* Đặt vấn đề vào bài mới (1’): Để tập đọc thang 7 âm – mở rộng xuống nốt si ở vị trí thấp, trong tiết học này chúng ta cùng tìm hiểu và tập đọc nhạc bài số 4 và có thêm hiểu biết về một [r]
Trang 1Ngày soạn: Ngày giảng:
TIẾT 1
GIỚI THIỆU MÔN HỌC ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG THSC
HỌC HÁT: “ QUỐC CA”
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: - HS biết được tác dụng của âm nhạc đối với con người
- Biết môn âm nhạc ở trường THCS gồm 3 phân môn: Học hát, nhạc lí –Tập đọc nhạc và Âm nhạc thường thức
- Biết tác giả cúa “Quốc ca” là nhạc sĩ Văn Cao và hát thuộc bài hát
2 Kĩ năng: - Xác định nhiêm vụ học tập môn âm nhạc với học sinh THCS
- Bước đầu hình thành cho HS cách hát hoà giọng và giữ được nhịp khi hát
3 Thái độ: Có ý thức nghiêm túc, đúng đắn khi chào cờ, hát và nghe “Quốc ca”
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HỌC SINH:
1 Chuẩn bị của GV: - Đàn, đài, đĩa nhạc bài hát “Quốc ca” và 8 bài hát sẽ học trong
chương trình lớp 6
- Trống Đội
2 Chuẩn bị của HS: SGK, thanh phách ( nếu có )
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ ( 2’): Cả lớp
- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS về SGK và vở ghi
- Nhắc nhở HS cách chuẩn bị thanh phách và thước kẻ
- Nói qua về cách học tập bộ môn
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’):
Thực hiện chủ trương Giáo dục toàn diện Bộ GD & ĐT đã đưa cào chương trình phổthông môn học âm nhạc, bước đầu để hình thành và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc của
HS THCS, tạo cho các em có trình độ văn hoá âm nhạc nhất định, góp phần Giáo dục toàndiện và hài hoà nhân cách HS Vậy, môn âm nhạc có cấu trúc, nội dung, chương trình nhưthế nào, tiết học đầu tiên sẽ giúp các em giải đáp những thắc mắc đó
2 Dạy nội dung bài mới ( 38’):
Hát cho HS nghe bài “ Con gà con” – nhạc Pháp và 1
đoạn nhạc trữ tình “ Một mùa xuân nho nhỏ” – Trần
Hoàn
Các em vừa nghe loại âm nhạc nào?
Nhạc hát
Ngoài ra còn 1 loại âm nhạc nữa là nhạc đàn => Khái
quát nghệ thuật âm nhạc
Vậy muốn nghe và hiểu được âm thanh ta phải làm gì?
Học tập, tiếp xúc thường xuyên với âm nhạc
Âm nhạc có tác dụng như thế nào trong cuộc sống của
con người?
Đem đến cho con người niềm vui trong cuộc sống,
giúp sảng khoái sau giờ lao động mệt nhọc
1 Giới thiệu môn học Âm
nhạc ở trường THCS (12’):
- Âm nhạc là nghệ thuậtcủa những âm thanh đãđược chọn lọc dung để diễn
tả toàn bộ thế giới tinh thầncủa con người
- Âm nhạc đem đến cho
Trang 2- Âm nhạc có tính truyền cảm trực tiếp, xuất hiện từ rất
lâu đời và gắn bó mật thiết với con người từ nhỏ cho
đến suốt đời Loài ngưới sử dụng âm nhạc như 1 loại
phương tiện làm cho đời sống tinh thần phong phú =>
cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống vì âm nhạc
có khả năng truyền bá rất rộng lớn
- Giới thiệu về chương trình: gồm 3 nội dung:
