Xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở huyện tương dương, tỉnh nghệ an trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Từ thực trạng đó, trước yêu cầu, đòi hỏi của sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH, với trách nhiệm của người cán bộ đoàn, tôi chọn đề tài: “Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn cấp cơ sở ở huyện Tương Dư

LÊ HỒNG THÁI

XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN CẤP CƠ SỞ

Ở HUYỆN TƯƠNG DƯƠNG, TỈNH NGHỆ AN

TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

NGHỆ AN - 2018

LÊ HỒNG THÁI

XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN CẤP CƠ SỞ

Ở HUYỆN TƯƠNG DƯƠNG, TỈNH NGHỆ AN

TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA

Chuyên ngành: Chính trị học

Mã số: 831.02.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

Người hướng dẫn khoa học:

TS TRẦN THỊ BÌNH

NGHỆ AN - 2018

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình hoàn thành khóa học và thực hiện luận văn này, ngoài

sự cố gắng của bản thân, tôi đã nhận được sự quan tâm, tận tình hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình của các thầy, cô giáo, các tập thể, cá nhân, gia đình, bạn bè

và đồng nghiệp

Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn Phòng Đào tạo sau Đại học, các thầy

cô giáo trong khoa Chính trị thuộc Trường Đại học Vinh; đặc biệt xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến TS Trần Thị Bình là giáo viên trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành luận văn; xin cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và Huyện đoàn Tương Dương đã động viên, chia

sẻ, tạo điều kiện hỗ trợ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành khóa học

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do nhiều yếu tố khách quan, chủ quan cũng như năng lực bản thân còn hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy, cô cùng bạn bè, đồng nghiệp và độc giả để luận văn được hoàn thiện hơn

Nghệ An, tháng 8 năm 2018

Tác giả

Lê Hồng Thái

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 1

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 5

DANH MỤC CÁC BẢNG 6

MỞ ĐẦU 7

1 Lý do chọn đề tài 7

2 Mục tiêu, tình hình nghiên cứu 9

3 Mục đích nghiên cứu 14

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 15

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 15

6 Đóng góp của luận văn 16

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN CƠ SỞ TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA 17

1.1 Đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở 17

1.1.1 Khái niệm cán bộ và cán bộ đoàn cấp cơ sở 17

1.1.2 Tiêu chuẩn và vai trò của cán bộ đoàn cấp cơ sở 20

1.1.3 Đặc điểm và phân loại cán bộ đoàn cấp cơ sở 24

1.2 Nội dung xây dựng cán bộ đoàn cấp cơ sở 25

1.2.1 Khái niệm năng lực lãnh đạo 25

1.2.2 Yêu cầu đối với năng lực lãnh đạo của cán bộ đoàn cơ sở trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa 28

1.2.3 Tiêu chí đo lường năng lực lãnh đạo của cán bộ đoàn cơ sở 30

1.2.4 Yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng năng lực cán bộ đoàn cơ sở 32

Kết luận chương 1 35

Chương 2 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN

CẤP CƠ SỞ TẠI HUYỆN TƯƠNG DƯƠNG, TỈNH NGHỆ AN 362.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Tương Dương, tỉnh

Nghệ An 362.2 Đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở trên địa bàn huyện Tương Dương,

tỉnh Nghệ An 382.2.1 Số lượng và cơ cấu 382.3 Những mặt mạnh, hạn chế của đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở ở

huyện Tương Dương và nguyên nhân của thực trạng đó 442.3.1 Những mặt mạnh và nguyên nhân 442.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 582.3.3 Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ thực trạng đội ngũ cán bộ

đoàn cấp cơ sở ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An thời gian qua 63Kết luận chương 2 66Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG

ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN CẤP CƠ SỞ Ở HUYỆN TƯƠNG

DƯƠNG, TỈNH NGHỆ AN TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH

CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA 673.1 Dự báo bối cảnh tình hình tác động đến công tác đoàn và phong

trào thanh thiếu nhi giai đoạn hiện nay 673.2 Mục tiêu, yêu cầu phương hướng xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn

cấp cơ sở ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An trong thời kỳ đẩy

mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa 693.2.1 Mục tiêu, yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở 693.2.2 Phương hướng, nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở 72

3.3 Một số giải pháp chủ yếu để xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở ở

huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An trong thời kỳ đẩy mạnh công

nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước 73

3.3.1 Nâng cao nhận thức về vai trò của đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở và năng lực của đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở 73

3.3.2 Không ngừng rèn luyện và nâng cao bản lĩnh, phẩm chất chính trị, lập trường và quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước 76

3.3.3 Xây dựng tiêu chuẩn đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở phù hợp với yêu cầu đặc điểm 78

3.3.4 Làm tốt công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở 79

3.3.5 Tăng cường quản lý cán bộ, thực hiện tốt chế độ chính sách đối với cán bộ đoàn cơ sở 87

3.3.6 Đổi mới về lề lối và phong cách làm việc 90

3.3.7 Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy và tổ chức đoàn các cấp 92

Kết kuận chương 3 94

KẾT LUẬN 95

TÀI LIỆU THAM KHẢO 97

PHỤ LỤC 101

4 CNH, HĐH Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa

7 LĐTB&XH Lao động Thương binh và Xã hội

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1 Thống kê độ tuổi của đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở huyện

Tương Dương 40Bảng 2.2 Thống kê về trình độ chuyên môn và lý luận chính trị của đội

ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở huyện Tương Dương 42Bảng 2.3 Số lượng trang trại, gia trại từ năm 2013 - 2017 46Bảng 2.4 So sánh kết quả nhiệm kỳ thực hiện các chỉ tiêu Nghị quyết

Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Tương Dương khóa

XVIII, nhiệm kỳ 2012 - 2017 50

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung ương về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đã chỉ rõ: “Thanh niên là lực lượng

xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo Thanh niên là độ tuổi sung sức nhất về thể chất và phát triển trí tuệ, luôn năng động, sáng tạo, muốn tự khẳng định mình Song, do còn trẻ, thiếu kinh nghiệm nên thanh niên cần được sự giúp đỡ, chăm lo của các thế hệ đi trước và toàn xã hội

Trước yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và sự biến đổi nhanh chóng của tình hình thanh niên, đòi hỏi phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên nhằm chăm lo, bồi dưỡng và phát huy cao nhất vai trò, sức mạnh của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.[42; tr 1]

Thực tiễn cách mạng Việt Nam cho thấy thanh niên luôn là lực lượng xung kích, đi đầu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Trong bối cảnh hiện nay, sự nghiệp đổi mới có thành công hay không sẽ phụ thuộc rất nhiều vào lực lượng thanh niên Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, chỗ dựa vững chắc của chính quyền; để thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ mà đất nước đang đặt ra đối với thanh niên thì đòi hỏi cần phải có đội ngũ cán bộ đoàn đủ phẩm chất và năng lực

Khi nói về vai trò của thanh niên và đội ngũ cán bộ đoàn trong sự nghiệp đổi mới Đảng ta đã khẳng định: "Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế

giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường XHCN hay không phần lớn tùy thuộc vào lực lượng thanh niên, vào sự bồi dưỡng, rèn luyện của thế hệ thanh niên" [13; tr 4] Do đó, xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn có năng lực, giữ vai trò hết sức quan trọng, vì chính đội ngũ cán bộ đoàn

là những người lãnh đạo tổ chức thực hiện đường lối, biến đường lối, chính sách thành hiện thực

Trong hệ thống tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thì đoàn cơ sở giữ vai trò quan trọng, quyết định hiệu quả việc triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và Nghị quyết của các cấp bộ đoàn Trong điều kiện đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH thì cần phải nâng cao năng lực cán bộ đoàn cơ sở Đội ngũ cán bộ đoàn có năng lực là điều kiện cần thiết để đoàn kết, tập hợp và phát huy những tiềm năng, thế mạnh của đoàn viên vào việc tham gia phát triển kinh tế - xã hội Vấn đề này càng trở nên quan trọng và cấp bách khi năng lực của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý đang nói chung, trong đó có cán bộ đoàn nói riêng đang có chiều hướng giảm sút như Đảng ta đã chỉ rõ: Tình trạng tham nhũng, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên

là rất nghiêm trọng, khi nạn tham nhũng kéo dài trong bộ máy của hệ thống chính trị và trong nhiều tổ chức kinh tế là một nguy cơ lớn đe dọa sự sống còn của chế độ ta Những yếu kém này đang làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin, uy tín của Đảng và Nhà nước đối với các tầng lớp nhân dân

Trong bối cảnh đẩy mạnh CNH, HĐH, thanh niên và tổ chức đoàn ngày càng giữ một vị trí hết sức quan trọng, do đó, củng cố, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là hết sức cần thiết, đặc biệt là đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở

Huyện Tương Dương có tổng số xã, thị trấn là 18 đơn vị, theo đó có 18

tổ chức đoàn cấp xã, với tổng số 234 đồng chí ủy viên Ban Chấp hành được

Đại hội Đoàn cấp xã bầu, trong đó có 61 đồng chí cán bộ đoàn Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An đã

có những chuyển biến mạnh mẽ, không ngừng được củng cố, nâng cao về năng lực, góp phần tích cực đẩy mạnh CNH, HĐH ở cơ sở Đội ngũ cán bộ Đoàn ngày càng được trẻ hóa, có kiến thức cơ bản cần thiết về kinh tế - xã hội; các cấp ủy cũng đã quan tâm hơn trong việc bồi dưỡng, tạo điều kiện cho tuổi trẻ cống hiến và trưởng thành

Tuy nhiên bên cạnh những điểm mạnh thì công tác cán bộ đoàn cơ sở ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An chưa thực sự say mê với phong trào nhìn chung đang gặp nhiều khó khăn, hạn chế, đó là khả năng đáp ứng ngày càng

đa dạng nhu cầu của thanh niên chưa kịp thời; công tác quy hoạch, đào tạo, sử dụng cán bộ đoàn còn bất cập chưa phù hợp với đặc thù cán bộ đoàn là luân chuyển nhanh Cán bộ ít được đào tạo bài bản, phần lớn dựa vào kinh nghiệm; một bộ phận năng lực công tác, phương pháp, lề lối làm việc hạn chế, thiếu nhiệt tình chưa thực sự say mê với phong trào, thiếu quy hoạch trong thuyên chuyển điều này đã góp phần không nhỏ làm suy giảm năng lực của tổ chức đoàn và đội ngũ cán bộ đoàn

Từ thực trạng đó, trước yêu cầu, đòi hỏi của sự nghiệp đẩy mạnh CNH,

HĐH, với trách nhiệm của người cán bộ đoàn, tôi chọn đề tài: “Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn cấp cơ sở ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An trong thời kỳ đẩy mạnh Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa” làm đề tài nghiên cứu

nhằm góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở huyện Tương Dương từng bước đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới- thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước

2 Mục tiêu, tình hình nghiên cứu

Về chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn nói chung và cán bộ đoàn cấp cơ sở nói riêng thì đã có nhiều tác giả nghiên cứu, đề cập từ những góc độ khác

nhau; các nghiên cứu này được trình bày dưới nhiều hình thức như sách tham khảo, luận văn, luận án, các bài viết đăng báo, tạp chí… Liên quan đến vấn đề nghiên cứu, có thể kể đến một số công trình tiêu biểu sau:

- Luận án Tiến sỹ "Đổi mới đội ngũ cán bộ đoàn thanh niên cộng sản

Hồ Chí Minh cấp huyện trong điều kiện hiện nay"; của tác giả Lê Văn Cầu,

thực hiện tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh năm 1999 Nội dung chính của luận án chủ yếu bàn về hệ thống tổ chức hoạt động và đội ngũ cán

bộ Đoàn cấp huyện; phân tích thực trạng và tổng kết thực tiễn đội ngũ cán bộ Huyện đoàn, trên cơ sở đó đề ra phương hướng và những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ huyện đoàn trong thời kỳ mới

- Trong công trình: Một số vấn đề về công tác thanh niên trong thời kỳ

công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, của tác giả Văn Tùng, Nxb.Thanh

niên, Hà Nội, năm 2001 Nội dung sau khi nêu lên thực trạng thanh niên hiện nay, tác giả nêu lên những giải pháp nhằm phát huy vai trò xung kích của thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

- Trong cuốn: Đoàn TNCS Hồ Chí Minh với việc tham gia phát triển tài

năng trẻ trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, của tác giả

Nguyễn Văn Thanh, Nxb Thanh niên, Hà Nội, năm 2004 Thông qua cuốn sách tác giả muốn thông điệp, tuổi trẻ Việt Nam hôm nay tiếp tục vững bước dưới ngọn cờ quang vinh của Đảng, với hoài bão cách mạng lớn lao đang ngày đêm phấn đấu, đem sức trẻ, nhiệt tình, ra sức cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc; góp phần đưa sự nghiệp cách mạng của nước ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách, đạt nhiều thắng lợi hết sức to lớn, làm cho Tổ quốc Việt Nam thân yêu của chúng ta ngày càng phát triển mạnh mẽ, có vị thế xứng đáng trong cộng đồng quốc tế

- Công trình "Những kết quả đạt được và bài học kinh nghiệm trong

thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 về công tác thanh niên ở trên địa bàn tỉnh

Nghệ An", của tác giả Vương Quang Minh, đăng trên Tạp chí Thanh niên, số

12/2005 Trong bài viết, tác giả nêu kết quả đạt được thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 về công tác thanh niên địa bàn tỉnh Nghệ An; tổng kết thực tiễn, bài học kinh nghiệm trong thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 của thanh niên Nghệ An, trên cơ sở đó đề ra phương hướng, giải pháp cơ bản nhằm đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 trong thanh niên trên địa bàn toàn tỉnh Nghệ An

- Trong cuốn "Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong hệ thống chính trị", của

tác giả Nguyễn Thọ Ánh, Nxb Thanh niên, Hà Nội năm 2006 Tác giả nêu lên vị trí, tầm quan trọng của thanh niên trong hệ thống chính trị, từ đó nêu lên các nhiệm vụ và giải pháp nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn thanh niên trong hệ thống chính trị hiện nay

- Trong cuốn "Tăng cường công tác giáo dục lý tưởng chính trị cách mạng đối với cán bộ, công chức đảng viên, đoàn viên Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ đổi mới", do Minh Tiến, Thanh Hà sưu tầm và tuyển chọn; Nxb Lao động Xã hội, năm 2006 Nội dung sau khi nêu lên thực tiễn công tác giáo dục lý tưởng chính trị cách mạng đối với cán bộ, đoàn viên hiện nay, tác giả nêu lên các nhiệm vụ và giải pháp nhằm góp phần nâng cao nhận thức chính trị, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lối sống văn hóa, ý thức chấp hành pháp luật cho ĐVTN

- Bài: Uy tín người lãnh đạo, quản lí và việc nâng cao phẩm chất đạo

đức cách mạng trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo ở nước ta hiện nay, của tác

giả Lãnh Thị Bích Hoà, đăng trên số 1, tạp chí Tâm lí học, tr.37-40, Hà Nội,

năm 2006 Nội dung, trước tình hình trong nước và thế giới diễn biến vô cùng phức tạp hiện nay, Đảng phải vừa đối phó với những âm mưu của các thế lực thù địch, vừa phải tự vượt qua những yếu kém, tồn tại của chính mình Đảng ta là một Đảng cầm quyền hiện đang hoạt động trong điều kiện

phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, mở cửa và hội nhập quốc tế, vấn đề cơ bản là làm sao giữ cho Đảng luôn kiên định với mục tiêu lý tưởng của mình, không biến chất, luôn là một đảng thực sự cộng sản, một đảng thực sự cách mạng chân chính, tất cả vì lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc

- Các cuốn sách chuyên khảo như: “Công tác tư tưởng và vấn đề đào

tạo cán bộ làm công tác tư tưởng” của tác giả Trần Thị Anh Đào, Nxb Chính

trị quốc gia Hà Nội (2008), hay cuốn “Công tác tư tưởng trong sự nghiệp

CNH, HĐH” của tác giả Trần Thị Anh Đào, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

năm 2009, các công trình này đã đề cập khá toàn diện về mặt lý luận của công tác tư tưởng nói chung và công tác tuyên truyền nói riêng, trong đó phân tích sâu sắc về phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền phải thực sự gắn bó mật thiết với cơ sở với quần chúng

- Công trình "Đổi mới phương thức hoạt động và lề lối làm việc của

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong tiến trình cải cách hành chính

ở Việt Nam" của tác giả Đoàn Văn Thái; Nxb Thanh niên, Hà Nội năm 2008

- Trong cuốn: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác

thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, của Ban Tư

tưởng Văn hoá Trung ương Đoàn, Nxb.Thanh niên, Hà Nội, năm 2008 Sau khi nêu lên vị trí, tầm quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên sau 20 năm đổi mới, tác giả cho rằng thực tế một bộ phận thanh niên, sống thiếu lý tưởng, giảm sút niềm tin và ít quan tâm đến tình hình đất nước, các tệ nạn xã hội… trên cơ sở đó tác giả nêu lên các nhiệm vụ và giải pháp nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

- Luận văn thạc sĩ "Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn cơ sở trong giai

