng

2 Học sinh: Xem trước bài ở nhà

III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn đinh lớp :

2 Bài cũ:

3 Bài mơi:

HOẠT ĐỘNG CỦA

Hoạt động 1:

- Gọi hs đọc ví dụ trong

SGK

- Trong các từ in đậm ,

từ nào dùng để gọi , từ

nào dung để đáp ?

- Các từ này có tham

gia vào việc diễn đạt

nghĩa của sự việc được

nói đến trong câu hay

không ?

- Trong 2 từ trên, từ nào

dùng để tạo lập cuộc gọi

? Từ nào dùng để duy trì

cuộc gọi ?

- Qua ví dụ trên , em

hiểu như thế nào là

thành phần gọi đáp ?

- Hãy đặt câu có chứa

thành phần gọi đáp ?

Hoạt động 2:

- GV gọi hs đọc ví dụ ở

SGK

- Nếu bỏ các từ in đậm ,

nghĩa sự việc của mỗi

câu trên có thay đổi

* Đọc ví dụ sgk, suy nghĩ

và trả lời câu hỏi

- Này : dùng để gọi

- Thưa ông : Dùng để đáp

Hs : - Này : tạo lập

- Thưa ông : duy trì

- Hs : Đọc ghi nhơ ở SGK

- Các từ in đậm không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa

sự việc thành phần biệt lập

I/ Thành phần gọi –đáp

1 VD : SGK

2 Nhận xét :

- Này : dùng để gọi - tạo lập

- Thưa ông :Dùng để đáp - duy trì

- Không tham gia vào việc diễn

đạt nghĩa của sự việc trong câu

 Ghi nhớ : SGK

II/ Thành phần phụ chú

1 VD : sgk

2 Nhận xét :

- Các từ in đậm không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc thành phần biệt lập

- Các từ in đậm

không? Vì sao ?

- Trong câu a , từ in đậm

chú thích cho cụm từ

nào ?

- Ở câu b,Cụm C-V in

đậm chú thích cho điều

gì ?

- Về hình thức các cụm

từ in đậm trên có gì đặc

biệt ?

- Từ ví dụ trên , em hãy

rút ra đặc điểm , công

dụng của thành phần

phụ chú ?

- Cho hs tự đặt ví dụ

- Gọi hs đọc lại toàn bộ

ghi nhớ ở SGK

Họat động 3: Thực

hành

- Gv cho hs thảo luận

nhóm : 4 nhóm

- Gv chữa BT

- Hs :XĐ

- Hs : XĐ

- Hs : đặt giữa 2 dấu phẩy , dấu gạch ngang

- Hs : Ghi nhớ

- Làm BT 1,2,3 vào phiếu

học tập

- Hs thảo luận 7p , đại diện các nhóm trình bày, nhận xét , bổ sung

a Chú thích cho cụm từ “Đứa con gái đầu lòng”

b Chú thích thêm suy nghĩ của nhân vật Tôi

- Được đặt giữa dấu gạch ngang, dấu phẩy

 Ghi nhớ : SGK

III/ Luyện tập : BT1 : Thành phần gọi – đáp

- Này : gọi

- Vâng : đáp

- Quan hệ trên dưới BT2:

- Bầu ơi : thành phàn gọi – đáp

- Hướng đến tất cả mọi người BT3 : Thành phần phụ chú

a “Kể cả anh”: Bổ sung “mọi người”

b “Các thầy cô…” bổ sung

“những người nắm giữ chìa khoá cánh cửa này”

c “Những chủ nhân đất nước” bổ sung “Lớp trẻ”

d “Có ai ngờ ” bổ sung cho thái

độ của tôi

IV CỦNG CỐ - DẶN DÒ:

- Gọi hs đọc ghi nhớ

- Đặt câu có chứa 2 thành phần trên ?

V RÚT KINH NGHIỆM:

T iết: 106

HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ CHO CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

Phần tập làm văn (làm ở nhà )

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

- Ôn lại kiến thức về văn nghị luận nói chung , nghị luận về một sự việc , hiện tượng xã hội nói riêng

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng viết bài văn nghị luận về một sự việc , hiện tượng xã hội ở địa phương về vấn đề môi trường

3 Thái độ:

- Nghiêm túc thực hiện theo yêu cầu của giáo viên, tự giác viết bài.

