MÔ TẢ GIẢI PHÁP
CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỂ XÂY DỰNG SÁNG KIẾN
1.1 Những biện pháp phát triển TDTT
1.1.1 Khái niệm về các biện pháp
Nghiên cứu về quản lý thể dục thể thao cho thấy rằng các biện pháp hiện có chưa được phân tích và hệ thống hóa đầy đủ Do đó, cần thực hiện phân loại các biện pháp này dựa trên cơ sở khoa học và kinh nghiệm thực tiễn để nâng cao hiệu quả quản lý.
Phân tích tài liệu cho thấy có sự chênh lệch giữa phương pháp và thực tiễn quản lý Việc áp dụng các phương pháp quản lý vào thực tiễn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là sự phù hợp của chúng với điều kiện thực tế.
Yếu tố hình thức trong quản lý phản ánh trạng thái hiện tại của quá trình này, bao gồm cả nội lực và ngoại lực, với các yếu tố khách quan và chủ quan đóng vai trò quan trọng.
+ Yếu tố mục tiêu trong quản lí cần đạt ở mức độ, phạm vi nào?
+ Sự thông minh, sáng tạo của người quản lí
Giải pháp trong quản lý bao gồm các phương pháp, công cụ và hành vi được áp dụng theo một lộ trình nhất định nhằm đạt được mục tiêu đề ra Các giải pháp này được thể hiện qua các chương trình và dự án cụ thể Tóm lại, giải pháp là cách thức thực hiện các phương pháp quản lý, cụ thể hóa và ứng dụng chúng vào thực tiễn Mỗi phương pháp có thể bao gồm nhiều giải pháp, trong khi một giải pháp cụ thể có thể tích hợp nhiều phương pháp khác nhau Do đó, mặc dù phương pháp và giải pháp có sự tương đồng, chúng không đồng nghĩa; một nhóm giải pháp cụ thể sẽ hình thành nên một phương pháp quản lý.
1.1.2 Phân loại các biện pháp phát triển TDTT
Theo các tác giả Nguyễn Tuấn Dũng, Đỗ Minh Hợp và K.A.Vôrônôva, giải pháp quản lý xã hội được phân loại thành nhiều nhóm, trong đó có nhóm biện pháp hành chính Nhóm này bao gồm các giải pháp mang tính bắt buộc và cưỡng chế, dựa trên cơ sở pháp lý được công nhận bởi luật pháp Nguyên tắc chính là cấp dưới phải tuân thủ cấp trên, và người dân cần sống và làm việc theo quy định của pháp luật Các giải pháp cụ thể trong nhóm này sẽ được trình bày chi tiết hơn.
- Biện pháp tổ chức ( hình thành các loại hình tổ chức trong xã hội)
- Các văn bản pháp luật, dưới luật, chỉ thị, nghị quyết, nghị định, thông tư, kế hoach
Trong quản lý kinh tế, việc thanh tra, kiểm tra và kiểm soát đóng vai trò quan trọng Các biện pháp kinh tế được áp dụng nhằm vận dụng các quy luật kinh tế vào quản lý xã hội, từ đó nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong quản lý.
Quy luật kinh tế cơ bản nhất gồm có:
Lợi nhuận và lợi ích kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc đo lường hiệu quả và mục đích của các hoạt động xã hội Tất cả các hoạt động đều được đánh giá dựa trên lợi ích kinh tế mà chúng mang lại.
- Quy luật về phân phối lợi ích sản phẩm xã hội
- Quy luật cung cấp, quy luật giá trị
- Quy luật kinh tế thị trường
Trên cơ sở đó nhóm các biện pháp kinh tế bao gồm:
- Hệ thống chế độ, chính sách và khen thưởng vật chất
- Hệ thống lương và phụ cấp ngoài lương
Trong bối cảnh phát triển của nền kinh tế thị trường, sự đa dạng hóa các loại hình sở hữu trở nên tất yếu trong quản lý và điều hành xã hội Các hình thức sở hữu bao gồm sở hữu nhà nước (công lập) và sở hữu ngoài nhà nước, trong đó có sở hữu bán công, dân lập và tư nhân.