đoạn hiện nay" của tác giả Doãn Đức Hảo, bảo vệ tại Đại học Quốc gia Hà

Nội - Đại học khoa học Xã hội và Nhân văn năm 2009 Trong luận văn, tác giả bàn về các nhân tố tác động đến công tác đoàn và thực trạng đội ngũ cán

bộ đoàn cơ sở, trên cơ sở đó đưa ra một số phương hướng và giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở trong giai đoạn hiện nay

- Công trình: Giới thiệu một số kết quả nghiên cứu về Đoàn TNCS Hồ

Chí Minh tham gia phát triển tài năng trẻ trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, của nhóm tác giả An Đình Doanh, Nguyễn Anh Tuấn, Nguyễn

Công Tiệp, Nxb Thanh niên, Hà Nội, năm 2009 Nhóm tác giả muốn nhấn mạnh, trong mọi thời đại đặc biệt là trong thời đại mới thì vai trò và trách nhiệm của đoàn viên thanh niên là vô cùng quan trọng Đoàn thanh niên phải

là lực lượng nồng cốt trong việc tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng, tích cực hưởng ứng cuộc vận động, xây dựng chỉnh đốn Đảng và là lực lượng tiên phong trong quá trình đi lên công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước

- Báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu đề tài khoa học cấp bộ năm

2009 - 2010, đề tài “Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo công tác Thanh niên trong giai đoạn hiện nay” của Tiến sỹ Lâm Quốc Tuấn, thực hiện tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh năm 2010 Đề tài góp phần làm rõ vai trò, vị trí và đặc điểm thế hệ thanh niên hiện nay, đặc biệt, đề tài nghiên cứu chuyên sâu về khía cạnh lý thuyết Đảng lãnh đạo công tác thanh niên Trên cơ sở đó vận dụng khung lý thuyết vào khảo sát, đánh giá thực trạng Đảng lãnh đạo công tác thanh niên giai đoạn hiện nay

- Luận văn thạc sỹ: "Những biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất

lượng giáo dục truyền thống cho đoàn viên khối các cơ quan huyện Tương Dương" của tác giả Lữ Văn May; bảo vệ tại Đại học Luật Hà Nội năm 2013

Nội dung chính của luận văn là chủ yếu bàn về quản lý nâng cao chất lượng giáo dục truyền thống đoàn viên khối cơ quan; phân tích thực trạng và tổng kết thực tiễn đoàn viên khối cơ quan, trên cơ sở đó đề ra phương hướng và

những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng giáo dục truyền thống cho đoàn viên trên địa bàn huyện Tương Dương

- Luận án Tiến sỹ “Đổi mới công tác tuyên truyền của Đảng đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Lê Mai Trang, thực hiện tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh năm 2016 Trong công trình nghiên cứu tác giả tập trung phân tích thực hiện và vấn đề đặt ra đối với công tác tuyên truyền của Đảng trên cơ sở đó đưa ra phương hướng và giải pháp đối mới công tác tuyên truyền của Đảng đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc

tế ở Việt Nam hiện nay

Nghiên cứu về năng lực đội ngũ cán bộ đoàn nói chung và cán bộ đoàn cấp cơ sở là vấn đề tương đối mới mẻ Nhìn chung các đề tài nghiên cứu khoa học và hội thảo, các bài viết nêu trên, mặc dù đã đề cập đến nhiều lĩnh vực của công tác Đoàn, phong trào TTN và đội ngũ cán bộ đoàn nói chung nhưng lại chưa đề cập đến đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở xã, phường, thị trấn Thậm chí, ở các công trình nghiên cứu các tác giả cũng đã mạnh dạn, đề xuất nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng đoàn Tuy nhiên những giải pháp này còn đề cập chung chung Vì vậy nghiên cứu một cách toàn diện, sâu sắc thực trạng công tác cán bộ đoàn ở cơ sở và đề xuất một số giải pháp chủ yếu có tính khả thi nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An nhằm đáp ứng yêu cầu thời kỳ CNH, HĐH đất nước là một vấn

đề cho đến nay chưa có công trình nào thực hiện

3 Mục đích nghiên cứu

- Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An luận văn đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm đáp ứng đòi hỏi công tác đoàn và phong trào TTN trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước

- Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để thực hiện mục đích trên luận văn thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về vai trò của cán bộ đoàn; các quan niệm về năng lực đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở (xã, thị trấn) tiêu chí đánh giá, những nhân tố tác động và ảnh hưởng đến năng lực cán bộ đoàn cơ sở

- Phân tích, đánh giá thực trạng năng lực của đội ngũ cán bộ đoàn cấp

cơ sở ở huyện Tương Dương và rút ra được một số bài học kinh nghiệm từ thực trạng đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ

An thời gian qua

- Dự báo bối cảnh tình hình tác động đến công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi giai đoạn hiện nay và nêu ra một số mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu:

Đội ngũ cán bộ làm công tác đoàn ở cơ sở là huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An

- Phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu đội ngũ cán bộ Đoàn là các Ủy viên Ban Thường vụ đoàn cấp cơ sở (xã, thị trấn) ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An từ năm

2012 đến năm 2017

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin,

Tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam về Đoàn thanh niên, công tác Đoàn thanh niên và người cán bộ đoàn Luận văn chủ yếu sử dụng các phương pháp: lôgic và lịch sử, quy nạp và diễn dịch, trừu tượng và cụ thể; phân tích và tổng hợp các tư liệu, các báo cáo, các kết quả nghiên cứu về công

tác cán bộ đoàn nói chung và công tác cán bộ đoàn cơ sở xã, thị trấn nói riêng; điều tra xã hội học bằng bảng hỏi đối với các đồng chí lãnh đạo, cán bộ

đoàn và đoàn viên thanh niên ở một số xã, thị trấn của huyện

6 Đóng góp của luận văn

- Luận văn góp phần làm rõ thêm một số vấn đề lý luận chung về xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH

- Góp phần làm rõ thực trạng đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở (xã, thị trấn) ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An, đồng thời chỉ ra nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó và rút ra được một số bài học kinh nghiệm

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An đáp ứng yêu cầu mới của công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong thời kỳ đẩy mạnh CNH,

HĐH đất nước

7 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết gồm 3 chương với 8 tiết

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN CƠ SỞ

TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA,

HIỆN ĐẠI HÓA

1.1 Đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở

1.1.1 Khái niệm cán bộ và cán bộ đoàn cấp cơ sở

1.1.1.1 Khái niệm cán bộ

- Quan điểm của V.I.Lênin:

V.I.Lênin cho rằng: Công tác cán bộ là một hoạt động quan trọng của Đảng Cộng sản, nhất là khi đảng đã giành được chính quyền, công tác cán bộ không chỉ lo cán bộ cho Đảng mà phải lo cho cả hệ thống chính trị Mọi hoạt động từ tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sắp xếp, bố trí, sử dụng cán bộ như thế nào để khơi dậy được khả năng của từng cán bộ và của cả đội ngũ là công việc không dễ dàng Đó là một khoa học đồng thời là một nghệ thuật

Theo V.I Lênin, muốn có đội ngũ cán bộ có đủ đức, đủ tài, vấn đề lựa chọn cán bộ là một khâu rất quan trọng Trong lựa chọn cán bộ, điều đầu tiên cần phải tìm những người có bản lĩnh, nếu không họ khó có thể vượt qua được những khó khăn trong các giai đoạn chuyển biến cách mạng Chỉ với bản lĩnh kiên cường, tấm lòng sắt son với lý tưởng cộng sản, người cán bộ mới có thể tìm mọi cách để đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống một cách hiệu quả nhất Nghiên cứu con người, tìm ra những cán bộ có bản lĩnh Hiện nay, đó là then chốt nếu không thì tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định sẽ chỉ

là mớ giấy lộn

Theo V.I.Lênin, trước khi sử dụng, đề bạt cán bộ cần phải quan tâm đến phẩm chất, trình độ và năng lực của người cán bộ Phải tìm hiểu kỹ càng những cán bộ ấy về nhiều mặt, chứ không xem xét một cách phiến diện, chủ

quan Vì vậy, việc nhận xét, đánh giá cán bộ là khâu quan trọng trong công tác cán bộ

Theo V I Lênin, “Cần phải bố trí, sử dụng đúng năng lực của từng cán

bộ phù hợp với vị trí, tính chất của từng công việc, nhiệm vụ Nhất là, những cán bộ giữ cương vị lãnh đạo chủ chốt” [34; tr 6] Trong đó V.I Lênin lưu ý trong việc ưu tiên sử dụng cán bộ nữ, cán bộ trẻ, quan tâm đến việc điều động, luân chuyển cán bộ

