- Những từ ngữ dùng để gọi hay để đápcó tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu hay không?. Không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu.[r]
Trang 1Trường THCS Hà Huy Tập.
Ngữ văn 9
Tiết : 105 : CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP( tt )
GV hướng dẫn: Trần Thùy Trang
1/ Thành phần gọi- đáp
Xét ví dụ : (a), (b) /31
- Trong các từ ngữ in đậm , từ nào
dùng để gọi,từ ngữ nào được dùng để
đáp?
Từ : Này : dùng để gọi
Từ : Thưa ông dùng để đáp
- Những từ ngữ dùng để gọi hay để
đápcó tham gia diễn đạt nghĩa sự
việc của câu hay không ?
Không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc
của câu
- Trong những từ ngữ in đậm đó , từ
ngữ nào được dùng để tạo lập cuộc
gọi, từ ngữ nào được dùng để duy trì
cuộc gọi ?
Từ “ Này” dùng để tạo lập cuộc gọi
Từ “ Thưa ông” dùng để duy trì cuộc gọi
- Gọi những từ ngữ này là thành phần
gọi-đáp Vậy thành phần gọi đáp là
gì ?
Ghi nhớ : sgk / 32
2/ Thành phần phụ chú
Xét ví dụ : (a), (b) / 31 32
- Nếu lược bỏ các từ ngữ in đậm,
nghĩa sự việc của mỗi câu có thay đổi
không ? vì sao ?
Không thay đổi Vì đây là thành phần
biệt lập
- Ở câu ( a) , các từ in đậm được thêm
vào để chú thích cho cụm từ nào ?
Chú thích cho cụm từ “ đứa con gái đầu
lòng của anh”
- Trong câu (b) , cụm chủ-vị chú thích
cho điều gì?
I Tìm hiểu bài.
1 Thành phần gọi –đáp.
* Xét ví dụ : ( a) ( b) / 31
-Này→ dùng để gọi, tạo lập cuộc thoại
-Thưa ông→ dùng để đáp, duy trì cuộc thoại
=> Những từ ngữ dùng để gọi hay để đáp không tham gia diễn đạt nghĩa của sự việc
* Ghi nhớ : sgk / 32
2.Thành phần phụ chú
* Xét ví dụ a sgk/ 31
- và cũng là đứa con duy nhất của anh,
→ Chú thích cho cụm từ “ đứa con gái đầu lòng của anh”
* Xét ví dụ b sgk/ 32
→ Chú thích điều diễn ra trong tâm trí riêng của tác giả
=> Khi lược bỏ các từ ngữ in đậm , nghĩa
sự việc của mỗi câu vẫn không thay đổi thì gọi là thành phần biệt lập.
* Ghi nhớ : sgk/ 32
II/ Luyện tập.
Bài tập : 1, 2, 3 / 32, 33
Trang 2Cụm chủ-vị chú thích điều diễn ra trong
tâm trí riêng của tác giả
- Gọi những cụm từ in đậm là thành
phần phụ chú Vậy tác dụng của
thành phần phụ chú là gì ?
Ghi nhớ : sgk /32
II/ Luyện tập
Bài tập : 1,2,3/ 32,33
- BT 1: + “ Này” : dùng để gọi
+ “ Vâng’ : dùng để đáp
+ Quan hệ trên –dưới
- BT 2: + Thành phần gọi- đáp : “ Bầu ơi”
+ Không hướng tới riêng ai, hướng
chung đến tất cả mọi người
-BT 3: Tìm thành phần phụ chú trong các
đoạn trích và cho biết chúng bổ sung điều gì ?
+ a “ kể cả anh” , bổ sung cho “ Chúng tôi,
mọi người”
+ b “ các thầy , cô giáo, các bậc cha mẹ , đặc
biệt là những người mẹ” bổ sung cho
“ những người nắm giữ chìa khóa của cánh
cửa này”
+ c “ những người chủ thực sự của đất nước
trong thế kỉ tới” , bổ sung cho “ lớp trẻ”
+ d ( có ai ngờ) bổ sung cho “ Cô bé nhà bên”
( thương thương quá đi thôi) bổ sung cho
“Mắt đen tròn”
III/ Dặn dò :
- Chuẩn bị : viết bài tập làm văn : Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống.
- Khuyến khích các em học sinh ghi chép và làm bài tập vào vở bài soạn.
- Khi đi học lại, các em nộp vở cho GV bộ môn để được điểm cộng.
- Các em cứ chép tiết tiếp theo như GV trên mỗi lớp.
- Bài nào chưa học, vào lớp thầy cô sẽ điều chỉnh sau!
Chúc các em học tốt! Thân chào!