Các biện pháp xã hội hoá nhằm thu hút và khai thác nguồn lực xã hội trong lĩnh vực thể dục thể thao đang được Đảng và Nhà nước ta chú trọng Những quan điểm đổi mới trong công tác xã hội hoá thể dục thể thao thể hiện sự cần thiết phải kết hợp giữa các nguồn lực nhà nước và xã hội, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động thể thao.
Thể dục thể thao đóng vai trò quan trọng trong xã hội, là phương tiện hữu hiệu để phát triển con người toàn diện Đây không chỉ là mục tiêu mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển xã hội Qua việc tham gia thể dục thể thao, sức khoẻ được nâng cao, nhân cách con người được phát triển, đồng thời tạo ra lối sống lành mạnh và văn minh trong cộng đồng.
+ Thể dục thể thao Việt Nam phải là một nền thể thao phát triển và tiến bộ, có tính độc lập, khoa học và mang tính toàn dân
Thể dục thể thao là một sự nghiệp chung của toàn xã hội, đòi hỏi sự quan tâm và trách nhiệm từ tất cả các tổ chức Đảng, Chính quyền và các tổ chức xã hội ở mọi cấp Mọi thành phần trong xã hội cần phối hợp để phát triển và nâng cao hoạt động thể dục thể thao.
Các quan điểm nêu trên đóng vai trò quan trọng trong việc hoạch định hiệu quả các hoạt động thể dục thể thao, bao gồm tổ chức và quản lý các tổ chức xã hội liên quan Nhóm biện pháp đạo đức, thông qua việc áp dụng các phương pháp quản lý đạo đức, tập trung vào việc xây dựng và đào tạo con người có nhân cách phát triển, nhằm thực hiện các mục tiêu quản lý Đạo đức ở đây không chỉ là yếu tố hình thành nhân cách trong hệ thống quản lý mà còn là yếu tố quyết định đến sự thành công hay thất bại của quá trình này, vì con người vừa là chủ thể vừa là khách thể trong quản lý.
Nội dung biện pháp quản lý đạo đức gồm có :
+ Hoàn thiện hệ thống giáo dục đào tạo con người trong xã hội
+ Hệ thống chế độ sử dụng nguồn lực con người trong xã hội, chế độ tuyển dụng, chế độ lao động, công tác
+ Tuyên truyền, vận động, giáo dục truyền thông cho mọi người về chính trị, tư tưởng, về tư cách đạo đức
Ngoài việc phân loại các biện pháp quản lý, việc áp dụng các nhóm giải pháp trong thực tiễn quản lý cần linh hoạt kết hợp với các giải pháp hỗ trợ khác.
1.2 Những nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến việc phát triển phong trào tập luyện môn Bóng rổ
Để phát triển phong trào tập luyện và thi đấu môn Bóng rổ, cần chú trọng cả phong trào quần chúng lẫn thể thao thành tích cao, đặc biệt là ở lứa tuổi học sinh Việc tuyển chọn và đào tạo nhân tài trong thể thao cần xác định các đặc điểm chung và yếu tố đặc thù cho từng bộ môn Tại trường THPT Thịnh Long, sự phát triển của môn Bóng rổ thường bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau.
1.2.1 Nhận thức của cấp uỷ Đảng, Ban giám hiệu, các ban ngành đoàn thể, các
CB – GV - CNV trong trường THPT Thịnh Long đối với công tác Giáo dục thể chất
Trong nhiều năm qua, công tác Giáo dục thể chất tại trường THPT Thịnh Long luôn nhận được sự quan tâm từ chi bộ Đảng, ban Giám hiệu và các ban ngành đoàn thể Họ đã tạo điều kiện tích cực về cả vật chất và tinh thần cho hoạt động này Căn cứ vào nghị quyết và chỉ thị của Đảng và Nhà nước về thể dục thể thao, cấp ủy Đảng và ban Giám hiệu khẳng định rằng việc xây dựng và phát triển phong trào thể dục thể thao là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển của nhà trường.
KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC CỦA SÁNG KIẾN
2.1 Đánh giá thực trạng phong trào tập luyện môn Bóng rổ của học sinh trường THPT Thịnh Long Để đánh giá thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển phong trào tập luyện môn Bóng rổ của học sinh trường THPT Thịnh Long, sáng kiến đã tiến hành khảo sát các yếu tố liên quan chủ yếu chi phối hiệu quả phát triển phong trào tập luyện môn Bóng rổ của học sinh trường THPT Thịnh Long đó là:
1 Đặc điểm trường THPT Thịnh Long
2 Đặc điểm phong trào TDTT học sinh trường THPT Thịnh Long
3 Cơ sở vật chất, dụng cụ, trang thiết bị phục vụ cho phong trào tập luyện môn Bóng rổ của học sinh trường THPT Thịnh Long
4 Đội ngũ giáo viên GDTC và trình độ Bóng rổ của học sinh trường THPT Thịnh Long
5 Sự phát triển của số học sinh thường xuyên tham gia tập luyện môn Bóng rổ trong trường THPT Thịnh Long
6 Đối tượng thường xuyên tham gia tập luyện môn Bóng rổ tại trường THPT Thịnh Long
7 Các giải thi đấu TDTT và giải Bóng rổ được tổ chức hàng năm
8 Chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ giáo viên, hướng dẫn viên, thành viên ban chủ nhiệm CLB thể thao trường học
2.1.1 Đặc điểm trường THPT Thịnh Long:
Năm 2001, để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh thị trấn Thịnh Long và các xã lân cận huyện Hải Hậu, UBND tỉnh Nam Định đã ban hành quyết định số 278/2001/QĐ-UB thành lập trường THPT Thịnh Long, tọa lạc tại TDP số 18, thị trấn Thịnh Long, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.
Năm học đầu tiên, trường HĐSP có 17 cán bộ giáo viên và 260 học sinh đến từ 35 xã - thị trấn trong huyện Nghĩa Hưng, Trực Ninh, Xuân Trường, Giao Thủy Cơ sở vật chất còn thiếu thốn với chỉ 5 phòng học và 5 phòng làm việc cho các ban ngành Trong các năm học tiếp theo, nhà trường đã được trang bị thêm cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên được Sở GD & ĐT Nam Định quan tâm điều động đầy đủ theo số lớp.
Trong 20 năm qua, trường THPT Thịnh Long đã đạt được những thành tựu xuất sắc nhờ sự quan tâm của lãnh đạo và nỗ lực không ngừng của giáo viên và học sinh Gần 7000 học sinh của trường đã đỗ vào các trường đại học, cao đẳng và trung cấp nghề trên toàn quốc, nhiều em đã ra trường và có công việc ổn định.
Bên cạnh chất lượng giáo dục nhà trường liên tục đạt được những danh hiệu thi đua cao quý trong các lĩnh vực công tác khác nhau:
Trong năm học 2012 – 2013 và 2014 - 2015, nhà trường tự hào được công nhận là trường tiên tiến xuất sắc và đạt chuẩn Quốc gia Đặc biệt, đây là trường THPT đầu tiên tại tỉnh Nam Định đạt tiêu chí Xanh – Sạch – Đẹp – An toàn.
Trường học tại huyện Hải Hậu đã được UBND huyện công nhận là nơi có nếp sống văn hóa tốt Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Công đoàn nhà trường liên tục nhận được nhiều bằng khen từ các tổ chức như TW Đoàn, Tổng liên đoàn lao động Việt Nam, và các cơ quan cấp tỉnh Nhiều cán bộ giáo viên đã được vinh danh với bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định, cũng như Giám đốc Sở GD&ĐT Nam Định, và nhiều người trong số họ đã được công nhận là chiến sĩ thi đua cấp tỉnh, cấp cơ sở và giáo viên giỏi cấp tỉnh.