- Quan điểm của Hồ Chí Minh:

Trong hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh luôn luôn chú trọng đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ để có đủ sức mạnh hoàn thành sự nghiệp vẻ vang của Đảng

Về vai trò của cán bộ, Hồ Chí Minh khẳng định rằng: cán bộ là cái gốc của mọi công việc; muốn việc thành công hay thất bại đều là do cán bộ tốt hay kém Với ý nghĩa như vậy, chúng ta có thể hiểu rằng, cán bộ là lực lượng tinh tuý nhất của xã hội, có vị trí vừa tiên phong vừa là trung tâm của xã hội

và có vai trò cực kỳ quan trọng của hệ thống chính trị nước ta

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, công tác cán bộ là một trong những công tác chiếm vị trí quan trọng hàng đầu, có vai trò quyết định thành công tới toàn

bộ công tác xây dựng lực lượng cách mạng của Đảng Khi nào, nơi nào làm tốt công tác cán bộ thì khi đó, nơi đó cách mạng sẽ có nhiều thuận lợi và giành được thắng lợi, và ngược lại

- Quan điểm và chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước:

Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, trong bối cảnh hiện nay công tác cán bộ càng trở nên cấp bách và có ý nghĩa quyết định đến sự nghiệp đổi mới

và sự sống còn của một chế độ Bởi vì, cán bộ là lực lượng nòng cốt trong bộ máy tổ chức của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể quần chúng, đồng thời là

người lãnh đạo quản lý điều hành toàn bộ guồng máy trong hệ thống chính trị Mỗi giai đoạn cách mạng đều có nhiệm vụ, yêu cầu khác nhau, do vậy, đội ngũ cán bộ phải luôn được củng cố, đào tạo, nâng lên ngang tầm và thích ứng với yêu cầu từng giai đoạn cách mạng Nếu chất lượng cán bộ không chuyển kịp với tình hình và nhiệm vụ mới thì không những cán bộ không quyết định thắng lợi đường lối mà còn mắc sai lầm Trong chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ, Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng chỉ rõ: “Tiếp tục thực hiện Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Thể chế hóa, cụ thể hóa các nguyên tắc về: quan hệ giữa đường lối chính trị

và đường lối cán bộ; quan điểm giai cấp và chính sách đại đoàn kết rộng rãi trong công tác cán bộ; quan hệ giữa tiêu chuẩn và cơ cấu; giữa đức và tài; giữa kế thừa và phát triển; giữa sự quản lý thống nhất của Đảng với phát huy đầy đủ trách nhiệm của các cơ quan trong hệ thống chính trị; giữa thẩm quyền trách nhiệm cá nhân và tập thể” [38; tr 5]

Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng

1.1.1.2 Khái niệm cán bộ đoàn cấp cơ sở

Cán bộ đoàn là cán bộ hoạt động chính trị - xã hội được Đảng giao nhiệm vụ làm công tác vận động thanh thiếu nhi, trực tiếp thực hiện công tác vận động tuyên truyền giáo dục thanh thiếu nhi theo đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước và Điều lệ Đoàn Đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh các cấp gồm: Cán bộ đoàn chủ chốt, cán bộ đoàn chuyên trách, cán bộ đoàn bán chuyên trách, cán bộ đoàn không chuyên trách, cán bộ đoàn kiêm nhiệm Trong đó, đội ngũ cán bộ đoàn chủ chốt là những cán bộ đứng đầu, quan trọng nhất, có tác dụng chi phối chính toàn bộ hoạt động của tổ chức đoàn thanh niên ở từng cấp, từ cơ sở đến Trung ương như bí thư đoàn xã, bí thư huyện đoàn, bí thư tỉnh đoàn

Trong hệ thống phân cấp hành chính Việt Nam, cấp cơ sở là cấp thấp nhất, thường được gọi chung là cấp xã, bao gồm cả xã - phường - thị trấn Đây là nơi diễn ra mọi hoạt động và cuộc sống của người dân Cán bộ cấp cơ

sở nói chung và cán bộ đoàn cơ sở nói riêng là những người hàng ngày tiếp xúc trực tiếp với nhân dân, có điều kiện gần gũi, hiểu biết về người dân; nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân, phát hiện kịp thời những vấn đề đang nảy sinh từ thực tiễn cuộc sống Đồng thời, chính họ cũng là những người trực tiếp đưa chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước và các chủ trương của Đoàn vào cuộc sống

Cán bộ đoàn cấp cơ sở do Đại hội đoàn bầu ra là những người tham gia Ban Thường vụ đoàn cấp xã, phường, thị trấn, hoạt động trong nhiệm kỳ

5 năm Họ là những người xung kích đi đầu trong các hoạt động của Đoàn ở địa phương; là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước, Mặt trận ở cơ sở đến thanh niên, đoàn viên

Trong đời sống hằng ngày họ là những người gương mẫu, được sự tín nhiệm của đoàn viên, sự tin tưởng của Đảng, chính quyền, Mặt trận; là lực lượng đi đầu, làm gương cho các thế hệ thiếu niên, nhi đồng, trong xây dựng nếp sống văn hóa, giáo dục truyền thống đạo đức, giữ gìn thuần phong mỹ tục, phong chống tệ nạn xã hội, mê tín, dị đoan…

Ngoài ra, cán bộ đoàn cấp cơ sở còn là đội ngũ cán bộ dự bị cho Đảng, Chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội

1.1.2 Tiêu chuẩn và vai trò của cán bộ đoàn cấp cơ sở

* Tiêu chuẩn của cán bộ đoàn cấp cơ sở

Theo Quy chế cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ban hành kèm theo Quyết định số 289-QĐ/TW ngày 08/02/2010 của Ban Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, cán bộ đoàn cơ sở xã, thị trấn có những tiêu chuẩn sau đây:

- Có tinh thần yêu nước, trung thành với Tổ quốc, tận tụy phục vụ nhân dân, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước

- Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư Có ý thức tổ chức kỷ luật, trung thực, không cơ hội; nhiệt tình, năng động, sáng tạo, có khả năng tổ chức tập hợp, gắn bó mật thiết và được sự tín nhiệm của đoàn viên, thanh niên, thiếu niên, nhi đồng và nhân dân

- Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; trình độ học vấn, chuyên môn, ngoại ngữ, tin học phù hợp với yêu cầu của vị trí công tác được giao; trưởng thành từ phong trào đoàn, hội, đội hoặc tham gia hoạt động phong trào thanh thiếu nhi hoặc đã được đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng, nghiệp vụ, kiến thức công tác thanh vận

- Có sức khoẻ tốt; ngoại hình phù hợp với công tác thanh vận; tuổi cán

bộ đoàn được quy định theo cương vị được giao và có thể hơn từ 1 đến 2 tuổi

để phù hợp với yêu cầu công tác cụ thể

- Phải có trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên, trình độ lý luận chính trị từ sơ cấp trở lên, giữ chức vụ không quá 35 tuổi, những nơi có điều

kiện khó khăn không quá 37 tuổi

* Vai trò của cán bộ đoàn cấp cơ sở

Từ quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò cán bộ, công tác cán bộ trong sự nghiệp cách mạng nói chung đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở có vai trò rất quan trọng, thể hiện trên các mặt sau:

Một là, đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở phải đảm nhận nhiệm vụ của người cán bộ đoàn chuyên trách

Cán bộ đoàn cấp cơ sở là cấp thứ tư trong hệ thống tổ chức của Đoàn

thanh niên; ở cấp này không được thành lập cơ quan chuyên trách để giúp việc cho Ban Thường vụ, Ban Chấp hành đoàn cơ sở Cán bộ đoàn cấp cơ sở

là người cụ thể hoá các chủ trương chính sách của cấp trên, tham mưu cho cấp

ủy lãnh đạo công tác thanh niên, đồng thời là người trực tiếp đưa chủ trương, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, của các cấp bộ Đoàn đến với chi đoàn - là tổ chức tế bào của Đoàn, để tổ chức tuyên truyền và vận động đoàn viên thanh niên thực hiện, đồng thời nắm bắt tâm tư nguyện vọng của đoàn viên thanh niên phản ánh với tổ chức Đoàn, với cấp ủy Đảng

Ngoài ra, cán bộ đoàn cấp cơ sở còn là cánh tay nối dài, lực lượng quan trong phối hợp với chính quyền cơ sở trong việc giải quyết các vấn đề phát sinh ở địa bàn cơ sở; đi đầu trong các hoạt động xã hội Mặt khác, xét trên góc độ cán bộ thì họ còn là lực lượng kế cận cho các chức danh trong hệ thống chính trị cơ sở

Hai là, đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở là lực lượng trực tiếp tổ chức, giáo dục, rèn luyện đoàn viên, thanh thiếu nhi ở cơ sở

