Sự phát triển của nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế làm gia tăng các giao dịch dân sự, đòi hỏi nhà nước phải có những biện pháp hữu hiệu để quản lý các giao dịch dân sự, kinh tế, cũng như bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, công dân, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của toàn xã hội. Hoạt động của Phòng công chứng thuộc Sở Tư pháp đã đi vào nền nếp, tạo hành lang pháp lý an toàn, ổn định, góp phần ngăn ngừa vi phạm pháp luật, phòng ngừa rủi ro, tranh chấp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên khi tham gia vào các hoạt động kinh tế. Kể từ khi có Luật Công chứng 2006, bên cạnh Phòng Công chứng trực thuộc Sở Tư pháp còn có các Văn phòng công chứng được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Công chứng. Các Văn phòng công chứng này ra đời đã tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng giữa các tổ chức hành nghề công chứng, đã khắc phục được những hạn chế đáng kể như sự quá tải của các Phòng Công chứng, vấn đề phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về công chứng. Sự ra đời của Văn phòng công chứng đã góp phần chuyên nghiệp hóa và xã hội hóa hoạt động công chứng, được coi là bước đột phá trong cải cách hoạt động công chứng ở Việt Nam và minh chứng rằng, xu hướng xã hội hóa công chứng là đúng đắn, góp phần nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ và hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, việc ra đời của Văn phòng công chứng bên cạnh Phòng Công chứng nhà nước cũng đặt ra những vấn đề cấp bách trong quản lý, mà Luật Công chứng không thể tiên liệu hết được những bất cập, vướng mắc, khó khăn khi triển khai thực hiện trên thực tế. Trong đó, điều đầu tiên là sự non kém về nghiệp vụ và kinh nghiệm của không ít Công chứng viên dẫn đến tình trạng làm ẩu, ký công chứng mà không đọc kỹ văn bản, không thẩm định, xác minh tài sản, nhân thân của người ký hợp đồng giao dịch; công chứng hợp đồng có mục đích, nội dung vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội; công chứng hợp đồng chuyển nhượng dựa trên hợp đồng uỷ quyền giả, công chứng hợp đồng giao dịch không đúng người yêu cầu công chứng (do công chứng viên chấp nhận giấy chứng minh nhân dân photo, do nhầm người, do chứng minh nhân dân giả...); công chứng hợp đồng cho người không đủ năng lực hành vi dân sự... gây hậu quả pháp lý rất nghiêm trọng. Dẫn đến đã có nhiều văn bản công chứng bị cơ quan chức năng trả lại, không chấp thuận hoặc gây ra tranh chấp trong giao dịch hợp đồng. Từ đó có thể thấy, công tác quản lý nhà nước về hoạt động công chứng là rất quan trọng và nhạy cảm trong xu hướng “xã hội hóa dịch vụ công”, rất cần thiết phải hoàn thiện trên cơ sở định hướng đúng với mục tiêu chính trị, xã hội, kinh tế lâu dài, đảm bảo lợi ích tối cao cho người dân, đảm bảo hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước, đồng thời đề cao tính tự chịu trách nhiệm cá nhân của công dân. Là Phó trưởng phòng Phổ biến, giáo dục pháp Sở Tư pháp, với chức năng tham mưu, giúp lãnh đạo Sở thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và phối hợp quản lý hoạt động công chứng trên địa bàn tỉnh, Sau khi được tham gia lớp học bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhà nước chương trình chuyên viên chính tại trường Chính trị tỉnh Bắc Giang, được tiếp thu và trang bị những kiến thức về quản lý nhà nước, trên cơ sở thực tiễn công tác tôi chọn tình huống “Công chứng hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và giải quyết vấn đề bỏ sót chủ thể tham gia hợp đồng thế chấp của bên thế chấp tài sản” để làm đề tài tiểu luận cuối khóa. Bằng việc sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp vận dụng các phương pháp, kỹ năng phân tích, tổng hợp, đối chiếu, so sánh để đi sâu vào nghiên cứu tình huống đặt ra, đồng thời kiến nghị các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động quản lý Nhà nước hoạt động công chứng trên địa bàn tỉnh. Bản thân tôi đã rất cố gắng nhưng do thời gian có hạn với sự hiểu biết còn hạn chế, do vậy không tránh khỏi sự thiếu sót. Tôi rất mong được sự quan tâm, tham gia góp ý của các thầy, cô giảng viên và các đồng chí học viên để chuyên đề được hoàn thiện hơn.
