Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C- V tạo thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến... Bài tập 1: Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn tríc[r]
Trang 1Trường: THCS Trần Hưng Đạo
Giáo viên : Nguyễn Thị Nga
Trang 2Tiết 110
Tiếng Việt:
Trang 3I Câu trần thuật đơn là gì?
TIẾT 110: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
1 Ví dụ: SGK/ 101
Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng.
-Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ
nghe nhỉ? Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được Thôi, im cái điệu hát mưa rầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!
Tôi về, không một chút bận tâm
( Tô Hoài )
(1)
(2)
(4)
(7) (5)
(9)
(8)
(6) (3)
Các câu trong đoạn trích trên dùng để làm gì?
Trang 4Các câu trong đoạn văn Mục đích nói
Câu 1: Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì
một hơi rõ dài
Câu 2: Rồi, với một bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng.
Câu 3: Hức!
Câu 4: Thông ngách sang nhà ta?
Câu 5: Dễ nghe nhỉ!
Câu 6: Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào
chịu được.
Câu 7: Thôi, im cái điệu hát mưa dầm s ùi sụt ấy đi.
Câu 8: Đào tổ nông thì cho chết!
Câu 9: Tôi về, không một chút bận tâm.
Kể
Bộc lộ cảm xúc
Tả, kÓ
Hỏi
Bộc lộ cảm xúc
Nªu ý kiÕn Cầu khiến
Bộc lộ cảm xúc
Kể và nêu ý kiến
Trang 5Các câu trong đoạn văn Mục đích nói Kiểu câu
Câu 1: Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì
một hơi rõ dài
Câu 2: Rồi, với một bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng.
Câu 3: Hức!
Câu 4: Thông ngách sang nhà ta?
Câu 5: Dễ nghe nhỉ!
Câu 6: Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào
chịu được.
Câu 7: Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi.
Câu 8: Đào tổ nông thì cho chết!
Câu 9: Tôi về, không một chút bận tâm.
Kể
Bộc lộ cảm xúc
Tả, kÓ
Hỏi
Bộc lộ cảm xúc
Nªu ý kiÕn Cầu khiến
Bộc lộ cảm xúc
Kể và nêu ý kiến
Dựa vào kiến thức đã học ở tiểu học, em hãy phân loại
câu theo mục đích nói?
- Câu cảm thán : câu 3,5,8 - Câu cầu khiến :câu 7
Câu trần thuật Câu trần thuật
Câu trần thuật
Câu trần thuật
Câu nghi vấn
Câu cảm thán Câu cảm thán
Câu cảm thán
Câu cầu khiến
Trang 6I Cõu trần thuật đơn là gỡ?
1 Vớ dụ SGK/ 101
(1) Chưa núi hết cõu, tụi đó hếch
răng lờn, xỡ một hơi rừ dài
(2) Rồi với diệu khinh khỉnh, tụi mắng.
(6) Chỳ mày hụi như cỳ mốo thế này, ta nào chịu được.
(9) Tụi về, khụng một chỳt bận tõm.
?Xác định chủ ngữ, vị ngữ của các câu trần thuật vừa tìm đ ợc.
CN VN
CN VN
CN VN
VN CN
CN VN
? Xếp các câu trần thuật vừa tìm
đ ợc thành hai loại:
-Cõu do 2 hoặc nhiều cụm C - V tạo thành?
-Cõu do 1 cụm C - V tạo thành?
Cõu 6
- Cõu do 2 hoặc nhiều cụm
C- V tạo thành :
-Cõu do 1 cụm C-V tạo thành:
Cõu: 1, 2, 9
Trang 7I Câu trần thuật đơn là gì?
1 Ví dụ
2 Nhận xét
Câu 1,2,9 là câu trần thuật đơn
Câu:1, 2, 9
Xét về
cấu tạo:
Là câu đơn
(chỉ có một
cụm C-V)
Xét về mục
đích nói:
( dùng để giới thiệu, kể, tả, nêu ý kiến)
(1) Chưa nói hết câu, tôi //đã hếch
CN VN răng lên, xì một hơi rõ dài
(2) Rồi với diệu khinh khỉnh, tôi //mắng.
CN VN
(9) Tôi// về, không một chút bận tâm.
CN VN
Trang 8I Câu trần thuật đơn là gì?
1 Ví dụ SGK/101
2 Nhận xét
Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C- V tạo thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến.
* Ghi nhớ SGK/ 101
Trang 91 Bài tập 1: Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích dưới
đây? Cho biết những câu trần thuật đơn ấy được dùng làm gì?
(1)Ngày thứ 5 trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa (2) Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần
giông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy.(3)
Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đậm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa.(4)
Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong một ngày động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẽ cá giã đôi
(Nguyễn Tuân)
II Luyện tập:
Trang 10Cỏc cõu trần thuật đơn
(1) Ngày thứ năm trờn đảo Cụ Tụ là một ngày trong trẻo sỏng sủa
(2)Từ khi cú vịnh Bắc Bộ và từ khi cú quần đảo Cụ Tụ
mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thỡ sau mỗi lần dụng bóo, bao giờ bầu trời Cụ Tụ cũng trong sỏng như
vậy
- > Giới thiệu vẻ đẹp của Cụ Tụ
-> Nêu ý kiến nhận xét về vẻ đẹp trong sáng của Cô
Tô sau trận bão.
II Luyện tập:
1 Bài tập 1:
Trang 112.Bài tập 2: Dưới đây là một số câu mở đầu các truyện em đã học Chúng thuộc loại câu nào và có tác dụng gì?
a) Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ nước
ta, có một vị thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long nữ, tên là Lạc Long Quân (Con Rồng, cháu Tiên)
b) Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ
( Ếch ngồi đáy giếng)
c) Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều
(Vũ Trinh)
Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chÝnh : Lạc Long Quân Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chÝnh : con ếch
Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chÝnh :bà đỡ Trần
Trang 123.Bµi tËp 3 : (SGK/102)
(T102).
II Luyện tập:
th¶o luËn nhãm
- Thêi gian : 5 phót
Trang 13BT Câu /đoạn văn Cách giới thiệu nhân
vật
2 b, Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ.
c, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều
3 a, Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng
có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng
là phúc đức Hai ông bà ao ước có một đứa con Một
hôm bà ra đồng trông thấy một vết chân rất to, liền đặt
bàn chân mình lên ướm thử để xem thua kén bao nhiêu
Không ngờ về nhà bà thụ thai và mười hai tháng sau
sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô
( Thánh Gióng)
Giới thiệu ngay nhân vật chính
những việc làm của nhân vật
nhân vật chính
So s¸nh c¸ch giíi thiÖu nh©n vËt chÝnh ë 2 bµi tËp
b Hùng Vương thứ mười tám có một người con
gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết
hiền dịu Vua cha yêu thương nàng hết mực, muốn
kén cho con một người chồng thật xứng đáng.
Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn.
( Sơn Tinh, Thủy Tinh )
Trang 14Dựa vào bức tranh dưới dây, đặt các câu trần thuật đơn.
Trang 16* Đối với bài học ở tiết học này:
- Nhớ được khái niệm câu trần thuật đơn Nhận diện được câu trần thuật đơn và tác dụng của câu trần thuật đơn
- Làm bài tập 4
*Đối với bài học ở tiết học tiết theo:
- Chuẩn bị bài:CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ
TỪ LÀ
Tìm hiểu :
+ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ là + Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là
Hướng dẫn HS tự học