Vị trí, vai trò này của cán bộ đoàn cơ sở xuất phát bởi chính vai trò của

tổ chức đoàn cơ sở Đoàn cơ sở có vai trò hết sức quan trọng trong toàn bộ hệ thống đoàn thanh niên, bởi vì đây là một trong những nhân tố quan trọng hình thành nên nền tảng của tổ chức đoàn, là nơi trực tiếp tổ chức giáo dục, rèn luyện, bồi dưỡng và phát huy vai trò xung kích cách mạng của đoàn viên thanh niên, là cầu nối giữa tổ chức đoàn với thanh niên Mọi chủ trương của đoàn cơ bản đều được tổ chức triển khai ở cơ sở, chất lượng của tổ chức cũng như chủ trương của các cấp bộ đoàn phần lớn được kiểm nghiệm và phản ánh qua hiệu quả hoạt động của tổ chức đoàn cơ sở Ngoài ra, đoàn xã còn là hạt nhân lãnh đạo và là thành viên tập thể của Hội Liên hiệp thanh niên cơ sở, Đoàn định hướng về chính trị, tư tưởng cho hoạt động của Hội Đối với Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Đoàn quyết định phương hướng, nhiệm

vụ công tác Đội và phong trào thiếu nhi Đoàn là lực lượng chủ yếu, nòng cốt

trong việc đẩy mạnh công tác xã hội hoá sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng

Ba là, đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở là lực lượng nòng cốt tổ chức các phong trào hành động cách mạng trong thanh niên, là lực lượng quan trọng trong quá trình đẩy nhanh CNH,HĐH hiện nay

Nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở là phải tổ chức phong trào thanh niên ở cơ sở nhằm tham gia tích cực đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu đầu tư, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trên địa bàn và bên ngoài; tham gia giải quyết vấn đề ruộng đất đối với nông dân, tiêu thụ sản phẩm, phát triển công nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu, công tác khuyến nông, đầu tư khoa học kỹ thuật mới trong nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; vấn đề vay vốn phát triển ngành nghề, xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm; phát triển các hình thức kinh tế hợp tác, thực hiện dân chủ hoá, hợp tác hoá nông nghiệp, nông thôn,

Bốn là, đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở là lực lượng quyết định năng lực tổ chức đoàn cơ sở

Một đoàn cơ sở thực sự vững mạnh chỉ khi tập hợp, đoàn kết được đoàn viên, thanh niên vào tổ chức để tham gia tích cực các phong trào của đoàn phát động, hay nói cách khác, tổ chức đoàn đó phải thực sự có năng lực Muốn thực hiện được nội dung này đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở

đủ năng lực, phẩm chất, trí tuệ đưa đoàn viên, thanh niên vào các hoạt động, cũng chính thông qua các hoạt động đó đoàn viên thanh niên lại là người trở lại để xây dựng củng cố tổ chức đoàn cơ sở

Với vị trí, vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở như vậy, để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay, thì vấn đề nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở là nhiệm vụ cấp bách của các cấp bộ đoàn ở huyện Tương Dương nói riêng, tỉnh Nghệ An nói chung, nhằm đáp ứng nhiệm vụ trước mắt cũng như lâu dài cho sự nghiệp cách mạng của Đảng

1.1.3 Đặc điểm và phân loại cán bộ đoàn cấp cơ sở

* Đặc điểm cán bộ đoàn cấp cơ sở

Thứ nhất, đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở chịu ảnh hưởng nhiều của môi

trường kinh tế - xã hội; địa lý tự nhiên và đặc điểm truyền thống cách mạng, lịch sử, văn hoá của quê hương

Thứ hai, đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở đa dạng về đối tượng, gắn liền với

địa bàn dân cư, nên thành phần cũng phong phú, có dân tộc ít người, đang đi học, buôn bán nhỏ, lao động sản xuất, nhưng đại đa số đều xuất thân từ nông thôn

Thứ ba, đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở không ổn định, thường xuyên có

sự thay đổi qua các kỳ đại hội đoàn và đây cũng là nguồn cán bộ cho Đảng, Chính quyền và các đoàn thể nên nhiều khi được điều động đột xuất đi nhận nhiệm vụ khác

Ngoài những đặc điểm chung ở trên, đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở ở huyện Tương Dương, Nghệ An còn có đặc điểm riêng đó là chưa được đào tạo chính quy về công tác đoàn, điều kiện làm việc khó khăn, phương tiện làm việc thiếu thốn, tâm lý không ổn định, một số ít chưa thực sự an tâm làm việc, nhất là cán bộ đoàn không chuyên trách, một số khác có biểu hiện trông chờ ý lại, thiếu sự năng động sáng tạo trong công việc

* Phân loại cán bộ đoàn cơ sở

Cán bộ đoàn cấp cơ sở được hình thành thông qua bầu cử theo quy định của Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Theo quy định của Điều lệ Đoàn, số lượng ủy viên ban chấp hành đoàn cấp xã từ 5 - 15 đồng chí Để điều hành hoạt động giữa hai kỳ Đại hội đoàn, Ban chấp hành đoàn xã bầu ra các đồng chí ủy viên Ban Thường vụ trong số các ủy viên ban chấp hành

Cán bộ đoàn cơ sở xã, thị trấn được chia ra:

- Cán bộ đoàn chuyên trách: Đây là cán bộ được hưởng lương từ ngân

sách nhà nước để chuyên làm công tác đoàn, đội ngũ này ở cơ sở xã, thị trấn

là các Bí thư đoàn

- Cán bộ đoàn không chuyên trách: Bao gồm Phó bí thư đoàn và ủy viên Ban thường vụ đoàn cơ sở

1.2 Nội dung xây dựng cán bộ đoàn cấp cơ sở

1.2.1 Khái niệm năng lực lãnh đạo

Theo Từ điển Tiếng Việt của NXB Văn hóa thông tin, năm 1999 của tác giả Nguyễn Như Ý thì năng lực được hiểu theo hai nghĩa:

1 Năng lực là những điều kiện đủ hoặc vốn có để làm một việc gì Ví dụ: năng lực tư duy của con người

2 Năng lực là khả năng để thực hiện tốt một công việc Ví dụ: Có năng lực chuyên môn, năng lực tổ chức

Tóm lại: Năng lực là khả năng của con người để thực hiện tốt công việc hay làm việc có hiệu quả cao

Theo nhà Tâm lý học người Nga Cơvaliốp: Năng lực là một tập hợp hoặc tổng hợp những thuộc tính cá nhân con người đáp ứng những nhu cầu của hoạt động và bảo đảm cho hoạt động có kết quả cao

Như vậy, nói đến năng lực là nói đến khả năng đạt được kết quả hoạt động nào đó Năng lực không phải là những thuộc tính cá nhân riêng lẽ mà là một tổ hợp các thuộc tính cá nhân đáp ứng yêu cầu cao của hoạt động Các thuộc tính ấy có quan hệ tác động lẫn nhau, thống nhất với nhau trong một chỉnh thể

Mỗi con người có thể tích hợp nhiều năng lực tiềm ẩn, những năng lực

đó được bộc lộ ra hay không tùy thuộc vào những điều kiện chủ quan hay khách quan Đối với những người có tài năng đặc biệt và thiên tài, năng lực của họ được phát triển và bộc lộ mạnh mẽ khiến họ đạt đến đỉnh cao ở nhiều lĩnh vực khác nhau

Năng lực vừa mang tính bẩm sinh có sẵn vừa là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện, hoạt động thực tiễn của con người Theo Hồ Chí Minh Năng lực con người không phải hoàn toàn do tự nhiên mà có, mà một phần lớn do công tác, do luyện tập mà có Vì thế, năng lực không chỉ là tư chất bẩm sinh thuần tuý vốn có của con người, mà là kết quả của sự phối hợp những tư chất bẩm sinh vốn có với sự rèn luyện, tu dưỡng, học tập thông qua hoạt động thực tiễn của con người

Người cán bộ lãnh đạo nói chung, cán bộ lãnh đạo chủ chốt nói riêng

dù ở cấp nào cũng phải có năng lực nhất định.Trong đó, năng lực tư duy lý luận và năng lực tổ chức thực tiễn là hai nhân tố quan trọng nhất Hai yếu tố này có quan hệ chặt chẽ với nhau, không tách rời nhau, cái này hỗ trợ cái kia phát triển Không có năng lực tư duy lý luận thì không có khả năng khái quát, sáng tạo và vận dụng đúng đắn linh hoạt các qui luật khách quan Ngược lại không có năng lực thực tiễn thì sa vào bệnh giáo điều, chủ quan duy ý chí, quan liêu, mệnh lệnh xa rời thực tiễn, thoát ly cuộc sống đầy sôi động đang cuộn chảy

