Trong đoạn thơ trên, tác giả muốn nói về vô cảm: là một trạng thái tinh thần mà ở đó con người không có tình cảm, cảm xúc nhân bản trước bất kì sự vật hiện tượng nào diễn ra xung quanh[r]
Trang 1NGỮ VĂN – TUẦN 23
Các đơn vị kiến thức:
- Tiếng nói của văn nghệ
- Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí
- Cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí
- Chó Sói và cừu trong thơ ngụ ngôn La Phông-ten (HS tự học)
Mục đích yêu cầu:
+ Hiểu được nội dung của văn nghệ và sức mạnh kì diệu của nó đ/v đời sống con người
+ Hiểu thêm cách viết bài nghị luận qua t/p nghị luận ngắn gọn, chặt chẽ và giàu hình ảnh của Nguyễn Đình Thi
+ Hiểu một hình thức nghị luận phổ biến trong đời sống - nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống; cách làm một bài văn nghị luận nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống
+ Hiểu được cách nhìn, cảm nhận hiện thực của nhà khoa học và người nghệ sĩ
Bài: TIẾNG NÓI VĂN NGHỆ
(Nguyễn Đình Thi)
1/ Bố cục 3 phần:
+ Từ đầu…chung quanh: nội dung tiếng nói của văn nghệ
+ “ND… rời trang giấy”:Tiếng nói của văn nghệ rất cần đ/v đời sống của con người
+ Còn lại: Nghệ thuật xây dựng đời sống tâm hồn cho XH
2/ PTBĐ: nghị luận
3/ Nội dung:
a/ Nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ:
- Không chỉ phản ánh thực tại khách quan mà người nghệ sĩ còn muốn nói một điều gì mới mẻ
b/ Sự cần thiết của văn nghệ đ/v đời sống con người:
- Những nghệ sĩ lớn đem tới được cho cả thời đại họ 1 cách sống của tâm hồn
- Lời gửi của văn nghệ là sự sống
- Văn nghệ nói chuyện với tất cả tâm hồn chúng ta
- Nghệ thuật là tiếng nói của tình cảm
Trang 2c/ Con đường của văn nghệ đến với người đọc và khả năng kì diệu của nó:
- Văn nghệ đến với người đọc bằng con đường tình cảm
- Văn nghệ lai tạo được sự sống cho tâm hồn con người
- Nghệ thuật góp phần giúp con người tự nhận thức, tự xây dựng mình
d/ Vài nét đặc sắc về nghệ thuật:
- Bố cục chặt chẽ, hợp lí dẫn dắt tự nhiên
- Cách viết nhiều hình ảnh, nhiều dẫn chứng
- Giọng văn chân thành, say sưa đặc biệt giàu nhiệt hứng
Bài tập:
1/ Em hiểu n.t.n câu “Văn nghệ là một thứ tuyên truyền không tuyên truyền nhưng lại hiệu quả và sâu sắc hơn cả”
2/ Nêu một tác phẩm văn nghệ mà em tâm đắc nhất, cho biết qua tác phẩm văn nghệ đó em đã nhận thức được điều gì?
Bài: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG
ĐỜI SỐNG
1/ Khái niệm: Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống là bàn về một sự
việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, đáng khen, đáng chê hay có vấn đề đáng suy nghĩ
2/ Dàn ý:
* MB: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận
* TB:
- Giải thích ( là gì?)
- Thực trạng, biểu hiện
- Nguyên nhân (Vì sao?)
- Tác hại hoặc lợi ích (tùy đề)
- Giải pháp khắc phục/ Phát huy
- Liên hệ bản thân
* KB:
- Khẳng định lại vấn đề
- Đưa ra lời khuyên
Trang 33/ Bài tập có hướng dẫn:
Đề:
"Con chim sẻ nhỏ chết rồi
Chết trong đêm cơn bão về gần sáng
Đêm ấy tôi nằm trong chăn nghe cánh chim đập cửa
Sự ấm áp gối chăn đã giữ chặt tôi
Và tôi ngủ ngon lành đến lúc bão vơi."
Trong đoạn thơ trên, tác giả nói về sự việc gì? Em hãy viết một bài văn ngắn trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự việc đó
Hướng dẫn:
Giải thích:
Trong đoạn thơ trên, tác giả muốn nói về vô cảm: là một trạng thái tinh thần
mà ở đó con người không có tình cảm, cảm xúc nhân bản trước bất kì sự vật hiện tượng nào diễn ra xung quanh họ Họ sống ích kỉ, lạnh lùng, trái tim băng giá, thờ
ơ trước những người gặp bất hạnh, không quan tâm đến những việc xảy ra xung quanh mình
Phân tích:
- Thực trạng: Căn bệnh vô cảm xuất hiện ngày càng nhiều, trở thành một vấn nạn trong xã hội
- Biểu hiện:
+ Không quan tâm giúp đỡ những người xung quanh
+ Chỉ lo nghĩ cho lợi ích bản thân
- Nguyên nhân của sự vô cảm:
+ Lối sống thực dụng của nền kinh tế hiện đại
+ Sự ích kỉ trong lòng mỗi người, sợ vạ lây,
+ Ảnh hưởng của cuộc cách mạng khoa học công nghệ, với ứng dụng hiện đại đã ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng đến giới trẻ
+
- Hậu quả:
+ Nhân cách con người phát triển lệch lạc
+ Sự thờ ơ vô cảm dẫn đến cái xấu, cái ác lên ngôi, xã hội rối loạn
- Biện pháp:
+ Luôn mở lòng, yêu thương những người xung quanh, yêu thương mà không đòi hỏi nhận lại
+ Biện pháp giáo dục đúng đắn
Trang 4Mở rộng và liên hệ bản thân
- Bên cạnh đó vẫn có những người luôn quan tâm, yêu thương, giúp đỡ những người xung quanh
- Yêu thương, giúp đỡ mọi người khiến cuộc sống của mỗi người trở nên đẹp đẽ và
ý nghĩa hơn
- Liên hệ bản thân
4/ Bài tập làm thêm:
- Kể lại một câu chuyện em đã chứng kiến về bệnh vô cảm Nêu suy nghĩ của em
về câu chuyện em vừa kể
- Ở lứa tuổi học sinh em nhận thức thế nào về bệnh vô cảm Bản thân em làm gì để khắc phục căn bệnh này cho bản thân
Lưu ý: HS đọc Văn bản “Chó Sói và Cừu trong thơ ngụ ngôn La Phong – ten” (Hi-pô-lít Ten), xem chú thích và phần ghi nhớ để thấy được đặc trưng của sáng tác nghệ thuật là in đậm dấu ấn, cách nhìn và cách nghĩ riêng của nhà văn
Bài tập nâng cao: So sánh 2 tác phẩm có cùng chủ đề để thấy được dấu ấn cá nhân của từng tác giả