KÕt luËn: Câu trần thuật đơn là loại câu do mét côm C – V t¹o thµnh, dïng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiÕn.. Bµi tËp nhanh.[r]
Trang 1c¸c thÇy c« gi¸o c¸c em häc sinh
về dự giờ Ngữ văn- lớp 6B
Trang 2Kiểm tra bài cũ
1 Các thành phần chính trong câu bao gồm:
A Chủ ngữ.
B Vị ngữ
C Trạng ngữ.
D Chủ ngữ và vị ngữ
2 Chủ ngữ trong câu nào sau đây có cấu tạo là động từ?
A Hương là một bạn gái chăm ngoan.
B Bà tôi đã già rồi.
C Đi học là quyền và nghĩa vụ của trẻ em.
D Mùa xuân mong ư ớc đã đến.
3 Nhớ lại và kể tên các kiểu câu chia theo mục đích nói đã học ở Tiểu học.
Câu trần thuật, câu hỏi, câu cầu khiến,
Trang 3I Câu trần thuật đơn là gì?
1 Ví dụ:
2 Nhận xét:
- Câu 1, 2, 6, 9: kể, tả, nêu ý kiến.
- Câu 4 : hỏi.
- Câu 3, 5, 8 : bộc lộ cảm xúc.
- Câu 7 : cầu khiến.
Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:
- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu
được Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy
đi Đào tổ nông thì cho chết!
Tôi về, không một chút bận tâm
( Tô Hoài )
Đoạn văn gồm mấy câu?
Các câu văn trên đư ợc dùng
làm gì?
Trang 4A B
a Kể, tả, nêu ý kiến
b Hỏi
c Bộc lộ cảm xúc
d Cầu khiến
1 Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài
2 Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:
3 Hức!
4 Thông ngách sang nhà ta?
5 Dễ nghe nhỉ!
6 Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được
7 Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi
8 Đào tổ nông thì cho chết!
9 Tôi về, không một chút bận tâm
Nối mục đích nói ở cột A với câu ở cột B sao cho phù
hợp ?
Câu trần thuật
Trang 5I Câu trần thuật đơn là gì?
1 Ví dụ:
2 Nhọ̃n xét:
-> Là những câu dùng để giới thiệu,
tả, kể về một sự vật, sự việc, hay
để nêu ý kiến, đánh giá
Trang 61 Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.
2
2 Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:
6
6 Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu đư ợc.
9
9 Tôi về, không một chút bận tâm.
câu trần thuật đơn.
C v
c v
Câu trần thuật ghép.
Trang 7I Câu trần thuật đơn là gì?
1 Ví dụ:
2 Nhọ̃n xét:
3 Kết luận:
Câu trần thuật đơn là loại câu do
một cụm C – V tạo thành, dùng
để giới thiệu, tả hoặc kể về một
sự việc, sự vật hay để nêu một ý
kiến
* (ghi nhớ- SGK):
II luyện tập
Bài 1
? Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn sau:
Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng một mầm non măng mọc thẳng Vào đâu tre cũng sống, ở đâu tre cũng xanh tốt Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn Rồi tre lớn lên, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc Tre trông thanh cao, giản dị, trí khí như người
( Cây tre Việt Nam- Thép Mới)
- Rồi tre lớn lên, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc
- Tre trông thanh cao, giản dị, trí khí như người
Trang 8Tiờ́t 110- Tiờ́ng viợ̀t
Câu trần thuật đơn
I Câu trần thuật đơn là gì ?
1 Ví dụ:
2 Nhận xét
3 Kết luận:
* (ghi nhớ- SGK):
II luyện tập
Bài 1
Ngày thứ năm trờn đảo Cụ Tụ là một ngày trong trẻo, sỏng sủa Từ khi cú vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cụ Tụ mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thỡ, sau mỗi lần giụng bóo, bao giờ bầu trời Cụ Tụ cũng trong sỏng như vậy
Cõy trờn nỳi đảo lại thờm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cỏt lại vàng giũn hơn nữa Và nếu cỏ cú vắng tăm biệt tớch trong ngày động bóo, thỡ nay lưới càng thờm nặng mẻ cỏ gió đụi
( Nguyễn Tuõn)
Câu1: Dùng để giới thiệu , miêu tả về Cô Tô Câu2: Dùng để nêu ý kiến nhận xét về vẻ đẹp
trong sáng của Cô Tô sau cơn bão.
Xác định câu trần thuật đơn,
nêu tác dụng ?
Trang 9
a Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ nước
ta, có một vị thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long Nữ, tên là
Lạc Long Quân
( Con Rång ch¸u Tiªn )
b Có một con ếch sống lâu ngày trong một cái giếng nọ.
( Ếch ngồi đáy
giếng)
c Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)-> C¸c câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chÝnh
=> Lêi giíi thiÖu trùc tiÕp, ng¾n gän (V¨n tù sù.)
Trang 10Bài tập Sử dụng câu trần thuật đơn để nói về
Lượm Mặt trời mọc ở Cô Tô
Trang 11Một hôm bà ra đồng trông thấy một vết chân rất to, liền đặt bàn chân mình lên
ư
ớm thử để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ thai và mười hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô
( Thánh Gióng )
b Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu thương nàng hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng
Một hôm, có hai chàng trai đến cầu hôn
( Sơn Tinh , Thủy Tinh )
c Ngày xưa, có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp nước tìm người tài giởi Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi người Đã mất nhiều công tìm kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người nào thật lỗi lạc
Một hôm, viên quan đi qua cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đường có hai cha con người nọ đang làm ruộng
( Em bé thông minh )
Giới thiệu nhân vật phụ trước , rồi
từ những việc làm của nhân vật phụ mới giới thiệu nhân vật chính.
Trang 12Bài 4
Ngoài tác dụng giới thiệu nhân vật, những câu mở đầu sau đây còn có tác dụng gì?
a Xưa có một người thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra để làm
nghề đẽo cày.
( Đẽo cày giữa đư ờng )
b Người kiếm củi tên Mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở
sườn núi, thấy dưới thung lũng phía xa, cỏ cây lay động không
ngớt mới vác búa đến xem, thấy một con hổ trán trắng, cúi đầu
đào bới đất, nhảy lên, vật xuống, thỉnh thoảng lấy tay móc
họng, mở miệng nhe cái răng, máu me, nhớt rãi trào ra.
Ngoài việc giới thiệu nhân vật , các câu văn còn miêu tả ( Vũ Trinh )
cả hoạt động của nhân vật nữa
Trang 13- Hoàn thành các bài tập
Chuẩn bị bài tiếp theo: Soạn bài Lòng yêu nước
* Tìm hiểu: + Tác giả, tác phẩm
+ Đọc tác phẩm diễn cảm
+ Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của văn bản.
Trang 14C¸c thÇy c« vµ c¸c em häc sinh