2.1.2 Đặc điểm phong trào TDTT học sinh trường THPT Thịnh Long
Trường THPT Thịnh Long luôn chú trọng đến giáo dục toàn diện cho học sinh, đặc biệt là công tác thể dục thể thao (TDTT), được hỗ trợ từ cấp ủy Đảng, BGH và các đoàn thể Nhà trường đã đầu tư trang thiết bị và cơ sở vật chất cho các giờ học giáo dục thể chất và hoạt động TDTT ngoại khóa Với phong trào TDTT mạnh mẽ, đội tuyển của trường thường xuyên đạt giải cao tại các kỳ Hội khỏe Phù Đổng và Đại hội TDTT ngành GD&ĐT tỉnh Nam Định Nhiều học sinh xuất sắc đã được phát hiện và phát triển từ phong trào này, đóng góp cho các đội tuyển của Sở GD&ĐT tham gia Đại hội TDTT toàn quốc Nhiều cựu học sinh, như Trần Văn Huynh và Đinh Thị Hiên, đã trở về quê hương tham gia công tác giáo dục thể chất, trong đó Đinh Thị Hiên, từng đạt HCV tại HKPĐ tỉnh Nam Định, hiện là giáo viên GDTC tại trường.
2.1.3 Cơ sở vật chất, sân bãi dụng cụ phục vụ cho phong trào tập luyện môn Bóng rổ của học sinh trường THPT Thịnh Long
Cơ sở vật chất và sân bãi là yếu tố quan trọng trong việc phát triển thể thao, đặc biệt là môn Bóng rổ Nhờ sự quan tâm của cấp ủy Đảng và Ban giám hiệu, việc xây dựng và trang bị sân tập đã trở nên thuận lợi Bóng rổ yêu cầu không gian luyện tập ít, có thể thực hiện ở nhiều nơi, từ trường học đến gia đình, với trang thiết bị đơn giản và chi phí thấp, thu hút nhiều học sinh tham gia Để đánh giá thực trạng cơ sở vật chất và thiết bị, đề tài đã tiến hành thống kê và kết quả khảo sát được trình bày trong bảng 3.
Kết quả khảo sát về cơ sở vật chất, dụng cụ và sân bãi phục vụ cho việc tập luyện môn Bóng rổ tại trường THPT Thịnh Long được thực hiện vào tháng 10 năm 2017, cho thấy tình trạng hiện tại của các yếu tố này ảnh hưởng đến chất lượng luyện tập của học sinh.
STT Cơ sở vật chất, trang thiết bị Số lượng
2 Sách tham khảo về môn Bóng rổ trong thư viện
4 Thiết bị tập luyện thể lực chuyên dùng
5 Bón tập luyện và thi đấu 10
Qua số liệu khảo sát ở bảng 3.1 có thể rút ra một số nhận xét sau:
Số lượng cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu tập luyện và thi đấu của học sinh, với chỉ 01 sân tập và 03 đầu sách tham khảo về luật, kỹ chiến thuật cùng các bài tập trong môn Bóng rổ, là quá ít so với số lượng học sinh của nhà trường.
Để duy trì và phát triển phong trào tập luyện môn Bóng rổ của học sinh trường THPT Thịnh Long, cần thiết phải có giải pháp nâng cao cả về số lượng và chất lượng cơ sở vật chất, trang thiết bị tập luyện Các giải pháp này cần phù hợp với nhu cầu thực tế của học sinh và xu hướng hiện đại hóa trong giáo dục thể chất.
2.1.4 Thực trạng đội ngũ giáo viên GDTC, hướng dẫn viên môn Bóng rổ trong trường THPT Thịnh Long
Trong mọi lĩnh vực, đặc biệt là thể thao, vai trò của người thầy hoặc huấn luyện viên là vô cùng quan trọng, vì "Thầy giỏi mới có trò giỏi" Thực tế đã chứng minh điều này.