+ Học hát: 8 bài chính thức, riêng lớp 9: 4 bài
+ Nhạc lí – TĐN: lớp 6: 10 bài, lớp 7: 9 bài, lớp 8: 8
bài và lớp 9: 4 bài ( Nhạc lí là Lí thuyết âm nhạc )
+ Âm nhạc thường thức: 7 bài ( Kiến thức âm nhạc
phổ thông ) Ví dụ: Tiết 7: Nhạc sĩ Văn Cao và bài hát
“Làng tôi” của ông – GV hát cho HS nghe bài hát
“Làng tôi”
=> Trong các buổi lễ trọng đại của đất nước kỉ niệm
các mốc lịch sử, lễ tết và các buổi lễ ở trường, lớp đều
có cử hành lễ chào cờ và hát “Quốc ca” – bài hát chính
thức của nhà nước ta Vậy, mỗi công dân từ nhỏ tuổi
đến trưởng thành đều phải thuộc và hát đúng “Quốc
ca”
- Đây là bài hát quen thuộc với mọi người dân Việt
Nam Các em được nghe từ lớp 1, chính thức học từ
lớp 3 Tuy nhiên không phải ai cũng hát đúng Hôm
nay chúng ta sẽ ôn lại bài hát này để hát hay hơn, chính
xác hơn
- Mở băng nhạc cho HS nghe lại 1 lần
- Bài hát “Quốc ca” được hát trong lễ chào cờ và theo
quy định của chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam ai có mặt trong lễ chào cờ đều phải hát
“Quốc ca”
- Bài “Quốc ca” nguyên là bài “Tiến quân ca” – nhạc sĩ
Văn Cao viết vào trước khởi nghĩa tháng 8 thành công,
năm 1944 ở Hà Nội để cổ vũ phong trào cách mạng
của nhân dân ta Sau cách mạng tháng 8 thành công,
năm 1946 tại kì họp đầu tiên Quốc hội khoá I – nước
Việt Nam dân chủ cộng hoà tại Hà nội, bài hát được
chọn làm “Quốc ca” Đây là bài “Quốc ca” chính thức
của nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á
+ Nhạc sĩ Văn Cao ( Nguyễn Văn Cao – xã Liên Ninh
– Vụ Bản – Nam Định ): 15/11/1923 tại Hải Phòng –
10/07/1995 tại Hà Nội
+ Bài hát có tính hành khúc nghiêm trang, hùng mạnh,
giàu tính chiến đấu và có sự cổ vũ mạnh mẽ
- Cho HS nghe lại 1 lần nữa
Cả lớp hát lời 1 của bài
con người khoái cảm thẩm
mĩ, phát huy sự linh hoạt,tính sáng tạo sự linh hoạt
và khả năng tưởng tượngphong phú
2 Tập hát “Quốc Ca” Nhạc và lời: Văn Cao
( 26’)
Trang 3- Sửa sai (nếu có) và lưu ý 1 số câu như: “Đường vinh
quang xây xác quân thù” – tiếng “thù” thường hạ thấp
giọng nên sai về cao độ
Câu “Tiến mau ra xa trường” – tiếng “xa” bằng cao độ
tiếng “ra”
- Mỗi câu hát đều bắt vào phách nhẹ nên khi hát phải
nhấn vào nhịp sau ( hát mẫu )
Hát hết lời 1: nghỉ, ngân 2 phách, quay lại vào lời 2
thể hiện tính chất hùng tráng của bài Quốc ca
Đếm “2, 3” chỗ nghỉ 3 phách cho HS vào đúng
Hát thuộc và gõ phách thành thục 2 lời hát ( gõ 1 nhịp
2 phách )
Em có biết bài hát nào của nhạc sĩ Văn Cao?
Trả lời theo hiểu biết của mình
Bổ sung, trích hát 1 số bài: “Trường ca sông lô”, “Làng
tôi”, “Tiến về Hà Nội” …
- Hát thuộc lời 1 bài “Quốc ca”
- Đọc trước bài đọc thêm “Âm nhạc ở quanh ta”
BÀI 1 – TIẾT 2 HỌC HÁT: BÀI “TIẾNG CHUÔNG VÀ NGỌN CỜ”
BÀI ĐỌC THÊM: “ÂM NHẠC Ở QUANH TA”
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: - Dạy cho HS biết hát một bài hát hay của nhạc sĩ Phạm Tuyên, đồng thời