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Phương tiện: Giáo án, tài liệu tham khảo

- Phương pháp: Vấn đáp kết hợp thuyết giảng

2 Học sinh: Chuẩn bị bài ở nhà.

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp

2 Bài cũ

3 Bài mới:

Hoạt động 1 : Hướng dẫn học sinh làm công việc chuẩn bị

1 Xác định những vấn đề có thể viết ở địa phương :

a , Vấn đề môi trường :

- Hậu quả của việc phá rừng với các thiên tai như lũ lụt , hạn hán

- Hậu quả của việc chặt phá cây xanh với việc ô nhiễm bầu không khí

b , Vấn đề quyền trẻ em :

- Sự quan tâm của chính quyền địa phương : Xây dựng sửa chữa trường học, giúp đỡ trẻ

em khó khăn

- Sự quan tâm của trường : Xây dựng cảnh quan sư phạm , tổ chức các hoạt động ngoại khoá

c , Vấn đề xã hội :

- Những tấm gương sáng về lòng nhân ái , đức hi sinh của người lớn và trẻ em

- Những vấn đề có liên quan đến tệ nạn xã hội

2 Xác định cách viết

* Yêu cầu về nội dung :

- Sự việc , hiện tượng được đề cập phải mang tính phổ biến trong xã hội

- Trung thực , có tính xây dựng , không cường điệu , không sáo rỗng

- Phân tích nguyên nhân phải đảm bảo tính khách quan và có sức thuyết phục

- Bài viết có nội dung giản dị , dễ hiểu , tránh dài dòng không cần thiết

* Yêu cầu về cấu trúc :

- Bài viết đủ 3 phần

- Có luận điểm , luận cứ , lập luận rõ ràng

* Dàn bài chung :

a MB : Giới thiệu sự việc, vấn đề có ý nghĩa ở địa phương

b TB :

- Thực trạng vấn đề

- Nguyên nhân dẫn đến vấn đề

- Phân tích lợi hại , nhận định của bản thân

- Giải pháp cho vấn đề đó

c KB : Kết luận vấn đề

- Liờn hệ rỳt ra bài học cho bản thõn

Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh tìm hiểu một số văn bản tham khảo để chuẩn bị cho bài viết ở nhà

Bài 1 : Người hùng tuổi 15 ( Đình Phú )

Bài 2 : Cô nữ sinh nghèo học giỏi ( Thu Hương )

Bài 3 : Vượt lên số phận

IV CỦNG CỐ - DẶN DÒ:

- Về nhà viết bài vào vở soạn theo yêu cầu, chú ý nắm vững đặc điểm của bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống

V RÚT KINH NGHIỆM:

Tiết: 107 - 108

CHÓ SÓI VÀ CỪU TRONG THƠ NGỤ NGÔN CỦA LAPHÔNG TEN

(H Ten)

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

- Qua việc so sánh hình tượng con cừu và con chó sói trong thơ ngụ ngôn của La Phông- ten với những dòng viết về hai con vật ấy của nhà khoa học Buy- phông, hiểu được đặc trưng của những sáng tác nghệ thuật

2 Kĩ năng: - Rèn kĩ năng phân tích văn bản nghị luận

3 Thái độ: Nghiêm túc nghe giảng, rút ra những bài học cho bản thân từ cốt truyện của tác

phẩm

II/ CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên:

- Phương tiện: Soạn giáo án , chân dung của Laphong ten, bài thơ: Chó sói và cừu non của La

Phông- ten

- Phương pháp: Sử dụng phương pháp vấn đáp kết hợp thuyết giảng

2 Học sinh: Đọc trước văn bản, trả lời câu hỏi ở SGK

III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp :

2 Bài cũ :

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu chú

thích

- Hãy nêu vài nét về tác

Laphongten, H.Ten, Buy

phong ?

- Hs : TL

- Buy- phong (1707-

1788) là nhà vạn vật học , nhà văn của viện hàn lâm

- Laphongten

(1621-1695) nhà văn Pháp , chuyên viết truyện

I/ Tiểu dẫn :

1 Tác giả :

- H.Ten (1828-1893) là triết gia sử học, nghiên cứu văn học Pháp, viện

sĩ viện hàn lâm Pháp Ông là t/g của công trình nghiên cứu “La Phông- ten và thơ ngụ ngôn của ông”

- Văn bản có xuất xứ từ

đâu ?

- Gv hướng dẫn cách đọc

cho hs

- Lời doạ dẫm của Chó

Sói

- Van xin tội nghiệp của

Cừu

- Gọi 1 hs đọc toàn văn bản

- Hướng dẫn hs tìm hiểu chú

thích

- Hs: đọc các chú thích ở

SGK

- Xác định thể loại và bố cục

và nội dung của từng phần ?

? Yêu cầu hs tóm tắt nội

dung sự việc được nêu

trong bài thơ

 Hoạt động 2: Tìm hiểu

tác phẩm.

- Tác giả đã lấy dẫn chứng

của nhà khoa học nào ?

- Nêu những đặc điểm cơ

bản của Cừu dưới ngòi bút

của Buy- Phong ?

- Em có nhận xét gì về sự

nhìn nhận , đánh giá của nhà

khoa học ?

- Cừu trong thơ ngụ ngôn

của Laphongten rơi vào

hoàn cảnh như thế nào ?

