Vị ngữ câu nào giới thiệu sự vật, + Câu a giới thiệu hiện tượng, khái niệm nói ở chủ ngữ - Câu a – giới thiệu về quê quán của Bà đỡ Trần.. Vị ngữ câu nào miêu tả đặc điểm, trạng thái của[r]
Trang 1Ngày soạn: ………
Ngày giảng: 6B…………
Tiết 115
Tiếng Việt :
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ LÀ
I Mục tiêu
* Mục tiêu cần đạt:
Nắm được khái niệm loại câu trần thuật đơn có từ là Biết sử dụng hiệu quả câu trần thuật đơn có từ là trong nói và viết Lấy được ví dụ về câu trần thuật đơn có từ
là
* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức
- Giúp HS nắm được kiểu câu trần thuật đơn có từ là,đặc điểm câu trần thuật đơn
có từ là
- Cách phân loại câu
2 Kĩ năng
- Biết đặt câu trần thuật đơn có từ là và vận dụng viết đoạn văn
- Nhận biết được câu trần thuật đơn có từ là và xác định kiẻu cấu tạo câu trần thuật đơn có từ là trong văn bản
- Xác định được chủ ngữ và vị ngữ trong câu trần thuật có từ là
* Kĩ năng sống: Giao tiếp, nhận định các dạng câu.
3 Thái độ:
Có ý thức sử dụng đúng kiểu câu trong tiếng việt
4 Phát triển năng lực học sinh :
- Năng lực sáng tạo, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- Giáo viên: SGK, SGV, giáo án, tư liệu, máy chiếu, phiếu học tập…
- Học sinh: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo…
III
phương pháp
- Vấn đáp, thuyết trình, phân tích, quy nạp, kt động não
IV Tiến trình giờ dạy-giáo dục
1 Ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra bài cũ ( 5 ’)
? Thế nào là câu trần thuật đơn? Cho ví dụ và phân tích?
Trả lời: Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm chủ ngữ- vị ngữ tạo thành, dung
để giới thiệu, tả hoặc kể về một sv hay nêu một ý nghĩa
Trang 2VD: Tôi// đang học bài.
C V
3 Bài mới (35’)
- Mục đích: Giới thiệu bài mới
-PP: Thuyết trình
- Thời gian: 1’
Giờ trước, chúng ta đã được học “Câu trần thuật đơn” Câu trần thuật đơn sẽ có hai dạng: “ Câu trần thuật đơn có từ là” và “Câu trần thuật đơn không có từ là” Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu dạng thứ nhất “ Câu trần thuật đơn có từ là”.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1 (12’)
- Mục đích: Nắm được khái niệm loại
câu trần thuật đơn có từ là
- PP: PP nêu vấn đề, vấn đáp, phân tích,
tổng hợp
- KT động não
-Hình thức tổ chức DH: cá nhân/ lớp
- Cách thức tiến hành:
*GV trình chiếu ngữ liệu -> HS đọc
?) Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các
câu trên
a) Bà đỡ Trần / là người huyện Đông
Triều
C V
b) Truyền thuyết / là loại truyện …kì ảo
C V
c) Ngày thứ 5 trên đảo Cô Tô / là
một
C V
d) Dế Mèn trêu chị Cốc / là dại
I Đặc điểm của câu trần thuật đơn có
từ "là"
1 Khảo sát ngữ liệu (SGK/ 114)
Trang 3C V
?) Các câu trên thuộc kiểu câu gì đã
học ? Vì sao ?
- Các câu trên là câu trần thuật đơn Vì
kết cấu là một cụm C-V dùng để tả, kể,
giới thiệu về một sự vật, sự việc để nêu
một vấn đề
?) Vị ngữ của những câu trên do
những từ hoặc cụm từ loại nào tạo
thành
* là + CDT (a, b, c)
* là + TT (d)
VD :
1 Mẹ / là niềm vui của em
C V
Là + CTT
2 Hoán dụ / là gọi tên…
C V
Là + CĐT
?) Từ những ngữ liệu đã phân tích em
có nhận xét gì về đặc điểm cấu tạo vị
ngữ của các câu trên
- Vị ngữ có cấu tạo :
« là » + DT(CDT)/ ĐT(CĐT)/TT(CTT)
?) Chọn những từ, cụm từ phủ định
điền vào trước vị ngữ các câu trên
- 2 HS điền thử -> HS nhận xét
-> GV chốt: khi biểu thị ý phủ định thì vị
ngữ kết hợp với những từ, cụm từ phủ
định ( không phải, chưa phải)
Cấu tạo :
Không phải/ chưa phải+ là+ từ/ cụm từ
?) Câu đơn trần thuật có đặc điểm gì
- 2 HS nêu -> 1 HS đọc ghi nhớ
- Vị ngữ do : Là +CDT và là +TT
- Khi biểu thị ý nghĩa phủ định sẽ kết hợp với từ “không phải, chưa phải”
2 Ghi nhớ: SGK (114)
* Lưu ý:
- Không phải câu nào có từ “là” cũng
Trang 4GV: Xét VD sau và xác định câu trần
thuật đơn có từ “ là”
HS phân tích cấu tạo ngữ pháp
1 Học / là để giúp ích cho xã hội.
C V
Câu TTĐ có từ “là”
2 Người ta / gọi chàng là Sơn Tinh.
C V
3 Vua / phong cho chàng là Phù Đổng
C V
Thiên Vương.