Cấp cơ sở là cấp trực tiếp, cấp cuối cùng triển khai, tổ chức, vận động nhân dân thực thi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đòi hỏi đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của hệ thống chính trị phải có năng lực toàn diện, nhất định trên nhiều lĩnh vực mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao Ngoài ra cán bộ lãnh đạo chủ chốt cơ sở còn phải có năng lực sáng tạo, tính quyết đoán và khả năng làm việc với con người

Từ những phân tích như trên có thể hiểu, năng lực cán bộ lãnh đạo chủ chốt cơ sở là tổng hợp khả năng lãnh đạo, quản lý điều hành hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở với chất lượng và hiệu quả cao

Người lãnh đạo muốn đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa cần phải:

- Là người có tầm nhìn thời đại; có trình độ và khả năng phù hợp với bản chất của xã hội công nghiệp - xã hội hiện đại

- Có tư duy khoa học, phương pháp tư duy duy vật biện chứng, phù hợp tính chất công nghiệp, lối sống hiện đại, biểu hiện trong năng lực tư duy sắc bén nhanh nhạy, uyển chuyển, sáng tạo

- Có tri thức và kinh nghiệm phát triển tương ứng với tính chất công việc được giao: tri thức tổng hợp và chuyên sâu

- Có trình độ cao, kể cả hiểu biết về nền khoa học - công nghệ hiện đại, cũng như thao tác về kỹ thuật vi tính, viễn thông

- Khả năng thu hút mọi người và quy tụ họ xung quanh mình, tổ chức, huy động, phát huy sức mạnh tổng hợp của tập thể để thực hiện tối

ưu mục tiêu chung

- Khả năng tiên đoán, dự báo các khả năng có thể xảy ra trong hiện thực và tương lai, đồng thời dự phòng các khả năng giải quyết, thực hiện chúng trong những điều kiện ngặt nghèo nhất

- Khả năng sáng tạo, phá vỡ cái định hình, vượt qua cái cũ, tìm tòi, khám phá, phát hiện và đề xuất cái mới có ích cho nhân dân, có giá trị cho xã hội

- Khả năng quyết đoán, táo bạo, đồng thời lại chắc chắn trong việc đưa

ra những quyết định cũng như trong chỉ đạo hành động

Phẩm chất và năng lực không thể tách rời trong một chủ thể lãnh đạo Phẩm chất làm nền tảng cho năng lực phát triển; năng lực lại thể hiện phẩm chất khi nó căn cứ trên các phẩm chất và năng lực, đặc biệt là những phẩm chất và năng lực biểu hiện thành những kết quả có giá trị và cống hiến lớn của

người lãnh đạo cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa, đẩy nhanh quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta

1.2.2 Yêu cầu đối với năng lực lãnh đạo của cán bộ đoàn cơ sở trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Năng lực của người cán bộ đoàn cơ sở gắn chặt với kết quả hoạt động của cả một tổ chức đoàn cấp cơ sở Năng lực của tổ chức cấp cơ sở nói chung

và huyện Tương Dương nói riêng gắn trực tiếp với năng lực cá nhân của đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở Trên thực tế khó có thể thừa nhận tổ chức đoàn cơ

sở có hiệu quả trong hoạt động của mình khi đội ngũ cán bộ đoàn không có năng lực hoặc năng lực thấp và ngược lại, cũng không thể chấp nhận được một hiện trạng đội ngũ cán bộ đoàn có uy tín thực sự khi tổ chức Đoàn không

có năng lực

Năng lực được người cán bộ đoàn cơ sở hình thành trong quá trình hoạt động, giao tiếp và chịu sự chi phối của các nhân tố khách quan và nhân tố chủ quan Trên cơ sở xác định các mục tiêu hoạt động cũng như những nhu cầu đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, người cán bộ đoàn cơ sở tiến hành giải quyết được một cách có hiệu quả các vấn đề thuộc về thẩm quyền của mình thì năng lực của họ được xác lập Để người cán bộ đoàn tạo lập năng lực trước hết cần phải có quyền lực, có những ưu thế do chức vụ được giao, được bổ nhiệm hay bầu cử hợp pháp mang lại Người cán bộ đoàn phải có vị thế, chức danh, chức

vụ, quyền hạn nhất định Đây là yêu cầu cần thiết để tạo nên năng lực, nó khẳng định uy quyền của người cán bộ đoàn cơ sở cũng như vai trò của họ trước tập thể Trên phương diện lý luận cũng như thực tiễn, chức vụ bao giờ cũng gắn với quyền hạn, trách nhiệm; quyền lợi gắn với nghĩa vụ Những yếu

tố này thể hiện mối quan hệ giữa các điều kiện khách quan và chủ quan tạo nên năng lực người cán bộ đoàn cơ sở

Ngoài ra còn phải tính đến các yếu tố khác như: cơ chế quản lý xã hội,

sự tác động công tác tổ chức các bộ, môi trường xã hội, nhóm và tập thể, các

chuẩn mực xã hội, các hoạt động giao tiếp của người cán bộ đoàn cơ sở Nét đặc trưng của người cán bộ đoàn cơ sở đó là sự hiểu biết và sẵn sàng đáp ứng mọi nhu cầu của thanh niên và xã hội Các yếu tố về trình độ nhận thức, tâm trạng, thái độ lòng tin của tập thể, của xã hội đều có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc xây dựng năng lực của người cán bộ đoàn cơ sở Bên cạnh

đó còn có các yếu tố khác như: thể chế chính trị xã hội, pháp luật, bộ máy nhà nước Trong đó bộ máy tổ chức đoàn có vai trò to lớn, tác động trực tiếp đến

sự hình thành năng lực người cán bộ đoàn cơ sở

Ngoài các điều kiện khách quan nêu trên, một yếu tố không kém phần quan trọng góp phần hình thành, củng cố và nâng cao năng lực của người cán

bộ đoàn cơ sở đó là đặc điểm về tuổi tác, thâm niên công tác, trình độ học vấn, nhận thức và niềm tin của thanh niên

Bên cạnh đó, yếu tố nhân cách của người cán bộ đoàn cơ sở cũng giữ một vị trí hết sức quan trọng Trong tổ chức đoàn, người cán bộ đoàn phải là thủ lĩnh, là tấm gương sáng cho đoàn viên thanh niên noi theo Yếu tố này yêu cầu rất cao ở bản thân cán bộ đoàn nói chung và cán bộ đoàn cấp cơ sở nói riêng Người cán bộ đoàn cơ sở phải có nhân cách đầy đủ, tích cực, mẫu mực

và hoàn thiện Nhân cách của họ phải có những đặc trưng phù hợp với yêu cầu của hoạt động đoàn Cụ thể, họ phải có năng lực tổ chức thực tế và năng lực triển khai các Nghị quyết vào cuộc sống, phải được đặt ra như là một yêu cầu bắt buộc, bởi kết quả hoạt động phụ thuộc vào năng lực tổ chức của cán

bộ đoàn Năng lực này, biểu hiện rất phong phú trong hoạt động thực tiễn như khả năng quyết đoán và sáng tạo, phân tích nhanh chóng, chính xác tình hình xảy ra để quyết định kịp thời Người cán bộ đoàn nếu không có óc quyết đoán

và sáng tạo thì sớm muộn cũng đưa tổ chức mình đi đến tan rã, Ngược lại khi

có óc quyết đoán chính xác, nhạy bén sẽ làm công việc có hiệu quả và năng lực của mình tăng lên gấp bội

Khả năng chuyên môn là yếu tố cơ bản tạo nên năng lực của cán bộ

đoàn Khả năng chuyên môn của người cán bộ đoàn thể hiện qua các hoạt động thực tiễn, nó phải vượt trội so với khả năng của các thành viên trong tập thể và những người cộng sự Khả năng chuyên môn này được hiểu và tổng hợp cả chiều rộng lẫn chiều sâu Người cán bộ đoàn phải có tầm nhìn, có kiến thức chuyên môn và năng lực hoạt động thực tiễn Trình độ chuyên môn của người cán bộ đoàn sẽ có sức thuyết phục mạnh mẽ đối với cán bộ đoàn viên, thanh niên

Phong cách sống và làm việc của cán bộ đoàn cơ sở cũng là yếu tố quan trọng hình thành nên năng lực Phong cách sống và làm việc có liên quan trực tiếp đến năng lực của người cán bộ đoàn cơ sở, đây là hệ thống các phương pháp được cán bộ đoàn sử dụng để tác động những người dưới quyền, lựa chọn phương pháp làm việc khoa học và quản lý đúng là rất quan trọng đối với cán bộ đoàn nó ảnh hưởng ngay đến năng lực của họ