- Trong hoàn cảnh đó , tác

giả thấy Cừu là con vật như

thế nào ?

- Theo em tính cách nào là

chân thực ? Tính cách nào là

sáng tạo của tác giả?

- Nhận xét về nghệ thuật xây

dựng hình tượng Con Cừu

của tác giả ?

- Vì sao tác giả lại xây dựng

ngụ ngôn

- Hs :TL

- Hs : Đọc

- Thể loại: Nghị luận văn chương

- Văn bản được chia làm

2 phần

- Học sinh tóm tắt

- Hs : Nhà khoa học Buyphong

- Hs : đối mặt với Chó sói bên dòng suối

Hs : Thân thương , tốt bụng

- Hs : - Chân thực : Hiền lành nhút nhát - Sáng tạo : Thân thương , tốt bụng

- Hs : Nhân hoá

2 Tác phẩm :

Chương 2, phần 2 công trình nghiên cứu

“Laphongten và thơ ngụ ngôn của ông”

3 Thể loại: NL văn chương 4.Bố cục :

- Từ đầu- như thế : Hình tượng

Cừu

- Còn lại : Hình tượng chó Sói

II/ Phân tích: :

1 Hình tượng cừu non

- Với Buy-phông : Ngu ngốc và sợ

sệt, thụ động Hay tụ tập thành bầy Không biết trốn tránh nguy hiểm

→ Nhà khoa học nhận xét về loài cừu một cách chính xác khách quan

- Với La Phông- ten:

- Chú Cừu non bé bỏng lâm vào hoàn cảnh đặc biệt : Đối mặt với chó Sói bên dòng suối

- Tính cách : Hiền lành , nhút nhát,thân thương nhẫn nhục, hi sinh vì con

→ Ngòi bút phóng khoáng , vận dụng đặc trưng thơ ngụ ngôn , nhân cách hoá Cừu

→ Cừu con được thể hiện bằng sự động lòng thương cảm với nỗi buồn rầu và tốt bụng của nó-> rút

hình tượng con Cừu như

thế ?

- Còn chó sói theo Buy

phong thì như thế nào ?

- Vậy trong thơ của La

Phong-ten , Chó sói hiện lên

như thế nào ?

- Tác giả đã tìm hiểu nguyên

nhân nào tạo ra bản tính

đó ?

- Điều gì đã khiến Sói ăn

thịt Cừu non ?

- Vậy con Sói trong thơ ngụ

ngôn là con vật như thế

nào ?

- Tác giả phân tích những

bản tính xấu xa để làm gì ?

Hoạt động 3: khái quát

- Từ việc nhận xét về 2 con

vật trên, Em có nhận xét gì

về sự nhìn nhận , đánh giá

của các nhà khoa học và nhà

thơ?

- Theo em vì sao Buy –

Phong không nói đén nỗi

lòng tình cảnh của 2 con vật

đó ?

- GV : đó chính là cách

nhìn khác nhau của khoa

học và của nghệ sĩ.

- Nghệ thuật nổi bật của văn

bản là gì ?

- Gv gọi hs đọc ghi nhớ,

nhắc lại ý nghĩa của văn bản

- Hs : Động lòng thương cảm

- Hs : Thù ghét kết bè kết bạn

Bộ mặt lấm lét Dáng vẻ hoang dã Tiếng hú rùng rợn

- Hs : TL

- Hs : Bản tính độc ác + đang đói + Cơ hội thuận lợi

- Hs :TL, liên hệ phim hoạt hình

- Hs : Thể hiện sự cảm thông

- Hs:TL

- Hs : Vì không phải lúc nào chúng cũng rơi vào tình cảnh như vậy

H: Đoc ghi nhớ

ra bài học ngụ ngôn

2 Hình tượng chó sói:

- Với Buy- phông : Thù ghét kết

bè kết bạn

Bộ mặt lấm lét Dáng vẻ hoang dã Tiếng hú rùng rợn Mùi hôi ghớm ghiếc Bản tính hư hỏng , vô dụng

-> Đáng ghét

- Với La Phông- ten :

- Tên cướp khốn khổ bất hạnh

- Bạo chúa khát máu và dữ tợn

- Độc ác mà khổ sở , thường bị mắc mưu

- Luôn đói meo , gày, hay hoá rồ, đáng thương

→ Nguyên nhân : Do vụng về ,

ngu ngốc

→ S/d B/p nhân hóa-> Là con vật hống hách , độc ác hay bắt nạt kẻ yếu nhưng bất hạnh

→ Cái nhìn cảm thông của tác giả

III Tổng kết :

→ Nhà khoa học nhìn nhận , đánh giá sự vật hiện tượng một cách chính xác khách quan

-> Người nghệ sĩ với quan sát tinh

tế, nhậy cmar, tư tưởng phong phú( được điểm của NT)

