- Em bé từ chối lời mời mọc đầy quyến rũ của mây và sóng vì một lý do thật dễ thương, khiến cho những người trên mây và trên sóng đều cười với em. - Mặc dù tuổi nhỏ thường ham chơi, em c[r]
Trang 1NGỮ VĂN 9 HƯỚNG DẪN TỰ HỌC TUẦN 8 – HKII
Tiết 126– Văn bản
NÓI VỚI CON (Y PHƯƠNG)
Phần 1: Hướng dẫn
- Các em đọc văn bản “Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới”
- Trả lời các câu hỏi hướng dẫn trong SGK
Phần 2: Các kiến thức trọng tâm cần lưu ý
I Đọc – hiểu chú thích:
1 Tác giả: Y Phương / dt Tày
2 Tác phẩm:
a HCST: SGK
b Thể thơ: tự do
c Bố cục: 2 phần
I Đọc – hiểu văn bản:
1 Cội nguồn sinh dưỡng con người:
- Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếngnói
Hai bước tới tiếngcười
nhịp 2/3; đối xứng; liệt kê, điệp ngữ, giọng điệu vui tươi
con lớn lên trong tình yêu thương của gia đình, cha mẹ
- Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Từ ngữ giàu ý nghĩa
Con lớn lên trong cuộc sống lao động cần cù và tươi vui; sự đoàn kết và lạc quan
- Rừng cho hoa
Con đường cho nhữngtấm lòng
điệp ngữ, ẩn dụ
con lớn lên trên quê hương thơ mộng, nghĩa tình
2 Những vẻ đẹp tâm hồn của “người đồng mình:
- Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chi lớn
cách tư duy của người dân tộc
cuộc sống khó khăn, thiếu thốn nhưng họ luôn biết lo toan và giàu mơ ước
Sống trên đá không chêđá gập gềnh
Sống trong thung khôngchê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Trang 2Không lo cực nhọc
liệt kê, hình ảnh ẩn dụ, thành ngữ, điệp ngữ, điệp cấu trúc, so sánh
chấp nhận, gắn bó, thủy chung với quê hương; giàu ý chí, nghị lực, quyết tâm; cách sống
tự nhiên, phóng khoáng
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
tương phản
Họ mộc mạc nhưng giàu chí khí, niềm tin
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
tinh thần tự tôn dân tộc, về ý thức bảo vệ nguồn cội
3 Lời nhắn nhủ của cha:
Con ơi tuy thô sơ dathịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ béđược
Nghe con
giọng thơ trìu mến, thiết tha
giữ gìn truyền thống, phẩm chất của người đồng mình; giữa vững ý chí, nghị lực, niềm tin khi bước vào đời
Trang 3Tiết 127, 128 – Tập làm văn
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
Phần 1: Hướng dẫn
- Các em đọc kĩ các ví dụ trong SGK
- Trả lời các câu hỏi hướng dẫn trong SGK
- Đọc kĩ kiến thức trong phần ghi nhớ của SGK
- Từ những kiến thức đó, tự giải các bài tập liên quan, sau đó đối chiếu với đáp án mà thầy
cô gợi ý bên dưới
Phần 2: Các kiến thức trọng tâm cần lưu ý
Cách làm bài nghị luận về 1 đoạn thơ, bài thơ:
Đề bài: Phân tích bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương
* Bước 1 Tìm hiểu đề và tìm ý
- Tìm hiểu đề:
+ Mệnh lệnh: phân tích
+ Vấn đề NL: bài thơ “Viếng lăng Bác”
- Tìm ý: xác định những nội dung, nghệ thuật trọng tâm của từng đoạn thơ
* Bước 2 Lập dàn bài:
I MB:
- Giới thiệu về bài thơ, tác giả
- Trích thơ
- Chuyển ý
II TB:
1 Khái quát:
- HCST, những nét chung nhất khác
- Sơ lược nội dung bài thơ, đoạn thơ
2 Phân tích:
- Xây dựng các luận điểm dựa theo nội dung của từng đoạn thơ
- Thao tác:
+ Trình bày luận điểm
+ Trích những câu thơ có liên quan
+ Phân tích nội dung, nghệ thuật
+ Chốt ý
3 Đánh giá chung:
- Thành công về nội dung, nghệ thuật
- Nhân vật trữ tình là đại diện cho…
- Liên hệ: tác phẩm cùng chủ đề, thực tế
III KB:
- Khẳng định là giá trị, sức sống của bài thơ
- Bài học rút ra
Trang 4Tiết 129
MÂY VÀ SÓNG (R.TA-GO)
Phần 1: Hướng dẫn
- Các em đọc văn bản “Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới”
- Trả lời các câu hỏi hướng dẫn trong SGK
Phần 2: Các kiến thức trọng tâm cần lưu ý
I Đọc – hiểu chú thích:
1 Tác giả: R.Ta-go / nhà thơ Ấn Độ
2 Tác phẩm:
a Xuất xứ: SGK/88
b Thể thơ: Tự do
c Bố cục: 2 phần
I Đọc – hiểu văn bản:
