sáng kiến kinh nghiệm dự thi TH 08

Đây là một trong những vấn đề mà tất cả những người làm công tác giáo dục nói chung và những người làm công tác quản lí trường học nói riêng luôn trăn trở, quan tâm và đây cũng là lí do

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

I ĐIỀU KIỆN, HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

"Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân" Đó chính là một trong những điều mà Nghị quyết số

29-NQ/TW với nội dung đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã xác định

Luật Giáo dục, điều 28.2 đã nêu rõ:"Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh"

Trong Chương trình hành động của ngành Giáo dục thực hiện Chiến lược

phát triển giáo dục Việt Nam 2011-2020 đã nêu:“Tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.”

Trên thế giới, từ cuối thế kỉ XX đến nay, nhiều nước tiên tiến đã và đang thực hiện xây dựng chương trình giáo dục theo định hướng phát triển năng lực người học Tùy thuộc vào đặc điểm của mình mà mỗi nước coi trọng những năng lực nhất định, cách diễn đạt năng lực cũng không giống nhau trong chương trình giáo dục của các nước Nhưng hầu hết các nước đều chú ý hình thành, phát triển những năng lực cần cho việc học suốt đời, gắn với cuộc sống hàng ngày, trong đó chú trọng các năng lực chung như: năng lực tự học, học cách học; năng lực cá nhân (tự chủ, tự quản lí bản thân); năng lực xã hội, năng lực hợp tác; năng lực giao tiếp; năng lực tư duy, năng lực giải quyết vấn đề; năng lực công nghệ thông tin và truyền thông…Còn ở Việt Nam, giáo dục phải hướng tới phát triển các năng lực chung và năng lực đặc thù liên quan đến từng lĩnh vực giáo dục,

môn học, hoạt động trải nghiệm sáng tạo mà mọi học sinh đều cần có trong cuộc sống, đồng thời tạo điều kiện phát triển tốt tiềm năng của mỗi học sinh Cấp Tiểu học hướng tới hình thành và phát triển các năng lực chung như: Tự phục

vụ, tự quản; giao tiếp, hợp tác; tự học và giải quyết vấn đề Ngoài những năng lực chung, các năng lực đặc thù môn học được nêu ở các chương trình môn học

và hoạt động trải nghiệm sáng tạo như: năng lực Toán, năng lực Âm nhạc, năng lực Mĩ thuật,…

Chương trình tổng thể Ban hành theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 nêu rõ “Giáo dục toán học hình thành và phát triển cho học sinh những phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và năng lực toán học với các thành tố cốt lõi: năng lực tư duy và lập luận toán học, năng lực mô hình học toán học, năng lực giải quyết vấn đề toán học, năng lực giao tiếp toán học, năng lực

sử dụng các công cụ và phương tiện học toán; phát triển kiến thức, kĩ năng then chốt và tạo cơ hội để học sinh được trải nghiệm, áp dụng toán học vào đời sống thực tiễn, giáo dục toán học tạo dựng sự kết nối giữa các ý tưởng toán học, giữa toán học với các môn học khác và giữa toán học với đời sống thực tiễn’’

Quả đúng là như vậy! Trong các môn học,Toán học là một trong những

bộ phận cấu thành chương trình Tiểu học đóng vai trò rất quan trọng Nó cung cấp những kiến thức cơ bản về số học, các yếu tố hình học, các yếu tố đại lượng,

đo đại lượng và giải toán đồng thời giúp học sinh phát triển năng lực tư duy, giải quyết vấn đề, giao tiếp toán học và năng lực sử dụng các công cụ, phương tiện

học toán khi tiếp xúc trong đời sống thực tiễn, học sinh có khả năng làm chủ các

hệ thống kiến thức, kĩ năng, thái độ phù hợp với lứa tuổi và vận dụng chúng một cách hợp lí vào thực hiện thành công nhiệm vụ học tập, giải quyết hiệu quả những vấn đề đặt ra cho chính các em trong cuộc sống hàng ngày, trong hoạt động lao động

Vậy để dạy học môn Toán, đặc biệt là Toán song ngữ Anh – Việt ở Tiểu học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh đạt hiệu quả cao, chuẩn bị cho việc thay sách giáo khoa theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày

26/12/2018 thì chúng ta cần phải làm gì? Và làm như thế nào để góp phần vào công tác giáo dục hiện nay với quan điểm giáo dục mới và hiện đại? Đây là một trong những vấn đề mà tất cả những người làm công tác giáo dục nói chung và những người làm công tác quản lí trường học nói riêng luôn trăn trở, quan tâm

và đây cũng là lí do chính để tôi chọn sáng kiến “Vận dụng linh hoạt các thành

tố tích cực ở mô hình trường học mới Việt Nam(VNEN) và chương trình hiện hành để dạy học môn Toán theo hướng phát triển năng lực của học sinh.”