Trang 1Sự phát triển của nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế làm giatăng các giao dịch dân sự, đòi hỏi nhà nước phải có những biện pháp hữu hiệu
để quản lý các giao dịch dân sự, kinh tế, cũng như bảo vệ quyền, lợi ích hợppháp của các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, công dân, gópphần thúc đẩy sự phát triển chung của toàn xã hội Hoạt động của Phòng côngchứng thuộc Sở Tư pháp đã đi vào nền nếp, tạo hành lang pháp lý an toàn, ổnđịnh, góp phần ngăn ngừa vi phạm pháp luật, phòng ngừa rủi ro, tranh chấp, bảo
vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên khi tham gia vào các hoạt động kinhtế
Kể từ khi có Luật Công chứng 2006, bên cạnh Phòng Công chứng trựcthuộc Sở Tư pháp còn có các Văn phòng công chứng được thành lập và hoạtđộng theo quy định của Luật Công chứng Các Văn phòng công chứng này rađời đã tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng giữa các tổ chức hành nghềcông chứng, đã khắc phục được những hạn chế đáng kể như sự quá tải của cácPhòng Công chứng, vấn đề phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước vềcông chứng Sự ra đời của Văn phòng công chứng đã góp phần chuyên nghiệphóa và xã hội hóa hoạt động công chứng, được coi là bước đột phá trong cảicách hoạt động công chứng ở Việt Nam và minh chứng rằng, xu hướng xã hộihóa công chứng là đúng đắn, góp phần nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ vàhiệu quả quản lý nhà nước
Tuy nhiên, việc ra đời của Văn phòng công chứng bên cạnh Phòng Côngchứng nhà nước cũng đặt ra những vấn đề cấp bách trong quản lý, mà LuậtCông chứng không thể tiên liệu hết được những bất cập, vướng mắc, khó khănkhi triển khai thực hiện trên thực tế Trong đó, điều đầu tiên là sự non kém vềnghiệp vụ và kinh nghiệm của không ít Công chứng viên dẫn đến tình trạng làm
ẩu, ký công chứng mà không đọc kỹ văn bản, không thẩm định, xác minh tàisản, nhân thân của người ký hợp đồng giao dịch; công chứng hợp đồng có mụcđích, nội dung vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội; công chứng hợp đồngchuyển nhượng dựa trên hợp đồng uỷ quyền giả, công chứng hợp đồng giao dịch
Trang 2không đúng người yêu cầu công chứng (do công chứng viên chấp nhận giấychứng minh nhân dân photo, do nhầm người, do chứng minh nhân dân giả );công chứng hợp đồng cho người không đủ năng lực hành vi dân sự gây hậuquả pháp lý rất nghiêm trọng Dẫn đến đã có nhiều văn bản công chứng bị cơquan chức năng trả lại, không chấp thuận hoặc gây ra tranh chấp trong giao dịchhợp đồng Từ đó có thể thấy, công tác quản lý nhà nước về hoạt động côngchứng là rất quan trọng và nhạy cảm trong xu hướng “xã hội hóa dịch vụ công”,rất cần thiết phải hoàn thiện trên cơ sở định hướng đúng với mục tiêu chính trị,
xã hội, kinh tế lâu dài, đảm bảo lợi ích tối cao cho người dân, đảm bảo hiệu quảtrong công tác quản lý nhà nước, đồng thời đề cao tính tự chịu trách nhiệm cánhân của công dân
Là Phó trưởng phòng Phổ biến, giáo dục pháp - Sở Tư pháp, với chức năngtham mưu, giúp lãnh đạo Sở thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật vàphối hợp quản lý hoạt động công chứng trên địa bàn tỉnh, Sau khi được tham gialớp học bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhà nước chương trình chuyên viên chínhtại trường Chính trị tỉnh Bắc Giang, được tiếp thu và trang bị những kiến thức về
