Giao an lich su lop 4 Hoc ki II

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC : - Một số điều luật của Bộ luật Gia Long nói về sự tập trung quyền hành và những hình phạt đối với mọi hành động phản kháng nhà Nguyễn III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ Y[r]

Trang 1

LỊCH SỬ – TIẾT 17 NƯỚC TA CUỐI THỜI TRẦN

I MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1.Kiến thức: HS nắm được:

- Các biểu hiện suy yếu của nhà Trần vào giữa thế kỉ XIV

- Vì sao nhà Hồ thay nhà Trần

2.Kĩ năng:

- Nêu được một số biểu hiện suy yếu của nhà Trần

3.Thái độ:

- Luôn chăm lo bảo vệ và xây dựng đất nước

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :

- SGK

- Phiếu học tập của HS

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

Khởi động:

Bài cũ: Cuộc kháng chiến

chống quân xâm lược Mông Nguyên

Ba lần quân Nguyên Mông xâm lược nước ta, nhà Trần đã có kế sách như thế

Hoạt động1: Hoạt động nhóm

- Phát phiếu học tập cho các nhóm Nội dung phiếu :

+ Vào nửa sau thế kỉ XIV :

- Vua quan nhà Trần sống như thế nào? - Vua quan ăn chơi sa đọa, vua bắt

Trang 2

- Những kẻ có quyền thế đối với dân ra sao?

- Cuộc sống của nhân dân như thế nào?

- Thái độ phản ứng của nhân dân với triều đình ra

sao?

- Nguy cơ ngoại xâm như thế nào?

Hoạt động 2: Hoạt động cả lớp

Trình bày tình hình nước ta từ giữa thế kỉ XIV, dưới

thời nhà Trần như thế nào?

GV chốt ý

Hoạt động 3: Hoạt động cá nhân

+ GV cho HS thảo luận 3 câu hỏi :

- Hồ Quý Ly là ai?

- Ông đã làm gì?

Hành động truất quyền vua của Hồ Quý Ly có hợp

với lòng dân ? Vì sao?

dân đào hồ trong hoàng thành, chất đá

& đổ nước biển để nuôi hải sản

- Những kẻ có quyền thế ngang nhiên

vơ vét của dân để làm giàu; đê điềukhông ai quan tâm

- Bị sa sút nghiêm trọng Nhiều nhàphải bán ruộng, bán con, xin vào chùalàm ruộng để kiếm sống

- Nông dân, nô tì đã nổi dậy đấutranh; một số quan lại thì tỏ rõ sự bấtbình

- Quân Chiêm quấy nhiễu, nhà Minhhạch sách…

+ Đại diện các nhóm trình bày tìnhhình nuớc tas dưới thời nhà Trần từnửa sau thế kỉ XIV

- Là 1 vị quan đại thần, có tài

- Tiến hành một số cải cách về kinhtế, tài chính & xã hội để ổn định đấtnước

- Hành động truất quyền vua là hợpvới lòng dân vì các vua cuối thời nhàTrần chỉ lo ăn chơi sa đoạ , làm chotình hình đất nước ngày càng xấu đi vàHồ Quý Ly có nhiều cải cách tiến bộ

Củng cố - Dặn dò:

- Nêu các biểu hiện suy tàn của nhà Trần?

Trang 3

- Hồ Quý Ly đã làm gì để lập nên nhà Hồ?

- Chuẩn bị bài: Chiến thắng Chi Lăng

Trang 4

LỊCH SỬ – TIẾT 18 CHIẾN THẮNG CHI LĂNG

1.Kiến thức:

- HS hiểu trận Chi Lăng có ý nghĩa quyết định sự thắng lợi của cuộc khởi

nghĩa Lam Sơn

Bài cũ: Nước ta cuối thời Trần

Đến giữa thế kỉ thứ XIV, vua quan nhà Trần sống như thế nào?

Hồ Quý Ly truất ngôi vua Trần, lập nên nhà Hồ có hợp lòng dân không? Vìsao?