Thầy Vũ Văn Ninh - Tổ trưởng tổ Tiểu học giới thiệu về nhà trường

với đoàn đại biểu đến từ Thái Nguyên

Cô Trần Thị Minh Thúy – Hiệu trưởng chia sẻ về nhà trường với đoàn đại

biểu đến từ Thái Nguyên

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP

1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng

Là Phó hiệu trưởng của trường Tiểu học Chu Văn An, tôi được phân công đảm nhiệm các công việc sau:

Phụ trách công tác kiểm định chất lượng giáo dục

Phụ trách công tác y tế, vệ sinh an toàn trường học

Phụ trách công tác văn phòng, thư viện

- Theo dõi phân công chuyên hàng tháng, theo dõi dạy thay của giáo viên, các tổ khối, các bộ phận trong nhà trường

Lập các loại kế hoạch:

+ Kế hoạch chỉ đạo chuyên môn được phân công phụ trách ( Gốm cả kế hoạch: bồi dưỡng học sinh năng khiếu và phụ đạo học sinh yếu, kế hoạch chỉ đạo dạy các môn Tin học, dạy thí điểm IC3, tổ chức Câu lạc bộ toán học bằng Tiếng Anh, Câu lạc bộ Toán Tuổi thơ)

+ Kế hoạch phổ cập giáo dục Tiểu học;

+ Kế hoạch Kiểm định chất lượng;

+ Kế hoạch phòng chống bão lụt;

+ Kế hoạch phong cháy chữa cháy;

Trong quá trình chỉ đạo triển khai thực hiện công việc của mình đảm

nhiệm tôi đã đi sâu vào nghiên cứu “Vận dụng linh hoạt các thành tố tích cực

ở mô hình trường học mới Việt Nam(VNEN) và chương trình hiện hành để dạy học môn Toán theo hướng phát triển năng lực của học sinh.”ở trường

Tiểu học Chu Văn An, nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy - học môn Toán, đặc biệt là Toán song ngữ nói và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nói

chung

Sáng kiến “Vận dụng linh hoạt các thành tố tích cực ở mô hình trường học mới Việt Nam(VNEN) và chương trình hiện hành để dạy học môn Toán

theo hướng phát triển năng lực của học sinh.”được bản thân nghiên cứu trong

hai năm làm công tác quản lý, chỉ đạo việc dạy học tại trường và trên kinh nghiệm đứng lớp dạy dự án mô hình trường học mới Việt Nam và Dạy Toán song ngữ Việt - Anh Từ việc đổi mới cách học của học sinh thông qua đổi mới

dạy học của giáo viên, đổi mới tổ chức các hoạt động dạy học Toán theo 5 bước:

Bước 1: Tình huống xuất phát/câu hỏi nêu vấn đề

Bước 2: Bộc lộ ý tưởng ban đầu

Bước 3: Đề xuất phương án thực hành/giải quyết vấn đề

Bước 4: Tiến hành giải quyết vấn đề

Bước 5: Kết luận, hợp thức hóa kiến thức Vận dụng đến việc chỉ đạo đổi mới cách đánh giá năng lực Toán học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh, đổi mới sinh hoạt chuyên môn trong dạy học môn Toán theo hướng tiếp cận bài học

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, tôi cũng gặp những thuận lợi và khó khăn khó khăn như sau:

1.1 Đặc điểm nhà trường thời điểm tháng 6-2020

1.1.1 Số lớp, số học sinh

Khối Số lớp Số

học sinh Bán trú

Con thương bệnh binh

Khuyết tật

Tổng số 33 1609 1391

0

6

1.1.2 Cán bộ, giáo viên, nhân viên

Hiện tại, cơ cấu đội ngũ của nhà trường gồm:

Đội ngũ

Số lượng Trình độ chuyên môn

Biên chế

Hợp đồng

Đại học

Cao đẳng

Trung cấp

Lao công 4

1.2 Đặc điểm của môn học:

+ Toán học là môn học ngày càng có nhiều ứng dụng trong cuộc sống, đặc biệt là Toán song ngữ Việt - Anh còn tạo cho học sinh có môi trường tiếp xúc với Tiếng Anh nhiều hơn, những kiến thức và kĩ năng toán học cơ bản đã giúp con người giải quyết các vấn đề trong thực tế cuộc sống một cách có hệ thống và chính xác, nâng cao ngôn ngữ Tiếng Anh góp phần thúc đẩy xã hội phát triển Môn Toán VNEN, đặc biệt là toán song ngữ Anh – Việt ở trường phổ thông góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và năng lực toán học cho học sinh; phát triển kiến thức, kĩ năng then chốt và tạo cơ hội

để học sinh được trải nghiệm, vận dụng toán học vào thực tiễn; tạo lập sự kết nối giữa các ý tưởng toán học, giữa Toán học với thực tiễn, giữa Toán học với các môn học và hoạt động giáo dục khác Bên cạnh đó còn củng cố và nâng cao vốn Tiếng Anh cho các em, môn học mà đa số học sinh rất sợ Nội dung môn Toán thường mang tính logic, trừu tượng, khái quát Do đó, để hiểu và học tốt, vận dụng có hiệu quả được môn Toán, thì người giáo viên cần sáng tạo về sự cân đối giữa học kiến thức và vận dụng kiến thức vào giải quyết vấn đề cụ thể trong thực tế cuộc sống

+ Chương trình môn Toán tiểu học hình thành, phát triển ở học sinh năng lực toán học với các thành tố: tư duy và lập luận toán học; mô hình hoá toán học; giải quyết vấn đề toán học; giao tiếp toán học; sử dụng công cụ, phương tiện học Toán Đồng thời, môn Toán góp phần hình thành, phát triển ở học sinh các phẩm chất và năng lực cụ thể, giúp học sinh bước đầu xác định được năng lực, sở trường của bản thân nhằm định hướng và lựa chọn nghề nghiệp, rèn luyện nhân cách để trở thành người lao động và người công dân có trách nhiệm

1.3 Những thuận lợi, khó khăn:

1.3.1.Thuận lợi:

- Nhà trường luôn nhận được sự ủng

hộ cao của Sở GD-ĐT, Phòng GD-ĐT; của Đảng uỷ, UBND tỉnh Nam Định; của Đảng

uỷ, UBND thành phố Nam Định; của Đảng

uỷ, UBND phường Thống Nhất, phường

Hạ Long; của công an phường Hạ Long và của PHHS toàn trường nên điều kiện CSVC và chất lượng giáo dục, các phong trào của nhà trường luôn dẫn đầu trong thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định

- Trường có cơ sở vật chất khang trang, thiết bị dạy học hiện đại

- Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên của nhà trường đoàn kết, có ý thức trách nhiệm, trình độ chuyên môn vững vàng, tâm huyết với nghề, yêu trường yêu lớp; luôn luôn có ý thức xây dựng và giữ gìn hình ảnh, thương hiệu của nhà trường

- Nhiều giáo viên biết cách truyền cảm hứng cho học sinh trong các giờ học

Tập thể cán bộ giáo viên Trường Tiểu học Chu Văn An, thành phố Nam Định

- Ngay từ những ngày đầu thành lập, nhà trường đã nhận được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, chính quyền địa phương và sự chỉ đạo trực tiếp của Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Nam Định, Phòng GD&ĐT thành phố Nam Định về vấn

đề chuyên môn cũng như kỹ thuật dạy học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh trên mô hình VNEN – mô hình trường học mới Việt Nam đối với khối lơp Hai và dạy Toán song ngữ Việt – Anh đối với học sinh các khối lớp Ba, khối lớp Bốn, khối lớp Năm

Các đồng chí lãnh đạo chụp ảnh đông viên các bộ giáo viên trong ngày đầu thành lập

Bộ sách song ngữ Việt – Anh sử dụng tại trường Tiểu học Chu Văn An

- Học sinh được học theo mô hình VNEN nên các em rất nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin trong tất cả các hoạt động

- Mô hình trường học mới là mô hình dạy học hướng tới việc đáp ứng các yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm, giúp học sinh phát huy tính tự học, sáng tạo, tính tự giác, tự quản, sự tự tin, hứng thú trong học tập

- Phụ huynh làm tốt vai trò của mình trong việc phối kết hợp giáo dục và tham gia đánh giá học sinh

- Học sinh được học tập theo mô hình trường học mới nên các em đã thích nghi với phương pháp tự học, biết cộng tác, hợp tác với mọi người trong việc phát hiện kiến thức mới Vai trò điều hành của Hội đồng tự quản được phát huy tốt trong mọi hoạt động giáo dục