quản lý nhà nước, trên cơ sở thực tiễn công tác tôi chọn tình huống “Công chứng hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và giải quyết vấn đề bỏ sót chủ thể tham gia hợp đồng thế chấp của bên thế chấp tài sản” để làm đề tài tiểu
luận cuối khóa Bằng việc sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp vận dụngcác phương pháp, kỹ năng phân tích, tổng hợp, đối chiếu, so sánh để đi sâu vàonghiên cứu tình huống đặt ra, đồng thời kiến nghị các giải pháp nhằm nâng caohoạt động quản lý Nhà nước hoạt động công chứng trên địa bàn tỉnh
Bản thân tôi đã rất cố gắng nhưng do thời gian có hạn với sự hiểu biết cònhạn chế, do vậy không tránh khỏi sự thiếu sót Tôi rất mong được sự quan tâm,tham gia góp ý của các thầy, cô giảng viên và các đồng chí học viên để chuyên
đề được hoàn thiện hơn
Trang 3Phần II Nội dung
1.1 Mô tả tình huống
Ông Nguyễn Văn Bình sinh năm 1950, vợ là bà Lê Thị Nga sinh năm 1953.Ông bà có 03 người con là Nguyễn Văn Giang, sinh năm 1976, Nguyễn ThịHằng, sinh năm 1978, Nguyễn Văn Dũng, sinh năm 1980 Năm 1997, ông bàmua 3 thửa đất và được UBND thị xã Bắc Giang (nay là thành phố Bắc Giang)cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 03 thửa đất này Trong Giấy chứngnhận quyền sử dụng đất của cả 03 thửa đất trên đều chỉ mang tên ông NguyễnVăn Bình
Năm 2008 bà Nga chết không để lại di chúc Hiện ông Nguyễn Văn Bình
và 03 người con của ông đều đã lập gia đình, ra ở riêng và cùng thường trú tại xãXuân Thu, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang Năm 2015 do cần vốn để pháttriển kinh doanh nên ngày 05/10/2015 ông Bình mang 03 giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất trên cùng chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu và giấy chứng tửcủa bà Lê Thị Nga đến Ngân hàng Đầu Tư và Phát Triển để làm thủ tục thế chấpquyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất để vay vốn Ngân hàng sau khikiểm tra các giấy tờ đã đồng ý cho ông Bình vay vốn
Để lập hồ sơ thế chấp 03 quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đấtmang tên ông Nguyễn Văn Bình, Ngân hàng Đầu Tư và Phát Triển đã tiến hànhxác minh, lập biên bản định giá tài sản và xác định nghĩa vụ bảo đảm được vay.Ngày 09/10/2015 Ngân hàng Đầu Tư và Phát Triển lập và giao kết với ông Bình
03 hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất và yêu cầuông Bình đi làm thủ tục công chứng 03 hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đấttrên
Sáng ngày 10/10/2015, do có việc bận của gia đình nên ông Bình đã liên hệvới Văn phòng Công chứng Minh Hà yêu cầu được công chứng ngoài trụ sở củaVăn phòng công chứng và thực hiện công chứng tại gia đình ông Bình, ông Bình
sẽ trả thù lao công chứng tại nơi theo yêu cầu là 1.000.000 đồng
Trang 4Sau khi nhận được yêu cầu của ông Bình, Văn phòng công chứng Minh Hà
đã đến gia đình của ông Bình để làm thủ tục công chứng Sau khi xem xét hồ sơthế chấp 03 quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất mang tên ông Bìnhcùng các giấy tờ liên quan, công chứng viên của Văn phòng công chứng Minh
Hà đã làm thủ tục công chứng 03 hợp đồng thế chấp cho ông Bình
Sau khi 03 hồ sơ công chứng hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tàisản gắn liền với đất được hoàn thiện Chiều ngày 10/10/2015 ông Bình tiếp tụcmang 03 hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đãđược công chứng đến đăng ký thế chấp tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đấtđai thành phố Bắc Giang Hồ sơ của ông Bình được tiếp nhận để giải quyết theoquy định
Cùng thời gian này các con ông Bình là anh Nguyễn Văn Giang, chịNguyễn Thị Hằng và anh Nguyễn Văn Dũng biết việc bố mình đã mang 03 Giấychứng nhận quyền sử dụng đất trên để thế chấp vay vốn tại Ngân hàng Đầu Tư
và Phát Triển và hồ sơ vay vốn sắp hoàn thành 03 Giấy chứng nhận quyền sửdụng đất này là tài sản chung của bố mẹ (ông Bình, bà Nga) Khi bà Nga chết thìphần tài sản của bà sẽ để lại thừa kế cho ông Bình và 03 người con của ông bà,nhưng nay ông Bình lại một mình tự ý mang 03 Giấy chứng nhận quyền sử dụngđất đi thế chấp để vay vốn Lo ngại những rủi ro có thể xảy ra với phần tài sảnmình được hưởng thừa kế của mẹ nếu bố làm ăn thua lỗ và không có khả năngtrả nợ Ngân hàng Đầu Tư và Phát Triển nên anh Giang, chị Hằng và anh Dũng
đã gửi đơn khiếu nại đến Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố BắcGiang và Sở Tư pháp tỉnh Bắc Giang về các hợp đồng thế chấp trên
1.2 Phân tích tình huống
Đây là tình huống về việc thực hiện giao dịch bảo đảm thông qua hoạt độngcủa Văn phòng công chứng, những việc làm sai của Văn phòng công chứng khicông chứng giao dịch bảo đảm là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đấtthuộc tài sản chung của gia đình và tài sản được thừa kế theo quy định của BộLuật Dân sự Vụ việc công chứng của Văn phòng công chứng và Ngân hàng
Trang 5Đầu Tư và Phát Triển liên quan đến thế chấp tài sản thuộc quyền sử dụng, sởhữu chung của nhiều người nhưng lại do một người thực hiện Cụ thể là ôngBình liên hệ với Văn phòng Công chứng Minh Hà yêu cầu được công chứngngoài trụ sở của Văn phòng công chứng và thực hiện công chứng tại gia đìnhông Bình, ông Bình sẽ trả thù lao công chứng tại nơi theo yêu cầu là 1.000.000đồng Sau khi nhận được yêu cầu của ông Bình, Văn phòng công chứng Minh
Hà đã đến gia đình của ông Bình để làm thủ tục công chứng Sau khi xem xét hồ
sơ thế chấp 03 quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất mang tên ông Bìnhcùng các giấy tờ liên quan, công chứng viên của Văn phòng công chứng Minh
Hà đã làm thủ tục công chứng 03 hợp đồng thế chấp cho ông Bình Sau đó,chiều ngày 10/10/2019 ông Bình tiếp tục mang 03 hợp đồng thế chấp quyền sửdụng đất và tài sản gắn liền với đất đã được công chứng đến đăng ký thế chấp tạiChi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố Bắc Giang
Tìm ra phương án giải quyết đúng đắn nhất
Giải quyết kịp thời khiếu nại của nhân dân, bảo vệ quyền, lợi ích hợp phápcủa công dân
Xác định trách nhiệm cụ thể của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm
vi của tình huống này trên cơ sở các căn cứ, quy định của pháp luật
Cơ quan quản lý nhà nước sẽ có những điều chỉnh kịp thời, khắc phụcnhững bất cập trong hoạt động của các Văn phòng Công chứng hiện nay
1.4 Phân tích nguyên nhân, hậu quả
a Nguyên nhân
Có thể thấy rằng đây là một tình huống phức tạp, vụ việc xảy ra xuất phát
từ mâu thuẫn về lợi ích của các cá nhân (quyền lợi, nghĩa vụ của các bên) Các
Trang 6bên liên quan trong tình huống này đều có những vi phạm trong quá trình thựchiện chức năng, nhiệm vụ của mình Để xảy ra những vi phạm trên, là do sự tácđộng của nhiều nguyên nhân khác nhau, cả chủ quan và khách quan, từ đó màdẫn đến những hậu quả không mong muốn có thể xảy ra.
* Về phía người yêu cầu công chứng: Do hiểu biết pháp luật còn hạn chế,bản thân không ý thức được hậu quả của việc giao kết và công chứng khôngtuân theo quy định của pháp luật Trong trường hợp này ông Bình không hiểuhết được các quy định của pháp luật về dân sự và công chứng Đó là khi vợ ôngchết, phần tài sản của bà trong khối tài sản chung của ông bà trong thời kỳ hônnhân sẽ để lại cho ông và các con được hưởng thừa kế theo quy định của phápluật Trong trường hợp này ông Bình lại mặc nhiên cho rằng khi bà Nga chếttoàn bộ tài sản của ông bà sẽ do ông quản lý, sử dụng và định đoạt
* Về phía Ngân hàng Đầu Tư và Phát Triển: Cố tình làm sai các quy địnhcủa pháp luật về giao kết hợp đồng
* Về phía Văn phòng Công chứng Minh Hà: Cố tình làm sai các quy địnhcủa pháp luật về thủ tục công chứng hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tàisản gắn liền với đất
Nếu theo đúng quy định của pháp luật thì khi xem xét 03 hồ sơ thế chấpquyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của ông Bình, Văn phòng côngchứng Minh Hà thấy 03 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp trong thời
kỳ hôn nhân của ông Bình và bà Nga, Ông bà có 03 người con đã trưởng thành
và ra ở riêng Khi bà Nga chết toàn bộ phần tài sản của bà trong khối tài sảnchung của ông bà sẽ được phân chia cho hàng thừa kế thứ nhất gồm ông Bình,
03 người con và bố mẹ của bà Lê Thị Nga (Trong trường hợp này bố mẹ đẻ của
bà Nga đã chết trước khi bà Nga chết, đã có giấy chứng tử trong hồ sơ)
Để được toàn quyền sử dụng, định đoạt 03 thửa đất trên thì ông Bình cùng
3 người con phải đến các tổ chức hành nghề công chứng yêu cầu tổ chức hànhnghề công chứng, công chứng Văn bản thoả thuận phân chia di sản phần quyền
Trang 7sử dụng đất của bà Nga để lại Sau đó tuỳ thuộc vào ý chí, nguyện vọng và sựthoả thuận của ông Bình và 03 người con là anh Giang, chị Hằng và anh Dũng;
03 anh, chị có quyền không nhường hoặc nhường 1 phần hoặc toàn bộ phầnmình được hưởng thừa kế từ mẹ mình là bà Nga cho ông Bình Sau khi Văn bảnthoả thuận phân chia di sản giữa ông Bình, anh Giang, chị Hằng và anh Dũngđược công chứng viên Văn phòng công chứng Minh Hà công chứng, tuỳ thuộcvào phần tài sản của mình và phần được nhường lại của anh Giang, chị Hằng vàanh Dũng, ông Bình mới được quyền mang quyền sử dụng đất của mình đi thếchấp để làm thủ tục vay vốn
Tuy nhiên Văn phòng Công chứng Minh Hà đã công chứng hợp đồng thếchấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất khi biết 03 Giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất này không thuộc toàn quyền sử dụng của ông Bình
* Về phía cơ quan quản lý nhà nước về công chứng: Việc ban hành các vănbản pháp luật về công chứng hiện nay còn chưa chặt chẽ, thiếu dự trù cho nhữngtình huống thực tế xẩy ra Luật Công chứng 2014 cho phép các Văn phòng Côngchứng hoạt động theo loại hình doanh nghiệp tư nhân và loại hình công ty hợpdanh Chính vì vậy các Văn phòng Công chứng hoạt động đặt lợi nhuận làmmục tiêu hàng đầu, dẫn đến sự cạnh tranh không lành mạnh nhiều khi rất khốcliệt làm phát sinh nhiều bất ổn như: Từ việc thu phí không đúng quy định và thùlao theo thoả thuận (Luật Công chứng quy định: Tổ chức hành nghề công chứngxác định mức thù lao đối với từng loại việc nhưng không vượt quá mức trần thùlao công chứng do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành; còn các chi phí khác(Như người yêu cầu công chứng đề nghị xác minh, giám định hoặc thực hiệncông chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng) được phép thu theo
