Sơ lược mỹ thuật thời Lê (từ thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XVIII) | Lớp 8, Mỹ thuật - Ôn Luyện

[r]

(T th k XV ừ ế ỷ

(T th k XV ừ ế ỷ đ ế ế n n đ ầ ầ u th k XVIII) u th k XVIII) ế ỷ ế ỷ

* V xã h i: ề ộ

- Sau khi đánh tan gi c Minh, Lê L i lên ngôi vua, l y hi u là Lê ặ ợ ấ ệ

Thái T (nổ ăm 1428) L p nên tri u ậ ề đ i nhà Lê (1385-1433) ạ

Đ t tên nặ ư c là Đ i Vi t, ớ ạ ệ đóng đô t i Đông Đô (Hà N i) ạ ộ

- Nhà Lê xây d ng m t chính quy n phong ki n trung ự ộ ề ế ương t p ậ

quy n ngày càng hoàn thi n, ch t ch ề ệ ặ ẽ

- Nhà nư c t p trung khôi ph c s n xu t nông nghi p, ớ ậ ụ ả ấ ệ đ p ắ đê

và xây d ng nh ng công trình thu l i l n.ự ữ ỷ ợ ớ

- Nhà Lê là tri u ề đ i phong ki n t n t i lâu nh t và có nhi u ạ ế ồ ạ ấ ề

bi n ế đ ng nh t trong l ch s xã h i Vi t Nam (b nhà M c ộ ấ ị ử ộ ệ ị ạ

chi m quy n)ế ề

* V t ề ư tư ng ở :

- Tuy có nh hả ư ng tở ư tư ng Nho giáo và vở ăn hóa Trung Hoa

nhưng n n M thu t v n ề ỹ ậ ẫ đ m ậ đà b n s c dân t c Vi t Nam.ả ắ ộ ệ

I/ VÀI NÉT V B I C NH L CH S Ề Ố Ả Ị Ử

BÀI 2: SƠ LƯ C V M THU T TH I LÊ Ợ Ề Ỹ Ậ Ờ

1.Ngh thu t ki n trúc ệ ậ ế a) Ki n trúc cung ế đình:

- Xây d ng nhi u cung ự ề đi n l n ệ ớ ở

Thăng Long như: đi n C n Chánh; ệ ầ

Kính Thiên; V n Th ,… ạ ọ

- Xây d ng khu Lam Kinh t i Th ự ạ ọ

Xuân(Thanh Hoá)

- Tuy các công trình này ngày nay không

còn,song nh ng d u tích cho ta th y ữ ấ ấ

các công trình này có quy mô to l n ớ

* Kinh thành Thăng Long:

- Cơ b n v n gi ả ẫ ữ nguyên l i s p x p ố ắ ế như th i Lý – Tr nờ ầ

- Bên trong: xây d ng ự

ti p nhi u cung ế ề đi n ệ

l n nhớ ư: đi n C n ệ ầ Chánh; Kính Thiên;

V n Th ,…ạ ọ

- Bên ngoài: xây d ng ự khu Lam Kinh (Th ọ Xuân- Thanh Hoá), đình Quãng Văn, c u ầ Ngo n Thi m, ạ ề

Kinh thành Thăng Long - Đi n Kính Thiên ệ

II/ SƠ LƯ C V M THU T TH I LÊ: Ợ Ề Ỹ Ậ Ờ

1/ NGH THU T KI N TRÚC: Ệ Ậ Ế

a/ Ki n trúc cung ế đình:

b) Ki n trúc tôn giáo: ế

- Đ cao tề ư tư ng Nho giáo nên ở đã cho xây d ng nhi u mi u th ự ề ế ờ

Kh ng T và trổ ử ư ng d y Nho h c.ờ ạ ọ

- Xây d ng l i Vự ạ ăn Mi u, m mang Qu c T Giám.ế ở ố ử

- Xây d ng ự đ n th nh ng ngề ờ ữ ư i có công v i ờ ớ đ t nấ ư c nhớ ư: Phùng Hưng; Ngô Quy n; Lê Lai, Đinh Tiên Hoàng,…ề

- Th i Lê Trung Hờ ưng đã cho tu s a và xây d ng m t s ngôi chùa ử ự ộ ố theo ki n trúc Ph t giáo nhế ậ ư: Chùa Keo (Thái Bình); chùa TháI L cạ

(Hưng Yên); chùa Ng c Khánh, Bút Thápọ (B c Ninh);ắ Chùa Mía, Chùa Th yầ (Hà Tây); chùa B o Qu c, ả ố chùa Thiên Mụ (Hu ); chùaế

Kim Sơn, chùa Thanh Long B o Khánhả (H i An),…ộ

- Ngoài ra còn có nhi u ề đình làng n i ti ng nhổ ế ư: Chu Quy nế (Hà Tây); Đình B ngả (B c Ninh),…ắ