- Việc đổi mới phương pháp dạy học Toán theo định hướng phát triển năng lực của học sinh đã được đặt ra với tất cả các cấp học trong hệ thống giáo dục nói chung và việc đổi mới phương pháp dạy học Toán, đặc biệt Toán song ngữ Việt - Anh ở trường Tiểu học Chu Văn An thành phố Nam Định nói riêng Nhất là khi chúng ta đang tiến hành đổi mới chương trình sách giao khoa thì vấn

đề đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh đã trở thành một yêu cầu cấp thiết, là bước đệm vững chắc cho việc đổi mới sách giáo khoa

- Môi trường giáo dục nhà trường đảm bảo dân chủ, thân thiện, chú trọng đổi mới các hoạt động giáo dục, có đầy đủ các điều kiện cho việc triển khai thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh

- Nhà trường đã tạo được sự gắn kết chặt chẽ giữa phụ huynh và cộng đồng nhằm phát huy vai trò tích cực của phụ huynh và cộng đồng tham gia cùng

nhà trường trong hoạt động giáo dục học sinh với các hình thức hoạt động phù hợp như: thực hiện xây dựng sơ đồ cộng đồng, tổ chức Hội đồng tự quản của học sinh, xây dựng góc học tập, thư viện lớp học, xây dựng mô hình An toàn giao thông cổng trường và cùng tham gia đánh giá kết quả giáo dục của học sinh

Mô hình cổng trường “Giao thông an toàn” được phụ huynh

phối hợp thực hiện và hiệu quả cao

- Trong những năm qua, cán bộ quản lý, giáo viên trong nhà trường đã được tập huấn về công tác đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh nên nghiệp vụ sư phạm ngày được nâng cao, có kĩ năng điều hành các hoạt động dạy học và biết cộng tác theo hướng tích cực trong giáo dục

1.3.2 Khó khăn:

- Một số giáo viên lớn tuổi ngại thay đổi, vốn Tiếng Anh ít, trình độ Tin học còn hạn chế và còn mang nặng lối dạy truyền thống, các tiết dạy vẫn diễn ra theo lối: thầy giảng trò nghe, ghi nhớ vấn đáp và tái hiện kiến thức chưa chú tâm vào việc đổi mới phương pháp dạy học; kỹ năng sư phạm của một số giáo viên trong việc tổ chức, điều hành cho học sinh tích cực hoạt động, tự học, tự chiếm lĩnh kiến thức vẫn còn hạn chế Một số giáo viên ngại tìm tòi, suy nghĩ các tình huống sư phạm tối ưu để tạo cho tiết dạy hấp dẫn và có sức lôi cuốn học sinh

- Một số học sinh có bố mẹ mải mê với công việc hay phải đi làm ăn xa nên các em phải ở với ông, bà Vì thế các em chưa được quan tâm đúng mức tới

việc học tập

- Sĩ số học sinh đông (các lớp trên 50 học sinh trong khi đó không gian lớp học xây dựng cho 35 học sinh/lớp) nên việc tổ chức các hình thức tổ chức học tập như: trò chơi, học theo nhóm… còn gặp nhiều khó khăn

- Một số học sinh còn thụ động trong việc giải quyết vấn đề và năng lực

sử dụng các công cụ, phương tiện học toán còn hạn chế Tình trạng một số nhóm, một số học sinh hoạt động chưa tích cực, trông chờ, ỉ lại vào các bạn trong các tiết học vẫn còn

- Nhiều phụ huynh tâm lí hoang mang sợ con em mình không tiếp thu được kiến thức bài học, nhất là đối tượng học sinh có kiến thức kĩ năng, năng lực, phẩm chất còn hạn chế khi chuyển việc truyền thụ của giáo viên thành việc hướng dẫn học sinh

Như vậy, qua nghiên cứu thực trạng tôi thấy hầu hết giáo viên đã quan tâm đến quá trình học, biết khai thác động lực học tập, gắn việc học với nhu cầu, lợi ích cá nhân học sinh Chú trọng kĩ năng thực hành vận dụng kiến thức, năng lực phát hiện và tự giải quyết vấn đề của thực tiễn qua phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh Quan tâm vận dụng các phương tiện dạy học hiện đại để học sinh hoàn thành nhiệm vụ học tập theo tiến

độ phù hợp với năng lực từng em, chú ý đến việc đánh giá và hướng dẫn cho học sinh năng lực tự đánh giá để tự điều chỉnh cách học, khuyến khích cách học thông minh, sáng tạo