giới thiệu một số ca khúc tiêu biểu của ông viết cho thiếu nhi
- HS hát đúng giai điệu của bài hát
- Có thêm hiểu biết về thế giới âm nhạc qua bài đọc thêm
2 Kĩ năng: Qua bài hát bước đầu cho HS nghe và phân biệt được tính chất nhẹ nhàng,
mềm mại của giọng moll và tích chất khoẻ, tươi sáng của giọng dur
3 Thái độ: Giáo dục các em yêu hoà bình và tình thân ái, đoàn kết.
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Chuẩn bị của GV: - Tìm hiểu về tiểu sử nhạc sĩ Phạm Tuyên và 1 số bài hát của ông
- Bảng phụ chép bài hát
- Đàn, đài, đĩa nhạc
2 Chuẩn bị của HS: SGK, thanh phách
III.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
Trang 41 Kiểm tra bài cũ (Không kiểm tra )
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’):
Năm 1985 ở Bungari dấy lên phong trào quốc tế “Vì ngọn cờ hoà bình” – cờ màuxanh lơ, giữa có chim bồ câu Ban tổ chức mở cuộc thi sáng tác bài hát chính thức cho phongtrào Nhạc sĩ Phạm Tuyên đã sáng tác bài “Tiếng chuông và ngọn cờ” – nói lên ước vọng củatuổi thơ mong muốn cuộc sống hoà bình, hữu nghị, đoàn kết trên toàn thế giới … Tiết này cô
sẽ hướng dẫn các em hát bài hát này
2 Dạy nội bung bài mới ( 36’):
Giới thiệu nhạc sĩ Phạm Tuyên: là nhạc sĩ viết rất
nhiều bài hát cho thiếu nhi; sinh 12/01/1930 tại Hà
Nội; nguyên là trưởng ban Âm nhạc đài TNVN và ban
văn nghệ đài THVN
Em biết bài hát nào của nhạc sĩ Phạm Tuyên?
Nói theo sự hiểu biết của mình
- Bổ sung, trích hát 1 số bài: “Trường chúng cháu là
trường mần non”, “Cô và mẹ” … và đặc biệt “Như có
Bác trong ngày đại thắng” ( nói qua xuất xứ bài hát
này cho HS nghe)
- Ngoài ra: “Chiếc đèn ông sao”, “Cánh én tuổi thơ”
… => Âm nhạc của ông trong sáng giản dị, đằm thắm,
dễ hát dễ thuộc
Treo bảng chép bài hát “Tiếng chuông và ngọn cờ” và
giới thiệu: sáng tác theo thể loại hành khúc ( nhịp đi),
gồm 2 đoạn:
+ Đoạn a: từ đầu - “của ta”, “niềm tin” ( lời 2): viết ở
điệu moll mềm mại, tình cảm, nhẹ nhàng
+ Đoạn b: còn lại: viết ở điệu dur sáng hơn, nhanh hơn
Hát mẫu theo nhạc đệm
Nói lên cảm nhận của mình sau khi nghe bài hát
Hướng dẫn HS hát (đàn giai điệu – hát mẫu – HS hát)
Đoạn a: lời 1.
C1: “Trái đất thân yêu tự hào”
Quãng 1/2c: “yêu lòng”, “em xiết”
C2: “Một quả cầu trời sao”
Quãng 1/2c: “quả cầu”
Trang 5C7: “Boong bính boong chuông ngân”
C8: “Hãy phất cao hoà bình”
=> Ghép C7+8
Ghép cả đoạn b – cả đoạn a + b
- Hát lời 2 – đoạn a
- Bắt nhịp cho HS hát + sửa sai – nếu có
- Hướng dẫn hát câu cuối đoạn b “Hãy phất cao lên lá
cờ của ta”
=> Ghép cả lời 2 – ghép lời 1+2 kết hợp gõ nhịp
Hát hoàn chỉnh cả bài + gõ nhịp ( hát đoạn a lời 1 –
đoạn a lời 2 – đoạn b )
Em hãy so sánh tính chất âm nhạc của đoạn a và đoạn
b?
Về sắc thái và tiết tấu: đoạn a: mềm mại, tha thiết;
đoạn b: tươi sáng, khoẻ mạnh
Trong thế giới âm thanh có gì để chúng ta khám phá?
1em đọc bài đọc thêm SGK / 8
Hướng dẫn tìm hiểu bài qua các câu hỏi:
Em nghe thấy âm thanh từ lúc nào? Vì sao?
Em nghe thấy âm thanh gì? Những âm thanh đó có
phải âm nhạc không?
Vì sao người ta gọi người có giọng hát hay là giọng
oanh vàng?
=> Kết luận: Âm nhạc là ngôn ngữ chung cho mọi
người như 1 thứ ngôn ngữ quốc tế; âm nhạc phong
phú và kì diệu
2 Bài đọc thêm ( 6’):
Âm nhạc ở quanh ta.
