Vai trò của phụ nữ thọ xuân (thanh hóa) trong xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở

chí cộng sản và cả trang web về phụ nữ trên mạng internet đề cập đến nhiềulĩnh vực xung quanh người phụ nữ.Song, chưa có một đề tài nào nghiên cứu một cách có hệ thống về vai trò củangườ

Trờng đại học vinh

Khoa giáo dục chính trị

NghÖ An 2012–

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp với đề tài “Vai trò của phụ nữ

Thọ Xuân trong xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở” Ngoài sự nổ lực cố

gắng của bản, thân để thực hiện đề tài này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ củahội đồng khoa học khoa Giáo dục Chính trị, các thầy cô giáo bộ môn: Chủnghĩa xã hội khoa học, các cơ quan, phòng ban của huyện Thọ Xuân, các bạnsinh viên của lớp 49A đã giúp đỡ trong việc tìm tài liệu và đặc biệt nhất là sựhướng dẫn nhiệt tình của thầy giáo: Ths Phan Văn Bình

Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, em xin được chân thành gửi lời cảm ơn tớithầy giáo- Ths Phan Văn Bình người đã trực tiếp hướng dẫn em trong suốtquátrình nghiên cứu khóa luận

Sinh viên

Lê Thị Thắm

MỤC LỤC

Trang

Trờng đại học vinh 1

MỘT SỐ TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

CNH – HĐH : Công nghiệp hoá- Hiện đại hoáKHKT : Khoa học kĩ thuật

VACR : Vườn ao chuồng rừng

CLB : Câu lạc bộ

LHPN : Liên hiệp phụ nữ

VHXH : Văn hoá xã hội

UBND : Ủy ban nhân dân

HĐND : Hội đồng nhân dân

TDTT : Thể dục thể thao

CNXH : Chủ nghĩa xã hội

CHXHCNVN : Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt NamCMKHCN : Cách mạng khoa học công nghệ

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong xu thế phát triển của thời đại ngày nay con người được đặt ở một

vị trí cực kì quan trọng, con người vừa là động lực, con người vừa là mục tiêucủa mọi hoạt động kinh tế- xã hội Song song với sự đổi mới về kinh tế, chínhtrị thì hoạt động văn hoá mặc nhiên trở thành hoạt động thiết yếu, là đối tượngkhông thể thiếu của công cuộc đổi mới Hay nói cách khác, nếu hoạt độngkinh tế đáp ứng những nhu cầu vật chất cho sự tồn tại và phát triển của conngười; thì hoạt động văn hoá đáp ứng những nhu cầu tinh thần, tạo điều kiệncho con người thực sự trở thành “con người” Sự thiếu thốn về vật chất dễ làmtha hoá con người, nhưng sự thấp kém về trí tuệ, sự trống rỗng về tâm hồn, sự

“ô nhiễm” bầu không khí tinh thần của xã hội dễ tạo nên sự thoái hoá của xãhội ở mỗi con người Vấn đề xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở lành mạnh,tiến bộ là tiêu chí quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng nền văn hoátiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc Nhiệm vụ đó đang đòi hỏi sức mạnh củatoàn Đảng, toàn dân, trong đó không thể không kể đến vai trò của hơn mộtnửa xã hội- vai trò của người phụ nữ

Trong tổ chức xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở, phụ nữ là một lựclượng đông đảo trong xã hội, là nhân tố quan trọng góp phần làm nên thắnglợi trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” Dù ởgiai doạn lịch sử nào, vai trò của người phụ nữ luôn được khẳng định Ngàynay, vai trò của người phụ nữ không chỉ bó hẹp trong khuôn khổ gia đình, mà

nó ( còn) ngày càng vươn xa hơn ngoài xã hội và cũng chính vì thế ngày càngkhẳng định được vai trò rất quan trọng của người phụ nữ Việt Nam

Trong công cuộc đổi mới đất nước thì vai trò, vị trí của người phụ nữViệt Nam ngày càng được khẳng định và phát huy trên mọi lĩnh vực của đờisống xã hội Đặc biệt đối với một huyện đang phát triển như Thọ Xuân thì

việc huy động sức mạnh của toàn dân, trong đó có lực lượng đông đảo làphụ nữ, là việc làm có ý nghĩa quan trọng và hết sức cần thiết trong giaiđoạn hiện nay.

Xây dựng đời sống văn hóa cơ sở nhằm tạo điều kiện cho con người, xãhội phát triển toàn diện Huyện Thọ Xuân đã chú trọng tới việc xây dựng đờisống văn hóa cơ sở, huy động tối đa tất cả các lực lượng xã hội đóng góp côngsức vào việc xây dựng đời sống văn hóa cơ sở Đặc biệt, trong công tác chỉ đạocác cơ quan, ban ngành, các tổ chức đã chú trọng tới vai trò của phụ nữ Tuynhiên, trong thời gian qua, việc nhìn nhận và tạo điều kiện cho phụ nữ phát huyvai trò của mình trong trong lĩnh vực xây dựng đời sống văn hoá cơ sở ở ThọXuân còn mang tính hình thức, hiệu quả vẫn chưa cao… Vấn đề này đang đòihỏi sự quan tâm đặc biệt của nhân dân các cấp, các ngành ở địa phương Gópphần khắc phục những hạn chế về vấn đề xây dựng đời sống ở cơ sở tôi mạnh

dạn chọn đề tài “Vai trò của phụ nữ Thọ Xuân (Thanh Hóa) trong xây dựng

đời sống văn hoá ở cơ sở” làm khoá luận tốt nghiệp của mình.

2 Tình hình nghiên cứu đề tài.

Từ xưa tới nay, phụ nữ luôn là đề tài bàn bạc, nghiên cứu của xã hội

Do đó, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về chân dung người phụ nữ, họkhám phá, nghiên cứu về người phụ nữ ở nhiều góc độ, nhiều lĩnh vực khácnhau Chẳng hạn như về vai trò của phụ nữ trong gia đình: có đề tài “Gia đìnhViệt Nam và vai trò của phụ nữ trong giai đoạn hiện nay” của TS Dương ThịMinh, Lê Thị Lan ; đề tài “Gia đình văn hóa và vai trò phụ nữ ở gia đìnhtrong giai đoạn hiện nay” ( chủ tịch hội phụ nữ huyện Thọ Xuân), đề tài “Vaitrò của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình mới ở Can Lộc Hà Tĩnh”(khoáluận tốt nghiệp của Nguyễn Thị Thuỳ Trang) Nghiên cứu về vai trò của phụ

nữ trong xây dựng đời sống văn hóa có đề tài của chị Lê Thị Vân Anh đượctôi kế thừa cho đề tài nghiên cứu của mình Ngoài ra, phụ nữ còn là trung tâmcủa hàng loạt các tạp chí, các báo: Phụ nữ Việt Nam, Thông tin phụ nữ, Tạp

chí cộng sản và cả trang web về phụ nữ trên mạng internet đề cập đến nhiềulĩnh vực xung quanh người phụ nữ.

Song, chưa có một đề tài nào nghiên cứu một cách có hệ thống về vai trò củangười phụ nữ trong xây dựng đời sống văn hoá cơ sở ở Thanh Hóa nói chung

và ở Thọ Xuân nói riêng, vì thế tôi lựa chọn thực hiện đề tài: “Vai trò của

phụ nữ Thọ Xuân ( Thanh Hoá) trong xây dựng đời sống văn hoá cơ sở”

làm khóa luận tốt nghiệp của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Dựa trên cơ sở lí luận và từ kết quả của việc khảo sát thực trạng, vai tròcủa phụ nữ Thọ Xuân trong xây dựng đời sống văn hoá cơ sở Từ đó, đề xuấtgiải pháp nhằm phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng đời sống văn hoá

cơ sở ỏ Thọ Xuân trong giai đoạn hiện nay

4 Phạm vi nghiên cứu.

Là một trong những đề tài có phạm vi nghiên cứu tương đối rộng, khoáluận này không tập trung nghiên cứu các vấn đề chi tiết về vai trò của phụ nữ

mà đề tài tập trung vào những vấn đề sau:

- Tìm hiểu về vai trò của phụ nữ trong đời sống xã hội hiện nay

- Tìm hiểu thực trạng vai trò của phụ nữ trong xây dựng đời sống vănhóa cơ sở ở Thọ Xuân hiện nay

- Kiến nghị một số giải pháp có tính khả thi nhằm thực hiện tốt hơn nữavai trò của phụ nữ Thọ Xuân trong xây dựng đời sống văn hoá lành mạnh,tiến bộ

5 Phương pháp nghiên cứu đề tài.

Để thực hiện đề tài này, trong quá trình nghiên cứu, tôi đã sử dụngphương pháp luận của Chủ Nghĩa Mác-Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, cácquan điểm của Đảng và Nhà nước về vai trò của phụ nữ và về đời sống vănhoá xã hội, đề tài còn sử dụng các phương pháp cơ bản sau:

- Phương pháp thống kê số liệu

- Phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp tài liệu.

- Phương pháp tiếp cận, phỏng vấn

6 Ý nghĩa của đề tài.