Học sinh biết tham gia hoạt động, làm việc trong nhóm nhằm chiếm lĩnh tri thức, tìm hiểu và giải quyết nhiệm vụ học tập Các em có khả năng điều hành nhóm hoạt động và báo cáo kết quả khi kết thúc mỗi hoạt động Biết chia sẻ kinh nghiệm với bạn bè và học hỏi từ bạn bè cũng như việc trao đổi những điều đã học và cách học với người khác Bước đầu các em có năng lực tự học, tự tìm tòi kiến thức, biết tham gia đánh giá và biết đánh giá kết quả lẫn nhau

Tuy nhiên trong quá trình dạy học, có giáo viên còn chưa có sự chú ý đúng mức tới việc làm thế nào để học sinh phát triển năng lực

Một số học sinh chưa ý thức được nhiệm vụ học tập của mình, chưa chịu khó, lười tư duy suy nghĩ tìm tòi cho mình những phương pháp học đúng để biến tri thức của tài liệu thành của mình để nâng cao năng lực giải quyết Một số học sinh năng lực giao tiếp và sử dụng các công cụ, phương tiện học toán còn hạn chế

Tiếp cận từ góc độ quản lí, tôi nhận thấy từ những lí do nêu trên, với những kết quả đạt được trong thời gian qua, tôi mạnh dạn chia sẻ sáng kiến kinh

nghiệm:

“Vận dụng linh hoạt các thành tố tích cực ở mô hình trường học mới Việt Nam(VNEN) và chương trình hiện hành để dạy học môn Toán theo hướng phát triển năng lực của học sinh.”

Những giải pháp cơ bản

Giải pháp thứ nhất : Lập kế hoạch và triển khai kế hoạch

Giải pháp thứ hai : Các biện pháp cần phát triển cho học sinh thông qua phương pháp dạy học tích cực

Giải pháp thứ ba : Vận dụng linh hoạt các thành tố tích cực trong dự án mô hình trường học mới Việt Nam và chương trình hiện hành để dạy học môn Toán theo hướng phát triển năng lực của học sinh

Giải pháp thứ tư : Phối hợp hoạt động dạy và hoạt động học

để phát triển năng lực cho học sinh đạt hiệu quả cao

Giải pháp thứ năm : Kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực của học sinh

Giải pháp thứ sáu : Tuyên dương khen thưởng kịp thời

2- Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

Nên khi lập kế hoạch điều quan trọng là xác định rõ mục tiêu, yếu tố chính của vấn đề Phân công người phụ trách, người tham gia vào các công việc,

dự kiến các biện pháp cách thức duy trì đổi mới phương pháp dạy học để đạt

được mục tiêu

Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học, sau khi được hiệu trưởng phân công

nhiệm vụ, tôi đã nghiên cứu lên kế hoạch thực hiện “Vận dụng linh hoạt các

thành tố tích cực ở mô hình trường học mới Việt Nam(VNEN) và chương trình

hiện hành để dạy học môn Toán theo hướng phát triển năng lực của học sinh.”

giúp tôi xác định mục tiêu, yêu cầu nội dung và định hướng, quy trình thực hiện

cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường Đó là:

Mục tiêu:

+ Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học

sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, đáp ứng tốt yêu cầu của xã

hội ngày càng phát triển

+ Giúp cho giáo viên dạy toán nhận thức đúng vai trò của việc thực hiện nội

dung chương trình môn toán và xem là một trong những yêu cầu bắt buộc trong

sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, tránh được việc sinh hoạt chuyên

môn theo nghiên cứu bài học mang tính hình thức

+ Giúp cho cán bộ quản lí dễ dàng kiểm tra việc thực hiện phương pháp dạy

học, thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của từng giáo viên dạy toán và làm cơ sở cho

công tác thi đua trong nhà trường

+ “Phải đổi mới quản lí để quản lí sự đổi mới” Đó là quản lí được việc

thực hiện đổi mới phương pháp dạy học trong trường tiểu học như:

Kiểm tra đánh giá: Kiểm tra chéo giữa các tổ, kiểm tra đánh giá giáo viên

Xây dựng kế hoạch: Nề nếp tự quản, nề nếp tự học;

kế hoạch hưởng ứng các phong trào thi đua

Tổ chức thực hiện: Phát động phong trào thi đua, bồi dưỡng phương pháp tự học; tham gia ngoại khóa, dã ngoại giải trí bổ ích

Kiểm tra đánh giá: Đánh giá tổng kết thi đua khen thưởng

Kiểm tra đánh giá: Tổ chức báo cáo điển hình về phương pháp dạy con tự học

Yêu cầu:

+ Đảm bảo thực hiện hiệu quả nội dung chương trình môn Toán theo yêu

cầu của Bộ GD-ĐT, đồng thời giáo viên dạy toán biết xây dựng các kế hoạch dạy

học phù hợp với các chủ đề, sử dụng các hình thức, phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực theo định hướng phát triển năng lực của người học

+ Quán triệt đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên dạy toán nói riêng về tầm quan trọng của việc thực hiện nhiệm vụ năm học, từ đó tạo điều kiện hỗ trợ giáo viên dạy toán thực hiện đúng và đầy đủ theo nội dung của mình đặt ra một cách hiệu quả Từ đó, góp phần hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất toán học cần thiết cho học sinh Tiểu học

2.1.2 Triển khai kế hoạch

+ Sau khi lập xong kế hoạch, tôi xin ý kiến hiệu trưởng, họp toàn bộ giáo viên chủ nhiệm các lớp, đặc biệt là giáo viên môn Toán để triển khai kế hoạch

Họp triển khai kế hoạch với giáo viên

+ Phương pháp dạy học Toán: Thực hiện dạy học phù hợp với tiến trình nhận thức của học sinh đi từ cụ thể đến trừu tượng, từ dễ đến khó; với phương châm “lấy người học làm trung tâm”, quan tâm đến nhu cầu, năng lực nhận thức, cách thức học tập khác nhau của từng cá nhân học sinh; Tổ chức quá trình dạy học theo hướng kiến tạo, trong đó học sinh được tham gia tìm tòi, phát hiện, suy luận giải quyết vấn đề; Linh hoạt trong việc vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực, kết hợp nhuần nhuyễn, sáng tạo với việc vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học truyền thống và mô hình VNEN; Kết hợp các hoạt động

dạy học trong lớp học với hoạt động thực hành trải nghiệm, vận dụng kiến thức toán học vào thực tiễn

+ Đánh giá kết quả giáo dục môn Toán: Mục tiêu đánh giá là cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, có giá trị về sự phát triển năng lực và sự tiến bộ của học sinh trên cơ sở yêu cầu cần đạt ở mỗi lớp học để điều chỉnh các hoạt động dạy học, bảo đảm sự tiến bộ của từng học sinh và nâng cao chất lượng giáo dục môn Toán nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung Việc đánh giá thường xuyên do giáo viên phụ trách môn học tổ chức, kết hợp với đánh giá của giáo viên các môn học khác, của bản thân học sinh được đánh giá và của các học sinh khác trong nhóm, trong lớp hoặc đánh giá của cha mẹ học sinh, đi liền với tiến trình hoạt động học tập của học sinh, bảo đảm mục tiêu đánh giá vì sự tiến bộ trong học tập của học sinh Việc đánh giá định kì là đánh giá kết quả giáo dục sau một giai đoạn học tập Khuyến khích vận dụng linh hoạt nhiều phương pháp đánh giá (quan sát, ghi lại quá trình thực hiện, vấn đáp, trắc nghiệm khách quan,

tự luận, kiểm tra viết, bài tập thực hành, thực hiện nhiệm vụ thực tế cuộc sống, ); đồng thời hướng dẫn giáo viên lựa chọn các phương pháp, công cụ đánh giá phù hợp với từng thành phần năng lực toán học

+ Sử dụng đủ và hiệu quả các phương tiện, thiết bị dạy học đối với môn Toán Coi trọng cao việc sử dụng các phương tiện tự làm, cải tiến các đồ dùng dạy học được cấp phát để phù hợp với nội dung bài học của sách VNEN và sách song ngữ Việt - Anh, khuyến khích sử dụng các phương tiện nghe nhìn, phương tiện kĩ thuật hiện đại hỗ trợ quá trình dạy học Giáo viên hướng dẫn học sinh cách tìm kiếm thông tin, tư liệu trên Internet để mở rộng vốn hiểu biết và năng lực tự học

+ Triển khai các việc cần làm để đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh:

Việc 1 Chuẩn bị

Để thực hiện tốt bước này nhà trường đã khuyến khích giáo viên đưa ra các ý tưởng đổi mới bằng việc tuyên truyền các thông tin về bối cảnh và học tập kinh nghiệm của những trường điển hình, tổ chức hội thảo các vấn đề liên quan

đến đổi mới phương pháp dạy học môn Toán, đặc biệt là Toán song ngữ tại trường Tiểu học Chu Văn An