3 Củng cố, luyện tập (7’):
- Một dãy hát đoạn a lời 1 – cả lớp đoạn b: 1 lần
- Một dãy hát đoạn a lời 2 – cả lớp đoạn b: 1 lần
- Cả lớp hát đoạn a, b lời 1 – một dãy đoạn a lời 2 – cả lớp đoạn b: 1 lần
- Đội văn nghệ của lớp lên biểu diễn (GV gợi ý, hướng dẫn để HS làm quen với biểu diễn âm nhạc)
4 Hướng dẫn HS tự học ở nhà (1’):
- Tập biểu diễn bài hát theo nhóm từ 5 – 6 bạn
- Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập: thước kẻ, thanh phách
BÀI 1 – TIẾT 3 ÔN TẬP BÀI HÁT: “ TIẾNG CHUÔNG VÀ NGỌN CỜ”
NHẠC LÍ: NHỮNG THUỘC TÍNH CỦA ÂM THANH – CÁC KÍ HIỆU ÂM NHẠC
Trang 6I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: - HS học thuộc bài hát, biết thể hiện sắc thái tình cảm khác nhau giữa hai
- HS bi ết được những thuộc tính của âm thanh, các kí hiệu ghi cao độ trong
âm nhạc
2 Kĩ năng: - HS biết vừa hát và vận động theo nhịp hai, biết thể hiện một vài động tác
phụ hoạ
- Rèn kĩ năng viết, nhận biết các kí hiệu âm nhạc
3 Thái độ: Giáo dục các em biết yêu thương giúp đơ lẫn nhau Biết quý trọng hoà bình.
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HỌC SINH:
1 Chuẩn bị của GV :- Một số ví dụ từ các bài hát quen thuộc để HS phân biệt các thuộc
tính âm thanh
- Bảng phụ kẻ sẵn không nhạc có khoá Son và vị trí các nốt nhạctrên khuông nhạc có khoá Son
2 Chuẩn bị của HS: Thước kẻ, thanh phách
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ (Kiểm tra trong phần 1 bài mới )
* Giới thiệu bài mới (1’): Để có được 1 tác phẩm âm nhạc như bài hát “Tiếng chuông và
ngọn cờ” chúng ta phải ghi chép được nhạc bằng văn bản như ta chép chính tả bằng tiếngViệt vậy Muốn làm được điều đó, ta phải có kiến thức cơ bản bằng âm nhạc – đó là các kíhiệu âm nhạc Tiết học hôm nay cô sẽ giới thiệu với các em
2 Dạy nội dung bài mới ( 38’):
Hát lại bài hát để HS lấy giọng chuẩn và tốc độ
Hát lại bài hát “Tiếng chuông và ngọn cờ” + vỗ
tay theo nhịp
- Nhận xét và chỉnh sửa, yêu cầu HS hát:
+ Đoạn a: với tính chất nhẹ nhàng, trongsáng
+ Đoạn b: sáng, khoẻ hơn
- Hướng dẫn HS phụ hoạ theo bài hát:
+ Khi hát đến câu: “Một quả cầu đẹp tươi lung
linh giữa trời sao” – tay phải đưa qua đầu, ngẩng
nhìn theo ngó nghiêng
+ Khi hát đến câu: “Và bạn nhỏ gần xa đấy chính
gia đình của ta” – hai bạn cầm tay và đổi chỗ cho
nhau
1 – 2 nhóm lên hát theo động tác phụ hoạ
Hai em hát lĩnh xướng đoạn a – cả lớp đoạn b
- Động viên HS lên trình bày bài hát
- Tập cho HS cùng nhận xét và cho điểm hệ số 1
từ 1 – 2 nhóm
- Khi HS hát thuần thục GV đánh đàn cho HS
đoán câu hát trong bài từ 1-3 câu
- Trong thế giới tràn đầy âm thanh, chúng ta nghe
và phân biệt được tiếng chim hót réo rắt, tiếng bà
Trang 7ru cháu đầm ấm, tiếng diều vi vu Âm thanh có
sắc thái đa dạng như vậy là do âm thanh có 4
thuộc tính ( tính chất ) rõ ràng
- Hát câu: “Trên cành cao vườn xuân” ( “Không
dám dâu” – Nguyễn Văn Hiên )
Độ cao các tiếng hát trong câu hát vừa rồi như thế
nào? Giải thích?
Phát hiện: khác nhau: tiếng cao, tiếng thấp
Ghi nhận, bổ sung ( nếu có ), phân tích câu hát sau
theo sơ đồ biểu thị:
-Nam -
-Minh -Việt -
-Hồ -“Việt”, “Hồ” bằng nhau; “Nam”, “Minh” bằng
nhau; “Chí” cao hơn cả so với 4 chữ kia => Âm
thanh thay đổi từ thấp đến cao
Hát câu: “Đi ta đi lên nối tiếp bao anh hùng”
(“Hành khúc Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí
Minh” – Phong Nhã)
So sánh độ dài các tiếng trong câu hát vừa rồi?
Phát hiện: nhanh, chậm, dài, ngắn khác nhau
Phân tích:
“Việt”, “Hồ”, “Chí” có độ dài bằng nhau
“Nam” dài hơn 3 tiếng trên
“Minh” dài hơn cả => Đây là sự khác nhau về thời
gian
Hát: “Đoàn quân Việt Nam đi ghềnh xa”
(“Quôc ca” – Văn Cao ) 2 lần khác nhau
Nhận xét sự giống, khác, đúng, sai?
