sáng kiến kinh nghiệm dự thi THPT 01

Ý tưởng tổ chức hoạt động luyện tập, vận dụng Mỗi ý tưởng đưa ra đều đi kèm những hướng dẫn chi tiết và cụ thể để giáo viên có thể hiểu được mục đích của hoạt động, những điều cần chuẩn

1

I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

Quá trình chuyển sang cách phương pháp dạy học tích cực hướng đến việc phát triển năng lực học sinh, khiến các thầy cô giáo phải chú ý đến việc tổ chức các hoạt động dạy học nhiều hơn là giảng bài và thuyết trình Bên cạnh đó, những áp lực của công việc khiến các giáo viên không có đủ thời gian để suy ngẫm và liên tục sáng tạo những ý tưởng mới Làm sao để có được những hoạt động dạy học thú

vị, hấp dẫn cho mỗi bài học Làm sao để những ý tưởng mới, sáng tạo có thể đến được với lớp học Đó là điều mà các thầy cô giáo đều mong muốn và đang cảm

thấy băn khoăn, trăn trở Vì vậy chúng tôi đã viết đề tài “Ý tưởng tổ chức các hoạt động dạy học sáng tạo theo định hướng phát triển năng lực” nhằm cung cấp các ý

tưởng sáng tạo để tổ chức các hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực Đề tài gồm ba nội dung chính, là gợi ý cho các hoạt động theo tiến trình của một giờ học:

1 Ý tưởng tổ chức tình huống xuất phát

2 Ý tưởng tổ chức hoạt động hình thành kiến thức mới

3 Ý tưởng tổ chức hoạt động luyện tập, vận dụng Mỗi ý tưởng đưa ra đều đi kèm những hướng dẫn chi tiết và cụ thể để giáo viên có thể hiểu được mục đích của hoạt động, những điều cần chuẩn bị, cách thức

tổ chức hoạt động, lưu ý và các hoạt động mở rộng kèm theo Điểm đặc biệt của đề tài này còn nằm ở chỗ cố gắng xây dựng và lựa chọn các hoạt động dạy học có thể

áp dụng được trên phạm vi rộng ở cả ba cấp học và với tất cả các môn học Những

ý tưởng có trong đề tài sẽ là cẩm nang cần thiết và hữu ích đối với những người mới bắt đầu công việc giảng dạy, cũng như các thầy cô giáo đang thay đổi phương pháp giảng dạy Tài liệu cũng sẽ là cơ sở để các thầy cô có thể sáng tạo thêm những

ý tưởng mới cho các tiết dự giờ, chuyên đề hay đơn giản hơn là trong mỗi bài giảng trên lớp

II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI CÓ SÁNG KIẾN

Trước khi có sáng kiến, giáo viên đã vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực, đổi mới hình thức tổ chức dạy học, kiểm tra đánh giá, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, tuy nhiên hiệu quả mang lại chưa cao Cần thiết phải lựa chọn phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học, phù hợp, hiệu quả cao hơn để phát huy tối đa năng lực của học sinh

1 Phương pháp dạy học

Giáo viên sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống, đồng thời kết hợp một số phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực nhưng việc vận dụng chưa mang lại hiệu quả cao

Khi dạy giáo viên đã vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực: dạy học theo nhóm nhỏ, sử dụng kĩ thuật động não, phương pháp đàm thoại gợi mở, phương pháp đóng vai… Các phương pháp này, bước đầu đã tạo hứng thú cho học

2

sinh và phát triển một số năng lực của học sinh Tuy nhiên còn nhiều năng lực của học sinh chưa được kích thích phát triển Đặc biệt, trong các giờ học, giáo viên vẫn đóng vai trò là người truyền thụ kiến thức, là trung tâm của quá trình dạy học; học sinh chủ yếu lắng nghe, tiếp thu thụ động các kiến thức được quy định sẵn, ít được thể hiện các năng lực của bản thân

Vì vậy, cần thiết phải lựa chọn những phương pháp hiệu quả hơn để phát huy đầy đủ năng lực của học sinh