Thầy Đinh Trọng Khoa- Phó phòng Tiểu học có ý kiến chỉ đạo trong hội thảo

Cô giáo Phạm Thị Nụ chia sẻ kinh nghiệm trong hội thảo

Việc 2 Xây dựng kế hoạch bài dạy

- Khi lập kế hoạch bài dạy giáo viên phải xác định rõ mục tiêu, yếu tố chính của vấn đề Phân công cụ thể công việc cho học sinh, dự kiến các biện pháp cách thức duy trì đổi mới phương pháp dạy học để đạt được mục tiêu bài dạy

- Giáo viên phải dành thời gian đọc, nghiên cứu kĩ chương trình, phải nắm vững mục tiêu môn Toán và các yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực học sinh Nắm vững mục tiêu của môn toán trước khi xác định mục tiêu bài học Điều này giúp giáo viên nhận biết khả năng tư duy của trẻ, nhận biết khiếm khuyết ở một phần nào của nội dung để có biện pháp phù hợp

- Theo nội dung sách giáo khoa, xác định mục tiêu cụ thể cho từng bài

- Từ mục tiêu và nội dung sách giáo khoa thiết kế các hoạt động dạy học, mỗi hoạt động dạy học phải xác định được đạt mục tiêu, phát triển năng lực nào cho học sinh, mỗi hoạt động dạy học giáo viên phải thiết kế và lựa chọn sử dụng các phương pháp và hình thức dạy học nào cho phù hợp, trong mỗi phương pháp

ấy giáo viên sử dụng kỹ thuật, hình thức đánh giá nhận xét như thế nào nhằm phát triển năng lực học sinh

Việc 2.1 Chuẩn bị cho việc lập kế hoạch dạy học

- Kế hoạch dạy học không phải là giáo án mẫu có thể dùng chung cho mọi giáo viên

- Giáo viên thật sự tâm huyết, cầu tiến, đổi mới Kế hoạch dạy học ở từng bài nên có một phần ghi những kinh nghiệm thành công, những nội dung cần điều chỉnh sau khi dạy hoc cũng như ghi các nhận xét với những học sinh nhằm làm cơ sở cho việc nhận xét đánh giá thường xuyên theo Thông tư 22 và là cơ

sở, căn cứ khi viết sáng kiến kinh nghiệm

- Nói chung, kế hoạch dạy- học toán ghi lại cách tổ chức, hướng dẫn cho học sinh học trong một tiết dạy cụ thể, không phải là bài soạn nội dung để truyền thụ đến học sinh

Việc 2.2 Kế hoạch dạy học cần chỉ rõ vai trò, mối tương tác giữa Giáo viên – Học sinh trong tiết dạy

Vậy Kế hoạch dạy-học cần thể hiện điều gì?

Thể hiện rõ mục tiêu bài dạy:

- Kiến thức cơ bản

- Kĩ năng cơ bản

- Yêu cầu giáo dục phát triển

- Các Phẩm chất, năng lực được hình thành và phát triển

- Về cơ bản, nội dung, chương trình, mục tiêu dạy học có yêu cầu đáp ứng 2 nhiệm vụ: Phổ cập cho các đối tượng học sinh trong lớp và phát triển cho các học sinh cao hơn

- Mục tiêu bài dạy thể hiện rõ tính phù hợp cho nhiều đối tượng

Cấu trúc chung của các hoạt động dạy-học Toán Hoạt động 1: Hoạt động Khởi động, trải nghiệm kết nối

- Tổ chức, thiết lập môi trường làm việc, quan trọng là chuẩn bị tâm thế,

tư thế cho học sinh bắt đầu học toán

- Tổ chức kiểm tra, có thể tái hiện kiến thức cũ đã học hoặc lồng ghép tùy giáo viên; đánh giá nhiệm vụ học tập (tổng quát, toàn diện, không chỉ thiên về kiến thức, kĩ năng cơ bản)

- Tổ chức kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

- Giáo viên chuẩn bị đồ dùng dạy học, bảng lớp, giới thiệu bài học mới

Hoạt động 2: Khám phá, hình thành kiến thưc mới

- Giúp học sinh khám phá nội dung kiến thức mới và cơ bản

- Ở hoạt động này, giáo viên lên kế hoạch đầy đủ, bao gồm: tiến trình các bước dạy, phương pháp chủ yếu, hoạt động của Thầy và Trò, sử dụng các phương tiện, công cụ dạy học; hệ thống lệnh điều hành các hoạt động, …

Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập cơ bản

- Mục đích chủ yếu là tạo sự nối kết giữa kiến thức vừa khám phá với luyện tập đơn giản

- Ở hoạt động này, giáo viên chỉ cần nêu các lệnh điều hành:

+ Nêu nhiệm vụ tổng quát

+ Yêu cầu cần thực hiện

Hoạt động 4: Hoạt động luyện tập thực hành

- Mục đích chủ yếu là giúp học sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng đã nắm bắt ở hoạt động 2, 3 vào những nội dung luyện tập, những tình huống khác nhau

Mỗi hoạt động có lưu ý về tổ chức nhận xét, rút kinh nghiệm, củng cố, nêu giải pháp khắc phục

Việc 3 Tổ chức thực hiện

Trong quá trình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học phải chú trọng

tạo điều kiện tốt nhất cho giáo viên cả về thời gian lẫn vật chất để giáo viên yên tâm thực hiện

Giáo viên được đầu tư cơ cở vật chất tốt nhất để phục vụ cho tiết học

Việc 4 Đánh giá

Đối với cán bộ quản lý, đòi hỏi trình độ, năng lực được nâng lên để có thể quản lí, chỉ đạo, giám sát, kiểm tra, đánh giá tất cả các yếu tố từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, đến sách giáo khoa, tài liệu

hướng dẫn, đánh giá kết quả học tập nhằm xác định được mức độ tiến bộ của học sinh sau một tiết học; cán bộ quản lý cần phải biết huy động mọi nguồn lực

để đảm bảo các điều kiện nâng cao chất lượng hoạt động dạy học của nhà trường

+ Phân công tổ trưởng lên kế hoạch tổ, sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học,…theo định hướng phát triển năng lực của học sinh

+ Đối với giáo viên khi soạn bài lưu ý phản ánh đánh giá kết quả học tập của học sinh thông qua hoạt động quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập của học sinh; hoạt động hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét định tính hoặc định năng lực của học sinh trong quá trình học môn Toán Từ

đó rút kinh nghiệm, điều chỉnh hoạt động dạy học ngay trong quá tình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học

2.2 Giải pháp thứ hai

Các năng lực cần phát triển học cho sinh thông qua

phương pháp dạy học tích cực

Vậy hiểu thế nào là phương pháp dạy học tích cực?

Phương pháp dạy học tích cực là một phương pháp dạy học toán mà ở đó người giáo viên sử dụng kết hợp một nhóm phương pháp giáo dục và dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của người học đồng thời chống lại thói quen học tập thụ động của người học nhằm truyền cảm hứng học tập cho học sinh Người giáo viên giỏi là người truyền được cảm hứng học tập cho học sinh

Học sinh được truyền cảm hứng học tập trong giờ học

Các biểu hiện tích cực trong học toán gồm:

- Học sinh hăng hái phát biểu ý kiến;

- Muốn tìm lời giải khác với lời giải của cô và của bạn;

- Không bằng lòng với một

cách giải quyết duy nhất;

- Thường xuyên thắc mắc,

đặt ra câu hỏi và đòi hỏi

được giải đáp, hay chia sẻ

suy nghĩ với bạn, thầy cô

- Thường hay ngơ ngác trên

lớp và suy nghĩ về vấn đề

liên quan - Học sinh tự giác,

chủ động làm bài-tự học, trao đổi nhận xét bài cho bạn -hợp tác

2.2.1 Năng lực được phát triển từ phương pháp trực quan

Là một phương pháp dạy học toán mà ở đó người giáo viên làm cho học sinh nắm được tri thức kĩ năng của môn toán dựa trên các hoạt động quan sát trực tiếp của trẻ đối với các hiện tượng, các sự vật cụ thể có ở đời sống xung quanh trẻ Khi sử dụng phương pháp trực quan cần lưu ý đồ dùng trực quan phải đẹp, sặc sỡ, rực rỡ Đồ dùng trực quan phải phong phú đa dạng

- Dạy số 5 là đưa 5 con thỏ liền

một lúc, không được đưa ra từng con

một

- Khi dạy hình thành phép cộng

cho học sinh lớp 1 các vật dụng phải

các vật di chuyển được như con gà,

con thỏ, con chim.… vì phép cộng là

phép hợp của 2 vật di chuyển được lại

với nhau

- Không sử dụng các đồ vật vô tri vô giác như bông hoa, cái kẹo, cái ô…

- Tăng cường đưa trẻ vào quan sát thực tiễn

Học sinh thực hành nhận biết các góc

- Cho trẻ tham gia vào thao tác đồ dùng trực quan