Phương diện liên kết: - Liên kết về nội dung : + Các đoạn phục vụ chủ đề chung của văn bản, các câu phải phục vụ chủ đề của đoạn -> Liên kết chủ đề + Các đoạn văn, các câu văn phải được [r]
Trang 1TUẦN 30
NS:02/04/13
TIẾT 143-144
ND:04/04/13
ÔN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT
A
Mục tiêu cần đạt:
Giúp hs
- Nắm được những kiến thức về phần Tiếng Việt đã học ở học kì II
B Kiến thức, kĩ năng, thái độ :
1 Kiến thức : Hệ thống hóa kiến thức về khởi ngữ, các thành phần biệt lập, liên
kết câu, liên kết đoạn
2 Kĩ năng:
- Vận dụng tổng hợp và hệ thống hóa kiến thức về phân môn Tiếng Việt
-Vận dụng những kiến thức đã học trong giao tiếp, đọc – hiểu và tạo lập văn bản
3 Thái độ: - Cảm nhận được sự giàu, đẹp của Tiếng Việt, từ đó tích cực giữ gìn
sự trong sáng của Tiếng Việt
C Phương pháp : Đàm thoại, nêu và giải quyết vấn đề, …
D Tiến trình dạy học :
1 On đinh: Kiểm tra sĩ số: Lớp 9A1
vắng P Kp
Lớp 9A2
vắng P Kp )
2 Bài cũ : Kiểm tra, chấm vở soạn của 2 HS.
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: Trong chương trình Tiếng Việt học kì II, chúng ta đã tìm hiểu về
khởi ngữ, các thành phần biệt lập, nghĩa tường minh, hàm ý Hôm nay chúng ta sẽ
ôn tập, củng cố lại hệ thống kiến thức kể trên qua 2 tiết CT 137,138.
* Tiến trình bài học:
* Tiết 1
* H Đ 1: Hướng dẫn ôn
tập về khởi ngữ và các
thành phần biệt lập:
Thế nào là khởi ngữ ?
Khởi ngữ có đặc điểm
gì ?
- 1 HS trả lời, HS khác
nhận xét Gv nhận xét
Trong câu thành phần
như thế nào được gọi là
khởi ngữ ?
- Gv thiết kế trò chơi ô
I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập:
1 Ôn lí thuyết:
1.1 Khởi ngữ :
- Khái niệm : Là thành phần câu dứng trước chủ ngữ để nêu lên đề
tài được nói đến trong câu
- Đăc điểm : Trước khởi ngữ thường có thêm các quan hệ từ : về,
đối, với
1.2 Các thành phần biệt lập
a Khái niệm : Thành phần biệt lập là những bộ phận không tham
gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu
b Phân loại thành phần biệt lập:
- Thành phần tình thái : Được dùng để thể hiện cách nhìn của
người nói đối với sự việc được nói đến trong câu
Trang 2chữ: 5 ô chữ tương ứng
câu hỏi khai thác khái
niệm của 4 thành phần
biệt lập, 1 ô chữ may
mắn
- HS chia nhóm thi đua,
hỗ trợ nhau hoàn thành
nội dung câu hỏi
- Gv nhận xét, ghi điểm
cộng cho nhóm có câu trả
lời đúng
* BT 1: GV chiếu ( treo
bảng phụ) ghi ví dụ trong
Sgk HS đọc ví dụ
- HS đọc ví dụ
- GV phát bảng phụ kẻ
bảng tổng kết về khởi ngữ
và các thành phần biệt
lập
- HS làm việc theo nhóm
hoàn thành bảng tổng kết
- Các nhóm nhận xét, bổ
sung cho nhau
- Gv nhận xét, sửa bài
* BT2: Gv yêu cầu HS
độc lập viết đoạn văn ra
nháp ( thời gian hoàn
thành : 5 phút)
- Gv thu 1 bài hoàn thành
trước, chấm cho HS Sau
đó thu 1 bài bất kì chấm
tiếp và sửa bài cho các
em
-Đoạn văn mẫu: Chú
thích: 1: Phụ chú 2: Tình
thái.3: Khởi ngữ 4: Cảm
thán
* Tiết 2:
* H Đ 2: Hướng dẫn HS
ôn tập liên kết câu, liên
kết đoạn văn.
