- Đấu tranh những tư tưởng sai + Chủ nghĩa công đoàn Anh: Hạn chế hoạt lệch động của công nhân trong phạm vi kinh tế, phản đối công nhân bãi công, chủ trương thoả hiệp với TS + Phái Lát-[r]
Trang 1Ngày soạn : 01/10/2009 Ngày dạy: 03/10/2009
BÀI 4 TIẾT 7: PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA
CHỦ NGHĨA MÁC.
1 MỤC TIÊU
a Về kiến thức
Giúp học sinh hiểu được:
- Nguyên nhân có phong trào đấu tranh của g/c công nhân; Buổi đầu của phong trào công nhân: Đập phá máy và bãi công trong nửa đầu TK XIX
- Phong trào công nhân trong những năm 1830 –1840 đã trưởng thành và tạo tiềm đề cho sự ra đời của lí luận CM như thế nào?
b Về kĩ năng
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, nhận định về qua trình phát triển của phong trào công nhân vào TK XIX
c Về thái độ
- Nhận thức được qui luật “ ở đâu có áp lực, ở đó có đấu tranh ” và những cuộc đtranh chỉ giành được thắng lợi khi có tổ chức và có 1 hệ tư tưởng chỉ đạo đúng đắn
- Giáo dục tinh thần đoàn kết đấu tranh của g/c công nhân
2 CHUẨN BỊ CỦA GV & HS
a Chuẩn bị của GV : Các tranh, ảnh về phong trào của g/c công nhân
trong thời kỳ này
- Soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : Đọc và tìm hiểu bài theo câu hỏi SGK
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY (45’)
a kiểm tra bài cũ (5’)
- Hỏi: ? Những sự kiện nào chứng tỏ đến giữa TK XIX, CNTB đã thắng lợi trên phạm vi toàn thế giới?
- Đáp án: CMTS lần lượt nổ ra ở nhiều nước âu mĩ, đánh đổ chế độ PK và xác lập CNTB trên phạm vi thế giới
- CM công nghiệp ở Anh khởi đầu sau lan rộng ra nhiều nước TB làm cho
sx TBCN phát triển Đồng thời CM công nghiệp => việc phân chia
XHTB thành 2 g/c cơ bản, đối lập: TS và VS
- CNTB phát triển do nhu cầu nguyên liệu, nhân công, thị trường tiêu thụ
=> bọn thực dân tăng cường xâm chiếm các nước ở á phi ,Mĩ- la- Tinh Làm thuộc địa gay nhiều tội ác với ND nước này
* Giới thiệu bài : Giai cấp công nhân ra đời và lớn mạnh cùng với sự hình
thành và phát triển của CNTB Do đối lập về quyền lợi, mâu thuẫn giữa công nhân với TS nàg càng gay gắt, dẫn đến những cuộc đấu tranh g/c ngay từ buổi đầu thời cận đại.CNXH khoa học ra đời đã chỉ đường cho g/c công nhân đoàn kết đấu tranh giành thắng lợi
b Dạy nội dung bài mới (36’)
Trang 2- HS đọc đoạn đầu của mục 1.( sgk -
28)
GV đặt vấn đề: Vì sao ngay từ lúc
mới ra đời, g/c công nhân đã đấu tranh
chống CNTB
- GV PT:
+ Giai cấp VS ra đời cùng với g/c TS
nhưng g/c VS bị áp bức bóc lột ngày
càng nặng nề
+ Cùng với sự phát triển công nghiệp,
g/c công nhân hình thành sớm ở Anh,
sau tăng nhanh ở các nước khác, song
đời sống của họ vô cùng khổ cực
Họ phải làm việc từ 14-> 16 h/ ngày,
điều kiện ăn ở của họ rất tồi tàn
- GV miêu tả c/s của công nhân Anh
vào đầu TK XIX ( sgk- 31 )
- GV hướng dẫn HS quan sát h 24: lao
động trẻ em trong hầm mỏ ở Anh và
lời kể ( phần chữ in nghiêng ) của các
công nhân nhỏ tuổi ( sgk- 28 - 29)
? Em có nhận xét gì về bức tranh và
lời kể của công nhân nhỏ tuổi ở Anh
( Sự bóc lột dã man của g/c TS đối với
công nhân nhỏ tuổi)
? Vì sao giới chủ lại thích sử dụng lao
động trẻ em
( Trẻ em cũng làm những công việc
nặng nhọc nhưng lương lại thấp )
? Theo em , nguyên nhân nào là cơ
bản và chủ yếu=> phong trào đấu
tranh của công nhân vào cuôi TK
XVIII, đầu TK XIX?