2 Phương tiện dạy học

Trong quá trình dạy học, giáo viên đã biết khai thác tốt kênh hình và kênh chữ sách giáo khoa Đồng thời sử dụng các phương tiện công nghệ thông tin, chủ yếu là Powerpoint, sử dụng các video minh họa… để tăng tính trực quan, kích thích

tư duy học sinh Tuy nhiên, học sinh mới chỉ dừng lại ở quan sát và tư duy Việc dạy học sẽ hiệu quả hơn nếu học sinh được trực tiếp trải nghiệm các ứng dụng công nghệ thông tin Trang bị về công nghệ thông tin là một hành trang quan trọng cho

sự phát triển sau này của học sinh

3 Kiểm tra đánh giá

Giáo viên mới chỉ chú trọng kiểm tra kiến thức lý thuyết của học sinh bằng hình thức kiểm tra viết (tự luận, trắc nghiệm hoặc cả tự luận và trắc nghiệm) với các câu hỏi yêu cầu học sinh tái hiện kiến thức Các câu hỏi này ít gắn với thực tiễn Việc kiểm tra, đánh giá trong quá trình tổ chức dạy học và đánh giá các kĩ năng mà học sinh đạt được trong quá trình học tập chưa được quan tâm Giáo viên đánh giá kết quả học sinh thông qua điểm số Điều này đã dẫn tới tình trạng học thụ động trong học sinh Học sinh chỉ quan tâm, học thuộc lòng lý thuyết mà giáo viên cung cấp để đạt điểm số cao trong khi bản thân có thể không hiểu nội dung

đó Từ đó, kết quả kiểm tra đánh giá bị sai lệch

Trong các buổi đánh giá, giáo viên là người đánh giá duy nhất Học sinh không tham gia tự đánh giá và đánh giá các bạn học khác Các bài kiểm tra đôi khi còn mang nặng tính chủ quan của giáo viên, thiếu chính xác, khách quan, công bằng Giáo viên cần phải tạo cơ hội để học sinh tự nhìn nhận đánh giá bản thân, đánh giá học sinh khác để tìm ra cái mình đã đạt được, những điều còn thiếu sót từ

đó phát huy các năng lực bản thân

4 Về kết quả học tập của học sinh

- Thái độ học tập của học sinh

Còn nhiều học sinh chưa hứng thú trong các giờ học, biểu hiện: có nhiều học sinh chỉ lắng nghe các kiến thức, thụ động ghi chép; không có sự hào hứng; không thắc mắc, đặt câu hỏi, cả đối với những nội dung chưa hiểu rõ; học sinh không tích cực tham gia xây dựng bài học trên lớp… Về nhà, không tìm hiểu kiến thức liên quan, làm bài tập chống đối

III GIẢI PHÁP

4

CHƯƠNG I:

Ý TƯỞNG TỔ CHỨC TÌNH HUỐNG XUẤT PHÁT 1.1 Lưu ý chung

Điều cốt yếu nhất khi tổ chức tình huống xuất phát là phải thu hút được sự

“tập trung” và “chú ý”, là hai trạng thái tâm lý cần thiết cho quá trình học tập Những ý tưởng hoạt động đó không đơn giản là một trò chơi để giúp học sinh cảm thấy hứng thú mà còn phải kích thích sự suy ngẫm, liên tưởng với bài học và là những bước trải nghiệm đầu tiên trong tiết học

- Để thực hiện các hoạt động khởi động một cách hiệu quả nhất, chúng ta cần lưu ý một số điểm sau:

+ Lựa chọn các hoạt động phù hợp với đặc điểm của lớp học và nội dung bài học

+ Luôn có phương án dự phòng khi học sinh không hợp tác cùng giáo viên+ Có sự kỳ vọng cao ở học sinh, không nên chỉ coi đây là một trò chơi giải trí đơn thuần

+ Cần có sự chuẩn bị để dẫn vào bài mới sao cho hợp lý mà không bị gẫy hoạt động

- Về phương pháp tổ chức các tình huống xuất phát, các thầy cô có thể thực hiện theo các bước sau:

+ Tập trung chú ý của học sinh

+ Đứng trước lớp đưa hướng dẫn (không đứng ở giữa lớp), các khẩu lệnh phải chắc chắn, có sức ảnh hưởng đến học sinh