GV nhận xét

Bài mới:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

- GV trình bày bối cảnh dẫn đến trận Chi Lăng : Cuối

Trang 5

năm 1406, quân Minh xâm lược nước ta Nhà Hồ

không đoàn kết được toàn dân nên cuộc kháng chiến

thất bại (1407) Dưới ách đô hộ của nhà Minh, nhiều

cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta đã nổ ra, tiêu biểu là

cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi khởi xướng

Năm 1418, từ vùng núi Lam Sơn (Thanh Hoá), cuộc

khởi nghĩa Lam Sơn ngày càng lan rộng ra cả nước

Năm 1426, quân Minh bị quân khởi nghĩa bao vây ở

Đông Quan (Thăng Long) Vương Thông, tướng chỉ

huy quân Minh hoảng sợ, một mặt xin hoà, mặt khác

bí mật sai người về nước xin cứu viện Liễu Thăng chỉ

huy 10 vạn quân kéo vào nước ta theo đường Lạng

Sơn

- GV hướng dẫn HS quan sát hình trong SGK và đọc

các thông tin trong bài để thấy được khung cảnh của

Ải Chi Lăng

Hoạt động 3: Hoạt động nhóm

- Đưa ra câu hỏi cho HS thảo luận nhóm

+ Khi quân Minh đến trước aÛi Chi Lăng, kị binh ta đã

hành động như thế nào?

+ Kị binh nhà Minh đã phản ứng thế nào trước hành

động của kị quân ta?

+ Kị binh của nhà Minh đã bị thua trận ra sao?

+ Bộ binh nhà Minh thua trận như thế nào?

Hoạt động 4 : Hoạt động cả lớp

- HS quan sát hình 15 và đọc các thôngtin trong bài để thấy được khung cảnhẢi Chi Lăng

- HS thảo luận nhóm

- Kị binh ta ra nghênh chiến rồi quayđầu nhử Liễu Thăng cùng đám quân kịvào ải

Ham đuổi nên bỏ xa hàng vạn quânđang lũ lượt chạy bộ

Kị binh nhà Minh lọt vào giữa trận địa

“mưa tên”, Liễu Thăng & đám quân bịtối tăm mặt mũi, Liễu Thăng bị mộtmũi tên phóng trúng ngực

Bị phục binh của ta tấn công, bị giếthoặc quỳ xuống xin hàng

- Dựa vào dàn ý trên thuật lại diễn biếnchính của trận Chi Lăng

Trang 6

+ Nêu câu hỏi cho HS thảo luận

- Trong trận Chi Lăng , nghĩa quân Lam Sơn đã thể

hiện sự thông minh như thế nào ?

- Sau trận Chi Lăng, thái độ của quân Minh và nghĩa

quân ra sao ?

Nghĩa quân Lam Sơn dựa vào địa hìnhvà sự chỉ huy tài giỏi của Lê Lợi

- Quân Minh đầu hàng, rút về nước

- Trận Chi Lăng chứng tỏ sự thông minh của nghĩa quân Lam Sơn ở những điểm nào?

- Chuẩn bị bài: Nhà hậu Lê và việc tổ chức quản lí đất nước

Trang 7

LỊCH SỬ – TIẾT 19 NHÀ HẬU LÊ VÀ VIỆC TỔ CHỨC

QUẢN LÍ ĐẤT NƯỚC

- HS nắm được nhà Hậu Lê ra đời trong hoàn cảnh nào

- Nhà Hậu Lê đã tổ chức được một bộ máy nhà nước quy củ và quản lí đất

nước tương đối chặt chẽ

2.Kĩ năng:

- Nắm được bộ máy nhà nước thời Lê

- Nhận thức bước đầu về vai trò của pháp luật

3.Thái độ:

- Tự hào về truyền thống của dân tộc

- Sơ đồ về nhà nước thời Hậu Lê

- Một số điểm của bộ luật Hồng Đức

Khởi động:

Bài cũ: Chiến thắng Chi Lăng

Ai là người đã chỉ huy nghĩa quân Lam Sơn đánh tan quân Minh ở Chi Lăng?Trận Chi Lăng có tác dụng gì trong cuộc kháng chiến chống quân Minh củanghĩa quân Lam Sơn?

Trang 8

- Giới thiệu một số nét khái quát về nhà Hậu Lê :

Tháng 4 – 1482 , Lê Lợi chính thức lên ngôi vua , đặt

tên nước là Đại Việt Nhà Hậu Lê trải qua một số đời

vua Nước Đại Việt thời Hậu Lê phát triển rực rỡ nhất

ở đời vua Lê Thánh Tông ( 1460 – 1497 )

- Tổ chức cho HS thảo luận nhóm

+ Nhìn vào tranh tư liệu về cảnh triều đình vua Lê và

nội dung bài học trong SGK, em hãy tìm sự việc thể

hiện vua là người có quyền hành tối cao?