?Sự bóc lột của g/c TS đối với công
nhân đã đưa đến điều gì?
KL => Rõ ràng g/c TS đã đẩy công
nhân đến chỗ bần cùng hoá, vì vậy
ngay từ khi mới ra đời họ đã đấu tranh
chống TS
- HS đọc thầm đoạn 2 mục 1 ( sgk-
29 )
I phong trào công nhân nửa đầu thế kỉ
Xi X 1.Phong trào đập phá máy móc và bãi công (18’)
* Nguyên nhân
- sự bóc lột dã man , tàn bạo của g/c TS đối với g/c công nhân
( Vô sản mâu thuẫn với TS => phong trào công nhân )
* Hình thức đấu tranh.
- Đập phá máy móc và đốt công xưởng
Trang 3? Cho biết những hình thức đấu tranh
của phong trào công nhân cuối TK
XVIII , đầu TK XIX
- GVPT: Phong trào đập phá máy móc
và đốt công xưởng nổ ra mạnh mẽ ở
Anh vào cuối TK XVIII, Đầu TK
XIX,, phong trào này lan ra nhiều
nước khác: Pháp, Đức, Bỉ
? Vì sao trong đấu tranh chống TS, g/c
công nhân Anh lại mở đầu đấu tranh
bằng phong trào đập phá máy móc
-Do nhận thức còn thấp, công nhân
tưởng lầm máy móc làm cho họ khổ
cực nên họ đập phá máy móc
- Đập phá là biểu hiện của hình thức
đấu tranh tự phát đầu tiên của g/c VS
thể hiện sự tuyệt vọng của công nhân
trước sự cạnh tranh của máy móc
? Ngoài ra công nhân còn đấu tranh
bằng hình thức nào?
? Hình thức đấu tranh này tiến bộ hơn
hình thức đtranh trước ở chỗ nào
- Bãi công là hình thức đấu tranh thể
hiện bước tiến mới trong phong trào
đấu tranh của công nhân So với
phong trào đập phá máy móc thì
phong trào này họ đã nhận thức đúng
kẻ thù của họ là g/c TS chứ ko phải
máy móc ( Máy móc chỉ là công cụ
LĐ của g/c TS mà thôi )
-> Bãi công là hình thức đtranh cao
hơn song vẫn thuần tuý mang tính
chất kinh tế
- GVPT: Bước tiến trong phong trào
công nhân còn thể hiện trong quá trình
đấu tranh , g/c công nhân đã ->
- HS đọc đoạn chữ in nghiêng ( sgk –
29 )
? Việc thành lập các công đoàn có tác
dụng gì?
( Để đoàn kết, đâú tranh có tổ chức )
=> Phong trào đấu tranh của công
nhân
- Bãi công đòi tăng lương, giảm giờ làm
- Thành lập các công đoàn
2 Phong trào công nhân trong những năm 1830- 1840.(18’)
Trang 4chống lại g/c TS ko chỉ dừng lại ở đây
mà còn tiếp tục dâng cao và phát triển
trong những năm 1830- 1840
- HS đọc “ từ đầu đến Hiến chương ”
( Sgk – 29 )
? Trình bày những sự kiện chủ yếu về
phong trào công nhân trong những
năm 1830- 1840
- GV nêu: Từ những 30-40 của TK
XIX, g/c công nhân đã lớn mạnh, tiến
hành đấu tranh chính trị, trực tiếp
chống lại g/c TS
- GV giới thiệu đôi nét về “ Li - ông
Một trung tâm công nhân công nghiệp
lớn của Pháp, sau Pa- ri; 30.000 thợ
dệt sống rất cực khổ, họ đòi tăng
lương nhưng ko được chủ chấp nhận,
nên đứng dậy đấu tranh, làm chủ
thành phố trong 1 số ngày.”