+ Đưa hướng dẫn hoạt động rõ ràng (Ai làm gì? Ở đâu? Làm như thế nào? Dựa vào cái gì để thực hiện? Trả lại sản phẩm gì? Yêu cầu về sản phẩm)

+ Làm nháp rồi mới làm thật (nếu khởi động dưới hình thức thi giữa các đội)

+ Bình tĩnh làm lại nếu như làm sai

1.2 Các ý tưởng tổ chức tình huống xuất phát

1.2.1 Chuyển phát nhanh

Đây là hoạt động khởi động thú vị dành cho giáo viên khi bắt đầu tiết học, đồng thời nhằm khuyến khích học sinh suy nghĩ sâu hơn về nội dung của bài học và ôn tập lại kiến thức cũ

- Mục đích

+ Giúp học sinh ôn lại những kiến thức đã được học ở buổi trước

+ Rèn luyện khả năng phản ứng nhanh

+ Tăng tính bất ngờ và ngẫu nhiên

+ Buộc tất cả học sinh đều phải tập trung suy nghĩ

- Chuẩn bị

+ 1 chiếc hộp nhỏ

5

+ 10 – 20 câu hỏi có liên quan đến bài học

+ 3 – 5 bài hát/ đoạn nhạc mà học sinh thích

- Các bước thực hiện

+ Chọn 1 hộp có chứa các câu hỏi liên quan đến chủ đề bài học

+ Giáo viên mở to một đoạn nhạc, hoặc một bài hát (có thể tìm các bài hát có

liên quan đến nội dung bài học đồng thời học sinh phải luân chuyển chiếc hộp đó

theo thứ tự

+ Giáo viên cho nhạc dừng lại ở một thời điểm bất kỳ, chiếc hộp ở vị trí của học sinh nào thì học sinh đó phải chọn một câu hỏi trong hộp và đưa ra câu trả lời + Nếu học sinh không trả lời được, có thể nhờ sự trợ giúp

Khi dạy bài 9 – Nhật Bản tiết 1 (địa lí lớp 11)

+ Giáo viên chuẩn bị các câu hỏi cho tình huống xuất phát như sau (có thể kết hợp sử dụng powerpoint và máy chiếu

Câu 1: Trong các lá cờ sau, lá cờ nào được gọi là “cờ Mặt Trời”?

Câu 2: Đây là ngọn núi lửa nào? Vẻ đẹp hùng vĩ của nó đã trở thành biểu tượng

của một quốc gia Ngọn núi này đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới

Câu 3: Đây là hiện tượng tự nhiên nào?

- Nó có thể hình thành do động đất hoặc núi lửa phun trào dưới đáy biển

- Nó thường cao từ 20 – 40m, di chuyển với vận tốc rất nhanh, từ 400 – 800km/h

- Trước khi nó xuất hiện, nước biển thường sủi bọt, hoặc có mùi trứng thối, hoặc nước biển lùi rất xa bờ

6

Câu 4: Hiện tượng trong dân số, tỉ lệ người trên độ tuổi lao động rất cao, chiếm

trên 15%, còn tỉ lệ người dưới tuổi lao động rất thấp, dưới 25%, được gọi là gì?

Câu 5: Quốc gia nào trên thế giới mà tên gọi của nó có nghĩa là “Mặt Trời mọc”?

+ Giáo viên chuẩn bị một số bài hát tiếng Nhật nổi tiếng

+ Giáo viên bật nhạc và cho HS lần lượt chuyển một cây bút Khi nhạc dừng giáo viên đưa câu hỏi trên màn hình và yêu cầu HS trả lời Cứ tiếp tục cho đến khi hết câu hỏi sau đó giáo viên dẫn HS vào bài học mới

1.2.2 Đánh bại giáo viên

- Mục đích:

+ Kích thích học sinh tham gia tích cực hơn vào các hoạt động

+ Tạo cảm giác cạnh tranh, thử thách học sinh

+ Giúp học sinh thực sự làm chủ và chiếm lĩnh kiến thức khi trở thành người

ra đề, đặt câu hỏi và tạo nên các thử thách cho giáo viên

- Chuẩn bị: Bảng, bút, giấy trắng, hộp câu hỏi

- Các bước thực hiện:

Bước 1: Giáo viên và học sinh cùng chuẩn bị các câu hỏi liên quan đến nội dung bài học, sau đó cùng bỏ vào trong một chiếc hộp