-GV : Khi viết đoạn văn
hay tạo lập một văn bản
- Thành phần cảm thán: Được dùng để bộc lộ tâm lí của người nói
( vui, buồn, mừng, giân,…)
- Thành phần gọi – đáp: Được dùng để tạo lập hoặc đểduy trì quan
hệ giao tiếp
- Thành phần phụ chú: Được dùng để bổ sung một số chi tiết cho
nội dung chính của câu Thành phần phụ chú thường đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu chấm, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy Nhiều khi thành phần phụ chú còn được đặt sau dấu hai chấm
2 Bài tập :
Số 1: Bảng tổng kết về kgởi ngữ và các thành phần biệt lập
Khởi ngữ
Xây cái lăng ấy
Thành ph n bi t l pầ ệ ậ
Tình thái Cảm thán Gọi-đáp Phụ chú Dường
như
Vất vả quá
Thưa ông Những
người con gái
… như vậy
Số 2: Viết đoạn văn :
* Ví dụ : Bến quê của Nguyễn Minh Châu là câu chuyện về cuộc đời –cuộc đời vốn rất bình lặng quanh ta (1)–với những nghịch lí không dễ hoá giải Có lẽ (2)trong cuộc sống hôm nay, ta có thể gặp
đâu đó một số phận của nhân vật Nhĩ trong Bến quê Họ có thể đi hết nơi này đến nơi khác nhưng khi gần cuối cuộc đời , khi không may bị bệnh phải nằm một chỗ mới nhận ra rằng gia đình chính là cái tổ ấm
cuối cùng đưa tiễn họ về nơi vĩnh hằng Cái chân lí giản dị ấy ,(3)
tiếc thay, (4) Nhĩ chỉ nhận ra vào những ngày tháng cuối cùng của
cuộc đời mình…
* Tiết 2:
II Lên kết câu và liên kết đoạn văn.
Trang 3ta phải chú ý đến tính liên
kết
Câu văn, đoạn văn
được khẳng định là có
liên kết chặt chẽ khi đảm
bảo yêu cầu liên kết ở
những phương diện nào ?
-> Hình thức, nội dung?
Thế nào được gọi là
liên kết về nội dung?
Kể tên một số biện
pháp chủ yếu thực hiện
liên kết về hình thức
* BT 1 + 2 :Gv chiếu
(treo bảng phụ) ghi ví dụ
HS đọc ví dụ
- Gv hướng dẫn HS trả lời
miệng bài tập 1 a
- Yêu cầu HS hoạt động
nhóm để hoàn thành câu
(a,b )bài tập 1, 2
- 1 nhóm trình bày kết
quả, nhóm khác nhận xét
Gv sửa bài
Thế nào là nghĩa tường
minh, hàm ý ? Điều kiện
để sử dụng hàm ý là gì ?
- Gv gọi HS đọc truyện
Người ăn mày.
- Yếu cầu HS thảo luận
câu hỏi trong SGK Đại
diện một nhóm trình bày
kết quả thảo luận, nhóm
khác nhận xét, bổ sung
1 Phương diện liên kết:
- Liên kết về nội dung : + Các đoạn phục vụ chủ đề chung của văn bản, các câu phải phục vụ
chủ đề của đoạn ->( Liên kết chủ đề)
+ Các đoạn văn, các câu văn phải được sắp xếp theo một trình tự hợp
lí -> ( Liên kết lô-gíc)
- Liên kết về hình thức :Các câu, các đoạn văn liên kết với nhau bằng một số biện pháp chính:
+ Phép lặp từ ngữ + Phép đồng nghĩa, trái nghĩa và liên tưởng
+ Phép thế + Phép nối
2 Bài tập :
Số 1-2 : Bảng tổng kết về các phép liên kết đã học
Phép liên kết Lặp từ
ngữ
Đồng nghĩa, trái nghĩa và liên tưởng Thế Nối
Từ ngữ tương ứng
a.Nhưng, nhưng, rồi, và
b.cô bé
b.Thế đại
từ : cô bé (nó)
III Nghĩa tường minh, hàm ý:
1 Lí thuyết : 1.1.Khái niệm :
a Nghĩa tường minh: Là phần thông báo được diễn đạt trực tiếp
bằng từ ngữ trong câu
b Nghĩa hàm ý: Là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực
tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy
1.2.Điều kiện sử dụng hàm ý :
- Người nói( người viết) có ý thức đưa hàm ý vào trong câu
- Người nghe( người đọc) có năng lục giải đoán hàm ý
2 Bài tập :
Số 1: Câu in đậm ở cuối truyện, người ăn mày muốn nói ( Bằng hàm
ý ) với người nhà giàu rằng “ Địa ngục là chỗ của các ông
(người nhà giàu)”
Trang 4- Gv nhận xét, sửa bài
- Gv gọi 2 HS lần lượt
đọc 2 ví dụ
- Gọi 2 HS lên bảng làm,
2 HS khác nhận xét
- Gv nhận xét, sử bài
* H Đ 3: Hướng dẫn tự
học:
- Gv hướng dẫn, HS chú ý
lắng nghe
Số 2: Hàm ý của các câu in đậm
a.-Có thể hiểu : Đội bóng huyện chơi không hay Tôi không muốn bình luận về iệc này
=> Người nói cố tình vi phạm phương châm quan hệ
b -Tớ chưa báo cho Nam và Tuấn
=> Người nói vi phạm phương châm về lượng
III Hướng dẫn tự học:
- Liên hệ thực tế sử dụng câu có hàm ý
- Ôn tập, nắm nội dung của bài
- Soạn bài: - Soạn bài ôn tập Tiếng Việt: Nắm lại các khái niệm: Khởi ngữ và các thành phần biệt lập; liên kết câu và liên kết đoạn văn; nghĩa tường minh và hàm ý
E Rút kinh nghiệm:
………
………
………
TUẦN 30
NS:05/04/12
TIẾT 145
ND:07/04/12
BIÊN BẢN
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp hs
-Nắm được yêu cầu chung của biên bản và cách viết biên bản
B Kiến thức, kĩ năng, thái độ :
1 Kiến thức :
- Mục đích, yêu cầu, nội dung của biên bản và các loại biên bản thường gặp trong
cuộc sống
2 Kĩ năng:
- Viết được một biên bản sự vụ hoặc hội nghị
3 Thái độ:
- Có ý thức ghi lại tiến trình, nội dung của một cuộc họp, hội nghị; viết một biên
bản đúng mẫu
C Phương pháp : Đàm thoại, nêu và giải quyết vấn đề, …
Trang 5D Tiến trình dạy học :
1 On đinh: Kiểm tra sĩ số: Lớp 9A1
vắng P Kp
Lớp 9A2
vắng P Kp )
2 Bài cũ : Trình bày cách làm bài nghị luận về đoạn thơ, bài thơ? Bố cục của
kiểu bài này gồm mấy phần ?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài:Trong thực tế cuộc sống, lúc tham gia các cuộc họp hoặc hội
nghị, để ghi lại tiến trình, nội dung chúng ta cần viết biên bản Vậy thế nào là biên bản ? Yêu cầu và cách viết một biên bản ntn chúng ta sẽ tìm hiểu ở TCT 144.
* Tiến trình bài học:
Hoạt động của GV &HS Nội dung bài dạy
* H Đ 1 :Hướng dẫn tìm hiểu đặc
điểm biên bản:
- Gọi HS đọc 2 văn bản ở phần I
sgk/123-124
Viết biên bản để làm gì?
Biên bản ghi lại những sự việc gì?
Biên bản cần phải đạt những yêu cầu
gì về nội dung và hình thức?
Ngoài 2 biên bản sgk hãy kể thêm
một số biên bản khác thường gặp trong
thức tế?
GV cho HS đọc biên bản mình đã sưu
tầm
Thế nào là biên bản?
- HS trả lời, Gv chốt ý dẫn đến ghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ
* Tìm hiểu cách viết biên bản.
- Đọc lại 2 biên bản ở mục 1 trong sgk
Phần mở đầu của biên bản gồm những
mục gì?Tên của biên bản được viết ntn?
Phần nội dung gồm những mục gì?
Nhận xét cách ghi những mục này trong
biên bản?Tính chính xác cụ thể của biên
bản có giá trị ntn?
Phần kết thúc của biên bản có những
mục nào?Mục ký tên dưới biên bản nói
lên điều gì?
I Tìm hiểu chung:
1.Đặc điểm biên bản :
1.1 Phân tích ví dụ : Hai biên bản
sgk/123-124
- Ghi lại nội dung,diễn biến,các thành phần tham dự cuộc họp chi đội; cuộc trao trả giấy tờ,tang vật,phương tiện cho người vi phạm sau khi đã xử lý
* Nội dung: Số liệu chính xác,ghi chép trung thực,đầy đủ,thủ tục chặt chẽ (ghi
rõ thời gian địa điểm cụ thể ),lời văn ngắn gọn
* Hình thức:Viết đúng mẫu quy định,không trang trí hoạ tiết
1.2 Ghi nhớ 1/126
2 Tìm hiểu cách viết biên bản.
2.1 Phân tích ví dụ:
-Nhận xét:
* Các mục ở mỗi phần Nội dung cụ thể của biên bản
* Tên biên bản nêu rõ nội dung chính của biên bản
* Điểm giống và khác nhau của hai biên bản :
-Giống nhau về cách trình bày và một
số mục cơ bản -Khác nhau về nội dung biên bản -Lời văn biên bản : chính xác , ngắn
Trang 6Lời văn của biên bản phải ntn?
* H Đ 2: Hướng dẫn HS làm bài luyện
tập
* GV ghi bài tập vào bảng phụ,HS thảo
luận: Hãy lựa chọn tình huống viết biên
bản?
Bài 2/126: Hướng dẫn HS làm
* H Đ 3: Hướng dẫn luyện tập:
- Gv hướng dẫn , HS chú ý lắng nghe
gọn
2.2 Ghi nhớ SGK
II Luyện tập
Bài 1/126 Tình huống viết biên bản: a,c,d Bài 2/126
III Hướng dẫn tự học:
- Viết một biên bản hoàn chỉnh, đúng quy cách
E Rút kinh nghiệm:
………
…………
………
…………
………
…………