1 Lời mời gọi của những người sống trên mây, trên sóng.
Chúng tôi chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà.
Chúng tôi chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc.
Chúng tôi ca hát từ bình minh đến tối,
Chúng tôi ngao du nơi này nơi nọ
Mà không biết mình đã đến nơi nao.
- Những người sống trên mây trên sóng đã vẽ ra một thế giới hấp dẫn, giữa vũ trụ rực rỡ sắc màu với bình minh vàng, với vầng trăng bạc, với tiếng ca du dương bất tận và được đi khắp nơi này nọ
- Lời mời gọi của những người sống trên mây trên sóng chính là tiếng gọi của một thế giới diệu kỳ - vô cùng thú vị và hấp dẫn
- Bởi thiên nhiên rực rỡ bí ẩn bao điều thú vị hấp dẫn với tuổi thơ thật khó có thể từ chối
2 Lời chối từ của em bé.
- Khi mới được mời, em bé cũng rất muốn đi chơi Em hỏi : “Nhưng làm thế nào mà tôi lên trên ấy được?”.
“Mẹ tôi đang đợi ở nhà làm sao tôi có thể rời mẹ mà đến được?”
“Buổi chiều mẹ luôn muốn tôi ở nhà
Làm sao tôi có thể rời mẹ mà đi được?”
- Em bé từ chối lời mời mọc đầy quyến rũ của mây và sóng vì một lý do thật dễ thương, khiến cho những người trên mây và trên sóng đều cười với em
- Mặc dù tuổi nhỏ thường ham chơi, em cũng bị quyến rũ, và dĩ nhiên em đầy luyến tiếc những cuộc vui chơi, nhưng tình yêu thương với mẹ đã chiến thắng
- Tinh thần nhân văn sâu sắc của bài thơ thể hiện ở sự vượt lên ham muốn ấy, đó chính là sức níu giữ của tình mẫu tử
3 Trò chơi của em bé
- Sự hòa quyện vào thiên nhiên:
Trang 5+ Sự hòa hợp tuyệt diệu giữa em bé và thiên nhiên trong cuộc vui chơi ấm áp của tình mẫu
tử Em biến thành “mặt trăng và bến bờ kì lạ”, rộng mở để em được “lăn, lăn, lăn mãi” vào lòng
+ Hình ảnh thiên nhiên thơ mộng qua trí tưởng tượng của em bé càng trở nên lung linh, gợi nhiều liên tưởng về những chú tiên đồng, những ông tiên trên trời xanh, những nàng tiên cá dưới biển cả
+ Hình ảnh thiên nhiên mang ý nghĩa tượng trưng “Mây” và “sóng” là biểu tượng về con
“Trăng” và “bờ biển” tượng trưng cho tấm lòng dịu hiền, bao la của mẹ Tago lấy “Mây -trăng”, “sóng- bờ” để nói về tình mẫu tử
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta đang ở đâu Câu thơ cuối vừa là lời kết cho phần 2 vừa là lời kết cho cả bài thơ, tình mẫu tử ở khắp nơi thiêng liêng, bất diệt
* Ý nghĩa triết lý:
+ Thơ Ta-go thường đậm ý nghĩa triết lý: hạnh phúc không phải là điều gì xa xôi, bí ẩn do
ai ban cho, mà ở ngay trên trần thế, do chính con người sáng tạo; sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên
+ Nhà thơ đã hóa thân trong em bé để ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt