tiet 39 tu trai nghia

NhËn xÐt Từ trái nghĩa được sử dụng trong thể đối, tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm cho lời nói thêm sinh động.. Bài tập 2: Tìm từ trái nghĩa với các từ in đậm trong[r]

Gi¸o viªn thùc hiÖn: Lª ThÞ The

Tổ : KHXH

1 0

? Thế nào là từ đồng nghĩa? Từ đồng nghĩa có mấy loại? Đó là những loại nào?

c : ũ

1 XÐt vÝ dô

CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH

Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương .

(Tương Như dịch)

NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng?”

(Trần Trọng San dịch)

TrÎ ®i giµ trë l¹i

NgÈng Cói

Dựa vào kiến thức

đã học ở bậc Tiểu

học, tìm các cặp từ

trái nghĩa trong hai

bản dịch thơ?

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

I ThÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa?

Dựa vào cơ sở

Từ trái nghĩa là

từ như thế nào?

* Từ trái nghĩa là những từ có

nghĩa trái ngược nhau

2 NhËn xÐt

? Tìm các cặp từ trái nghĩa tương ứng với các hình ảnh sau?

cao > <thấp nắng > < mưa vui > < buồn

cười > < khóc ( t©m tr¹ng ) ( chiều cao ) ( thêi tiÕt )

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

I ThÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa?

1 XÐt vÝ dô

* VÝ dô 2:

? Hãy tìm từ trái nghĩa với từ già trong

trường hợp: rau già và cau già.

Rau già > <

Cau già > <

Rau non.Cau non

- Giµ > < TrÎ

- Giµ ( rau giµ,cau giµ) > < Non

-> Giµ : Tõ nhiÒu nghÜa

Em có nhận xét gì

về sự tham gia của

từ nhiều nghĩa vào cặp từ trái nghĩa?

Qua việc tìm hiểu ví dụ em hiểu thế nào là

từ trái nghĩa?

Ghi nhí1(sgk/128)

* Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa

trái ngược nhau.

2 NhËn xÐt

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

GIÀ

TRẺ

Nhá To

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

NGẮN DÀI

GÇy

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác

nhau

II.Sö dông tõ tr¸i nghÜa.

1 XÐt vÝ dô

CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH

Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương .

(Tương Như dịch)

NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng?”

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

I ThÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa?

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác

nhau

II.Sö dông tõ tr¸i nghÜa.

1 XÐt vÝ dô

1 CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH

Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương .

Tạo ra phép đối, tạo hình tượng

tương phản, gây ấn tượng mạnh

(làm nổi bật tình cảm yêu quê hương tha thiết của nhà thơ).

NgÈng Cói

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác

2.NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng?”

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

I ThÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa?

1 XÐt vÝ dô

* VÝ dô 2:

Ghi nhí1(sgk/128)

* Từ trái nghĩa là những từ có

nghĩa trái ngược nhau

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác

nhau

II.Sö dông tõ tr¸i nghÜa.

1 XÐt vÝ dô

2 Xét ví dụ sau:

A: Bạn Tuấn của lớp cậu dạo này có

đi học đều không?

B 1: Cậu ấy cứ đi buổi đực buổi cái

ấy mà.

B 2: Cậu ấy đi học không đều đâu.

? So sánh 2 câu trả lời B1 và B2, câu nào sinh động hơn?

? Dùng từ trái nghĩa trong câu B1 trên có tác dụng gì?

Làm cho lời nói thêm sinh động.

? Trong khi nói và viết, sử dụng từ trái nghĩa sẽ tạo ra tác dụng gì?

2 NhËn xÐt

* Từ trái nghĩa được sử dụng

trong thể đối, tạo các hình tượng

tương phản, gây ấn tượng

mạnh, làm cho lời nói thêm sinh

động

Ghi nhí2(sgk/128)

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

I ThÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa?

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác

nhau

II.Sö dông tõ tr¸i nghÜa.

1 XÐt vÝ dô

2 NhËn xÐt

Từ trái nghĩa được sử dụng

trong thể đối, tạo các hình tượng

tương phản, gây ấn tượng

mạnh, làm cho lời nói thêm sinh

động

Ghi nhí2(sgk/128)

Hãy tìm các cặp từ trái nghĩa trong đoạn thơ

sau và nêu tác dụng của việc sử dụng các cặp

từ trái nghĩa ấy ?

Sống,chẳng cúi đầu ; chết, vẫn ung dung.

Giặc muốn ta nơ lệ, ta lại hĩa anh hùng,

Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo.

* Việc sử dụng từ trái nghĩa trong đọan thơ trên có tác

dụng: tạo phép đối, tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

I ThÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa?

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác

nhau

II.Sö dông tõ tr¸i nghÜa.

1 XÐt vÝ dô

2 NhËn xÐt

Từ trái nghĩa được sử dụng

trong thể đối, tạo các hình tượng

tương phản, gây ấn tượng

mạnh, làm cho lời nói thêm sinh

c Ba năm được một chuyến sai

Aó ngắn đi mượn, quần dài đi thuê.

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác

nhau

II.Sö dông tõ tr¸i nghÜa.

1 XÐt vÝ dô

2 NhËn xÐt

Từ trái nghĩa được sử dụng

trong thể đối, tạo các hình tượng

tương phản, gây ấn tượng

mạnh, làm cho lời nói thêm sinh

4 5 6

7 8

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

G ợ i ý:

- H ì nh th ứ c:

+Phương th ứ c bi ể u đ ạ t: Bi ể u c ả m + Đo ạ n văn ng ắ n ( 5 > 7 c– â u ) + C ó s ử d ng t ụ ừ tr á i nghĩa ho ặ c thành ng ữ c ó t ừ tr á i nghĩa

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác

nhau

II.Sö dông tõ tr¸i nghÜa.

1 XÐt vÝ dô

2 NhËn xÐt

Từ trái nghĩa được sử dụng

trong thể đối, tạo các hình tượng

tương phản, gây ấn tượng

mạnh, làm cho lời nói thêm sinh

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

G ợ i ý:

- H ì nh th ứ c:

+Phương th ứ c bi ể u đ ạ t: Bi ể u c ả m + Đo ạ n văn ng ắ n ( 5 –> 7 c â u ) + C ó s ử d ng t ụ ừ tr á i nghĩa ho ặ c thành ng ữ c ó t ừ tr á i nghĩa

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác

nhau

II.Sö dông tõ tr¸i nghÜa.

1 XÐt vÝ dô

2 NhËn xÐt

Từ trái nghĩa được sử dụng

trong thể đối, tạo các hình tượng

tương phản, gây ấn tượng

mạnh, làm cho lời nói thêm sinh

- Học thuộc ghi nhớ

-Hoàn thiện bài tập trong SGK và SBT

-Tìm các cặp từ trái nghĩa được sử dụng để

tạo hiệu quả diễn đạt trong một số văn bản

Chúc các

em học tốt!

TiÕt 39: TiÕng viÖt tõ­tr¸i­nghÜa

I ThÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa?

CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH

Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương .

(Tương Như dịch)

NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng?”

(Trần Trọng San dịch)

TrÎ ®i giµ trë l¹i

NgÈng Cói

Cho vÝ dô sau:

“ C« Êy xinh nh ng l êi ”

Tr¶ lêi

Tr¶ lêi:

=> Kh«ng cïng n»m trong mèi quan hÖ t ¬ng liªn (kh«ng

cïng tr êng nghÜa)

* L u ý: c¸c cÆp tõ tr¸i nghÜa ph¶i cïng n»m trong mèi

quan hÖ t ¬ng liªn( cïng n»m trong mét tr êng nghÜa)

? Theo em, “ lười ” và “ xinh ” có phải là cặp từ trái nghĩa

không? Vì sao?

* “Lười” và “xinh” ở VD trên không phải là các cặp từ trái nghĩa vì:

- Lười: chỉ tính cách bên trong.

- Xinh: chỉ hình thức bên ngoài.