- GV giới thiệu bản đồ Hồng Đức và Bộ luật Hồng

Đức rồi nhấn mạnh, đây là công cụ để quản lí đất nước

GV thông báo một số điểm về nội dung của Bộ luật

Hồng Đức sau đó chia nhóm cho HS thảo luận

Luật Hồng Đức bảo vệ quyền lợi của ai?

Luật Hồng Đức có điểm nào tiến bộ ?

GV khẳng định mặt tích cực của Bộ luật Hồng Đức: đề

cao đạo đức của con cái đối với bố mẹ, bảo vệ quyền

lợi của người phụ nữ

Tính tập quyền (tập trung quyền hành

ở vua) rất cao Vua là con trời (Thiêntử ) có quyền tối cao, trực tiếp chỉ huyquân đội

HS quan sát

Vua, nhà giàu, làng xã, phụ nữ

- Đề cao đạo đức của con cái đối vớibố mẹ, bảo vệ quyền lợi của ngườiphụ nữ

- Giải thích vì sao vua (thiên tử) có quyền hành tối cao?

Nhà Lê ra đời như thế nào?

Chuẩn bị bài: Trường học thời Hậu Lê

Trang 9

LỊCH SỬ – TIẾT 20 TRƯỜNG HỌC THỜI HẬU LÊ

1.Kiến thức: HS thấy được:

- Nhà Hậu Lê rất quan tâm tới giáo dục

- Tổ chức giáo dục thời Hậu Lê có quy củ hơn, nề nếp hơn

2.Kĩ năng:

- Nắm được tổ chức dạy học, thi cử, nội dung dạy học dưới thời Lê

3.Thái độ:

- Tự hào về truyền thống giáo dục của dân tộc và tinh thần hiếu học của người

dân Việt Nam

- SGK

- Tranh: “Vinh quy bái tổ” và “Lễ xướng danh”

Khởi động:

Bài cũ: Nhà Hậu Lê và việc tổ chức quản lí đất nước

- Nhà Lê ra đời như thế nào?

- Những ý nào trong bài biểu hiện quyền tối cao của nhà vua?

GV nhận xét

Bài mới:

Hoạt động1: Thảo luận nhóm

Việc học dưới thời Hậu Lê được tổ chức như thế

nào?

Lập Văn Miếu xây dựng lại và mở rộngThái học viện, thu nhận cả con emthường dân vào trường Quốc Tử Giám ;trường có lớp học , chỗ ở kho trữ sách ; ởcác đều có trường do nhà nước mở

Trang 10

Trường học thời Hậu Lê dạy những gì?

Chế độ thi cử thời Hậu Lê như thế nào?

GV khẳng định: Giáo dục thời Hậu Lê có tổ chức

quy củ, nội dung học tập là Nho giáo

Nhà Lê đã làm gì để khuyến khích học tập?

Nho giáo, lịch sử các vương triều phươngBắc

Ba năm có một kì thi Hương và thi Hội,có kì thi kiểm tra trình độ quan lại

Tổ chức lễ đọc tên người đỗ, lễ đón rướcngười đỗ về làng, khắc vào bia đá tênnhững người đỗ cao rồi cho đặt ở VănMiếu

HS xem hình trong SGK

HS xem tranh

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi trong SGK

- Chuẩn bị bài: Văn học và khoa học thời Hậu Lê

Trang 11

LỊCH SỬ – TIẾT 21 VĂN HỌC VÀ KHOA HỌC THỜI HẬU LÊ

- Các tác phẩm thơ văn, công trình khoa học của những tác giả tiêu biểu dưới

thời Hậu Lê, nhất là Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông

- Dưới thời Hậu Lê, văn học và khoa học được phát triển rực rỡ

2.Kĩ năng:

- Nêu được nội dung chính của các tác phẩm, công trình đó

3.Thái độ:

- Yêu thích tìm hiểu các tác phẩm và công trình nổi bật, đặc sắc

- Tự hào về nền văn học và khoa học của nước nhà

- SGK

- Một vài đoạn thơ văn tiêu biểu

- Hiònh trong SGK phóng to

- Phiếu học tập ( chưa điền vào chỗ trống )

Họ và tên:………

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

PHIẾU HỌC TẬP

TÁC GIẢ CÔNG TRÌNH KHOA HỌC NỘI DUNG

Trang 12

- Nguyễn Trãi

- Lương Thế Vinh

Dư địa chí

Đại thành toán pháp

Xác định lãnh thổ, giới thiệu tàinguyên, phong tục tập quán của nướcta

Kiến thức toán học

Bảng thống kê

TÁC GIẢ TÁC PHẨM NỘI DUNG

Phản ánh khí phách anh hùng vàniềm tự hào chân chính của dântộc

Ca ngợi công đức của nhà vuaTâm sự của những người khôngđược đem hết tài năng phụng sựđất nước

Khởi động:

Bài cũ: Trường học thời Hậu Lê

Nhà Lê đã làm gì để khuyến khích học tập?