-Với đề tài khoá luận này, tôi đã cụ thể hoá hơn vai trò của phụ nữtrong lĩnh vực văn hoá ở Thọ Xuân – Thanh Hóa Nhằm khẳng định lại vàphát huy hơn nữa vai trò của phụ nữ trong xây dựng môi trường văn hoá lànhmạnh, tiến bộ ở từng địa phương, góp phần thực hiện mục tiêu chiến lược,xây dựng nền văn hoá “Tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc”,

- Đề tài đã đánh giá một cách khách quan thực trạng của việc phát huyvai trò phụ nữ Thọ Xuân trong các lĩnh vực đời sống xã hội; đặc biệt là trongxây dựng đời sống văn hoá cơ sở

- Đề tài đã đề xuất cho Hội LHPN Thọ Xuân những giải pháp để nhằmphát huy hơn nữa vai trò của chị em trong lĩnh vực xây dựng đời sống văn hoá

cơ sở ở địa phương

- Đề tài khoá luận có thể làm tài liệu tham khảo cho sinh viên chuyênnghành GDCT, cho cán bộ phụ nữ ở cơ sở trong việc tìm hiểu, nghiên cứu vềlĩnh vực này

7 Kết cấu của đề tài.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, khoá luận gồm có 2chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về vai trò của phụ nữ trong cuộc vận

động xây dựng đời sống văn hoá cơ sở

Chương 2: Thực trạng và giải pháp nhằm phát huy vai trò của phụ nữ

trong xây dựng đời sống văn hoá cơ sở ở Thọ Xuân – Thanh Hóa

B NỘI DUNG Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG CUỘC VẬN ĐỘNG XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ Ở CƠ SỞ

1.1 Vai trò của phụ nữ trong đời sống xã hội nói chung

1.1.1 Quan niệm về phụ nữ và vai trò của phụ nữ qua các giai đoạn lịch sử

1.1.1.1 Quan niệm về phụ nữ và vai trò của phụ nữ trong xã hội phong kiến

Tồn tại dưới chế độ phong kiến, người phụ nữ phải chịu đựng bao thiệtthòi bất hạnh, bị ràng buộc bởi những luật lệ hà khắc, những quan niệm khắtkhe cay nghiệt của xã hội này Tư tưởng “trọng nam khinh nữ” thể hiện rõnhất trong chế độ phong kiến Tính chất gia trưởng của người đàn ông đè nénngười phụ nữ không có quyền hành nào cả, tát cả những gì người phụ nữ cóchỉ là sự đáp ứng và im lặng Bởi vậy mà phụ nữ ở thời kỳ này không đượccoi trọng, thậm chí bị vùi dập bởi những hũ tục lạc hậu

Quan niệm hà khắc trong xã hội phong kiến đã làm cho người phụ nữphải cay đắng, ngậm ngùi và khóc thầm cho duyên tình của mình Người congái khi đến tuổi lấy chồng, không có quyền lựa chọn người mình yêu thương;phải theo sự sắp đặt của cha mẹ theo kiểu “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”, “Hôn nhân vì lợi ích kinh tế, lợi ích giai cấp” Lễ giáo phong kiến quan niệm

“nam nữ thụ thụ bất thân” nên người phụ nữ không có quyền giao kết với đànông nếu đó chưa phải là chồng mình

Trái lại với thân phận của người phụ nữ, người đàn ông xã hội này cóthể “Trai anh hùng năm thê bảy thiếp” nhưng người con gái thì chỉ là “chínhchuyên chỉ có một chồng” Như thế mới thấy được sự bất công của xã hộinày Hơn nữa, xã hội phong kiến còn có những hình phạt nặng nề cho người

phụ nữ “lỡ” có vi phạm những lễ giáo mà xã hộ đó đã quy định thì sẽ chịunhững hình phạt nặng như cạo trọc đầu, bôi vôi thả trôi sông, bị xã hội coithường và bỏ rơi

Xã hội phong kiến phụ quyền tồn tại hàng nghìn năm với những quanniệm bất công, khe khắt, những người phụ nữ khi có gia đình thì bị ràng buộcbởi “thuyết tam tòng”: “Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”.Nghĩa là khi còn nhỏ thì theo cha, lấy chồng theo chồng, chồng chết thì theocon Người phụ nữ thân phận tầm gửi, số phận và cuộc đời họ phụ thuộc vàongười chồng, người phụ nữ chỉ bó mình trong gia đình công việc đồng áng,chăm chồng nuôi con, không có vai vế nào trong xã hội

Vai trò của phụ nữ thời kỳ này có chăng cũng chỉ bó hẹp trong giađình, không được đánh giá đúng như những gì mà người phụ nữ có.Thậm chí

xã hội phong kiến còn cho rằng: “Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô” tức

“một con trai xem như có, mười con gái cũng như không”

1.1.1.2 Quan niệm của chủ nghĩa Mac-Lênin về phụ nữ.

Ngay từ thế kỷ XIX, C Mác và Ph Ăngghen – các lãnh tụ thiên tài củagiai cấp vô sản toàn thế giới – đã chỉ rõ: “Chế độ mẫu quyền bị lật đổ là sựthất bại lịch sử có tính chất toàn thế giới của giới nữ Ngay cả ở trong nhà,người đàn ông cũng nắm lấy quyền cai quản, còn người đàn bà thì bị hạ cấp,

bị nô dịch, bị biến thành nô lệ cho sự dâm đãng của đàn ông, thành một công

cụ sinh đẻ đơn thuần”; “người vợ trở thành người đầy tớ chính và không đượctham gia vào nền sản xuất xã hội”[4, 93- 115] “Tình trạng không bình quyềngiữa đôi bên, do những quan hệ xã hội trước kia để lại cho chúng ta, tuyệtnhiên không phải là nguyên nhân, mà là kết quả của việc áp bức đàn bà vềmặt kinh tế”[5; 288]

Hai ông khẳng định: “Một sự bình đẳng thực sự giữa phụ nữ và namgiới chỉ có thể trở thành hiện thực khi đã thủ tiêu được chế độ bóc lột của tưbản đối với cả hai giới và khi công việc nội trợ riêng trong gia đình đã trở

thành một nền công nghiệp xã hộiỢ[5; 198] Từ đó cho chúng ta thấy được sựbất công trong các xã hội dành cho phụ nữ, cũng từ đó mà các ông muốn nhấnmạnh cho chúng ta muốn phát huy được vai tr ̣ của phụ nữ th́ cần phải thủ tiêucác chế độ bóc lột đối với phụ nữ, dành lại quyền tự do bình đẳng cho phụ nữ.

Cũng đưa ra quan niệm về phụ nữ V.I Lênin, người thầy vĩ đại củacách mạng vô sản thế kỷ XIX Ờ XX kế thừa quan điểm của C Mác và Ph.Ăngghen, chỉ ra tình cảnh khốn khổ của nữ công nhân lao động trong các nhàmáy, công xýởng: ỘHàng triệu và hàng triệu phụ nữ trong những gia đình nhưvậy đang sống (hoặc nói đúng hơn đang bị đọa đầy) trong kiếp Ộgia nôỢ, rasức lo ăn, lo mặc cho gia đình bằng từng xu nhỏ mà họ phải trả bằng những

cố gắng phi thường hàng ngày và bằng Ộsự tiết kiệmỢ tất cả mọi thứ, chỉ trừ

có Ộtiết kiệmỢ lao động của bản thânỢ[33; 341]

Ông chỉ rõ ỘTrong nông nghiệp, người lao động phụ nữ, vô sản cũngnhư nông dân, đều phải cố đem hết sức mình ra, phải đổ mồ hôi sôi nước mắt,làm đến kiệt sức, hại đến sức khỏe của mình và của con cái để cố đuổi cho kịpngười lao động nam giới trong nền sản xuất lớn tư bản chủ nghĩaỢ[5; 198];

Ộhọ cùng làm ở công xưởng 10 giờ một ngày, nhưng chỉ được tất cả có 1,10 Ờ1,50 mác (nam giới thì được 2,50 Ờ 2,70 mác) và nếu trả công theo sản phẩmthì họ được 1,7 Ờ 2,0 mácỢ Phụ nữ Ộkhông có quyền gì cả vì pháp luật khôngcho họ có quyền bình đẳng với nam giớiỢ, còn trong gia đình họ là Ộnô lệ giađìnhỢ, bị nghẹt dưới cái gánh những công việc bếp núc nhỏ nhặt nhất, lam lũnhất khổ cực nhất, làm cho mụ người nhất Ông khẳng định: ỘKhông còn nghingờ gì nữa, công xưởng tư bản chủ nghĩa đã đẩy các loại người lao động đóvào tình cảnh đặc biệt khó khănẦ Thế nhưng, xu hướng đòi hoàn toàn cấmchỉ phụ nữ và thiếu niên không được lao động trong công nghiệp, hoặc xuhướng duy trì chế độ gia trưởng về sinh hoạt là chế độ loại bỏ lao động đó, xuhướng đó thật là phản động, không tưởngỢ[5;690]

Lên án sự áp bức, bất công đối với phụ nữ trong xã hội tư bản Do đó

mà V.I Lênin chủ trương “Phụ nữ được bình quyền với nam giới về mọi mặt”tức khẳng định vai trò của phụ nữ cũng ngang hàng với nam giới, phụ nữcũng có thể làm được tất cả những công việc mà nam giới làm Chính vì lẽ đó

mà cần “Thủ tiêu chế độ đẳng cấp; quyền bình đẳng hoàn toàn của mọi côngdân, không phân biệt trai gái, tôn giáo, chủng tộc”; “…bổ nhiệm nữ thanh tratrong các ngành mà lao động nữ chiếm đa số”; “thành lập chế độ cộng hòa…,thực hiện chế độ nhân dân bầu cử quan chức, nam nữ bình đẳng”[5; 78]; “hủy

bỏ tất cả mọi sự hạn chế, không trừ sự hạn chế nào, đối với các quyền chínhtrị của phụ nữ so với các quyền của nam giới”[5; 257] Người khẳng định:

“Giai cấp vô sản sẽ không đạt được tự do hoàn toàn, nếu không giành sự quantâm tới vai trò của người phụ nữ”[5; 183]

Một lần nữa Lênin khẳng định cho chúng ta thấy được vai trò vô cùngquan trọng của người phụ nữ trong việc chăm lo cho gia đình hạnh phúc,tham gia vào các công việc của xã hội và có thể hoàn thành tốt tất cả cácnhiệm vụ đó

1.1.1.3 Quan niệm của chủ tịch Hồ Chí Minh và của Đảng, Nhà nước ta

về phụ nữ

Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh là người anh hùng giải phóng dân tộc,

là vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu của dân tộc Việt Nam Người đã hi sinh cảcuộc đời mình cho cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp,nhằm đem lại độc lập tự do cho dân tộc và hạnh phúc cho nhân dân

Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, Hồ Chí Minh luôn quan tâmđến sự nghiệp giải phóng phụ nữ, Người sớm nhận thấy vai trò và đã phát huyhiệu quả, khả năng to lớn của phụ nữ, khẳng định sự tham gia của phụ nữ lànhân tố quyết định thắng lợi trong sự nghiệp đấu tranh của dân tộc

Người viết: “đầu thế kỷ thứ nhất, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa,đánh giặc cứu dân cho đến ngày nay mỗi khi nước nhà gặp nguy nan, thì phụ

nữ ta đều hăng hái đứng lên, góp phần xứng đáng của mình vào sự nghiệp giảiphóng dân tộc” [15, 148].

Cả một thời kỳ đấu tranh giành chính quyền, lúc ở nước ngoài cũngnhư khi trở về nước trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng, Hồ Chí Minh đãphát hiện ra sức mạnh to lớn của phụ nữ Việt Nam người nói : “An Nam cáchmệnh cũng phải có nữ giới tham gia mới thành công” [16, 289]

Người đã nhận thức được vai trò của chị em phụ nữ, Hồ Chí Minh đãkêu gọi tát cả phụ nữ tham gia vào phong trào cách mạng, tham gia vào Hộiphụ nữ ở các cơ sở Nhằm tập hợp họ vào Mặt trận Việt Minh cùng với cácgiai cấp, tầng lớp khác, không phân biệt già, trẻ, gái, trai, giàu nghèo tôngiáo…Tất cả đều chung sức, đồng lòng đứng lên giải phóng khỏi ách nô lệ,giành lại độc lập tự do Chính sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân đó đãlàm nên thắng lợi vẻ vang của cách mạng tháng Tám 1945 - khai sinh ra nướcViệt Nam dân chủ cộng hoà Từ đây, địa vị phụ nữ có sự thay đổi: Người phụ

nữ có quyền bầu cử, ứng cử vào cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất Vàngười phụ nữ thoát khỏi ách thống trị của chế độ phong kiến tồn tại hàngnghìn năm trên đất nước ta, người phụ nữ dần dần được cởi trói và bước đầuthể hiện được vai trò của mình trong tiến trình cách mạng

Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc

Mỹ của dân tộc ta, phụ nữ có mặt trên khắp các mặt trận, tham gia phong trào

“ba đảm đang” vừa diệt giặc nơi tiền tuyến, vừa bảo vệ hậu phương, tích cựctham gia sản xuất đảm bảo cho quân đội ăn no đánh thắng, phục vụ chiến đấu

và trực tiếp chiến đấu

Từ đó, chúng ta có thể nói, phụ nữ đã có những đóng góp rất lớn tronggiai đoạn này, nhiều bà mẹ với tinh thần yêu nước cao cả đã động viên chồngcon tòng quân, diệt giặc không sợ gian khổ hi sinh, nhiều phụ nữ tham gia vàolực lượng dân quân tự vệ bắn rơi máy bay địch, ở tiền tuyến “đội quân tócdài” nổi tiếng kiên cường dũng cảm, mưu trí và sáng tạo Hồ Chí Minh đã

thường xuyên quan tâm, theo dõi những hoạt động cách mạng của chị em.Người rất cảm động trước những việc làm tình cảm cao đẹp của các bà mẹ,người vợ, người chị đối với các chiến sỹ cách mạng Người nói “các bà mẹchiến sỹ và các chị em giúp thương binh đã hoà lẫn lòng yêu nước yêu con,yêu chiến sỹ thành một mối yêu thương không bờ bến mà giúp đỡ và săn sócthương binh như con em ruột của mình” Hồ Chí Minh đã nhìn nhận đánh giáphụ nữ Việt Nam không chỉ anh hùng trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu mà

họ còn đóng vai trò rất quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nước, xã hội

và gia đình Người đã đặt phụ nữ vào một vị thế mới trong gia đình và ngoài

xã hội, tạo điều kiện cho phụ nữ phát huy mọi tài năng, sức lực của mình vào

sự phát triển của đất nước và vị sự tiến bộ của xã hội Người viết: “Phụ nữchiếm một nữa tổng số nhân dân, để xây dựng CNXH thì phải thật sự giảiphóng phụ nữ và tôn trọng quyền lợi của phụ nữ Hiến pháp và pháp luậtcủa nước ta quy định điều đó” [14, 225]

Người luôn giành sự quan tâm ưu ái đặc biệt cho phụ nữ, Hồ Chí Minhcòn khẳng định mục tiêu: “chúng ta làm cách mạng để giành lấy tự do, độclập, dân chủ, bình đẳng trai gái đều ngang quyền nhau”

Trong qua trình phát triển của con người và của xã hội, Đảng và Nhànước ta luôn coi trọng vấn đề giải phóng phụ nữ coi đó là nhiệm vụ, bổn phậncủa sự nghiệp cách mạng Thấm nhuần tư tưởng đó của Hồ Chí Minh, Đảng

và Nhà nước ta đã nổ lực không ngừng nhằm xây dựng một nền chính trị,kinh tế, văn hoá pháp luật mới, tạo những tiền đề cơ bản để không ngừng giảiphóng phụ nữ, để xây dựng CNXH Điều đó chứng tỏ rằng cách mạng xã hộichủ nghĩa do giai cấp công nhân lãnh đạo là cuộc cách mạng triệt để, bảo đảmcho mọi giai cấp tầng lớp, trong đó có người phụ nữ được giải phóng thực sự

và tạo mọi điều kiện để người phụ nữ được tham gia vào mọi mặt của đờisống xã hội, xoá bỏ sự phân biệt đối xử giữa nam và nữ Hồ Chí Minh nhắcnhở “giải phóng người đàn bà đồng thời phải tiêu diệt tư tưởng phong kiến, tư

tưởng tư sản trong người đàn ông” Chỉ khi đưa phụ nữ tham gia vào các hoạtđộng chính trị, kinh tế, xã hội mới đảm bảo được quyền bình đẳng thực sựcho phụ nữ

Cho đến trước lúc đi xa, Người vẫn luôn tâm niệm, dành một phầntrong bản Di chúc thiêng liêng để nói về một vấn đề quan trọng là quyền bìnhđẳng của phụ nữ: “Trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, phụ nữ đảm đang ta

đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sản xuất Đảng và Chính phủcần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngàythêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo Bảnthân phụ nữ phải cố gắng vươn lên Đó là cuộc cách mạng đưa đến quyềnbình đẳng thật sự cho phụ nữ”

Sự tiến bộ của xã hội là điều kiện cho người phụ nữ được giải phóng,khắc phục những tư tưởng trọng nam khinh nữ, những tập quán lỗi thời đã vàđang ăn sâu vào trong đầu óc của mọi người, mọi gia đình và mọi tầng lớp xãhội Sự nghiệp giải phóng phụ nữ không chỉ dựa vào chính sách của xã hội,của Đảng và Nhà nước mà ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp giải phóngphụ nữ là sự phấn đấu nổ lực, sự khẳng định của chính bản thân phụ nữ “Mỗimột người và tất cả phải hăng hái nhận lấy trách nhiệm của một người làmchủ đất nước tức là phải ra sức thi đua tăng gia sản xuất và thực hành tiếtkiệm để xây dựng nước nhà, xây dựng CNXH Muốn làm tròn nghĩa vụ vẻvang đó, phụ nữ ta phải xoá bỏ tâm lý tự ti ỷ lại, phải có ý chí tự cường tự lập,nâng cao lên mãi trình độ chính trị, văn hoá, kỹ thuật” [14; 294 - 295] Đó làquyền và nghĩa vụ của phụ nữ Việt Nam trong thời đại ngày nay

Tiếp thu tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phụ nữ, Đảng ta từkhi ra đời cho đến nay đã luôn quan tâm, dõi theo từng bước đi của chị emphụ nữ thông qua nhiều chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước dànhcho phụ nữ

Ngay trong ngày thành lập Đảng Cộng Sản Đông Dương Trong cương lĩnh đầu tiên của Đảng đã ghi “Nam nữ bình quyền” Đảng sớmnhận rõ phụ nữ là lực lượng quan trọng của cách mạng và đề ra nhiệm vụ :Đảng phải giải phóng phụ nữ, gắn liền giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấpvới giải phóng phụ nữ Đảng đặt ra : Phụ nữ phải tham gia các đoàn thể cáchmạng và thành lập tổ chức riêng cho phụ nữ để lôi cuốn các tầng lớp chị emphụ nữ tham gia cách mạng Chính vì vậy mà vào ngày 20/10/1930, Hội LiênHiệp Phụ Nữ Việt Nam chính thức được thành lập Sự kiện lịch sử này nói lênquan điểm của Đảng đối với vai trò của phụ nữ trong cách mạng, đối với tổchức phụ nữ, đối với sự nghiệp giải phóng phụ nữ “Lịch sử dân tộc đã chothấy phụ nữ Việt Nam chúng ta có một truyền thống yêu nước chống giặcngoại xâm, cho sự tiến bộ của thế giới hàng ngàn năm nay Ở đây có lẽ khôngcần nhắc phụ nữ chúng ta đã đóng góp tích cực và to lớn như thế nào trongcuộc kháng chiến chống Pháp và đặc biệt là trong cuộc kháng chiến chống

(3/2/1930)-Mỹ cứu nước Đội quân tóc dài đã trở thành huyền thoại không chỉ trong nhândân ta mà cả thế giới biết đến Với truyền thống dân tộc hun đúc hàng nghìnnăm, với đức tính hi sinh cao cả và tình cảm dạt dào của người phụ nữ hếtlòng yêu chồng, yêu con, yêu quê hương, đất nước, các tầng lớp phụ nữ từnông thôn đến thành thị, từ trẻ đến già đã cống hiến hết mình cho thắng lợi vĩđại của đất nước”(đó là bài phát biểu của bà Nguyễn Thị Bình nguyên phóchủ tịch nước, chủ tịch quỹ Hoà Bình và phát triển Việt Nam tại buổi gặp mặtlãnh đạo trung ương Hội LHPNVN các thời kỳ )

Năm 1981, Việt Nam đã phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc vềxoá bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW) Ngày12/7/1993, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 04/NQ – TW về “Đổi mới

và tăng cường công tác vận động phụ nữ trong tình hình mới” Tiếp tục pháttriển các quan điểm của Đảng và Bác Hồ, Nghị quyết xác định phụ nữ là

“người thầy đầu tiên” của mỗi đời người; phụ nữ có “những đặc điểm

riêng ”; để phát huy vai trò của phụ nữ, Đảng ta đã xác định những nhiệm vụ

cơ bản: “phát huy trí tuệ phụ nữ”, “tránh khắt khe, hẹp hòi”, cần “thông cảm,giúp đỡ phụ nữ”, “nâng cao tỷ lệ cán bộ nữ là thật sự thực hiện quyền bìnhđẳng và nâng cao địa vị xã hội của phụ nữ” Về phần mình: “phụ nữ cần kếthợp hài hoà công việc gia đình với công tác xã hội”…

Nghị quyết Đại hội X của Đảng đã khẳng định: "Nâng cao trình độ mọimặt và đời sống vật chất, tinh thần, thực hiện bình đẳng giới cho phụ nữ Tạođiều kiện để phụ nữ thực hiện tốt vai trò người công dân, người lao động,người thầy đầy tiên của con người Bồi dưỡng, đào tạo để phụ nữ tham giangày càng nhiều vào các hoạt động xã hội, các cơ quan lãnh đạo và quản lýcác cấp Chăm sóc và bảo vệ sức khỏe bà mẹ, trẻ em Bổ sung và hoàn chỉnhcác chính sách về bảo hiểm lao động, BHXH, chế độ đối với nữ lao động.Kiên quyết đấu tranh chống các tệ nạn XH, các hành vi bạo lực, xâm hại vàxâm phạm nhân phẩm PN"

Đặc biệt, sự quan tâm của Đảng và nhà nước được thể hiện rõ trongNghị quyết TW 11 khóa X của Bộ chính trị về công tác phụ nữ thời kỳ đẩymạnh CNH- HĐH đất nước (ngày 27/4/2007 đồng chí Trương Tấn Sang thaymặt Bộ chính trị ban hành NQ) Và nghị quyết có ý nghĩa vô cùng quan trọngtrong thời đại ngày nay

Đánh giá tình hình công tác phụ nữ trong thời gian qua và chỉ ra nhữngnguyên nhân của nó, Đồng chí đã nhấn mạnh: “Để đẩy mạnh toàn diện trongcông cuộc đổi mới đất nước, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh Đảng ta đặc biệt coi trọng việc phát huy sứcmạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, động viên sự nổ lực vượt bậc của toàn dân,trong đó có phụ nữ Phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tiếp tục đổi mớicông tác phụ nữ tham gia ngày càng nhiều hơn, chủ động hơn, đóng góp ngàycàng lớn hơn cho sự phát triển của gia đình, cộng đồng, đất nước và thực hiệnbình đẳng giới”

Nghị quyết đưa ra một số quan điểm như sau:

1 Phát huy vai trò, tiềm năng to lớn của phụ nữ trong sự nghiệp HĐH, xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc, nâng cao địa vị phụ nữ, thực hiện bìnhđẳng giới trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội là một trongnhững nhiệm vụ và mục tiêu quan trọng của cách mạng Việt Nam trong thời

CNH-kì mới

2 Công tác phụ nữ phải sát hợp với từng đối tượng, vùng, miền, pháthuy được tinh thần làm chủ, tiềm năng, sức sáng tạo và khả năng đóng gópcao nhất của các tầng lớp phụ nữ, góp phần tạo nên sức mạnh đại đoàn kếtdân tộc để phát triển đất nước Đồng thời phải chăm lo cho phụ nữ tiến bộ vềmọi mặt quan tâm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp và chính đáng để phụ nữ

có điều kiện thực hiện tốt vai trò người công dân, người lao động, người mẹ,người thầy đầu tiên của con người

3 Xây dựng, phát triển vững chắc đội ngũ cán bộ nữ tương xứng vớivai trò to lớn của phụ nữ là yêu cầu khách quan, là nội dung quan trọng trongchiến lược công tác cán bộ của Đảng

4 Công tác phụ nữ là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xãhội và từng gia đình, trong đó hạt nhân lãnh đạo là các cấp uỷ Đảng, tráchnhiệm trực tiếp và chủ yếu là cơ quan quản lí Nhà nước các cấp, vai trò chủthể là phụ nữ mà nồng cốt là các cấp Hội LHPNVN

Sau hơn 25 năm đổi mới toàn diện đất nước ta đã thu được nhiều thànhtựu quan trọng, nhất là trên lĩnh vực kinh tế, thành công này có được nhờđường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng và công sức của toàn dân trong đó hơnphần nữa dân số là phụ nữ Chị em đã tích cực tham gia vào phát triển kinh tếthị trường định hướng XHCN, đẩy mạnh CNH - HĐH, trong đội ngũ nhữngnhà doanh nghiệp trẻ năng động, sáng tạo có không ít gương mặt tài giỏi củachị em phụ nữ và trên các lĩnh vực khác chị em thể hiện được tài năng, đức độcủa mình để xứng đáng với lòng mong mỏi của Bác Hồ, Người đã chăm lo

cho sự nghiệp giải phóng phụ nữ: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta,trẻ cùng già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ” ''Nhân dân ta anh hùng

là nhờ có các bà mẹ Việt Nam anh hùng" "Dân tộc ta và Đảng ta đời đờibiết ơn các bà mẹ Việt Nam đã sinh ra và cống hiến những người ưu tú, đã vàđang chiến đấu anh dũng tuyệt vời bảo vệ non sông gấm vóc do tổ tiên ta đểlại " Đó là những lời đánh giá ngắn gọn, đầy đủ nhất của Chủ tịch Hồ ChíMinh về vị trí, vai trò và sự đóng góp của phụ nữ trong quá trình phát triểncủa lịch sử dân tộc Việt Nam [13, 431-432]

Vừa qua Đại hội Đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XI diễn ra trong bốicảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang ra sức thi đua phấn đấu thực hiệnthắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng; tiếp tục đổi mới toàn diện,mạnh mẽ theo con đường XHCN, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơbản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại Đảng ta đang chủtrương đẩy mạnh thực hiện các chính sách ổn định kinh tế vĩ mô, gắn tăngtrưởng kinh tế với bảo đảm an sinh xã hội, cơ cấu lại nền kinh tế, chú trọngxây dựng và chỉnh đốn Đảng, phát huy dân chủ và củng cố khối đại đoàn kếtdân tộc Để thực hiện mục tiêu đó, chúng ta phải phát huy sức mạnh đại đoànkết toàn dân tộc, trong đó có vai trò quan trọng của phụ nữ

Nghị quyết 11-NQ/TW của Bộ Chính trị (khoá X) cũng đã chỉ rõ: Phấnđấu đến năm 2020, phụ nữ được nâng trình độ về mọi mặt, có trình độ họcvấn, chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá

và hội nhập quốc tế; có việc làm, được cải thiện rõ rệt về đời sống vật chất,văn hoá, tinh thần; tham gia ngày càng nhiều hơn vào công việc xã hội, bìnhđẳng trên mọi lĩnh vực, đóng góp ngày càng lớn hơn cho xã hội và gia đình.Phấn đấu để nước ta là một trong các quốc gia có thành tựu bình đẳng giớitiến bộ nhất của khu vực

Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI tiếp tục khẳng định việc thựchiện Nghị quyết Đại hội X: Nâng cao trình độ mọi mặt và đời sống vật chất,

tinh thần của phụ nữ; nghiên cứu bổ sung và hoàn thiện các luật pháp, chínhsách đối với lao động nữ, tạo điều kiện để phụ nữ tham gia vào cấp uỷ và bộmáy quản lý nhà nước; kiên quyết đấu tranh chống các tệ nạn xã hội và cáchành vi bạo lực, buôn bán, xâm hại và xúc phạm nhân phẩm phụ nữ.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định trong phát biểu tại đại hội“Phụ

nữ Việt Nam vốn có truyền thống yêu nước và cách mạng, đã có những đónggóp to lớn trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta;ngày nay đang tiếp tục phát huy vai trò, vị trí quan trọng trong công cuộc đổimới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ đất nước”

Tổng Bí thư cho rằng, với tỷ lệ chiếm trên 50% dân số và hơn 48% lựclượng lao động xã hội, các tầng lớp phụ nữ Việt Nam với đức tính cần cù,sáng tạo, chịu thương, chịu khó, đã và đang vượt qua mọi khó khăn, nỗ lựctrong học tập, lao động và công tác, tham gia tích cực vào quá trình hoạchđịnh và thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước, đạt nhiều thành tích xuất sắc trên các lĩnh vực của đời sống xãhội Phụ nữ còn làm tốt vai trò người vợ, người mẹ, người thầy đầu tiên, tổchức, chăm lo cuộc sống, góp phần rất quan trọng xây dựng tổ ấm gia đình

1.1.2 Vai trò của phụ nữ trong đời sống xã hội ở nước ta hiện nay

Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta là một chặng đường đầygian nan, thử thách nhưng cũng đầy oanh liệt với những chiến công rạng ngời

Ở đó, con người Việt Nam phần nữa là phụ nữ được tôi luyện và trưởng thànhngày càng khẳng định những phẩm chất, những tinh hoa tốt đẹp, lòng yêunước, tinh thần chống giặc ngoại xâm trong chiến tranh và sự cần cù sáng tạotrong lao động, trong xây dựng đất nước, lại luôn làm tròn nhiệm vụ củangười vợ, người mẹ trong gia đình, vun vén xây dựng gia đình “ấm no, tự do,bình đẳng, hạnh phúc” Ngoài ra người phụ nữ hiện đại còn tham gia vàocông tác xã hội, nghiên cứu khoa học ,trên những lĩnh vực đó luôn ghi dấunhững chiến công của chi em phụ nữ

Phụ nữ Việt Nam luôn trong tiến trình lịch sử phát triển của đất nướcluôn là một nguồn nhân lực quan trọng, có trí tuệ dồi dào và có đóng góp tolớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Với 51% lực lượng lao động

xã hội, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, phụ nữ nước ta đãphát huy được khả năng của mình, tham gia trên mọi lĩnh vực của đời sống xãhội, phụ nữ là những người trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất vật chất

và tinh thần nuôi sống bản thân, gia đình và cho xã hội, tạo nên một xã hội ổnđịnh và phát triển

Bước vào thế kỷ XXI là thế kỷ có nhiều biến đổi sâu sắc, đó là thế kỷ

mà khoa học công nghệ có những bước nhảy vọt chưa từng thấy, khoa học kỹthuật đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, nền kinh tế tri thức sẽ chiếm vịtrí ngày càng lớn trong quá trình phát triển Toàn cầu hoá đang là một xu thếkhách quan ngày càng có nhiều nước tham gia Là những người vinh dự đượcsống trong thế kỷ XXI mỗi người, mỗi phụ nữ Việt Nam cần có những suynghĩ và hành động cụ thể, thiết thực để đáp ứng yêu cầu của đất nước và tiếnkịp với xu thế của thời đại đưa đất nước ngày càng phát triển hơn

Cùng với phụ nữ trên thế giới, phụ nữ Việt Nam hứa hẹn nhiều tiềmnăng phát triển trong tương lai vì chị em phụ nữ chiếm số đông trong lựclượng xã hội Với những đức tính cần cù, thông minh, sáng tạo và với ý thứcphấn đấu vươn lên, giám nghĩ giám làm, chị em có thể tham gia vào nhiềulĩnh vực của đời sống kinh tế, văn hoá xã hội Nếu như ngày xưa, phụ nữ chỉbiết đến những công việc nội trợ trong gia đình, vai trò của phụ nữ chưa đượcđánh giá đúng mức thì ngày nay người phụ nữ được biết đến không chỉ với tưcách của người mẹ biết sinh đẻ, nuôi con và làm công việc nội trợ gia đình màcòn tham gia tích cực vào sản xuất, và các hoạt động xã hội khác

Trong giai đoạn hiện nay, ở nước ta phụ nữ chiếm hơn 50% trong tổng

số hơn 37 triệu lực lượng lao động xã hội, vai trò của phụ nữ trong xã hội hơnlúc nào hết, đã được phát huy cao độ Khi vai trò của người phụ nữ trong gia

đình được đề cao, được bình đẳng, hạnh phúc, họ sẽ có điều kiện thuận lợi đểtham gia tích cực những công việc xã hội, ngược lại xã hội ngày càng pháttriển tạo điều kiện mọi mặt cho người phụ nữ có cơ hội thể hiện mình trongmọi lĩnh vực đời sống xã hội, cũng từ đó nâng cao được trình độ nhận thức và

họ sẽ có khả năng chủ động xây dựng đời sống văn hoá lành mạnh, xứng đáng

là người phụ nữ không chỉ đảm việc nhà mà còn giỏi việc nước

Sự phát triển của nền kinh tế thị trường đang từng ngày ăn sâu vàotrong mọi mặt của đời sống nhân dân, nó huy động tối đa nguồn lực trongnước, phát huy hết vai trò của các thành phần kinh tế, các tổ chức kinh tế vàtiềm năng của mỗi người lao động, trong đó lao động nữ chiếm hơn 50% laođộng cả nước, lao động nữ tham gia vào các tổ chức doanh nghiệp, áp dụngnhững tiến bộ khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp cũng như sự rađời của một số ngành, nghề thủ công nghiệp, hàng mỹ nghệ đã tạo nhiều cơhội việc làm cho lao động nữ ở nông thôn Phụ nữ đã thực sự là lực lượng laođộng quan trọng trong hoạt động kinh tế xã hội Hưởng ứng phong trào “Phụ

nữ giúp nhau phát triển kinh tế gia đình, cần kiệm xây dựng đất nước” củaHội liên hiệp PNVN đã khơi dậy được tiềm năng to lớn, sức sáng tạo vàtruyền thống nhân ái tốt đẹp của phụ nữ vào sự phát triển kinh tế

Trong thời kỳ đổi mới đã xuất hiện nhiều tấm gương phụ nữ giỏi giang,thành đạt trong nhiều lĩnh vực như phụ nữ trong ngành ngân hàng, giáo dục,bác sỹ, quản lý Điển hình tiêu biểu như: Bà Lương Thị Hương chủ tịchHĐQT kiêm giám đốc công ty bao bì và giấy Đức Trường, chị Trần NgọcSương giám đốc nông trường Sông Hậu, chị Bạch Thị Hảo là giám đốc công

ty cổ phần dầu khí Trường Anh, chị Mai Kiều Liên tổng giám đốc công ty sữaViệt Nam là người phụ nữ tổng giám đốc trẻ nhất của bộ công nghiệp, chịPhạm Thị Hồng giám đốc chi nhánh công ty cổ phần Intermex Việt Nam tạiHải Phòng Trên thương trường họ đều là những người phụ nữ với bản lĩnh,

táo bạo, thận trọng chắc chắn, mềm dẻo, tất cả đó là tố chất quyết định thànhcông của nữ doanh nghiệp.

Theo thống kê của cả nước, hiện nay có gần 330 000 doanh nghiệptrong đó có khoảng 90 000 chủ doanh nghiệp là nữ Trong lĩnh vực giáo dục

là 56% , gần 1/2 trong lĩnh vực khách sạn và nhà hàng, 47% trong lĩnh vựcbán buôn bán lẻ, dịch vụ, chế tạo Cứ mỗi năm trong các doanh nghiệp thì có

có nữ làm chủ đạt 18-20%, trung bình lương của phụ nữ là 83% so với nam

là 85%

Trong nhiều năm qua, Việt Nam luôn có nữ Phó Chủ tịch nước, nữ bộtrưởng, thứ trưởng, vụ trưởng, chủ tịch hội, phó chủ tịch ủy ban nhân dântỉnh, thành phố, Trong số 500 đại biểu Quốc hội khóa XIII hiện nay có 122đại biểu là nữ, tỷ lệ nữ trong Quốc hội nước ta cao hơn so với nhiều nghị việnkhác trên thế giới Tại Lễ trao giải thưởng Kovalevskaia được tổ chức tại HàNội năm 2010 vào dịp kỷ niệm 1971 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng và 101năm ngày quốc tế phụ nữ 8/3 cho 2 cá nhân, Đảng và Nhà nước đã trao tặnggiải thưởng vinh dự trên cho hai nhà khoa học nữ xuất sắc Một là PGS.TSLương Chi Mai – Phó viện trưởng kiêm Trưởng phòng nhận dạng và Côngnghệ tri thức – Viện công nghệ thông tin, Viện khoa học và công nghệ ViệtNam và TS Nguyễn Thị Lộc – trưởng bộ môn sinh thái côn trùng và phòngtrừ sinh học, Viện lúa Đồng bằng Sông Cửu Long Năm 2011 trao cho 2 cánhân Một là, PGS.TSVũ Thị Thu Hà, Phó Viện Trưởng Viện Hóa học côngnghiệp Việt Nam, người đã có nhiều đóng góp trong việc xây dựng và pháttriển ngành Công nghệ xúc tác, lọc, hóa dầu Chị là cán bộ khoa học đầu tiên

và hiện nay là người duy nhất của Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam đã đisâu vào nghiên cứu các công nghệ xúc tác trong sản xuất các sản phẩm thânthiện với môi trường Hai là, PGS,TS Lê Thị Thanh Nhàn, Phó Hiệu trưởngTrường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên, chị đã có 16 công trìnhđược công bố trên những tạp chí toán quốc tế uy tín được ISI xếp hạng, trong

đó có 13 công trình trên Tạp chí SCI và 3 công trình trên Tạp chí SCIE Đặcbiệt, chị có 5 công trình trên Journal of Algebra - tạp chí quốc tế uy tín trongchuyên ngành Đại số, trong đó có những công trình được nhiều nhà toán họctrên thế giới quan tâm trích dẫn

Hơn 25 năm đổi mới đất nước với quan điểm đặt con người vào trungtâm của chiến lược phát triển kinh tế xã hội, mọi tiềm năng trong mỗi cá nhân

và cả cộng đồng, trong đó có cả tiềm năng của toàn bộ chị em phụ nữ đã đượckhơi dậy Trên các lĩnh vực của đời sống xã hội phụ nữ đã phát huy cao độkhả năng của mình với xu hướng ngày càng có những đóng góp quan trọngvào sự phát triển của đất nước Nhiều phụ nữ tham gia vào nghiên cứu khoahọc tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam đãtôn vinh những nữ khoa học có công trình nghiên cứu trong khoa học tự nhiên

và khoa học giáo dục, bằng việc hằng năm, Hội trao giải thưởngKôvalepskaia, hơn 20 năm từ khi thành lập (1985) cho đến nay giải thưởngnày đã trao giải cho 28 nhà khoa học nữ và 12 tập thể khoa học nữ xuất sắccủa Việt Nam

Hoạt động y tế,với tinh thần “thầy thuốc như mẹ hiền” phụ nữ ngành y

tế đã đóng góp nhiều tâm sức cho sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ của nhân dân

và phòng chống các tệ nạn xã hội Đặc biệt trong các chương trình quốc gianhư tiêm chủng vacxin phòng 6 bệnh cho trẻ em: bạch hầu, uốn ván, ho gà,lao, sởi, bại liệt và các chương trình chăm sóc bà mẹ và trẻ em, phòng chống

tệ nạn ma tuý mại dâm đem niềm hạnh phúc, niềm vui cho nhiều gia đìnhtrong xã hội

Nhà nước ta trong quá trình đổi mới đã và đang từng bước hoàn thiệncác chính sách nhằm thực hiện quyền bình đẳng nam nữ, việc đấu tranh cho

sự bình đẳng nam nữ trong suốt thời gian qua đã mở rộng sự tham gia của phụ

nữ vào đời sống xã hội Phụ nữ Việt Nam đã đạt nhiều vị trí cao trong bộ máycủa Đảng và Nhà nước Không ai không biết đến người phụ nữ tài ba lỗi lạc

bà Nguyễn Thị Bình đã từng đại diện cho chính phủ cộng hoà Miền Nam ViệtNam trong lễ kí hiệp định Pari, là phó chủ tịch nước CHXHCNVN trongnhiều năm, hiện bà là chủ tịch uỷ ban giải thưởng Kôvalepskaia Trong Quốchội nước ta hiện có hơn 30% đại biểu là phụ nữ; tỷ lệ nữ tốt nghiệp đại học là36,24%, thạc sĩ 33,95% và tiến sĩ 25,96% Những con số ấy không chỉ nóilên nghị lực của phụ nữ mà còn khẳng định, họ luôn xứng đáng với tám chữvàng “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” trong kháng chiến và trongthời kỳ đổi mới đất nước mà Đảng, Nhà nước và Bác Hồ đã phong tặng chophụ nữ 8 chữ vàng“Trung hậu, đảm đang, tài năng, anh hùng” Hiện nay trong

bộ máy nhà nước có các đồng chí nữ nắm giữ những chức vụ quan trọng như:đồng chí Nguyễn Thị Doan là phó chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, đồngchí Nguyễn Thị Thanh Hòa uỷ viên TW Đảng, chủ tịch Hôi LHPN Việt Nam,Nguyễn Thị Kim Tiến ủy viên trung ương Đảng, Phạm Thị Hải Chuyền ủyviên trung ương Đảng Vượt qua những khó khăn, dũng cảm, đối mặt vớinhững thách thức của thời kỳ mới, phụ nữ Việt Nam đã có những đóng gópxứng đáng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Một lần nữa, bản lĩnh, phẩmchất và khả năng to lớn của phụ nữ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc lại được khẳng định Trình độ mọi mặt của phụ nữ và phong trào củaHội liên hiệp phụ nữ có những bước phát triển mới về chất Đến nay, trong sốcán bộ có trình độ đại học và trên đại học, phụ nữ chiếm tỷ lệ 26% Trong cácngành nghề chuyên môn, các cơ quan nghiên cứu khoa học số lao động phụ

nữ chiếm tỷ lệ khá cao, có 68% chuyên gia trong lĩnh vực văn hoá nghệ thuật,ngoại ngữ, lịch sử và quan hệ quốc tế; 58% chuyên gia trong ngành y tế, dượcphẩm; 60% các nhà khoa học xã hội; 48% chuyên gia kinh tế; 53% giáo viênbậc đại học và cao đẳng có hàng trăm phụ nữ được công nhận “bằng lao độngsáng tạo” của Tổng liên đoàn lao động Việt Nam Nhiều phụ nữ tiêu biểutham gia các cơ quan lãnh đạo của Đảng, chính quyền, đoàn thể các ngành,các cấp: Phó Chủ tịch nước, phó Chủ tịch quốc hội, uỷ viên Bộ chính trị, uỷ

viên Trung ương Đảng, Bí thư tỉnh uỷ, Bộ trưởng, Chủ tịch UBND tỉnh, Chủtịch, phó Chủ tịch các đoàn thể chính trị xã hội Nữ đại biểu quốc hội đạt tỷ lệ30%, nữ đại biểu HĐND cấp tỉnh và huyện đạt tỷ lệ trên 22,7%.

Nhìn chung trong hoạt động quản lí xã hội, phụ nữ tham gia vào cáccấp uỷ đảng, chính quyền đoàn thể từ TW đến cơ sở ngày càng tăng.Vớinhững cương vị trọng trách đó, phụ nữ đang cống hiến ngày càng nhiều cho

sự phát triển đất nước

Hơn 25 năm tiến hành công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng vàlãnh đạo, phát huy truyền thống “anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”thời kháng chiến cứu nước, phụ nữ Việt Nam ngày càng thể hiện rõ ý thức tựgiải phóng mình, vượt lên khó khăn nhiều mặt về gia đình và giới tính, thamgia làm chủ đất nước, làm chủ xã hội, đóng góp tích cực vào mọi lĩnh vựccủa sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Cũng như thực hiện Nghị quyết11/NQ – TW của Bộ chính trị về “công tác phụ nữ thời kỳ đẩ mạnh côngnghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước” đã phát huy được vai trò to lớn của chị

em phụ nữ Hằng chục chị đã dược phong tặng danh hiệu “Anh hùng laođộng” thời kì đổi mới Trên các công trường, ngư trường, đồng ruộng cũngnhư trong các trường học, viện nghiên cứu, đã có hàng nghìn nữ doanh nhânsáng tạo, quyết đoán trong tổ chức, sản xuất, kinh doanh, tiếp cận thị trường,đạt được những thành công bước đầu rất đáng khích lệ Hàng trăm chị em

có công trình nghiên cứu xuất sắc trong giáo dục - đào tạo, trong văn họcnghệ thuật, trong y tế, thể dục, thể thao Hàng triệu chị em vừa nêu gươngsáng trong lao động, vừa nêu kinh nghiệm tốt trong việc “nuôi con khoẻ, dạycon ngoan” Một ưu điểm lớn là số đông các chị ở cương vị nói trên đềutận tâm, tận lực lo việc nước, đảm đang việc nhà, không xa hoa, nhậu nhẹt,không hách dịch, nhũng nhiễu, do vậy được đông đảo quần chúng tin tưởng,quý mến

Phụ nữ là một lực lượng dân cư đông đảo và là lực lượng lao động của

xã hội Trong bất kỳ giai đoạn lịch sử nào, người phụ nữ Việt Nam luôn giữđược phẩm chất “công, dung, ngôn, hạnh”, ngày càng trở nên năng động, linhhoạt, sáng tạo trong công tác xã hội Đảng và Nhà nước ta đã và đang pháthuy hết nguồn lực của phụ nữ trong mọi lĩnh vực, góp phần thúc đẩy sựnghiệp CNH- HĐH đất nước nhằm thực hiện mục tiêu: dân giàu, nước mạnh,

xã hội dân chủ, công bằng, văn minh

1.2 Vai trò của phụ nữ trong tổ chức xây dựng đời sống văn hoá cơ sở

1.2.1 Nội dung của cuộc vận động xây dựng đời sống văn hoá cơ sở

Trong quá trình CNH - HĐH của đất nước, cùng với sự đẩy mạnh pháttriển về kinh tế, đổi mới về hệ thống chính trị, Đảng và Nhà nước ta rất quantâm đến chiến lược phát triển văn hoá

Cuộc vận động xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở là một trong nhữngchủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta được đặt ra từ Đại hội Đại biểu toànquốc lần thứ V (1981) Đây là một chủ trương quan trọng có ý nghĩa chiến lượcđối với sự nghiệp xây dựng văn hoá, lối sống và con người phù hợp với đòi hỏicủa đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH Văn kiện Đại hội V của Đảngnhấn mạnh “Một nhiệm vụ của cách mạng tư tưởng và văn hoá là đưa văn hoáthâm nhập vào cuộc sống hàng ngày của nhân dân Đặc biệt chú trọng xâydựng văn hoá ở cơ sở, đảm bảo mỗi nhà máy, công trường, nông trường, mỗiđơn vị lực lượng vũ trang, công an nhân dân, mỗi cơ quan trường học bệnhviện, cửa hàng, mỗi hợp tác xã, phường ấp đều có đời sống văn hoá” [ 9, 101] Nghị quyết Đại hội X của Đảng tiếp tục xác định “ Phát triển sâu rộng vànâng cao chất lượng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc,gắn kết chặt chẽ và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế xã hội, xây dựng vàhoàn thiện nên giá trị, nhân cách con người việt Nam, bảo vệ và phát huy bảnsắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ CNH-HĐH, hội nhập kinh tế quốc tế Đặc

biệt coi trọng văn hóa lãnh đạo và quản lý văn hóa chống các hiện tượngphản văn hóa, phi văn hóa” [24; 19]

Để thực hiện tốt chủ trương này, Nhà nước đã đề ra kế hoạch nhằm

“đảm bảo cho phần lớn cơ sở đều có hoạt động văn hoá, nhân dân lao độngđược đọc báo, nghe đài, xem phim, xem nghệ thuật, đặc biệt chú ý các vùngnông thôn, vùng dân tộc ở vùng cao biên giới Theo phương châm Nhà nước

và nhân dân cùng làm, cần cũng cố xây dựng các cơ sở văn hoá cấp tỉnh vàhuyện, xây dựng nhà văn hoá, thư viện, bảo tàng, triển lãm Ở phường xãhay cụm kinh tế kỷ thuật, từng bước xây dựng cơ sở văn hoá tuỳ thuộc theothực tế ở cơ sở” (Dẫn theo báo cáo tổng kết chuyên đề “xây dựng đời sốngvăn hoá ở cơ sở của Bộ văn hoá 1987, tr 3 ”)

Đây là một nhiệm vụ quan trọng có tầm chiến lược, bởi vì xây dựng đờisống văn hoá ở cơ sở tạo ra những điều kiện cần thiết để tiến hành công cuộcxây dựng nền văn hoá mới, lối sống mới và con người mới ngay tại cơ sở

Từ các văn bản, nghị quyết của Đảng cũng như từ thực tiễn của việcxây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, ta có thể rút ra những nội dung cơ bảncủa xây dựng đời sống văn hóa cơ sở như sau:

- Một là: Xây dựng văn hoá ở cơ sở phải được coi như bước đi ban đầu

trong quá trình xây dựng nền văn hoá mới, đó là công việc xây dựng kết cấuvăn hoá hạ tầng cơ sở để tiến hành các hoạt động văn hoá giáo dục, mở mangdân trí, bồi dưỡng đạo đức, giáo dục thẩm mỹ và tổ chức hoạt động văn hoátrong thời gian rỗi theo nhu cầu của nhân dân lao động

- Hai là; Xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở là thực hiện, phát huy

quyền làm chủ của nhân dân trong việc sáng tạo phổ biến và hưởng thụ nhữnggiá trị văn hoá nghệ thuật tiên tiến, tạo dựng một lối sống văn minh lịch sự,hình thành những phong tục tập quán, lễ thức tốt đẹp, vừa đậm đà bản sắc dântộc vừa phù hợp với trào lưu văn hoá tiến bộ của nhân loại

- Ba là: Xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở là xây dựng một mạng lưới

thiết chế văn hoá xã hội bao gồm: nhà văn hoá, câu lạc bộ, thư viện, nhàtruyền thống, trường học, trạm y tế, sân vận động tạo nên một cảnh quan vănhoá mới ở nông thôn, cảnh quan ấy mang đặc trưng kiến trúc của thời đại mớivừa dân tộc vừa hiện đại đưa văn hoá thâm nhập vào cuộc sống hàng ngàycủa nhân dân Đặc biệt chú trọng xây dựng văn hoá ở cơ sở, đảm bảo mỗi nhàmáy, công trường, nông trường, mỗi đơn vị lực lượng vũ trang, công an nhândân, mỗi cơ quan trường học bệnh viện, của hàng, mỗi hợp tác xã, phường ấpđều có đời sống văn hoá

- Bốn là: Mỗi đơn vị cơ sở là hình thái cơ bản của cấu trúc xã hội, đó là

những cộng đồng dân cư cơ bản liên kết với nhau trong các sinh hoạt vật chất

và tinh thần, có tình thương trong đời sống hàng ngày Có thể nói mỗi cộngđồng dân cư có địa bàn sinh sống ổn định và có tổ chức hành chính ổn định làmột đơn vị văn hoá ở cơ sở Chính vì vậy, cần phải xây dựng văn hoá ngaytrong đời sống hàng ngày của nhân dân

Đời sống văn hoá ở cơ sở là những chỉ tiêu của đời sống văn hoá cao,muốn đạt tới được những chỉ tiêu này cần phải trải qua một quá trình phấnđấu lâu dài của các cơ quan, ban ngành, các tổ chức hội, của cá nhân Trongđiều kiện nền kinh tế đất nước ta hiện nay mặc dù đã có nhiều bước phát triểnnhưng chúng ta chưa thể nói tới việc thoả mãn đầy đủ mọi nhu cầu văn hoácủa nhân dân, cũng như chưa thể cùng một lúc xây dựng đủ các thiết chế vănhoá xã hội, tuy vậy khi hướng về các mục tiêu xây dựng đời sống văn hoá ở

cơ sơ, toàn Đảng, toàn dân đang phấn đấu tạo ra các hoạt động văn hoá ngàycàng phong phú, thiết thực xây dựng một đời sống văn hoá thích hợp vớinhững điều kiện chủ quan của địa phương mình

Chúng ta biết rằng, nhu cầu văn hoá của con người rất đa dạng, cáchoạt động đáp ứng nhu cầu văn hoá cũng phải phong phú mới phản ánh tính

đa dạng ấy trong đời sống văn hóa của nhân dân Một số hoạt động văn hóa

cơ bản trong đời sống văn hoá cơ sở như:

- Hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử và cách mạng

- Hoạt động thông tin, tuyên truyền và cổ động

- Hoạt động xây dựng nếp sống mới

- Hoạt động câu lạc bộ, hội, nhóm

- Hoạt động thư viện, đọc sách báo

- Hoạt động thể dục, thể thao, vui chơi giải trí

- Các hoạt động xã hội mang tính từ thiện

Căn cứ vào hình thức tổ chức của mỗi dạng hoạt động mà ta có sự phânloại như trên, tuy nhiên sự phân loại nào cũng mang tính quy ước, tức là tuỳtheo tình hình thực tế của địa phương mà người ta có thể gộp lại thành mộtdạng chung hơn hoặc chia một dạng ra thành nhiều dạng nhỏ để tiện cho việcquản lý các hoạt động

Các hoạt động một phần đã phản ánh hiện thực của việc xây dựng đờisống văn hoá ở cơ sở, xây dựng đời sống văn hoá nói chung đặc biệt đời sốngvăn hoá ở khu dân cư nhằm tạo ra sức mạnh nội sinh cho sự phát triển kinh tế

xã hội đồng thời tác động trực tiếp đến sự phát triển đồng bộ của các địa bàn

cơ sở trên cả nước

Khái niệm “đời sống văn hoá ở cơ sở” đã được sử dụng trong ngànhvăn hoá ở nước ta từ năm 1982 Ai cũng biết cơ sở là đơn vị cuối cùng của hệthống tổ chức xã hội, Cơ sở có mạnh và phát triển đồng đều thì từng địaphương, từng ngành và cả nước mới mạnh Đời sống văn hoá là một bộ phậncủa đời sống xã hội mà đời sống xã hội là một phức thể những hoạt động sốngcủa con người Nó nhằm đáp ứng thoả mãn nhu cầu vật chất và tinh thần củacon người ở từng giai đoạn lịch sử nhất định Nhu cầu vật chất làm cho conngười tồn tại như một thực thể sống, còn nhu cầu tinh thần lại giúp con ngườitồn tại như một sinh thể xã hội, một nhân cách văn hoá

Cùng với thời gian, phong trào xây dựng đời sống văn hoá cơ sở đượctiếp thêm sức mạnh nhờ cuộc vân động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đờisống văn hoá” do Đảng và Nhà nước ta phát động và chỉ đạo Nhiều tỉnh,thành phố, huyện thị, làng xã, thôn xóm đã có nhiều hoạt động tích cực nhằmthực hiện tốt cuộc vận động đó của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam như: việc xâydựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, xây dựng khu phố, làng

xã văn hoá, gia đình văn hoá

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động cuộc vận động “toàn dân đoànkết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư” gồm có 6 nội dung lớn đó là:

- Vận động nhân dân đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, xoá đóigiảm nghèo

- Phát huy truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, “tương thân tươngái”, thực hiện chính sách đền ơn đáp nghĩa và nhân đạo từ thiện

- Phát huy dân chủ, giữ gìn kỷ cương, đảm bảo trật tự an toàn xã hội ở

cơ sở

- Xây dựng đời sống văn hoá, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc

- Giữ gìn môi trường sinh thái chăm lo sự nghiệp giáo dục, y tế, dân số,thể dục thể thao

- Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tổ chức và động viên nhân dântham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền và củng cố hệ thống chính trịvững mạnh

Trên cơ sở kế thừa, phát triển và nâng cao các phong trào, các cuộc vânđộng của các tầng lớp nhân dân do Đảng lãnh đạo từ trước đến nay, cuộc vậnđộng “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống ở khu dân cư” đã trở thành mộtphong trào rộng lớn mang tính toàn dân, thực hiện tư tưởng của Chủ tịch HồChí Minh “lấy sức dân mà xây dựng cuộc sống cho dân” phát huy truyền thốngđoàn kết tương thân tương ái của dân tộc, góp phần động viên các tầng lớp

nhân dân ở cơ sở, giúp nhau xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnhphúc và khu dân cư giàu mạnh, văn minh, góp phần ổn định tình hình xã hội

1.2.2 Vai trò của phụ nữ trong xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở

Trong xã hội ngày xưa người phụ nữ phải chịu nhiều thiệt thòi, vai trò

và thế đứng trong xã hội không hề có Con người phụ nữ xưa là người củabổn phận và trách nhiệm để nhằm thoả mãn những yêu cầu mà xã hội và giađình đặt ra (chủ yếu là gia đình), thì gia đình trong xã hội hiện đại đang cầnnhững người mẹ, người vợ đảm đang, tinh tế, thông minh, nhân hậu Mặt tráicủa cơ chế thị trường với những áp lực rất lớn đòi hỏi người phụ nữ phải có

sự linh hoạt, hiểu biết, trình độ, kỹ năng sống, có thời gian để gìn giữ và bảo

vệ tổ ấm của mình, để tạo dựng một gia đình hạnh phúc Người phụ nữ đượcgiải phóng nếu muốn thực sự làm chủ được bản thân, gia đình và xã hội thìphải vươn lên để thành đạt trong sự nghiệp có thu nhập cao, có cuộc sống tinhthần phong phú và ngày càng thể hiện được vai trò của mình trong các lĩnhvực của đời sống xã hội Người phụ nữ hiện đại có vai trò kép vừa là conngười gia đình, vừa là con người xã hội, vừa giỏi việc nước, vừa là người xây

tổ ấm Thời đại kinh tế tri thức đòi hỏi người phụ nữ trước hết phải có trí tuệ,tài năng rồi đến sự khéo léo, tháo vát và sức khoẻ tốt để cùng với xã hội luônlàm tròn bổn phận và trách nhiệm của mình

Trong cuộc sống gia đình, người phụ nữ cần rất nhiều thời gian và sứclực để lo cho cuộc sống chồng con, xây dựng tổ ấm hạnh phúc thì xã hội rấtcần những phụ nữ tham gia tích cực và có hiệu quả vào nhiều lĩnh vực khácnhau của đời sống, đồng thời họ cũng cần được nghỉ ngơi để tự chăm lo cuộcsống cho chính mình để dung hoà được tất cả các yêu cầu trên, người phụ nữcần phải linh hoạt, sáng tạo Bên cạnh đó người phụ nữ cần phải làm tốt thiênchức cao đẹp của người mẹ, người vợ bởi những phụ nữ chỉ thực sự là phụ nữtrong quan hệ với gia đình, đó là cơ sở để chị em tham gia công tác xã hội đạthiệu quả Ngược lại vị thế xã hội cũng giúp người phụ nữ có uy tín và điều

kiện để nuôi dạy con cái và giữ gìn hạnh phúc gia đình Phụ nữ Việt Namchiếm 51,48% dân số, 51% lực lượng lao động xã hội Trong tiến tình lịch sửphát triển của đất nước vào thời kỳ nào phụ nữ Việt Nam vẫn là một nguồnnhân lực trí tuệ dồi dào, có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

tổ quốc, phụ nữ Việt Nam đã và đang phát huy được khả năng của mình thamgia trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội

Trong hoạt động văn hoá thể dục thể thao, ngày càng ghi nhận nhữngthành tích đóng góp đáng kể của phụ nữ trong sự nghiệp xây dựng nền vănhoá “Tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” Có 45636 trên tổng số 58135 giađình đã góp phần tăng tỷ lệ gia đình văn hoá lên 78,5%% triệu hộ gia đình đạttiêu chuần hộ gia đình văn hoá có sự đóng góp tích cực và to lớn của phụ nữ

Bên cạnh đó, phụ nữ còn tham gia chống lại các tệ nạn xã hội, nhưchống phân biệt giới tính chống ma tuý, mại dâm, chống lại sự bóc lột tìnhdục ngược đãi phụ nữ, chống lại tệ nạn buôn bán phụ nữ và trẻ em Có thểkhẳng định vai trò của phụ nữ trong xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở đượcthể hiện trên nhiều lĩnh vực, nhiều hình thức khác nhau nhưng tựu trung lạichúng ta có thể khái quát là:

- Vai trò của phụ nữ trong hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử vàcách mạng

- Vai trò của phụ nữ trong hoạt động thông tin, tuyên truyền và cổ động

- Vai trò của phụ nữ trong hoạt động xây dựng nếp sống mới

- Vai trò của phụ nữ trong hoạt động câu lạc bộ, hội, nhóm

- Vai trò của phụ nữ trong hoạt động thư viện, đọc sách báo

- Vai trò của phụ nữ trong hoạt động thể dục, thể thao, vui chơi giải trí

- Vai trò của phụ nữ các hoạt động xã hội mang tính từ thiện

- Vai trò của phụ nữ trong xây dựng nếp sống mới, tổ chức lễ cưới, lễ tang

- Vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hoá

- Vai trò của phụ nữ trong các hoạt động văn hoá cơ sở như :hoạt độngvăn nghệ quần chúng, hoạt động thông tin tuyên truyền, cổ động, hoạt độngthư viện, đọc sách báo

Trong bất kỳ một thời đại nào người phụ nữ cũng có một vị thế rất quantrọng trong sự sinh tồn của mỗi gia đình Người phụ nữ được coi như ngườithầy đầu tiên trong xã hội, chăm lo cho gia đình, tạo môi trường lành mạnh chocon cái có điều kiện tốt phát triển nhân cách con người Người đàn ông thườngcảm thấy vai trò gia trưởng của mình bằng những việc làm và suy nghĩ lớn laocủa gia đình như xây nhà, tạo đất, mua sắm trang thiết bị, xây dựng gia đìnhcho con cái Thế nhưng thực sự để lo toan cho một gia đình tồn tại ra sao lại làcông lao của người phụ nữ Bởi vậy, việc ông cha lựa chọn con dâu là việc làmthận trọng để lo toan cho cơ nghiệp của nhà mình mai sau

Do đó để thực hiện tốt cuộc vận động xây dựng gia đình văn hoá, làng

xã văn hoá, trước hết phải quan tâm đúng mức đến vai trò của người phụ nữtrong mỗi gia đình Bởi người phụ nữ luôn là một người chu toàn, biết lo, biếtnghĩ và biết làm tốt mọi công việc Để đạt được gia đình văn hóa phải có đầy

đủ 4 tiêu chuẩn, thông qua 4 tiêu chuẩn đó ta có thể thấy vai trò của phụ nữnổi lên rất rõ

- Thứ nhất: Xây dựng gia đình ấm no, hoà thuận, tiến bộ, sức khoẻ,hạnh phúc Để có một gia đình hoà thuận hạnh phúc mọi thế hệ trong gia đìnhđều biết kính trọng và thương yêu lẫn nhau, vai trò của người vợ là rất quantrọng Trước người vợ thuỳ mị, nết na, đi đứng nhẹ nhàng, ăn nói đoan trangthuỷ chung và tình nghĩa không có người chồng nào lại có thể quấy phá vàhung hãn, cả khi người chồng có những lỗi lầm đáng trách với một người vợứng xử thông minh và một tình yêu chân thực thì khả năng cảm hoá giáo dục

sẽ rất hiệu quả Ngay cả trong ghen tuông cũng thế nó cũng biểu lộ văn hoáứng xử của người phụ nữ, người phụ nữ mà khôn khéo, có tri thức thì giữđược gia đình trong ấm ngoài êm, tuy nhiên có những kiểu ghen trở thành

bệnh lý và chính họ đã tự đánh mất hạnh phúc của mình Một gia đình hoàthuận, hạnh phúc, phụ thuộc rất nhiều vào sự níu kéo khôn ngoan biết cáchgìn giữ, phần lớn phụ thuộc vào bản lĩnh và tư chất của người phụ nữ.

- Thứ hai: Các thành viên trong gia đình thực hiện tốt nghĩa vụ côngdân Không chỉ thực hiện tốt nghĩa vụ và trách nhiệm của các thành viên tronggia đình, bên cạnh đó luôn đòi hỏi từng thành viên, gia đình phải chấp hànhtốt mọi chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

- Thứ ba: Thực hiện kế hoạch hoá gia đình, mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh

1 - 2 con, có kế hoạch tiêu dùng hợp lý, tiết kiệm

Một số gia đình quan hệ mẹ chồng nàng dâu là cả một vấn đề phức tạp,

ở đây vai trò của nàng dâu có một ý nghĩa quyết định, bởi vì, so với mẹchồng, nàng dâu bao giờ cũng là đại diện cho lớp người trẻ hơn, tiên tiến hơn,

có hiểu biết hơn ắt sẽ có cách ứng xử vị tha, độ lượng lấy được lòng của bố

mẹ chồng Một gia đình văn hoá phải xuất phát từ cách ứng xử giao tiếp vớinhau, quan trọng hơn vai trò của phụ nữ trong việc nuôi dạy con cái nênngười Sinh con như thế nào cũng là một vấn đề mà những người trong giađình có phần ảnh hưởng nhất định Chẳng hạn như gia đình còn nặng nề về tưtưởng trọng nam khinh nữ, nếu trai thì không sao nhưng là gái thì cũng có rấtnhiều xung đột gia đình xảy ra Trong gia đình hiện đại, tiến bộ, dù trai haygái đều được chấp nhận, họ nhận thấy rằng mỗi gia đình chỉ nên có từ 1 – 2con để tạo điều kiện tốt nhất nuôi dạy con cái Sự thành đạt hay hư đốn củacon cái là dấu hiệu thịnh suy của một gia đình, sự hư đốn của con cái xưa nay

xã hội vẫn đổ lỗi cho người mẹ “con hư tại mẹ, cháu hư tại bà” cũng có thểkhông thật công bằng khi nói như vậy; song, trong thực tế, quá nuông chiềuvới con cái cũng là khiếm khuyết thường dễ gặp ở các bà mẹ Thật sự tronggiáo dục gia đình vai trò cùa người bố thường làm cho con cái sợ hãi cái oaiphong, còn tác dụng sâu sắc phần lớn là sự dạy bảo của người mẹ, tình mẫu tử

có sức thuyết phục kỳ lạ làm cho con người ta có thể thay đổi theo chiềuhướng tắch cực.

- Thứ tư: Đoàn kết tương trợ trong cộng đồng dân cư Xét về tiêu chuẩnkhác của gia đình văn hoá trong mối quan hệ với cộng đồng làng xã ta cũngthấy vai trò cùa phụ nữ có một vị trắ rất đặc biệt, những biểu hiện của tìnhlàng nghĩa xóm, Ộlá lành đùm lá ráchỢ, Ộtắt lửa tối đèn có nhauỢ phần lớn đềuxuất phát từ những tấm lòng nhân hậu, chịu thương chịu khó của các bà, cácchị Không phải ngày nay Hội phụ nữ mới có các biện pháp giúp nhau xoá đóigiảm nghèo mà từ xa xưa trong cảnh lầm than những người phụ nữ ở làng quêthường rất thấu đáo nổi khổ của nhau Mở ra cuộc vận động xây dựng giađình văn hoá, làng xã văn hoá, ban chỉ đạo nếp sống văn hoá các của các cấpnghĩ ngay tới vai trò phối hợp với các tổ chức, đoàn thể quần chúng trong đó

có sự đánh giá rất cao vị trắ của Hội phụ nữ trong cuộc vân động này vì vai tròcủa người mẹ, người vợ khi nào cũng là sợi chỉ vô hình khâu nối mọi tìnhcảm thiêng liêng trong cùng một mái ấm

Nếu gia đình làm tốt những tiêu chuẩn trên sẽ đạt được danh hiệu giađình văn hoá, để cuộc vận động xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở đạt hiệuquả Đảng phải trực tiếp lãnh đạo, chắnh quyền phải tổ chức thực hiện tốt.Ngành văn hoá thông tin có những hướng dẫn về phương pháp vận động,đồng thời phải biết phối hợp với các phong trào khác như: phong trào xoá đóigiảm nghèo, phòng chống tệ nạn xã hội, dân số kế hoạch hoá gia đình Xâydựng gia đình văn hoá là nhiệm vụ và quyền lợi của mỗi gia đình vừa lợi nhàvừa ắch nước nên các gia đình phải thực sự có ý thức thường xuyên thực hiện

tự giác mới có kết quả

Không chỉ dừng lại ở việc người phụ nữ chăm lo gia đình, nuôi dạy contốt, làm tròn vai trò của mình trong gia đình mà phụ nữ còn tham gia tắch cựctrong xây dựng nếp sống mới ở cơ sở Nếp sống là toàn bộ mô thức ứng xửcon người biểu hiện trong mới quan hệ của nó đối với thiên nhiên, với xã hội

và với bản thân Những mô thức ứng xử đó được vận dụng, lặp đi lặp lạinhiều lần trong cuộc sống sẽ trở thành thói quen, thành phong tục, tức là một

hệ thống chuẩn mực xã hội được cộng đồng chấp nhận và tự nguyện thựchiện Đó là nếp sống văn hoá của xã hội, nếp sống là mạng lưới quy tắc ứng

xử vô cùng đa dạng, nhưng nó biểu hiện tập trung ở “lễ, tết, hội” đó là nhữngđiểm chủ chốt trong nếp sống văn hoá Để nếp sống đó đi vào thực tế cuộcsống không thể không kể đến vai trò của người phụ nữ Có thể nói phụ nữ làlinh hồn sống trong các dịp lễ, tết vì nếu thiếu bàn tay của người phụ nữ thì sẽthiếu đi hương vị của ngày tết Việc tổ chức lễ cưới, lễ tang thực hiện theonếp sống mới của Đảng và Nhà nước tức là đơn giản hoá các khâu trong tổchức nhằm thực hành tiết kiệm, chống xa hoa lãng phí Để tuyên truyền phổbiến nghi thức nghi lễ mới đó đòi hỏi các cấp hội phụ nữ ở cơ sở từ thôn xómlàng xã phải thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giới thiệu mẩu hình một đámcưới tiến bộ, phù hợp với phong tục tập quán và nếp sống văn hoá mới chocác tầng lớp nhân dân, đến mọi gia đình đặc biệt đối với lứa tuổi thanh thiếuniên Nhiều cán bộ là chị em phụ nữ đã đến vận động ủng hộ gia đình từngthôn xóm thực hiện tốt nếp sống mới Với sự nhiệt tình sáng tạo của chị emcũng như hội phụ nữ các cấp đã làm cho nếp sống mới thực sự đi vào từngthôn xóm làng xã làm cho đời sống văn hoá ngày càng trở nên lành mạnh vàvăn minh

Phải kể đến vai trò của Hội phụ nữ, trong đó phụ nữ ở cơ sở còn làm tốtcông tác thông tin tuyên truyền và cổ động Nhiệm vụ chủ yếu của công tácthông tin, tuyên truyền là thực hiện phổ biến rộng rãi trong công chúng cácchủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước bao gồm cả các quyết định của

cơ quan lãnh đạo địa phương, đồng thời các cấp, các ngành phải làm tốt việcnêu gương người tốt việc tốt, phê phán các thói hư tật xấu góp phần tạo dựngnếp sống văn hoá ở cơ sở phụ nữ luôn đi đầu trong công tác này đây là hìnhthức giáo dục nhẹ nhàng mà sâu sắc và có hiệu quả

Cùng với vai trò và thiên chức của người mẹ, người vợ xây dựng tổ ấmgia đình hạnh phúc, người phụ nữ còn tích cực tham gia vào các hoạt độngvăn hoá ở cơ sở và hăng hái tham gia vào các phong trào mà Hội liên hiệpphụ nữ Việt Nam, phát động như phong trào “Phụ nữ giúp nhau phát triểnkinh tế gia đình, cần kiệm xây dựng đất nước”, “Phụ nữ tích cực học tập, laođộng sáng tạo, nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình hạnh phúc” nhằm khơi dậytiềm năng to lớn, sức sáng tạo và truyền thống nhân ái tốt đẹp tạo nên mộtphong trào rộng lớn trong các tầng lớp phụ nữ tự nguyện giúp nhau vốn,giống, ngày công và kinh nghiệm sản xuất Khuyến khích các tầng lớp phụ

nữ tích cực học tập ở mọi nơi mọi lúc dưới mọi hình thức để năng cao trình

độ kiến thức và hiểu biết về chuyên môn và kỷ năng nghề nghiệp nhằm đạthiệu quả cao trong lao động sản xuất và trong các hoạt động xã hôị Đáp ứngnhu cầu CNH- HĐH của đất nước

Hiện nay, chị em phụ nữ các cấp đã và đang thi đua thực hiện tốt phongtrào “phụ nữ tích cực hoc tập, lao động sáng tạo xây dựng gia đình hạnh phúc”,

“hỗ trợ phụ nữ phát triển tăng thu nhập, vươn lên làm giàu chính đáng”, “nângcao năng lực và hiệu quả hoạt động của tổ chức Hội” đã lôi cuốn được rấtnhiều chị em tham gia qua đó phụ nữ phát huy được năng lực, luôn tìm tòi cáimới, phát huy sáng kiến, cải tiến kỷ thuật, mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuậtcông nghệ vào lao động sản xuất, quản lý, kinh doanh và trong hoạt động vănhoá giáo dục nhằm đạt hiệu quả cao, sản phẩm lao động đạt chất lượng tốt Đặcbiệt người phụ nữ phải có ý thức trách nhiệm tự học hỏi, tìm hiểu để tổ chứchợp lý cuộc sống gia đình, giáo dục cho các thành viên trong gia đình có ý thứcchấp hành luật pháp, chủ trương, chính sách của nhà nước cũng như tham gia

và ủng hộ các phong trào từ TW đến địa phương Phấn đấu xây dựng nề nếp,ông bà cha mẹ gương mẫu, con cháu hiếu thuận giữ gìn thuần phong mĩ tục củavăn hoá gia đình Việt Nam, có lối sống lành mạnh không mắc vào các tệ nạn