Đội ngũ giáo viên Giáo dục thể chất của trường không chỉ đảm bảo về số lượng mà còn đạt chuẩn hoặc vượt chuẩn chuyên ngành Phong trào bóng rổ tại khu vực trường đóng quân rất sôi nổi với sự tham gia đông đảo của cộng đồng trong việc tập luyện và thi đấu Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển phong trào tập luyện môn bóng rổ của học sinh trường THPT Thịnh Long, như được thể hiện qua kết quả khảo sát ở bảng 3.2.
Bảng 2.2: Đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên và hướng dẫn viên Bóng bàn trong trường THPT Thịnh Long (số liệu tháng 10 – 2019)
Giáo viên GDTC trong nhà trường Đội ngũ hướng dẫn viên thường xuyên tham gia công tác hướng dẫn tập luyện và thi đấu môn Bóng rổ
Giáo viên các bộ môn khác
Số liệu cho thấy lực lượng giáo viên, huấn luyện viên và hướng dẫn viên bóng rổ khá đông, nhưng hầu hết không có giáo viên tốt nghiệp chuyên ngành Bóng rổ, mà chỉ học qua chương trình đại học hoặc tự nâng cao trình độ trong quá trình giảng dạy Mặc dù số lượng hướng dẫn viên nhiều, nhưng phần lớn không qua trường lớp chính quy; tuy nhiên, họ là những người đam mê bóng rổ, thường xuyên tự tập luyện và tích lũy kinh nghiệm Lực lượng này đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn học sinh mới tập chơi bóng rổ.
Để khai thác hiệu quả nguồn nhân lực giáo viên, huấn luyện viên và hướng dẫn viên, cần tạo điều kiện thuận lợi cho họ phát huy khả năng của mình Điều này sẽ góp phần quan trọng vào việc phát triển phong trào tập luyện môn Bóng rổ tại trường THPT Thịnh Long.
2.1.5 Sự phát triển của các CLB và số học sinh thường xuyên tham gia tập luyện môn Bóng rổ trong trường THPT Thịnh Long
HIỆU QUẢ DO SÁNG KIẾN ĐEM LẠI
Sáng kiến đã mang lại nhiều lợi ích cho nhà trường, đặc biệt trong việc cải thiện cơ sở vật chất cho môn Giáo dục thể chất và Bóng rổ Việc tự làm thiết bị dạy học của giáo viên và nguồn kinh phí xã hội hóa từ hội cha mẹ học sinh cùng các doanh nghiệp địa phương đã giúp nâng cấp sân bóng rổ và trang bị thiết bị tập luyện cho CLB Bóng rổ Tính đến hiện tại, sáng kiến đã thu hút được 175.000.000đ để cải tạo cơ sở vật chất phục vụ cho việc tập luyện Bóng rổ của học sinh.
2 Hiệu quả về mặt xã hội
Sau khi sáng kiến của tôi được đưa vào áp dụng thực tế đã đem lại những hiệu quả:
Các tiết học Bóng rổ ngày càng sôi động, với thái độ tích cực và cải thiện rõ rệt từ học sinh Sự chủ động và tự giác của học sinh được nâng cao, tạo nên hứng thú đối với môn Thể dục, đặc biệt là nội dung Bóng rổ.
Chất lượng học tập môn Bóng rổ đã có sự cải thiện đáng kể, thể hiện qua việc học sinh tiếp thu kiến thức tốt hơn, điều này được minh chứng qua kết quả kiểm tra cuối khóa cả về lý thuyết lẫn thực hành so với các năm học trước.
Kỹ năng và kỹ xảo thực hiện động tác của học sinh trong CLB Bóng rổ được phát triển mạnh mẽ, tạo ra "tâm thế" chuyên nghiệp hơn cho các em Điều này được thể hiện qua các hoạt động thi đấu, tham gia làm trọng tài trong giờ học và các buổi tập luyện ngoại khóa.