sự thoả thuận của phía người yêu cầu công chứng và tổ chức hành nghề côngchứng nhưng không có quy định cụ thể và khung được phép thu dẫn tới mỗi nơithu một kiểu
Việc bổ nhiệm tràn lan các công chứng viên trong thời gian gần đây dẫnđến hậu quả chất lượng công chứng viên hiện nay đang là vấn đề bất cập trong
Trang 8lĩnh vực tư pháp Các công chứng viên được bổ nhiệm trong thời gian vừa qua
đa phần là thuộc trường hợp đựơc miễn đào tào nghề công chứng theo Điều 10Luật Công chứng năm 2014 (Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Luật sư
đã hành nghề từ 5 năm trở lên…), thường những trường hợp này là những người
đã về hưu, ngoài 60 tuổi) Như chúng ta biết nghề công chứng là nghề đòi hỏi sựtác nghiệp cao, kinh nghiệm nghề nghiệp, rất khác so với những nghề dù cùngchuyên ngành Luật Nó bao gồm một chuỗi các hành vi phức tạp từ việc côngchứng viên tiếp cận ý chí của các bên tham gia giao kết hợp đồng, giao dịch, đếnviệc xem xét tính xác thực, tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch, đòi hỏi côngchứng viên phải nhanh mắt (trong việc đọc các điều khoản hợp đồng đến việcxác nhận nhân thân con người), tinh ý (trong việc tiếp cận ý chí của người thamgia giao kết hợp đồng, giao dịch) trong khi đó những công chứng viên 60 hoặc
70 tuổi thì thị lực, trí lực và nhạy cảm nghề nghiệp đã bị hạn chế rất nhiều
Sự ra đời một loại hình công chứng nhưng không chưa có sự điều chỉnh kịpthời từ phía các cơ quan quản lý nhà nước, nên hoạt động của các Văn phòngcông chứng nói chung đang bộc lộ khá nhiều bất cập Đó là việc phần lớn cácVăn phòng công chứng hiện nay có các “ông chủ” bỏ vốn ra thuê công chứngviên thành lập các Văn phòng công chứng theo hình thức góp vốn kiếm lời Bảnthân công chứng viên là người làm thuê nên luôn làm theo những gì mà ông chủsai khiến, do đó các quy tắc đạo đức hành nghề công chứng bị xem thường vìmục đích lợi nhuận Việc này đang là vấn đề bất cập mà hiện nay các cơ quanquản lý nhà nước vẫn chưa có cách gì điều chỉnh vì chính trong luật cũng không
có dự trù
Đội ngũ cán bộ trực tiếp quản lý nhà nước về công chứng ở tỉnh hiện naycòn thiếu Phòng Bổ trợ tư pháp - Sở Tư pháp Bắc Giang là phòng quản lý nhànước về hoạt động công chứng nhưng chỉ có 02 công chức, một Trưởng phòng
và một Phó trưởng phòng Ngoài quản lý lĩnh vực công chứng, Phòng còn quản
lý nhiều lĩnh vực bổ trợ khác như: Luật sư, đấu giá, giám định tư pháp, giao dịchbảo đảm, quản tài viên…nên việc tham mưu cho lãnh đạo Sở quản lý hoạt động
Trang 9công chứng còn chưa kịp thời, thường xuyên Bên cạnh đó, việc làm sai, làm tráiquy định của pháp luật của các tổ chức hành nghề công chứng là rất khó pháthiện, khó kiểm soát, chỉ khi nào có đơn khiếu nại, cơ quan quản lý mới phát hiện
ra Việc kiểm tra, thanh tra hàng năm chỉ trên hồ sơ vụ việc đã hoàn thiện, trongkhi những vi phạm trong hoạt động công chứng xảy ra trong quá trình tác nghiệpcủa các công chứng viên và văn phòng công chứng