M t s ộ ố

đình, chùa

th i Lê ờ

Chùa Bút Tháp (B c Ninh) ắ

Chùa Keo (Thái Bình)

Chùa Thiên M (Hu ) ụ ế Đình B ng (B c Ninh) ả ắ

a)Điêu kh c: ắ

-Các pho tư ng ngợ ư i và các con v t nghê, lân, ng a, ờ ậ ự

voi, b ng ằ đá khu lở ăng mi u Lam Kinh, ế

2/ NGH THU T Ệ Ậ ĐIÊU KH C VÀ CH M KH C TRANG TRÍ: Ắ Ạ Ắ

Lăng Dinh Hương (Hi p Hoà-B.Giang) ệ

Giám mã d t ng a ắ ự

Voi quỳ

M t s tác ph m ộ ố ẩ điêu kh c th i Lê B c Giang ắ ờ ở ắ

Lăng H Ng (Hi p Hoà-B.Giang) ọ ọ ệ

Nhà bia

Giám mã d t ng a ắ ự

Chó

Sư tử

Nghê Quan h u ầ

-Tư ng R ng có kích thợ ồ ư c l n ớ ớ

- Kinh đô Thăng Long có các b r ng ệ ồ ở đi n Kính Thiên, thành ệ

b c ậ đàn Nam Giao, thành b c Vậ ở ăn Mi u,…ế

Tư ng r ng thành b c ợ ồ ở ậ đi n Kính Thiên ệ

-M t s pho tộ ố ư ng ợ đ p còn l i cho ẹ ạ đ n ngày nay nhế ư:

+ Tư ng Ph t bà Quan Âm nghìn m t nghìn tay (chùa Bút ợ ậ ắ Tháp – B c Ninh)ắ

+ Tư ng Quan Âm Thiên Ph (chùa Kim Liên – Hà N i)ợ ủ ộ + Tư ng Hoàng h u vua Lê Th n Tông (chùa M t –Thanh ợ ậ ầ ậ Hoá)

+ Ph t nh p Ni t bàn (chùa Ph Minh - Nam Đ nh)ậ ậ ế ổ ị

T ượ ng Ph t bà Quan Âm nghìn m t, nghìn tay ậ ắ

Chùa Bút Tháp – B c Ninh ắ

T ượ ng Quan âm Thiên Ph ủ Chùa Kim Liên - Hà N i ộ

Hoàng h u Vua Lê Th n Tông ậ ầ Chùa M t – Thanh Hóa ậ

Ph t nh p Ni t bàn ậ ậ ế Chùa Ph Minh – Nam Đ nh ổ ị

b) Ch m kh c trang trí: ạ ắ

- Ngh th ât trang trí r t tinh x o, các thành b c b ng ệ ụ ấ ả ậ ằ đá, bia

đá đ u ề đư c ch m kh c hình r ng, sóng nợ ạ ắ ồ ư c, hoa lá,…ớ

M t s b c ch m kh c th i Lê ộ ố ứ ạ ắ ờ

- Nhi u ch m kh c g : ôm gà ch i, chèo thuy n, ề ạ ắ ỗ ọ ề đánh c , ờ

Ôm gà ch i ọ Trai gái vui đùa

Chèo thuy n ề U ng rố ư uợ

Đánh cờ

3 Ngh thu t g m: ệ ậ ố

- K th a tinh hoa c a ngh thu t g m th i Lý - Tr n ế ừ ủ ệ ậ ố ờ ầ nhưng có nét đ c ộ đáo, mang đ m ch t dân gian.ậ ấ

- G m th i Lê v a có nét trau chu t, kho kho n, v a có các ho ti t ố ờ ừ ố ẻ ắ ừ ạ ế

đư c th hi n theo phong cách hi n th c.ợ ể ệ ệ ự

Lư hương (G m men r n) ố ạ Li n (G m men xanh ễ ố đ ng)ồ

4.Đ c ặ đi m c a m thu t th i Lê: ể ủ ỹ ậ ờ

- Ngh thu t ch m kh c, ngh thu t g m và tranh dân gian ệ ậ ạ ắ ệ ậ ố đ t ạ

t i m c ớ ứ điêu luy n, giàu tính hi n th c.ệ ệ ự

Câu h i c ng c ỏ ủ ố

1 Hãy k tên nh ng công trình ki n trúc tiêu bi u th i Lê?ể ữ ế ể ờ

2 K tên m t s tác ph m ể ộ ố ẩ điêu kh c và ch m kh c trang trí th i Lê?ắ ạ ắ ờ

3 G m th i Lê có ố ờ đ c ặ đi m gì ? Có gì khác so v i g m th i Lý-Tr n?ể ớ ố ờ ầ