- Tinh thần đấu tranh của công nhân
thành phố Li - ông ( Pháp ) thể hiện
qua khẩu hiệu “ Sống trong lao động,
chết trong đấu tranh ”
? Theo em, khẩu hiệu “ Sống trong lao
động, chết trong đấu tranh ” có ý
nghĩa ntn?
( Quyền được lao động, ko bị bóc lột
và quyết tâm chiến đâú để bảo vệ
quyền lao động của mình.)
- GV nêu: Đây là phong trào đấu tranh
chính trị của công nhân Anh từ năm
1836
- GV giới thiệu cho h/s kênh hình 25:
Công nhân Anh đưa hiến chương đến
quốc hội
+ GV giải thích + trình bày phong trào
đấu tranh ( SGV- 35 )
? Em có nhận xét gì, đánh giá gì về “
phong trào hiến chương ” ở Anh
- Đây là 1 phong trào công nhân rộng
- ở Pháp: 1831 công nhân dệt tơ thành phố Li- ông khởi nghĩa đòi tăng lương, giảm giờ làm, thành lập chế độ cộng hoà
- ở Đức: 1844, công nhân dệt vùng Sơ- lê- Din khởi nghĩa, phản đối sự hà khắc của chủ xưởng và cải thiện điều kiện lao động
- ở Anh: Từ ( 1836 – 1847 ) diễn ra “ phong trào hiến chương ”
* kết quả chung:
Trang 5lớn, có tổ chức: ( Công nhân mít tinh,
biểu tình đưa kiến nghị lên quốc hội
đòi hỏi phổ thông đầu phiếu, đòi tăng
lương giảm giờ làm )
- Mục tiêu chính trị rõ nét, có tính
chất g/c rộng lớn
? Trình bày kết quả của phong trào
đấu tranh của phong trào đấu tranh
của công nhân ở các nước Châu âu
trong nửa đầu TK XIX
? Vì sao những cuộc đấu tranh của
công nhân diễn ra mạnh mẽ mà ko đi
đến thắng lợi
? Phong trào công nhân trong những
năm 1830 –1840 có ý nghĩa ntn
- Các cuộc đấu tranh của công nhân đều thất bại
* Nguyên nhân thất bại:
- Thiếu tổ chức lãnh đạo vững vàng
- Chưa có đường lối chính trị đứng đắn
* ý nghĩa:
- Đánh dấu sự trưởng thành của g/c công nhân quốc tế và tạo tiền đề cho sự ra đời của lí luận CM
c Củng cố, luyện tập (3’)
* Sơ kết bai học: Giai cấp VS ra đời cùng với g/c TS, hình thành XH TBCN Ngay từ đầu 2 g/c đối lập này đã mâu thuẫn gay gắt với nhau => cuộc đấu tranh
của VS chống TS từ hình thức thấp đến phát triển dần lên cao
* Bài tập củng cố bài.
Bài 1: Viết chữ Đ ( đúng ) hoặc S ( sai) vào các ô trống dưới đây.
