Trong văn bản tự sự, đối thoại đợc thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp Mỗi lợt lời là một gạch đầu dßng - Độc thoại là lời của một ngời nào đó nói với chính mình [r]
Trang 1TIẾT 64
Trang 2Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Đoạn văn:
Có ng ời hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng.Tiếng c ời nói xôn xao của
đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo.Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của
ng ời đàn bà cho con bú:Cha mẹ tiên s nhà chúng nó! Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt đ
ợc ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát!
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi.Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ
khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau Nhìn lũ con, tủi thân, n
ớc mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng nó cũng
bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu …ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt
Trang 3* Dấu hiệu:
- Có hai l ợt lời :
Lựơt lời 1:“Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?.’’( Lời hỏi)
L ợt lời 2 : “ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ” ( Lời đáp )
•Nội dung : Cuộc trò chuyện của hai ng ời đàn bà đều h ớng đến nhau, xoay quanh cuộc trò chuyện về làng chợ Dầu theo giặc.
• Thể hiện bằng hai gạch đầu dòng
1 Đối thoại:
- Là hình thức đối đáp trò chuyện giữa hai hoặc nhiều ng ời.
- Đ ợc thể hiện bằng gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp.
- Nội dung nói của mỗi ng ời đều h ớng về ng ời tiếp chuyện.
Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 4- Hµ, n¾ng gím,
vÒ nµo
Nãi víi chÝnh m×nh
miÕng c¬m nhôc
Nãi víi nh÷ng kÎ ViÖt gian trong suy nghÜ t ëng t îng
§éc tho¹i
Cã g¹ch ®Çu dßng Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 52 Độc thoại :
là lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng
Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 6- Hà, nắng gớm, về nào …
Độc thoại
Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng nó cũng bị ng ời
ta rẻ rúng hắt hủi đấy ?
-Trong suy nghĩ,t ởng t
ợng
-Không có gạch đầu
dòng.
- Độc thoại thành lời.
- Có gạch đầu dòng.
Độc thoại nội tâm
Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 7Hãy so sánh điểm giống và khác giữa độc thoại và độc thoại nội tâm ?
•Giống : đều là lời của một người nào đó nói với chính mình
hoặc ai đó trong tưởng tượng
•Khác :
Độc thoại Độc thoại nội tâm
- Nói thành lời - Không thành lời ( suy nghĩ ).
- Câu nói có gạch - Không có gạch đầu dòng
đầu dòng
Trang 8*Ghi nhớ
- Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.
- Đối thoại là hình thức đối đáp trò chuyện giữa hai hoặc nhiều
ng ời Trong văn bản tự sự, đối thoại đ ợc thể hiện bằng các gạch
đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp ( Mỗi l ợt lời là một gạch đầu
dòng )
- Độc thoại là lời của một ng ời nào đó nói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong t ởng t ợng Trong văn bản tự sự, khi ng ời
độc thoại nói thành lời thì phía tr ớc câu nói có gạch đầu dòng
- còn khi không thành lời thì không có gạch đầu dòng.Tr ờng
Trang 9LƯU Ý
- Khi sử dụng yếu tố đối thoại, độc thoại, độc thoại
cảnh và tính cách nhân vật
- Khi cần diễn tả những tâm sự chân thực của
nhân vật có thể dùng ngôn ngữ độc thoại Song để thể hiện những trăn trở, day dứt, những trạng
thái phức tạp, tinh tế nhất của đời sống tâm hồn nhân vật thì phải cần đến hình thức độc thoại nội tâm.
Trang 10Bài tập 1: Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong đoạn trích sau
đây :
Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo … Vẫn cái giọng rì rầm, rì rầm th ờng ngày
- Này, thầy nó ạ.
Ông Hai nằm rũ ra ở trên gi ờng không nói gì.
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Gì?
Ông lão khẽ nhúc nhích.
- Tôi thấy ng ời ta đồn…
Ông lão gắt lên :
- Biết rồi!
Bà Hai nín bặt Gian nhà lặng đi, hiu hắt.
Trang 11- Lời bà Hai - Lời ông Hai
- Này thầy nó ạ.
- Thầy nó ngủ rồi à ?
- Tôi thấy ng ời ta đồn
- .
- Gì ?
- Biết rồi !
Tác dụng : Với hình thức đối thoại trên, tác giả đã làm nổi bật
tâm trạng buồn bã, đau khổ và thất vọng của ông Hai trong cái
đêm nghe tin làng mình theo giặc.
Trang 12Bài 2 Cho đoạn trích sau Hãy thêm yếu tố độc thoại nội tâm vào đoạn văn cho hợp lí:
- Mai ơi! Xong bài chưa? Cho mình xem bài với.
Tôi trả lời: “ Cậu tự làm đi”.Nói rồi tôi tập trung làm bài Hà gọi tôi vài ba lần nữa nhưng tôi im lặng.Thực lòng tôi muốn Hà tự vươn lên bằng khả năng của mình Tan buổi học Hà gặp tôi giận dỗi: “ Bảo đưa bài cho tớ sao cậu không đưa? Đồ ích kỉ!” Dứt lời, Hà bỏ đi
chỗ khác Còn tôi …
Trang 13HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
• Nắm vững thế nào là yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tõm trong văn bản tự sự.
• Biết vận dụng cỏc yếu tố này trong quỏ trỡnh làm bài văn tự sự.
• Bài tập về nhà
Dựa vào nội dung phần đầu tác phẩm : “ Chuyện ng ời con gái Nam X ơng ” của Nguyễn D , hãy đóng vai Tr ơng Sinh để kể lại câu chuyện và bày tỏ niềm ân hận
* L u ý : Sử dụng yếu tố nghị luận, miêu tả nội tâm và các
hinh thức đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm