Với lòng mong nhớ của anh, chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anha. b..[r]
Trang 2Kiểm tra bài cũ
1 Nêu đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu?
2 Câu văn nào sau đây có khởi ngữ ?
A Về trí thông minh thì nó là nhất
B Nó thông minh nh ng hơi cẩu thả.
C Nó là một học sinh thông minh.
Trang 3Ví dụ 1
a Với lòng mong nhớ của anh, chắc anh nghĩ rằng,
con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy
cổ anh
b Anh quay lại nhìn con vừa khe khẽ lắc đầu vừa c ời
Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc đ ợc nên anh
phải c ời vậy thôi
Trang 4a) Với lòng mong nhớ của anh,
chắc anh nghĩ rằng, con
anh sẽ chạy xô vào lòng
anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh.
b) Anh quay lại nhìn con vừa
khe khẽ lắc đầu vừa c ời Có
lẽ vì khổ tâm đến nỗi không
khóc đ ợc nên anh phải c ời
vậy thôi.
a)Với lòng mong nhớ của anh,
anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh.
b) Anh quay lại nhìn con vừa khe khẽ lắc đầu vừa c ời Vì khổ tâm đến nỗi không khóc đ
ợc nên anh phải c ời vậy thôi.
Nếu không có các từ ngữ in đậm thì nghĩa sự việc của câu chứa chúng có thay đổi không? Vì sao?
Trang 51 Những yếu tố tình thái gắn với độ tin cậy của sự việc
đ ợc nói đến nh :
- Chắc chắn, chắc hẳn, chắc là… (độ tin cậy cao)
- Hình nh , d ờng nh , hầu nh , có vẻ nh (độ tin cậy thấp) …
2 Những yếu tố tình thái gắn với ý kiến của ng ời nói
(theo tôi, ý ông ấy, theo anh…)
3 Yếu tố tình thái chỉ thái độ của ng ời nói đối với ng ời
nghe: a, à, ạ, hả, hử, nhỉ, nhé…(th ờng đứng cuối câu)
Trang 6a) ồ, sao mà độ ấy vui thế.
(Kim Lân, Làng)
b) Trời ơi, chỉ còn có năm phút.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
Trang 7Bài tập nhanh
Tìm thành phần cảm thán và cho biết thành phần cảm thán được dùng để làm gì?
a.Trời ơi, con rắn đang lao tới
b Chao ôi! Cực nhục chưa, cả làng Việt gian!
(Kim Lân, Làng)
a Trời ơi
b Chao ôi
Trang 8L u ý:
- Thành phần cảm thán có sử dụng những từ ngữ nh : chao ôi, a, ơi, trời ơi…
- Thành phần cảm thán có thể tách thành một câu riêng theo kiểu câu đặc biệt, không có chủ ngữ - vị ngữ Khi tách riêng nh vậy, nó là câu cảm thán:
Ôi Tổ quốc! Đơn sơ mà lộng lẫy!
(Tố Hữu, Trên đ ờng thiên lí )
- Khi đứng trong một câu cùng với các thành phần câu khác thì thành phần cảm thán th ờng đứng ở đầu câu Thành phần câu đứng sau giảI thích cho tâm lí của
ng ời nói nêu ở thành phần cảm thán VD:
Ơi hoa sen đẹp của bùn đen!
(Tố Hữu, Theo chân Bác)
Trang 9Thành phần tình thái:
a Với lòng mong nhớ của anh, chắc anh nghĩ rằng, con anh sẽ
chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh.
b … Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc được, nên anh phải cười
vậy thôi.
Thành phần cảm thán:
a Ồ, sao mà độ ấy vui thế.
(Kim Lân, Làng)
b Trời ơi, chỉ còn có năm phút!
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
Trang 10Bài tập 3: H y cho biết, trong số những từ có thể thay ã
thế cho nhau trong câu sau đây, với từ nào ng ời nói phải chịu trách nhiệm cao nhất về độ tin cậy của sự việc do mình nói ra, với từ nào trách nhiệm đó thấp nhất Tại sao tác giả Chiếc l ợc ngà của Nguyễn Quang Sáng lại chọn từ
“chắc"?
Với lòng mong nhớ của
anh
(1) Chắc (2) Hình nh (3) Chắc chắn
anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ
ôm chặt lấy cổ anh.
Trang 11- Từ chắc chắn có độ tin cậy cao nhất, hình nh có
độ tin cậy thấp nhất
- Tác giả dùng từ chắc trong câu vì niềm tin vào sự
việc có thể diễn ra theo hai khả năng:
+ Theo tình cảm huyết thống thì mọi việc sẽ diễn ra
nh vậy.
+ Do thời gian và ngoại hình, sự việc cũng có thể diễn ra khác đi một chút.
Trang 12Đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, có lẽ không ai
không th ơng xót cho số phận của Kiều - một ng ời con gái tài hoa bạc mệnh Có thấu hiểu quãng đời m
ời lăm năm l u lạc của nàng thì chúng ta mới thấy hết
sự tàn bạo, độc ác của tầng lớp thống trị thời bấy
giờ Hỡi ôi, một xã hội chỉ biết chạy theo đồng tiền,
sẵn sàng chà đạp lên nhân phẩm, giá trị con ng ời
Chắc chắn đại thi hào Nguyễn Du phải đau lòng lắm
khi viết ra những nỗi đau, sự bất công trong xã hội
mà ông đã sống và chứng kiến
Trang 13- Học thuộc ghi nhớ, nắm chắc những kiến thức cơ bản.
-Hoàn thành các các bài tập
-Viết đoạn văn có câu chứa thành phần tình thái, thành phần cảm thán.
- Chuẩn bị bài: Nghị luận về một sự việc, hiện t ợng đời sống.
*Yêu cầu: Đọc tr ớc văn bản “Bệnh lề mề”, trả lời các câu hỏi trong phần tìm hiểu Cần thảo luận trong tổ của em bài tập 1 trang 21 (SGK).
Hướngưdẫnưhsưtựưhọc