Bước 2: Đặt giới hạn thời gian (ví dụ 3 phút)

Bước 3: Học sinh và giáo viên sẽ cùng trả lời các câu hỏi/ làm các bài tập trong hộp

Bước 4: Giáo viên phải tự mình đưa ra câu trả lời, còn học sinh được phép hỗ trợ, giúp đỡ nhau

Bước 5: Tổng kết và cùng đưa phản hồi về những câu trả lời

Học sinh rất hứng thú với trò chơi này vì chúng có cảm giác cạnh tranh với giáo viên, cả hai bên cũng đưa ra những câu hỏi mang tính thử thách

+ Giáo viên có thể tổ chức giữa các lớp với cùng một chủ đề/ bài dạy

+ Chia học sinh theo các nhóm và thi đấu cùng nhau

- Mục đích

+ Học sinh tham gia tích cực hơn vào việc trả lời các câu hỏi

+ Học sinh nhận được sự trợ giúp

- Chuẩn bị

+ Powerpoint mẫu của trò chơi này

+ Giáo viên cần chuẩn bị các câu hỏi và 4 đáp án A, B, C, D cho mỗi câu hỏi + Phần thưởng cho người chơi xuất sắc

- Hướng dẫn thực hiện

+ Học sinh có thể chơi cá nhân hoặc theo nhóm

+ Bắt đầu trò chơi và nhấp vào các câu hỏi theo thứ tự

+ Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi

+ Nếu trả lời đúng học sinh sẽ được trả lời các câu hỏi tiếp theo và phần thưởng

sẽ tăng lên Nếu trả lời sai, học sinh phải dừng lại

+ Học sinh sẽ nhận được quyền trợ giúp bất cứ khi nào

+ Khi câu trả lời đúng được chọn, một slide mới xuất hiện, và chuyển tiếp sang câu hỏi mới

- Lưu ý

+ Những học sinh còn lại sẽ làm công việc hỗ trợ giáo viên để kiểm soát các người chơi còn lại

- Ví dụ: trò chơi “Ai là triệu phú”, chủ đề Halloween, môn tiếng Anh

9

1 2

3 4

5 6

10

7 8

9 10

11 12

11

12

14

1.2.4 Trò chơi hẹn hò

Đây là trò chơi khởi động khá thú vị, thu hút được sự tham gia của nhiều học sinh, giúp kiểm tra được nội dung kiến thức đa dạng, đồng thời kích thích học sinh tương tác trong lớp học

+ Các tờ giấy note hoặc tấm thẻ

+ Lớp học được bố trí với khoảng không giang rộng rãi để học sinh có thể

15

1.2.5 Trò chơi Taboo (Ta- bu)

Đây là trò chơi đoán từ dựa trên việc đưa ra các gợi ý nhưng không được nhắc đến các “từ cấm” trên thẻ Hoạt động này nhằm mục tiêu phát triển khả năng ghi nhớ và giải thích khái niệm của học sinh

- Mục đích

+ Giúp học sinh rèn luyện kĩ năng diễn đạt nói, giải thích vấn đề

+ Giúp học sinh làm chủ được các thuật ngữ của bài học

+ Là một hoạt động khá hấp dẫn, thú vị và mang tính thử thách đối với học sinh

+ Học sinh sẽ chọn một tấm thẻ chưa thuật ngữ trong hộp

+ Học sinh phải mô tả thuật ngữ cho các thành viên khác trong lớp để mọi người có thể đoán được thuật ngữ mà không sử dụng từ đã viết trên tấm thẻ

+ Học sinh sau đó có thể ghi lại từ mà chúng đoán lên bảng hoặc giơ tay xin trả lời từ khóa

+ Đặt giới hạn thời gian để thúc đẩy học sinh tham gia và tăng tính thử thách

- Ví dụ: Một số thẻ thuật ngữ liên quan đến châu Phi (Bài: Một số vấn đề của

châu Phi – Địa lí lớp 11)

- Tuổi thọ thấp

16

1.2.6 Trò chơi dừng xe buýt (Stop the bus)

Dừng xe buýt là một trò chơi từ vựng đơn giản và thú vị cho mọi cấp độ hoặc nhóm tuổi Trò chơi này khá thú vị và có thể áp dụng trong phần khởi động tiết học