Người cán bộ đoàn có năng lực thì phải có được sự tín nhiệm và phục tùng, thậm chí đến mức tự nguyện của tập thể, của cấp dưới và các cộng sự;

có được sự đánh giá cao của cấp trên, sự khâm phục của bạn bè, đồng nghiệp, đây là những yếu tố giúp họ có được phạm vi ảnh hưởng rộng rãi

Như vậy, năng lực của đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở là sự kết hợp giữa các điều kiện khách quan và chủ quan của người cán bộ đoàn, trong đó cần phải nhấn mạnh những yếu tố hợp thành quan trọng nhất là có đủ quyền và thực hiện quyền được giao phó, có nhân cách mẫu mực, hoàn thiện để được thừa nhận và tín nhiệm, có phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu được giao Trong những yếu tố này, cán bộ đoàn phải đặc biệt chú ý tự bồi dưỡng và rèn luyện phẩm chất, năng lực sao cho tương xứng với chức vụ và thực hiện được quyền hạn, trách nhiệm được giao phó

1.2.3 Tiêu chí đo lường năng lực lãnh đạo của cán bộ đoàn cơ sở

Năng lực thực chất của người cán bộ đoàn cơ sở được biểu hiện ở năng

lực thực sự của họ trong việc tiếp nhận thông tin mới, cung cấp và xử lý thông tin Những thông tin có liên quan đến hoạt động của tổ chức đoàn phải được cung cấp đầy đủ, xử lý đề ra được những quyết định đúng đắn, kịp thời, có chất lượng Thái độ và hiệu quả tiếp nhận, xử lý thông tin là dấu hiệu đáng tin cậy để xác định người cán bộ đoàn có năng lực thực chất hay không

Sự nhận xét đúng mực, chân thành và thiện chí của đoàn viên trong khi

tổ chức lấy phiếu điều tra tín nhiệm hoặc trong bình bầu thi đua khen thưởng cũng thể hiện năng lực thực chất của người cán bộ đoàn cơ sở Phương pháp thăm dò, điều tra qua phiếu tín nhiệm cán bộ đoàn hiện nay đang được sử dụng rộng rãi, đây là việc cần thiết để xác định đúng năng lực thực chất Tuy nhiên không được dùng phương pháp này để hạ thấp năng lực của người khác nhằm nâng cao uy tín của mình Năng lực thực chất của người cán bộ đoàn cơ

sở được thể hiện ở sự đánh giá cao của cấp trên, sự khâm phục và ủng hộ của bạn bè, đồng nghiệp, sự tín nhiệm của thanh niên

Ngoài những biểu hiện như đã đề cập trên, năng lực thực chất của cán

bộ đoàn còn biểu hiện ở việc họ vẫn có năng lực khi chuyển công tác khác hoặc không còn giữ chức vụ trong hệ thống cơ quan đoàn Hình ảnh của họ vẫn sống trong lòng mọi người với sự cảm phục, tin yêu và trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ kế tục, cho các đoàn viên thanh niên noi theo

Trong hoạt động của người cán bộ đoàn cơ sở, bên cạnh những biểu hiện của năng lực thực chất, chúng ta cũng thấy có những biểu hiện của năng lực không thực chất, đó là năng lực giả tạo được xây dựng bằng nhiều thủ đoạn Biểu hiện của năng lực giả tạo đó là thích phô trương thành tích quá khứ, tự coi mình công thần; có biểu hiện chủ quan, phiến diện, ít chịu khó học tập, không chịu đổi mới, xem thường quần chúng, xem thường cán bộ trẻ

Bên cạnh đó, một loại biểu hiện năng lực không thực chất khá phổ biến hiện nay cần chú ý tránh là chủ nghĩa hình thức Những người này tạo năng

lực không bằng thực chất, mà chỉ bằng sự phô trương hình thức bề ngoài, thường phóng đại thành tích, che dấu khuyết điểm Cũng có những người cán

bộ đoàn thường hay để ý, soi mói, chấp vặt, nhỏ nhen, thù vặt, khuyếch đại những việc nhỏ để đe dọa cấp dưới mà không chú ý đến những vấn đề lớn, chiến lược quan trọng Cũng có những người tạo năng lực bằng cách mua chuộc cấp dưới, bao che cho nhau, bảo vệ lẫn nhau trong việc làm sai trái để vun vén cá nhân, lợi dụng danh nghĩa tập thể, đối với cấp trên thì xum xoe, nịnh hót

Năng lực không thực chất dù biểu hiện dưới hình thức nào cũng đều có hại cho công việc và bản thân người cán bộ đoàn Do đó, người cán bộ đoàn cần tỉnh táo để có yếu tố cần thiết ban đầu của quá trình gây dựng củng cố và nâng cao năng lực tránh năng lực giả hoặc thiếu năng lực

1.2.4 Yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng năng lực cán bộ đoàn cơ sở

- Thứ nhất, về tiêu chuẩn cán bộ đoàn cơ sở

Tiêu chuẩn là điều quy định làm căn cứ để đánh giá, phân loại và xác định năng lực của đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở Tiêu chuẩn cán bộ đoàn cơ sở là những quy định đối với cán bộ về phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ văn hoá, chuyên môn, ngoại ngữ, năng lực trí tuệ; khả năng đoàn kết, tập hợp quần chúng; lề lối làm việc, tác phong công tác và sức khoẻ Các yếu

tố đó quan hệ mật thiết với nhau tạo nên phẩm chất, năng lực người cán bộ đoàn cơ sở, mối yếu tố đều có vai trò riêng, song chúng gắn bó chặt chẽ, là tiền đề của nhau, hợp lực tạo ra năng lực công tác, hoàn thành các chức trách nhiệm vụ trên thực tế

Việc xây dựng tiêu chuẩn cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nói chung

và cán bộ đoàn cơ sở nói riêng có ý nghĩa rất quan trọng đối với nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở Bởi lẽ, tiêu chuẩn cán bộ là cơ sở và tiền

đề để làm căn cứ xem xét, đánh giá, lựa chọn, bố trí, sắp xếp, giới thiệu ứng

cử; quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sắp xếp cán bộ và đồng thời giải quyết chế

độ chính sách cán bộ đoàn Tiêu chuẩn cũng là cơ sở để từng cán bộ đoàn phấn đấu, tự rèn luyện để hoàn thiện mình

- Thứ hai, cơ chế đánh giá cán bộ đoàn cơ sở

Đánh giá cán bộ là khâu đầu rất quan trọng và khó, rất nhạy cảm trong công tác cán bộ, có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định năng lực đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở Nếu đánh giá đúng sẽ xác định chính xác năng lực của cán

bộ, đây là căn cứ cho việc bố trí đúng cán bộ và cán bộ sẽ phát huy được ưu điểm và thế mạnh của mình còn ngược lại nếu đánh giá sai sẽ bố trí sai, gây mất đoàn kết, bản thân cán bộ ngộ nhận dẫn đến chủ quan, tự cao tự đại, gây mất năng lực của bản thân cán bộ và tổ chức

- Thứ ba, quy hoạch, tuyển chọn đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở

Quy hoạch, tuyển chọn là một trong những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở Thông qua quy hoạch, tuyển chọn, đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải thường xuyên không ngừng nâng cao năng lực Trên cơ sở đánh giá đúng cán bộ sẽ xây dựng được quy hoạch cán bộ đúng, chọn được những người có năng lực để bổ nhiệm, đề bạt

Quy hoạch cán bộ là nội dung trọng yếu trong nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở, đảm bảo cho công tác cán bộ đi vào nề nếp, chủ động,

có kế hoạch, đáp ứng nhiệm vụ trước mắt và lâu dài Trong đặc thù công tác đoàn cơ sở thường xuyên có sự biến động, thì quy hoạch cán bộ đoàn càng trở nên có ý nghĩa, đặc biệt là quy hoạch cán bộ đoàn chủ chốt, đây cũng là khâu quan trọng để loại bỏ những cán bộ thiếu năng lực

- Thứ tư, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cơ sở

Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cơ sở là việc làm thường xuyên để nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ đoàn, bởi lẽ cán bộ đoàn phần lớn là trẻ tuổi, nhiều đồng chí trưởng thành trong thực tiễn hoạt động phong trào, mới

chỉ có năng khiếu, nhiệt tình mà chưa được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức có

hệ thống đáp ứng tiêu chuẩn Do vậy, cần phải tập trung vào việc nâng cao trình độ về lý luận chính trị, nghiệp vụ công tác thanh vận và công tác chuyên môn, ngoại ngữ, tin học, các tiến bộ khoa học kỹ thuật Đây là yếu tố quan trọng để hình thành nên năng lực của đội ngũ cán bộ đoàn cơ sở