Việc học dưới thời Lê được tổ chức như thế nào?

GV nhận xét

Bài mới:

Hoạt động1: Hoạt động nhóm

GV treo bảng thống kê lên bảng (GV cung cấp dữ liệu,

HS dựa vào SGK điền tiếp hoàn thành bảng thống kê )

HS hoạt động theo nhóm, điền vàobảng sau đó cử đại diện lên trìnhbày

- HS mô tả lại nội dung và các tác

Trang 13

GV giới thiệu một số đoạn thơ văn tiêu biểu của một số

nhà thơ thời Lê

- Giúp HS lập bảng thống kê về nội dung , tác giả , công

trình khoa học

- GV cung cấp phần nội dung, HS tự điền phần tác giả,

công trình khoa học

Dưới thời Hậu Lê, ai là nhà văn, nhà khoa học tiêu biểu

nhất ?

phẩm thơ văn tiêu biểu dưới thờiHậu Lê

HS làm phiếu luyện tập

HS dựa vào bảng thống kê, mô tảlại sự phát triển của khoa học thờiHậu Lê

Nguyễn Trãi , Lê Thánh Tông

- Chuẩn bị bài: Ôn tập

Trang 14

LỊCH SỬ – TIẾT 22 ÔN TẬP

- HS biết: Nội dung từ bài 7 đến bài 19 trình bày bốn giai đoạn : Buổi đầu độc lập, Nước Đại Việt thời Lý, Nước Đại Việt thời Trần và Nước Đại Việt buổi đầu thời Hậu Lê

2.Kĩ năng:

- HS kể tên các sự kiện lịch sử tiêu biểu của mỗi giai đoạn và trình bày tóm tắtcác sự kiện đó bằng ngôn ngữ của mình

3.Thái độ:

- Ham thích tìm hiểu môn Lịch sử

- Bảng thời gian

- Một số tranh ảnh lấy từ bài 7 đến bài 19

Khởi động:

Bài mới:

GV gắn lên bảng bảng thời gian và yêu cầu HS

ghi nội dung từng giai đoạn tương ứng với thời

gian

GV nhận xét

Hoạt động 2: Thảo luận nhóm

GV yêu cầu mỗi nhóm chuẩn bị 2 nội dung

(mục 2 và mục 3, SGK)

GV nhận xét

HS lên bảng ghi nội dung

HS nhận xétCác nhóm thảo luậnĐại diện nhóm báo cáo

HS nhận xét

HS làm việc cá nhân

Trang 15

GV yêu cầu HS chuẩn bị mục 4, SGK

Trang 16

LỊCH SỬ – TIẾT 23 TRỊNH – NGUYỄN PHÂN TRANH

- HS nêu được nguyên nhân đất nước bị chia cắt vào thế kỉ XVI

- Trình bày được quá trình hình thành Nam triều và Bắc triều trên bản đồ

3.Thái độ:

- Tỏ thái độ không chấp nhận việc đất nước bị chia cắt

II.CHUẨN BỊ:

- Bản đồ Việt Nam thế kỉ XVI – XVII

Khởi động:

Bài mới:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS

Giới thiệu:

GV mô tả sự suy sụp của triều đình nhà Lê từ

đầu thế kỉ XVI

- GV giới thiệu nhân vật lịch sử Mạc Đăng

Dung

- GV yêu cầu HS trình bày quá trình hình thành

Nam triều và Bắc triều trên bản đồ

HS đọc đoạn: “Năm 1527… khoảng 60năm”

HS trình bày quá trình hình thành Namtriều và Bắc triều trên bản đồ

HS thảo luận nhóm

Trang 17

Hoạt động 3: Hoạt động nhóm

Năm 1592, ở nước ta có sự kiện gì?

Sau năm 1592, tình hình nước ta như thế nào?

Kết quả cuộc chiến tranh Trịnh – Nguyễn ra

sao?

Hoạt động 3: Làm việc cá nhân

- Năm 1592 , ở nước ta có sự kiện gì ?