Trẻ em làm việc như người lớn nhưng lương thấp
Công nhân đập phá máy móc là do máy móc làm khổ họ
Nhưng hình thức đấu tranh buổi đầu của công nhân có tác dụng phá hoại cơ sở vật chất của chủ, công đoàn ra đời
Phong trào đập phá máy móc nổ ra đầu tiên ở Anh
Bài 2: Tóm tắt phong trào công nhân những năm 1830- 1840 vào
bảng sau:
Thời
gian
Địa điểm nổ ra khởi
nghĩa
Mục tiêu đấu tranh Kết quả
1831 Công nhân dệt thành phố
Li- ông ( Pháp )
Đòi tăng lương, giảm giờ làm, thành lập chế độ cộng hoà
Khởi nghĩa bị đàn áp
Trang 6
d hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
- Về nhà học bài – hoàn thành bài tập ở lớp và ở vào vở bài tập
- Biết trả lời câu hỏi cuối mục sgk
- Đọc và tìm hiểu trước bài: Phần II – Sự ra đời của chủ nghĩa Mác
Ngày soạn : 04/10/2009 Ngày dạy: 07/10/2009
BÀI 4 TIẾT 8: PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA
CHỦ NGHĨA MÁC (TIẾP)
1 MỤC TIÊU
a Về kiến thức
Giúp học sinh hiểu được:
- Giúp HS nắm được nét chính về tiểu sử và cuộc đời hoạt động của Mác và Ăng ghen
- Nắm được những nét chính của tuyên ngôn đảng cộng sản; Phong trào công nhân từ 1848 đến năm 1870 và sự thành lập, hoạt động của quôc tế thứ nhất
b Về kĩ năng
- Biết phân tích, nhận định về quá trình phát triển của phong trào công nhân vào TK XIX
- Bước đầu làm quen với về văn kiện lịch sử tuyên ngôn của ĐCS
c Về thái độ
- Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra CNXH khoa học
- Giáo dục tinh thần quốc tế chân chính, tinh thần đoàn kết đấu tranh của g/c công nhân
2 CHUẨN BỊ CỦA GV & HS
a Chuẩn bị của GV : - ảnh chân dung C Mác và PH Ănghen.
- Bản tuyên ngôn của ĐCS và các tài liệu tham khảo cần thiết khác
- Soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : Đọc và tìm hiểu bài theo câu hỏi SGK
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY (45’)
a kiểm tra bài cũ (5’)
- Hỏi: ? Trình bày kết quả, nguyên nhân thất bại, ý nghĩa của phong trào đấu tranh của công nhân ở các nước châu âu trong nửa đầu TK XIX ?
- Đáp án: * Nguyên nhân thất bại:
- Thiếu tổ chức lãnh đạo vững vàng
Trang 7- Chưa có đường lối chính trị đứng đắn.
* ý nghĩa:
- Đánh dấu sự trưởng thành của g/c công nhân quốc tế và tạo tiền đề cho sự ra đời của lí luận CM
* Giới thiệu bài : ở bài học trước, các cuộc khởi nghĩa ở Pháp, Đức, Anh
vào những thập niên 30- 40 của TK XIX đã đánh dấu 1 thời kì đấu tranh mang tính độc lập của g/c công nhân Song nó cũng bộc lộ những nhược điểm lớn như phong trào chưa có 1 đường lối đúng đắn, khoa học, chưa có 1 tổ chức lãnh đạo sáng suốt
Chính trong bối cảnh đó, CNXH khoa học do Mác và ăng ghen sáng lập đã giải quyết được khiếm khuyết trong đường lối đấu tranh của phong trào công nhân
b Dạy nội dung bài mới (36’)
HS đọc phần tóm lược tiểu sử của Mác và
ăng ghen ( SGK-30- 31 )
?Em hãy nêu những hiểu biết của mình về
Các mác và Ăng ghen
+ CácMác: Sinh năm 1818 trong 1 gđ trí
thức, gốc do thái ở Đức Năm 23 tuổi ông đỗ
tiến sĩ triết học Ông vừa nghiên cứu khoa
học vừa cộng tác với các báo có khuynh
hướng CM Năm 1843 ông sang Pháp tiếp tục
nghiên cứu và tham gia phong trào CM ở
Pháp
+ Ăng ghen: sinh 1820 trong 1 gđ chủ xưởng
giàu có ở Đức, 1842, ông sang Anh tìm hiểu
đời sống của g/c công nhân
- HS đọc 2 đoạn chữ in nghiêng về bài viết
của Mác và Ăng ghen ( sgk – 31 )
? Điểm giống nhau trong tư tưởng của Mác
và Ăng ghen là gì?
- GV nêu: Cả 2 ông đều nhận thức được sứ
mệnh lịch sử của g/c VS là “ người đào mồ
chôn CNTB ”
- 1844: Ăng ghen từ Anh sang Pháp gặp
Mác, từ đó bắt đầu 1 tình bạn lâu dài, bề n
chặt và cảm động giữa 2 nhà lí luận CM lỗi
lạc
? Em có nhận xét đánh giá gì về cuộc đời
cũng như tư tưởng của 2 ông
=> Qua tìm hiểu về cuộc đời và bài viết của
Mác và Ăng ghen đã khẳng định: Phẩm chất
CM tình bạn vĩ đại, tình yêu chung thuỷ, tinh
thần vượt khó khăn thiếu thốn trong đời sống
1 Mác và Ăng ghen (10’)
* Tiểu sử Mác và Ăng ghen
* Điểm giống nhau trong tư tưởng của Mác và Ăng ghen
- Cùng vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng g/c TS khỏi ách áp bức bóc lột của g/c TS
Trang 8để phục vụ CM.