- Mục đích

+ Rèn kỹ năng thực hành: Mở rộng vốn từ vựng, động não và suy nghĩ nhanh + Tạo nên sự cạnh tranh giữa các nhóm

- Chuẩn bị

+ Thời gian hoạt động: 5 - 10 phút

+ Tài liệu cần thiết: Một mảnh giấy cho mỗi đội để viết các từ vựng

- Hướng dẫn thực hiện

+ Xếp lớp thành các nhóm hoặc các cặp đôi

+ Mỗi nhóm sẽ nhận một chủ đề Ví dụ có thể được sử dụng là: trái cây, động vật, thành phố, đất nước, người nổi tiếng, thương hiệu, thời trang, danh từ, + Bạn có thể phân chia theo các chủ đề trong bài học của bạn

+ Giáo viên viết một chữ cái bất kì lên bảng Ví dụ: B

+ Sau đó, các đội phải viết, càng nhanh càng tốt các từ theo từng chủ đề có bắt đầu bằng chữ B trên mảnh giấy của họ

- Ví dụ: với chữ B, học sinh sẽ viết tìm các từ theo từng chủ đề và viết lên

mảnh giấy như sau:

Trái cây: Bàng

Quốc gia: Bun-ga-ri

Danh từ: Ban công

Động từ: Bắn

Thương hiệu: Bphone

+ Khi họ đã viết được hết các từ cho tất cả các chủ đề, học sinh sẽ hô to

“STOP THE BUS” hoặc “Dừng xe buýt!”

+ Sau đó, giáo viên có thể kiểm tra câu trả lời của học sinh, cho học sinh giải thích nghĩa của các từ (Và cho điểm)

- Mẫu phiếu dùng trong trò chơi:

+ Đặt giới hạn thời gian cho hoạt động

+ Có thể cân nhắc cho học sinh làm việc cá nhân hoặc theo cặp đôi

+ Giáo viên in các phiếu, photo và phát cho học sinh vào đầu tiết học

+ Chia lớp thành các nhóm hoặc cho học sinh làm việc cá nhân (tùy từng lớp học cụ thể)

+ Để đảm bảo yếu tố công bằng, yêu cầu học sinh úp phiếu xuống, khi có hiệu lệnh của giáo viên học sinh mới được bắt đầu làm

+ Đặt giới hạn thời gian 4 – 5 phút cho học sinh

- Mở rộng: Giáo viên có thể nâng cao mức độ tư duy của trò chơi tìm từ bằng cách:

+ Học sinh phải tự tìm kiếm các từ khóa mà không có các từ gợi ý sẵn ở phía dưới

+ Yêu cầu học sinh giải thích nghĩa của các từ

+ Kết nối các từ khóa lại thành một câu chuyện/ đoạn văn

+ Biến thể của trò chơi này là các hoạt động giải ô chữ theo các cột và các hàng

18

- Ví dụ: Cho ô chữ tiếng Anh và yêu cầu HS tìm các từ có trong ô chữ

1.2.8 Trò chơi “cô nói”

- Các bước thực hiện

+ Giáo viên sẽ đứng trước lớp để thực hiện và mô tả một hành động được

mở đầu bằng câu “Cô/ Thầy nói …”

+ Học sinh bắt chước lại hành động của giáo viên sau mỗi câu nói đó

+ Khi giáo viên nêu ra một hành động mà không có lời nói đầu “Cô nói ”

mà học sinh nào làm theo sẽ bị loại

+ Tiếp tục chơi cho đến khi chỉ còn một người chiến thắng

+ Một hoạt động tuyệt vời thúc đẩy sự hợp tác, hiểu ý nhau và tạo nên sự sôi nổi cho lớp học

sự kết hợp của các quan điểm dạy học, các kĩ thuật dạy học và khả năng nhận thức của học sinh

Trong quá trình soạn giáo án, xây dựng các kế hoạch giảng dạy, giáo viên luôn cố gắng tìm kiếm các ý tưởng sáng tạo để tạo nên sự hấp dẫn, lôi cuốn học sinh tham gia Trong phần này, chúng tôi chia sẻ các ý tưởng dạy học tích cực Mỗi hoạt động được đưa ra dựa trên nền tảng nhận thức của học sinh, dựa trên những

cơ sở để hình thành nên các kỹ năng, phù hợp với sở thích và phong cách của các đối tượng học sinh khác nhau

