Tiet 64 Doi thoai doc thoai va doc thoai noi tam

( Toâi ñöùng laïi moät mình vôùi bao caûm xuùc khoù taû. Taïi sao Haø laïi giaän mình nhæ? Mình laøm theá laø toát cho Haø maø. Haø ôi! Roài caäu seõ hieåu mình.).[r]

Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ Minh Loan

Häc sinh Líp 9A, b T©n d©n- sãc s¬n- hµ néi

Các phương diện

thể hiện

Ngoại hình Nội tâm Hành động Ngôn ngữ Trang phục

NHÂN VẬT

Ngôn ngữ

Nhân vật

TiÕt 64

* Ví dụ: Đoạn văn sau:

Có ng ời hỏi: ( 1 )

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )

- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )

- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 ) Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo ( 7 ) Ông nghe rõ cái giọng

chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú: ( 8) Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! (

9 ) Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng ( 10 ) Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát ! ( 11 ) Ông Hai cúi gằm mặt xuống

mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 ) Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra ( 15 ) Chúng nó là trẻ con làng Việt gian

đấy ? ( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 ) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )

* Ví dụ: Đoạn văn sau:

Có ng ời hỏi: ( 1 )

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )

- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )

- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 ) Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo ( 7 ) Ông nghe rõ cái giọng

chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú: ( 8) Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! (

9 ) Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng ( 10 ) Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát ! ( 11 ) Ông Hai cúi gằm mặt xuống

mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 ) Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra ( 15 ) Chúng nó là trẻ con làng Việt gian

đấy ? ( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 ) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )

* Dấu hiệu hình thức

- Có hai l ợt lời :

Lựơt lời 1 : “ Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ

mà? ’’ ( Lời trao )

L ợt lời 2 : “ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( ” Lời đáp )

- Có gạch đầu dòng tr ớc lời trao và lời đáp, kết thúc mỗi l ợt lời

đều xuống dòng

-* Nội dung : Cuộc trò chuyện của hai ng ời đàn bà đều h ớng đến nhau, xoay quanh cuộc trò chuyện về làng chợ Dầu theo giặc

1 Đối thoại:

- Là hình thức đối đáp trò chuyện giữa hai hoặc nhiều ng ời.

- Đ ợc thể hiện bằng gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp.

- Nội dung nói của mỗi ng ời đều h ớng về ng ời tiếp chuyện.

* Ví dụ: Đoạn văn sau:

Có ng ời hỏi: ( 1 )

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )

- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )

- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 ) Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo ( 7 ) Ông nghe rõ cái giọng

chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú: ( 8) Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! (

9 ) Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng ( 10 ) Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát ! ( 11 ) Ông Hai cúi gằm mặt xuống

mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 ) Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra ( 15 ) Chúng nó là trẻ con làng Việt gian

đấy ? ( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 ) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt

gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )

Nãi víi nh÷ng kÎ ViÖt gian trong suy nghÜ t ëng t îng

§éc tho¹i

Cã g¹ch ®Çu dßng

•Giống : - Đều có dấu gạch đầu dòng

* Ví dụ: Đoạn văn sau:

Có ng ời hỏi: ( 1 )

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )

- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )

- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 ) Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo ( 7 ) Ông nghe rõ cái giọng

chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú: ( 8) Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! (

9 ) Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng ( 10 ) Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát ! ( 11 ) Ông Hai cúi gằm mặt xuống

mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 ) Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra ( 15 )Chúng nó là trẻ con làng Việt gian

đấy ? ( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 ) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )

- Hà, nắng gớm, về nào …

Độc thoại

Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng nó cũng bị ng ời

ta rẻ rúng hắt hủi đấy ?

-Trong suy nghĩ,t ởng t ợng

-Không có gạch đầu dòng.

- Độc thoại thành lời.

- Có gạch đầu dòng.

Độc thoại nội tâm

Hãy so sánh điểm giống và khác giữa độc thoại và độc thoại nội tâm ?

•Giống : đều là lời của một người nào đó nói với chính mình

hoặc ai đó trong tưởng tượng

•Khác :

Độc thoại Độc thoại nội tâm

- Nói thành lời - Không thành lời ( suy nghĩ ).

- Câu nói có gạch - Không có gạch đầu dòng

đầu dòng

*Ghi nhớ

• Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.

ng ời Trong văn bản tự sự, đối thoại đ ợc thể hiện bằng các gạch

đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp ( Mỗi l ợt lời là một gạch đầu

dòng )

nói với một ai đó trong t ởng t ợng Trong văn bản tự sự, khi ng ời

độc thoại nói thành lời thì phía tr ớc câu nói có gạch đầu dòng

•còn khi không thành lời thì không có gạch đầu dòng.Tr ờng hợp

n y còn gọi là à độc thoại nội tâm.

Câu 1 : Tại sao nhà văn khơng để ơng Hai nghĩ trong đầu

(tức là độc thoại nội tâm) câu:

“ - Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi

làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.”

với mình ( tức là độc thoại) hoặc với ai đĩ (đối thoại)

những suy nghĩ của ơng: “Chúng nĩ cũng là trẻ con làng

Việt gian đấy ư? Chúng nĩ cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu ”

Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM

TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

khơng thể hiện được sự

căm giận đến phẫn uất

của ơng với bọn Việt

gian, hơn nữa như vậy

cũng khơng phù hợp với

tính cách bộc trực của

Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM

TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

đĩ là điều nhục nhã, bẽ bàng, là đều bản thân ơng khĩ cĩ thể thừa nhận với chính mình nên khơng thể nĩi thành lời, càng khơng thể

LƯU Ý

- Khi sử dụng yếu tố đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm phải phù hợp với tình huống truyện, hoàn

- Khi cần diễn tả những tâm sự chân thực của

nhân vật có thể dùng ngôn ngữ độc thoại Song để thể hiện những trăn trở, day dứt, những trạng

thái phức tạp, tinh tế nhất của đời sống tâm hồn nhân vật thì phải cần đến hình thức độc thoại nội tâm.

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc

thoại và độc thoại nội tâm

trong văn bản tự sự:

NGƠN NGỮ NHÂN VẬT

ĐỐI THOẠI ĐỘC THOẠI

ĐỘC THOẠI THÀNH LỜI

ĐỘC THOẠI NỘI TÂM

Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM

TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

Bài tập 1: Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong đoạn trích sau

đây :

Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp

châm lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo … Vẫn cái giọng rì rầm, rì rầm th ờng ngày

- Lêi bµ Hai - Lêi «ng Hai

bËt t©m tr¹ng buån b·, ®au khæ vµ thÊt väng cña «ng Hai

L u ý: Đoạn văn này cho ta thấy cuộc đối thoại diễn ra không bình th ờng:

- Bà Hai có 3 l ợt lời, mà ông Hai chỉ có 2 l ợt lời( 2 lời đáp).

- Thái độ của bà Hai còn rụt rè khi muốn chia sẻ cùng chồng

nh ng ông Hai thì buồn chán, tâm trạng của ông từ chỗ không muốn trả lời rồi gắt lên và thể hiện sự bức xúc.

Bài 2 Cho đoạn trích sau Hãy thêm yếu tố độc thoại nội tâm vào đoạn văn cho hợp lí:

… Trong giờ kiểm tra Toán – Hà gọi tôi:

- Mai ơi! Xong bài chưa? Cho mình xem bài với.

Tôi trả lời: “ Cậu tự làm đi”.Nói rồi tôi tập trung làm bài Hà gọi tôi vài ba lần nữa nhưng tôi im lặng.Thực

lòng tôi muốn Hà tự vươn lên bằng khả năng của mình Tan buổi học Hà gặp tôi giận dỗi: “ Bảo đưa bài cho tớ sao cậu không đưa? Đồ ích kỉ!” Dứt lời, Hà bỏ đi chỗ

khác Còn tôi …

( Tôi đứng lại một mình với bao cảm xúc khó tả Tại sao Hà lại giận mình nhỉ? Mình làm thế là tốt cho Hà mà Hà ơi! Rồi cậu sẽ hiểu mình.)

Bài tập 3:

để kể lại câu chuyện và bày tỏ niềm ân hận

* L u ý : Sử dụng yếu tố nghị luận, miêu tả nội tâm và các hình thức đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm

 Chuẩn bị cho tiết Luyện nói: Tự sự kết hợp với nghị luận

và miêu tả nội tâm.