Chương trình này giúp tôi hứng thú và tự tin hơn trong các giờ dạy, đồng thời nâng cao chất lượng giảng dạy của bản thân Tôi đã cải thiện khả năng nhận thức và áp dụng công nghệ thông tin vào việc giảng dạy và huấn luyện nội dung Bóng rổ.
Kích thích tính sáng tạo của đồng nghiệp trong nhóm chuyên môn, tạo không khí hăng say tìm tòi và áp dụng những kinh nghiệm mới trong giảng dạy Cung cấp nguồn tư liệu bổ ích để đồng nghiệp có thể áp dụng, từ đó nâng cao hiệu quả công tác.
Sau khi áp dụng các biện pháp phát triển phong trào tập luyện môn Bóng rổ, trường THPT Thịnh Long đã đạt được những kết quả nổi bật, góp phần thúc đẩy phong trào thể dục thể thao trong học sinh Việc phát triển môn Bóng rổ không chỉ mang lại thành tích cho nhà trường mà còn nâng cao chất lượng giáo dục thể chất, từ đó xây dựng một nền giáo dục toàn diện, hoàn thiện nhân cách và thể lực cho học sinh.
3 Khả năng áp dụng và nhân rộng:
Sáng kiến “Một số biện pháp phát triển phong trào tập luyện môn Bóng rổ của học sinh trường THPT Thịnh Long” đã được áp dụng thành công, mang lại hiệu quả cao tại trường THPT Thịnh Long và các trường THPT khác trong huyện Hải Hậu.
Để phát triển phong trào tập luyện môn Bóng rổ tại trường THPT Thịnh Long, cần triển khai thường xuyên các biện pháp đã đề xuất trong sáng kiến Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp này là cần thiết để nâng cao hiệu quả và khuyến khích học sinh tham gia tích cực hơn vào hoạt động thể thao này.
Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết và khả năng áp dụng các giải pháp thể thao vào phong trào thể thao học sinh, mở rộng ra nhiều môn thể thao khác nhau.
Những kết quả của sáng kiến đem lại cho thấy có thể áp dụng rộng rãi trong các trường THPT trong tỉnh Nam Định
IV CAM KẾT KHÔNG SAO CHÉP HOẶC VI PHẠM BẢN QUYỀN
Tôi xin khẳng định rằng sáng kiến “Một số biện pháp phát triển phong trào tập luyện môn Bóng rổ của học sinh trường THPT Thịnh Long” hoàn toàn là kết quả nghiên cứu và áp dụng thực tế của tôi tại trường THPT Thịnh Long, không có sự sao chép hay vi phạm bản quyền của bất kỳ ai Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm nếu có sai sót xảy ra.
Thịnh Long, ngày 10 tháng 12 năm 2020
CƠ QUAN ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
PHỤ LỤC Một số hình ảnh thực tế trong quá trình áp dụng biện pháp
Sử dụng phương pháp phân nhóm tập luyện thực hành ký hiệu trọng tài để phát huy năng lực, tính tự chủ, sáng tạo của học sinh
Thị phạm động tác trong giờ học Bóng rổ
Hướng dẫn học sinh thực hiện ký thuật ném rổ
Hướng dẫn học sinh thực hiện kỹ thuật dẫn bóng
Nhóm học sinh lớp 10A1 tổ chức luyện tập tay không kỹ thuật mới
Sử dụng phương pháp tập luyện đồng loạt khi dạy kỹ thuật chuyền và bắt bóng bằng 2 tay trước ngực
Sử dụng các bài tập tạo cảm giác, làm quen với bóng cho học sinh lớp 10
Cơ sở vật chất của nhà trường ngày càng được nâng cấp
Câu lạc bộ tổ chức hướng dẫn nội dung môn bóng rổ