- GV trình bày: Trong thời gian ở Anh Mác
và Ăng ghen liên hệ với 1 tổ chức bí mật của
công nhân Tây Âu là “ Đồng minh của những
người chính nghĩa ” và cải tổ thành “ Đồng
minh của những người cộng sản ”
? Em hiểu ntn? Về khái niệm “ đồng minh
của những người CS ”
- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm
? Tuyên ngôn của ĐCS ra đời trong hoàn
cảnh nào
- CNTB đã phát triển
- Thất bại của những cuộc đấu tranh của
VS đầu TK XIX
=> Đặt ra 1 y/c cấp thiết phải có 1 lí luận
khoa học và CM cho phong trào công nhân
quốc tế
- 2/ 1848 cương lĩnh của đồng minh do Mác
và Ăng ghen soạn thảo được công bố ở Luân
- Đôn dưới hình thức 1 bản tuyên ngôn “
tuyên ngôn của ĐCS ”
- HS đọc đoạn chữ in nghiêng ( SGK- 32)
? Trình bày những nội dung chủ yếu của
Tuyên Ngôn
- GV pt nhỏ:
+ Sự thay đổi các CĐXH trong lịch sử loài
người là do sự phát triển của sx, trong XH
phân chia thành nhiều g/c đối kháng, đấu
tranh g/c là động lực phát triển XH
+ Sứ mệnh lịch sử của gcvs là “ người đào
mồ chôn CNTB” mối quan hệ giữa gcvs và
đảng cs sẽ đảm bảo thắng lợi của CM
? Cho biết ý nghĩa của câu kết thúc “ Tuyên
Ngôn” vs tất cả các nước đoàn kết lại
? Tuyên Ngôn của Đảng cs ra đời có ý nghĩa
ntn
- GV pt:
+ Tuyên Ngôn trình bày học thuyết về CNXH
2 Đồng minh của những người
CS và tuyên ngôn của ĐCS (10’)
- Đồng minh của những người
CS là 1 chính đảng độc lập đầu tiên của VS quốc tế
- 2/1848 tuyên ngôn của ĐCS ra đời
* Nội dung:
- Nêu rõ quy luật phát triển của
XH loài người là sự thắng lợi của CNXH
- G/ C VS là lực lượng lật đổ chế độ TB và xây dựng chế độ XHCN
- Nêu cao tinh thần đoàn kết quốc tế VS
* ý nghĩa:
- Là văn kiện quan trong của CNXH
Trang 9khoa học 1 cách ngắn gọn, rõ ràng, có hệ
thống
=> Học thuyết này được ngọi là CN Mác
+ CN Mác phản ánh quyền lợi của g/c công
nhân là vũ khí lí luận trong cuộc đấu tranh
chống gcts Trước đó do thiếu vũ khí này nên
gcvs còn điều kiện tự phát và gặp nhiều thất
bại
* GV sơ kết: Ngay từ khi mới ra đời gcvs đã
đấu tranh chống gcts bóc lột, song không
tránh khỏi thất bại Đến khi CN Mác ( tức
CNXH khoa học) ra đời, pt công nhân kết
hợp với CN Mác trở thành pt cs quốc tế
( pt công nhân + CN Mác = pt cs quốc tế)
? Nhắc lại kết quả pt đấu tranh của công nhân
vào nửa đầu TK XIX
( Các cuộc đấu tranh của của công nhân ở
các nước Châu Âu ( Pháp, Đức, Anh ) trong
nửa đầu TK XIX đều bị thất bại vì thiếu tổ
chức, lãnh đạo vững vàng, chưa có đường lối
chính trị đúng đắn )
- GV đặt vấn đề: Vậy phong trào công nhân
từ 1848 – 1870 có những đặc điểm gì nổi bật
so với trước
- GV trình bày khái quát phong trào công
nhân châu âu
+ GV tường thuật cuộc khởi nghĩa 6/1848 (
SGV- 37 )
+ Mác nhận định: “ Đây là trận đánh lớn đầu
tiên giữa 2 g/c phân chia XH hiện nay ”
+ ở nước Đức phong trào đấu tranh của công
nhân và thợ thủ công cũng diễn ra làm cho
g/c TS lo sợ và đã đầu hàng thế lực PK =>
Phong trào CM vẫn tiếp tục phát triển
? Cho biết kết quả CM từ sau CM 1848- 1849
đến 1870
GV nêu: Tuy thành quả CM rơi vào tay g/c
TS
? Theo em, phong trào công nhân từ 1848-
1870 có nét gì nổi bật
- Bao gồm những luận điểm cơ bản về sự phát triển của CNXH
và CM XHCN
3 Phong trào công nhân từ năm 1848 đến năm 1870 quốc
tế thứ nhất (16’)
a Phong trào công nhân từ 1848- 1870.