- Thứ năm, quản lý, bố trí, sử dụng cán bộ đoàn cơ sở

Quản lý cán bộ: là hoạt động chủ động, thường xuyên có mục đích của

cơ quan quản lý cán bộ, cấp có thẩm quyền quyết định tác động có định hướng vào đội ngũ cán bộ và từng cán bộ nhằm bồi dưỡng, rèn luyện, phát huy khả năng, năng lực của đội ngũ và từng cán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm

vụ được giao Do vậy, việc quản lý tốt cán bộ đoàn cơ sở là để nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ đoàn, chấn chỉnh kịp thời khi cán bộ có các biểu hiện sai lệch đồng thời đảm bảo đánh giá đúng cán bộ làm căn cứ bố trí sử dụng cán

bộ

Nội dung quản lý cán bộ đoàn cơ sở gồm tuyển chọn, bố trí, phân công nhiệm vụ, tổ chức thực hiện việc quản lý; quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; nhận xét, đánh giá cán bộ; khen thưởng, kỷ luật cán bộ; thực hiện chế độ, chính sách cán bộ; giải quyết khiếu nại tố cáo về cán bộ Quản lý cán bộ đoàn cấp cơ sở thông qua các biện pháp như quản lý hồ sơ (để nắm được lý lịch, quá trình công tác, năng lực công tác, phẩm chất, đạo đức, ); quản lý nhân sự (thông qua công tác, sinh hoạt tập thể, thông qua việc chấp hành Điều lệ Đoàn, quy chế hoạt động, thông qua ý kiến nhận xét của tập thể ban thường

vụ đoàn cơ sở, đoàn viên thanh niên, )

Trên cơ sở xác định các mục tiêu hoạt động cũng như những nhu cầu đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, người cán bộ đoàn cơ sở tiến hành giải quyết được một cách có hiệu quả các vấn đề thuộc về thẩm quyền của mình thì năng lực của họ được xác lập Do vậy, việc xây dựng cán bộ đoàn cơ sở trong thời

kỳ côn nghiệp hóa, hiện đại hóa ở huyện Tương Dương rất quan trọng

Chương 2 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN CẤP CƠ SỞ

TẠI HUYỆN TƯƠNG DƯƠNG, TỈNH NGHỆ AN

2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An

- Tương Dương là một huyện miền núi cao phía Tây tỉnh Nghệ An, nằm trong khoảng tọa độ địa lý từ 19°14’ đến 104°56’ kinh độ Đông, cách thành phố Vinh 200km về phía Đông Nam Phía Tây giáp huyện Kỳ Sơn, phía Bắc và Nam giáp nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, phía Đông và Đông Bắc giáp huyện Quế Phong, phía Đông giáp huyện Quỳ Châu, phía Đông Nam giáp huyện Con Cuông

Huyện có diện tích tự nhiên là 218.129,37ha (chiếm 17% diện tích toàn tỉnh Nghệ An), trong đó diện tích nông nghiệp chỉ có 901,09ha (chiếm 0,32% diện tích tự nhiên), đất lâm nghiệp chiếm 169.987,00ha; đất chưa sử dụng có 108.334,89ha Độ cao trung bình của đất đai Tương Dương từ 65 - 75m so với mực nước biển

Tương Dương có hệ thống sông, suối dày đặc Sông Cả có nhiều phụ lưu như Nậm Nơn, Nậm Mộ, Huổi Nguyên, Chà Lạp,… với tổng chiều dài 162km, là tuyến giao thông quan trọng, tạo điều kiện cho giao thương phát triển kinh tế - xã hội với các vùng Theo đó trên địa bàn huyện Tương Dương được quy hoạch xây dựng 6 nhà máy thủy điện, trong đó có 4 nhà máy đã đi vào hoạt động như thủy điện Bản Vẽ, công suất 320 MW, thủy điện Khe Bố công suất 100 MW, thủy điện Nậm Nơn, thủy điện Bản Ang…

Hiện nay, giao thông Tương Dương khá thuận lợi, ngoài Quốc 7, Quốc 48C, quốc 16, hầu hết các xã đã có đường ô tô đến trung tâm xã (trừ

xã Hữu Khuông)

Tương Dương có 6 dân tộc cùng sinh sống, đó là: Thái, Kinh, Khơ Mú, Mông, Ơ Đu, Poọng, trong đó dân tộc Thái chiếm trên 73% dân số cả huyện, dân tộc Ơ Đu hiện nằm trong số 5 dân tộc đặc biệt ít người nhất Việt Nam

- Trong nhiều năm qua nhân dân các dân tộc Tương Dương đã một lòng kiên trung đi theo Đảng xây dựng phát triển kinh tế - xã hội xóa đói giảm nghèo Tính đến hết năm 2017 huyện Tương Dương đã phấn đấu đạt được nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh Tốc độ tăng trưởng kinh tế tăng 7,02%; (tốc độ tăng trưởng kinh tế huyện quản lý tăng 8,15%); cao hơn 3 năm trước đây Trong đó: Nông, lâm, ngư nghiệp tăng 6,15% (huyện quản lý tăng 7,16%), Công nghiệp - xây dựng tăng 7,31% (huyện quản lý tăng 9,65%), Dịch vụ tăng 6,34% (huyện quản lý tăng 7,66%); thu ngân sách đạt 103,5% dự toán tỉnh giao, đạt 100% nghị quyết HĐND huyện; trồng mới 1.640,6 ha rừng, tăng 64% so với kế hoạch; tiến hành giao 14.748 ha đất rừng cho 3.208 hộ; các công trình trọng điểm được tập trung chỉ đạo hoàn thành đúng tiến độ Văn hóa - xã hội có nhiều chuyển biến tích cực, các vấn đề an sinh xã hội được đảm bảo An ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được giữ vững

- Trong tiến trình lịch sử, con người huyện Tương Dương mang đầy đủ tính chất chung của dân tộc Việt Nam; song, bản sắc riêng của địa phương cũng được hình thành ngày càng đậm nét Đó là do điều kiện thiên nhiên nơi đây khắc nghiệt hơn nhiều nơi khác với lốc xoáy, lũ lụt to, gió Lào nóng bỏng, hạn hán dai dẳng, con người phải thường xuyên vật lộn với thiên tai Mặt khác, vùng đất này từng là “phên dậu”, “đất đứng chân” của các triều đại, nơi thường xảy ra chiến sự; con người phải luôn luôn lo chống chọi với giặc giã Những nhân tố đó đã hun đúc nên con người huyện Tương Dương với những đặc tính như:

Rất cương trực, khảng khái, giàu đức hi sinh: thẳng thắn, thật thà, bộc

trực, trung thực, không nịnh bợ; ghét thói xu nịnh, lèo lái, dối trá; trọng đạo

lý, sẵn sàng xả thân vì nghĩa lớn; có khí phách, trọng danh dự, không chịu khuất phục; sẵn lòng giúp đỡ người một cách hào hiệp, vô tư, không tính thiệt hơn

Rất mực cần kiệm, giản dị: Tiết kiệm, căn cơ, khắc khổ trong sinh hoạt; ghét lối sống xa hoa

Rất hiếu học: Học để làm người, để lập thân và để kiếm sống; sự học đã trở thành một nếp sống xã hội; nghèo đến mấy cũng học, học đến mức “khổ học”

Giàu nghị lực, ý chí mạnh, quyết tâm cao: Dũng cảm chấp nhận những thách thức quyết liệt, gan góc, kiên trì, nhẫn nại, bền bỉ phấn đấu để vượt lên khuôn khổ bình thường

Những đặc điểm về địa lý, văn hóa, lịch sử, kinh tế, xã hội nói trên có ảnh hưởng không nhỏ đến việc hình thành năng lực người cán bộ đoàn cơ sở trước yêu cầu đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước hiện nay

2.2 Đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở trên địa bàn huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An

2.2.1 Số lượng và cơ cấu

* Số lượng

Đoàn viên, thanh niên huyện Tương Dương trong độ tuổi (Từ 16 - 30 tuổi) hiện có gần 14.530 người, chiếm khoảng 20% dân số và 36% lực lượng lao động của huyện Cơ cấu thành phần thanh niên đa dạng với 6 dân tộc anh

em sinh sống Trong đó lực lượng thanh niên nông thôn chiếm 86,5%, thanh niên thị trấn chiếm 0.4%, thanh niên học sinh chiếm 10,34%, thanh niên công nhân viên chức, lực lượng vũ trang 2,76% Thanh niên dân tộc thiểu số chiếm 96% tổng số thanh niên, nữ thanh niên chiếm 40% Tỷ lệ tập hợp thanh niên trong tổ chức đạt khoảng 68,2%