Không phải câu TTĐ cớ từ “là”
?) Em nhận thấy VN câu này có đặc
điểm gì
- ĐT: gọi, phong
- Phụ ngữ 1: chàng
- Phụ ngữ 2: sơn Tinh
Hoạt động 2(12’)
- Mục đích: Nắm được các kiểu câu trần
thuật đơn có từ “là”
- PP: PP nêu vấn đề, vấn đáp, phân tích,
tổng hợp
- KT động não
-Hình thức tổ chức DH: cá nhân/ lớp
- Cách thức tiến hành:
?) Trong các ví dụ trên, vị ngữ câu nào
trình bày cách hiểu về số lượng, hiện
tượng, khái niệm nói ở chủ ngữ.
- Câu (b) – trình bày về đặc điểm khái
niệm của thể loại truyền thuyết
?) Vị ngữ câu nào giới thiệu sự vật,
hiện tượng, khái niệm nói ở chủ ngữ
- Câu (a) – giới thiệu về quê quán của Bà
đỡ Trần
?) Vị ngữ câu nào miêu tả đặc điểm,
trạng thái của sự vật, hiện tượng, khái
thuộc kiểu câu trần thuật đơn có từ là.
Câu trần thuật đơn có từ “là” khi từ “là” dùng để nối chủ ngữ với vị ngữ trong câu
- Trong câu TTĐ có từ “là”, đôi khi từ
“là” có thể thay bằng dấu phẩy
II Các kiểu câu trần thuật đơn có từ
"là"
1.Khảo sát ngữ liệu
+ Câu b định nghĩa
+ Câu a giới thiệu
+ Câu c miêu tả
Trang 5niệm nói ở chủ ngữ
- Câu ( c) – miêu tả về đặc điểm không
gian trên đảo Cô Tô sau trận bão
?) Vị ngữ câu nào thể hiện sự đánh giá
đối với sự vật, hiện tượng, khái niệm
nói ở chủ ngữ
- Câu (d) – đánh giá về việc làm và hành
động của Dế Mèn khi trêu trọc chị Cốc
và gâu ra cái chết cho Dế Choắt
?) Qua các ví dụ trên, theo em có mấy
kiểu câu trần thuật đơn có từ là
- 2 HS phát biểu ->GV chốt
- 1 HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3(10’)
- Mục đích: vận dụng KT lí thuyết vào
BT
- PP: PP vấn đáp, nêu vấn đề , phân tích
- KT động não
-Hình thức tổ chức DH: cá nhân, nhóm
- Cách thức tiến hành:
GV: kết hợp làm bài tập 1+2 GV chiếu
yêu cầu HS đọc
?) Xác định C- V
?) Những câu đó thuộc kiểu câu nào
Mỗi HS lên bảng làm 1 câu
-> HS nhận xét -> GV đánh giá
+ Câu d đánh giá
2.Ghi nhớ2 : SGK (115)
III Luyện tập
1 BT 1+2 (115) Câu trần thuật có từ là:VD: a, c, d, e
a) Hoán dụ / là gọi tên -> Câu định nghĩa
C V c) Tre/là cánh tay
C V
Tre/còn là nguồn vui
C V
Nhạc của trúc, nhạc của tre/ là khúc nhạc
C V -> câu giới thiệu, nêu ý kiến
d) Bồ cái/là bác chim ri
C V Chim ri/ là dì sáo sậu
Trang 6GV hướng dẫn hs viết đoạn văn có sử
dụng câu trần thuật đơn có từ lá
- Hình thức: Một đoạn văn
- Số lượng: 5-7 câu
- Nội dung miêu tả một người bạn
tốt
- Yêu cầu: có ít nhất một câu trần
thuật đơn có từ là
Hs có thể sử dụng các kiểu câu trần thuật
đơn có từ là đã học
C V
Sáo sậu/ là cậu sáo đen
C V
Sáo đen/ là em tú hú
C V
Tú hú/ là chú bồ các
C V -> câu giới thiệu
e) Khóc/là nhục
C V Rên,/hèn
C V Van,/yếu đuối
C N -> Lược bỏ từ là -> câu đánh giá
Dại khờ/là những lũ câm -> câu miêu tả
V C
2.BT 3 (116) Mẫu:
Mai/ là người bạn thân nhất của em Cô ấy/ là cô bé dễ thương với gương mặt tròn ngộ và đôi mắt to, đen lấy, chiếc miệng nhỏ xinh lúc nào cũng nở nụ cười tươi tắn Ở trường, Mai/ là học sinh ngoan ngoãn, ưu tú, hăng hái trong tất cả các hoạt động Lúc ở nhà, Mai là
cô bé đảm đang và chăm chỉ Vì vậy, không chỉ riêng mình em mà hầu như mọi người ai gặp cũng rất yêu quý bạn
Trang 7HS tập viết-> lên bảng trình bày-> GV
chữa
GV: Chiếu đoạn văn mẫu
Mai/ là người bạn thân nhất của em
Cô ấy/ là cô bé dễ thương với gương mặt
tròn ngộ và đôi mắt to, đen lấy, chiếc
miệng nhỏ xinh lúc nào cũng nở nụ cười
tươi tắn Ở trường, Mai/ là học sinh
ngoan ngoãn, ưu tú, hăng hái trong tất cả
các hoạt động Lúc ở nhà, Mai là cô bé
đảm đang và chăm chỉ Vì vậy, không
chỉ riêng mình em mà hầu như mọi
người ai gặp cũng rất yêu quý bạn
4 Củng cố (2’)
- Mục đích: củng cố lại kiến thức
-PP: vấn đáp
-KT động não
-Hình thức: cá nhân, lớp
?Nêu các kiểu câu trần thuật có từ là? Ví dụ?
-HS t/lời
-GV khái quát ND
5 Hướng dẫn về nhà (2’)
- Học bài, làm bài tập 3(116)
- Đặt 4 câu trần thuật đơn có từ "là" theo 4 kiểu đã học
- Ôn tập tiếng việt chuẩn bị kiểm tra 45'
V
Rút kinh nghiệm
………
………
==================================