- Khoa học : Nhìn nhận , đánh giá

sự việc khác quan , chính xác

- Nghệ thuật : đánh giá sự việc qua lăng kính chủ quan

→ Sáng tác nghệ thuật in đậm dấu

ấn cách nhìn , cách nghĩ riêng của nhà văn

- S/d NTNL: So sánh, nhân hóa, CM…

* Ghi nhớ

IV CỦNG CỐ - DẶN DÒ:

- Gv lấy thêm ví dụ chứng minh đặc trưng của sáng tác nghệ thuật

- Nắm nội dung bài học , ý nghĩa văn bản

- Học ghi nhớ

V RÚT KINH NGHIỆM

Tiết: 109

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức: Hiểu và biết cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng nhận diện và tìm hiểu bài nghị luận về môt vấn đề tư tưởng đạo lí

3 Thái độ: Giáo dục hs tư tưởng đạo lí làm người qua các văn bản

II/ CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên:

- Phương tiện: Sgk, giáo án, tài liệu tham khảo……

- Phương pháp: Sử dụng phương pháp vấn đáp kết hợp thuyết giảng

2 Học sinh: Nghiên cứu bài ở nhà

III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :

1 Ổn định lớp:

2 Bài cũ : Không kiểm tra

3 Bài mới:

 Hoạt động1: Hình

thành kiến thức

- Gọi hs đọc văn bản ở

SGK

- Văn bản trên bàn về vấn

đề gì ?

- Văn bản trên có thể chia

làm mấy phần ? Nội dung

của từng phần ?

- Tìm các câu mang luận

điểm của văn bản ? Nhận

xét ?

- Đọc ví dụ trong sgk, trả lời câu hỏi:

- Hs : Giá trị của tri thức

- VB gồm : 3 phần

+ Tri thức đúng là sức mạnh

+ Tri thức cũng là sức mạnh của CM

I Tìm hiểu bài nghị luận :

1 Ví dụ : Tri thức là sức mạnh 2.Nhận xét :

- Bàn về : Giá trị của tri thức khoa học và người tri thức

- VB gồm : 3 phần + MB : đoạn 1 : Nêu vấn đề + TB : Đoạn 2,3 : Chứng minh giải thích vấn đề

+ KB : Đoạn 4 : Phê phán để khẳng định lại vấn đề

- Luận điểm : + MB : mang luận điểm + Tri thức đúng là sức mạnh + Tri thức cũng là sức mạnh của CM + …Không ít người chưa biết quý trọng tri thức

- Phép lập luận nào được

dùng chủ yếu trong văn

bản trên ? Tác dụng ?

- So sánh bài nghị luận này

với bài nghị luận về một sự

việc hiện tượng đời sống ?

- Qua tìm hiểu văn bản trên

, em hiểu thế nào là nghị

luận về tư tưởng , đạo lí ?

- Nêu yêu cầu nội dung và

hình thức của văn bản

trên ?

- Gọi hs đọc toàn bộ ghi

nhớ

- Hs : Đọc

 Hoạt động 2: thực hành

- GV cho hs thảo luận

nhóm BT ở SGK

- Gv chữa bài tập

- Qua BT này , em rút ra

bài học gì cho bản thân ?

- Phép chứng minh

- Hs : TL

- Hs : Bàn về vấn đề thuộc lĩnh vực tư tưởng đạo lí

- Hs : Ghi nhớ ( SGK )

- Hs : Đọc

- Ghi vào vở Sau 7p đại diện các

nhóm,trình bày , nhận xét , bổ sung

- Hs : Phải biết quý trọng thơì gian

→ Luận điểm đúng đắn, sáng tỏ

- Phép lập luận : Chứng minh , dẫn chứng cụ thể , lập luận chính xác Sức thuyết phục cao

* So sánh :

- Nghị luận XH : Từ sự việc hiện tượng

để nêu ra tư tưởng ( chủ yếu phân tích , bình luận )

- Nghị luận tư tưởng đạo lí : Làm sáng

tỏ một tư tưởng , đạo lí bằng dẫn chứng

lí lẽ ( Chủ yếu bằng chứng minh)

* Ghi nhớ : SGK

II Luyện tập : BT1 Thời gian là vàng

a Nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

b Nghị luận : Giá trị của thời gian

- Luận điểm : Thời gian là vàng + TG là sự sống

+ TG là thắng lợi + TG là tiền + TG lá tri thức

c Phép lập luận chủ yếu : Chứng

minh

TG là tiền, sự sống

+ Phân tích : Giá trị của thời gian

- Lập luận ngắn gọn , rõ ràng ,dễ hiểu , tính thuyết phục cao

IV CỦNG CỐ - DẶN DÒ :

- GV nhấn mạnh sự khác biệt giữa nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống với nghị luận

về một vấn đề tư tưởng đạo lí

KÍ DUYỆT