Trong quá trình thực hiện, để đảm bảo các hoạt động dạy học có thể đạt được hiệu quả cần lưu ý một số điểm sau:

+ Đưa hướng dẫn chi tiết và cụ thể, để học sinh hiểu chính xác các bước thực hiện nhiệm vụ

+ Giáo viên cần có thang đo sự thành công, và các tiêu chí đánh giá cho mỗi hoạt động

+ Các hoạt động cần được thiết kế theo mạch logic của nội dung và logic hình thức hoạt động, đảm bảo tính liên kết

+ Sau mỗi hoạt động giáo viên cần dành thời gian để đưa ra phản hồi về mức

độ hoàn thành nhiệm vụ, những lỗi sai cần chỉnh sửa

+ Học sinh nên có một khoảng lặng để suy ngẫm về những điều đã học

2.2 Các ý tưởng tổ chức hoạt động hình thành kiến thức mới

2.2.1 Timeline và sơ đồ hóa

Việc sơ đồ hóa và Timeline đi kèm với việc sử dụng các hình ảnh, sắp xếp các sự kiện theo thứ tự, lựa chọn các thuật ngữ, từ khóa buộc học sinh phải đọc văn bản, tài liệu đồng thời phải có quá trình phân tích, sắp xếp các dữ liệu

Đây là bước khởi đầu để học sinh nắm được nội dung bài học, trước khi tiến hành các hoạt động ở mức độ cao hơn ở cấp độ vận dụng và sáng tạo

- Mục đích

+ Việc thiết kế timeline hoặc sơ đồ hóa giúp học sinh biểu hiện các kiến thức dưới dạng các sơ đồ, biểu đồ

+ Là công cụ, giúp học sinh đọc có mục đích, có định hướng

+ Nó là sự kết hợp của tư duy ngôn ngữ và tư duy hình ảnh, không gian

+ Yêu cầu học sinh có các hình ảnh minh họa hoặc màu sắc trang trí

+ Học sinh thuyết trình dựa trên timeline hoặc các sơ đồ kiến thức đã thực hiện

- Lưu ý

+ Giáo viên cần giúp học sinh nhận ra đâu là sự kiện chính, ý tưởng chính cũng như mối quan hệ giữa các ý, các sự kiện để đưa vào các timeline hoặc sơ đồ

+ Tránh việc chép lại toàn bộ nội dung sự kiện/ thông tin

+ Tránh sự phân tán, mất quá nhiều thời gian Không cần thiết phải tập trung quá nhiều vào phần tô màu và trang trí

+ Giáo viên cần hướng dẫn học sinh các kỹ thuật của việc lựa chọn loại sơ

đồ, cũng như cách biểu hiện thông tin dưới dạng sơ đồ hóa

- Ví dụ: Một số mẫu thiết kế timline:

2.2.2 Sơ đồ tư duy

21

Sơ đồ tư duy còn gọi là bản đồ tư duy, lược đồ tư duy,… là hình thức ghi chép nhằm tìm tòi, đào sâu, mở rộng một ý tưởng, hệ thống hóa một chủ đề hay một mạch kiến thức,… bằng cách kết hợp việc sử dụng đồng thời hình ảnh, đường nét, màu sắc, chữ viết với sự tư duy tích cực

+ Yêu cầu học sinh đọc nội dung sách giáo khoa/ tài liệu/ văn bản

+ Chia học sinh thành các nhóm/ làm việc cá nhân, tóm tắt lại nội dung bằng

sơ đồ tư duy theo các cách khác nhau

+ Giáo viên có thể cho học sinh thuyết trình hoặc dùng kỹ thuật phòng tranh,

để học sinh di chuyển và chấm chéo lẫn nhau

tư duy của việc lập sơ đồ

+ Giáo viên phải đặt ra yêu cầu cao về việc nhận ra mối quan hệ giữa các sự kiện, các thuật ngữ, giữa ý chính và ý phụ thuộc

- Ví dụ: Một số sơ đồ tư duy