+ ở Pháp: 23/6/1848 công nhân Pa- ri lại khởi nghĩa
+ ở Đức: Công nhân và thợ thủ công cũng nổi dậy
- Từ sau CM 1848- 1849 đến
1870 CNTB trở thành hệ thống
Trang 10? Vì sao g/c công nhân ngày càng nhận thức
rõ tầm quan trọng của sự đoàn kết quốc tế
( Có cùng 1 kẻ thù chung , đoàn kết mới có
sức mạnh)
=> Trước tình hình đó đòi hỏi phải thành lập
1 tổ chức CM quốc tế của g/c VS
? Hoàn cảnh nào đưa tới việc thành lập quốc
tế thứ nhất
- Thành phần tham gia: Gồm đại biểu công
nhân nhà nước
- GV giới thiệu kênh hình 29 ( sgk – 34 )
+ Tường thuật buổi lễ thành lập quốc tế thứ
nhất ( sgv - 37)
? Mác có vai trò ntn? trong việc thành lập
quốc tế thứ nhất
VD: - Đòi ngày làm 8h, thành lập công đoàn
- Tiến hành hoạt động cụ thể: vận động VS
quốc tế ủng hộ công nhân Anh, Pháp bãi công
=> thắng lợi
=> Mác đã kết hợp li luận với thực tiễn cụ
thể
? Vai trò của quốc tế thứ nhất đối với phong
trào công nhân thế giới
- GV lấy dẫn chứng chứng minh
+ Phái P-Ru- Đông: phản đối việc bãi công,
xây dựng đảng và công đoàn
+ Chủ nghĩa công đoàn Anh: Hạn chế hoạt
động của công nhân trong phạm vi kinh tế,
phản đối công nhân bãi công, chủ trương thoả
hiệp với TS
+ Phái Lát- Xan chủ trương dựa vào chính
phủ TS ( ở Đức ) để xây dựng XHCN
Phái Be- Cu – Nin phản đối việc thành lập
mọi hình thức nn, kể cả c VS
- Gv dẫn chứng chứng minh:
+ Vận động công nhân Pháp ủng hộ cuộc bãi
công của công nhân Anh ( 1868 )
thế giới
=> g/c công nhân đã nhận thức
rõ hơn về vai trò g/c của mình và tinh thần đoàn kết quốc tế của công nhân
b Quốc tế thứ nhất.
* Hoàn cảnh:
+ Từ thực tế đấu tranh đòi hỏi phải thành lập 1 tổ chức CM quốc tế của g/c VS để thống nhất chỉ đạo đấu tranh
+ 28/9/ 1864 quốc tế thứ nhất thành lập ( Luân đôn )
* Vai trò của Mác.
- Mác chuẩn bị cho sự thành lập, tham gia thành lập
- Đứng đầu ban lãnh đạo, đưa quốc tế chống những tư tưởng sai lệch, thông qua những nghị quyết đúng đắn
* Vai trò của quốc tế thứ nhất.
- Đấu tranh những tư tưởng sai lệch