Do đó, có thể nói quản lý nhà nước trong giai đoạn hiện nay cần phải đượctăng cường hơn nữa; trong đó kiểm tra, thanh tra với vai trò là một khâu thiếtyếu trong quản lý hành chính nhà nước cũng cần phải được tăng cường Thôngqua hoạt động kiểm tra, thanh tra sẽ rà soát, đánh giá được thực trạng về tổ chức,hoạt động; nắm bắt được những bất cập, mâu thuẫn, khó khăn, vướng mắc vềnghiệp vụ cũng như phát hiện được những vi phạm pháp luật trong hoạt động, từ
đó có kết luận, kiến nghị cụ thể để cấp có thẩm quyền kịp thời xem xét, có biệnpháp chấn chỉnh về tổ chức, hoạt động; sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thốngpháp luật, giải quyết kịp thời những vướng mắc về nghiệp vụ, xử lý nghiêmnhững hành vi vi phạm pháp luật, từng bước đưa hoạt động này vào nề nếp
b Hậu quả
Nếu các hợp đồng thế chấp trên được hoàn thiện, ông Bình được vay vốn,khi có rủi ro xảy ra thì thiệt hại về vật chất là rất lớn với số tiền mà các bên tranhchấp, còn thiệt hại về tinh thần và gây hậu quả đến các quan hệ xã hội khác thìkhông thể tính hết được Nó còn âm ỉ và rồi có thể bùng phát thành những mâuthuẩn lớn hơn thậm chí có thể đe doạ cả tính mạng, sức khỏe của các thành viêntrong gia đình sau này
Cũng chính từ tình huống trên, một thực tế chung mà chúng ta thấy được
đó là ngay trong lòng của xã hội, ở một phạm vi rất nhỏ mà có sự tranh chấp, cóthể là tranh chấp về lợi ích dân sự nhưng nó cũng ảnh hưởng rất lớn đến tìnhcảm gia đình Quan trọng hơn, đó là các nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩakhông được tôn trọng và thực hiện triệt để Bởi vì, ban đầu chỉ là những bất
Trang 10đồng nhỏ nhưng nếu không được giải quyết kịp thời, hợp tình, hợp lý nó sẽ lànhững mầm mống thổi bùng lên những vụ việc có tính phức tạp cần có sự thamgia can thiệp của các cơ quan bảo vệ pháp luật.
Thiết nghĩ, nếu như vụ việc không được giải quyết thấu tình đạt lý vì bất kỳmột lý do gì sẽ ảnh hưởng đến lòng tin của nhân dân đối với hoạt động của các
cơ quan công quyền và đội ngũ cán bộ công chức thực thi nhiệm vụ
Như vậy thiệt hại sâu xa và to lớn nhất chính là ảnh hưởng đến mục tiêuxây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Đảng và Nhà nước ta
Sự việc trên đã và sẽ gây ra các hậu quả như:
Hậu quả do vi phạm nguyên tắc pháp chế:
Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa không được tuân thủ, Văn phòngcông chứng Minh Hà thừa hành nhiệm vụ công, tức là mang sứ mệnh công vụnên không thể coi trọng yếu tố kinh doanh mà phải thượng tôn pháp luật lênhàng đầu
Hậu quả về kinh tế:
Phía người yêu cầu công chứng bị thiệt hại tiền phí công chứng và thù laocông chứng; thiệt hại về chi phí trong việc khởi kiện phân chia thừa kế của cácthành viên trong gia đình nếu có kiện cáo xảy ra
Văn phòng công chứng Minh Hà phải bồi thường thiệt hại nếu có thiệt hạixảy ra theo quy định tại Điều 38 Luật Công chứng 2014 Phải nộp tiền xử lý viphạm hành chính và thiệt hại về thu nhập trong thời gian công chứng viên bịtước chứng chỉ hành nghề
Hậu quả xã hội:
Làm mất uy tín trong hoạt động hành nghề của Văn phòng công chứngMinh Hà nói riêng và các tổ chức hành nghề công chứng nói chung, làm ảnhhưởng đến chủ trương của đảng và nhà nước về xã hội hóa hoạt động côngchứng