- Sau năm 1592 , tình hình nước ta thế nào?

- Kết quả cuộc chiến tranh Trịnh Nguyễn ra

sao ?

Chiến tranh Nam triều và Bắc triều, cũng như

chiến tranh Trịnh - Nguyễn diễn ra vì mục đích

gì?

Cuộc chiến tranh này đã gây ra hậu quả gì ?

Đại diện nhóm lên báo cáo

HS nhận xét, bổ sung ý kiến

- Làm trên phiếu học tập

- HS trình bày cuộc chiến tranh TrịnhNguyễn

Vì quyền lợi , các dòng họ cầm quyềnđã đánh giết lẫn nhau

Nhân dân lao động cực khổ , đất nước

bị chia cắt

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi trong SGK

- Chuẩn bị bài: Cuộc khẩn hoang ở Đàng Trong

Trang 18

LỊCH SỬ – TIẾT 24 CUỘC KHẨN HOANG Ở ĐÀNG TRONG

- Từ thế kỉ XVI , các chúa Nguyễn đã đẩy mạnh việc khẩn hoang từ sông

Gianh trở vào Nam Bộ ngày nay

- Cuộc khẩn hoang từ thế kỉ XVI đã dần dần mở rộng diện tiáh sản xuất ở các vùng khoang hoá

- Nhân dân các vùng khẩn hoang sống hoà hợp với nhau

2.Kĩ năng:

- Xác định được địa phận từ sông Gianh đến Quảng Nam và từ Quảng Nam

đến Nam Bộ

3.Thái độ:

- Tôn trọng sắc thái văn hoá của các dân tộc

- Bản đồ Việt Nam thế kỉ XVI, XVII

- Phiếu hoạ tập của HS

Khởi động:

Bài cũ: Trịnh – Nguyễn phân tranh

Tình hình nước ta đầu thế kỉ XVI như thế nào?

Kết quả cuộc nội chiến ra sao?

1592: nước ta xảy ra sự kiện gì?

GV nhận xét

Bài mới:

GV giới thiệu bản đồ Việt Nam thế kỉ XVI – XVII HS đọc SGK rồi xác định địa phận

Trang 19

Yêu cầu HS xác định địa phận từ sông Gianh đến

Quảng Nam và từ Quảng Nam đến Nam Bộ ngày nay

GV nhận xét

Hoạt động 2: Thảo luận nhóm

Trình bày khái quát tình hình nước ta từ sông Gianh

đến Quảng Nam và từ Quảng Nam đến đồng bằng

sông Cửu Long?

=> Kết luận : Trước thế kỉ XVI , từ sông Gianh vào

phía nam , đất hoang còn nhiều, xóm làng & cư dân

thưa thớt Những người nông dân nghẻo khổ ở phía

Bắc đã di cư vào phía nam cùng nhân dân địa phương

khai phá , làm ăn Từ cuối thế kỉ XVI , các chúa

Nguyễn đã chiêu mộ dân nghèo và bắt tù binh tiến

dần vào phía nam khẩn hoang lập làng

Cuộc sống giữa các tộc người ở phía nam đã đem lại

đến kết quả gì?

HS thảo luận Đại diện nhóm trình bày kết quả thảoluận

-Xây dựng được cuộc sống hoà hợp,xây dựng nền văn hoá chung trên cơ sởvẫn duy trì những sắc thái văn hoáriêng của mỗi tộc người

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi trong SGK

- Chuẩn bị bài: Thành thị ở thế kỉ XVI - XVII

Trang 20

LỊCH SỬ – TIẾT 25 THÀNH THỊ Ở THẾ KỈ XVI- XVII

- HS hiểu sự phát triển của thành thị chứng tỏ sự phát triển nền kinh tế, đặc

biệt là thương mại

2.Kĩ năng:

- HS nắm được ở thế kỉ XVI – XVII, nước ta nổi lên 3 thành thị lớn: Thăng

Long, Phố Hiến, Hội An

3.Thái độ:

- Có ý thức giữ gìn và bảo vệ các khu phố cổ

- Bản đồ Việt Nam

- SGK

- Tranh vẽ cảnh Thăng Long và Phố Hiến ở thế kỉ XVI – XVII

- Phiếu học tập ( Chưa điền )

Họ và tên:………

Tiêu đề	Lịch Sử – Tiết 17 Nước Ta Cuối Thời Trần
Trường học	Trường Tiểu Học
Chuyên ngành	Lịch Sử
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	24,14 KB