Phát hiện: Lần 1: mạnh, sáng: đúng
- Lấy ví dụ: “Khi ông mặt trời tiếng hát”
(“Niềm vui của em” – Nguyễn Huy Hùng )
- Tiếng còi, trống khi to, nhỏ, mạnh, nhẹ
=> Khi âm thanh đã hội đủ 3 yếu tố trên thì sẽ có
sự khác biệt về âm sắc
- Ví dụ: tiếng nước chảy róc rách, tiếng gió thổi,
tiếng mèo kêu, ngựa hí
hoặc: đàn tranh, bầu: u buồn, ai oán
kèn Trompette: hùng vĩ, sang sảng
- Âm sắc và cao độ hoàn toàn khác nhau nhưng
bao giờ cũng diễn ra đồng thời tạo nên những sắc
thái phong phú, đa dạng để diễn tả nội tâm, tạo
cho người nghe nhiều trạng thái rung động tinh tế
- Hát, phân tích câu: “Làng tôi xanh nhà thờ
rung” ( “Làng tôi” – Văn Cao ) => Âm thanh âm
nhạc luôn vận dụng cả 4 tính chất tạo nên sự
Trang 8phong phú, đa dạnh cho việc biểu hiện âm nhạc.
Càng vận dụng khéo thì khả năng biểu cảm của
âm nhạc càng cao
- Người ta căn cứ vào thuộc tính thứ nhất, chia âm
thanh làm 2 loại: Âm thanh âm nhạc: có cao độ rõ
rệt; Tiếng động: cao độ không rõ rệt
- Chúng ta tìm hiểu các kí hiệu ghi cao độ âm
- Mở rộng: Anh, Đức, Mĩ, Hà Lan lấy hệ thống
chữ cái làm hệ thống cơ bản để chỉ tên nốt nhạc;
các nước còn lại, trong đó có Việt Nam là chữ
vần Vậy, để xác định tương quan trầm bổng phải
có kí hiệu gì?
Treo bảng kẻ sẵn khuông nhạc
Khuông nhạc có bao nhiêu dòng kẻ? các dòng kẻ
như thế nào với nhau?
5 dòng, 4 khe song song, cách đều nhau
- Vì không đủ viết các nốt cao, thấp hơn nên có
các dòng kẻ phụ Cao - Bổng: trên; Thấp – Trầm:
dưới
- Thứ tự: dòng, khe chính từ dưới lên; dòng, khe
phụ từ trong ra
- Khuông nhạc là kí hiệu để ghi các nốt nhạc, còn
kí hiệu để xác định vị trí tên nốt trên khuông là
khoá nhạc Có nhiều loại khoá nhưng thông dụng
là khoá Son
Treo bảng viết sẵn khoá Son
Khoá Son được viết từ đâu? viết như thế nào?
Trình bày kết quả quan sát của mình
- Giảng giải, phân tích và hướng dẫn cách viết và
nhấn mạnh vì khoá Son viết từ dòng 2 nên nốt ở
Chữ cái: C – D E – F G A
-H
* Khuông nhạc:
* Khoá Son:
Trang 93 Củng cố, luyện tập (5’):
- 2 HS lên bảng kẻ khuông nhạc, viết khoá Son; 1 HS điền nốt nhạc lên khuông nhạc
kẻ sẵn
- GV nhận xét, lưu ý HS cách viết, cách kẻ: + Viết chữ in hoa và viết nốt nhạc
+ Kẻ: khuông chính phải kẻ hết khổ giấy
Và nhấn mạnh: khuông nhạc, khoá Son và nốt nhạc là các kí hoệu ghi độ trầm bổng
4 Hướng dẫn HS tự học ở nhà ( 1’):
- Tập biểu diễn bài hát theo nhóm
- Kẻ khuông nhạc, viết khoá Son, viết các nốt lên khuông và ghi nhớ vị trí
-
BÀI 1 – TIẾT 4 NHẠC LÍ: CÁC KÍ HIỆU GHI TRƯỜNG ĐỘ CỦA ÂM THANH
TẬP ĐỌC NHẠC: TĐN SỐ 1
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: - HS nhận biết các kí hiệu ghi trường độ của âm thanh, cách viết các hình
nốt và dấu lặng trên khuông
- HS hiểu được quan hệ giữa các hình nốt(thông qua sơ đồ)
- HS đọc đúng cao độ các nốt nhạc trong bài TĐN số 1
2 Kĩ năng: Rèn cho HS nghe, ghi và giải mã kí hiệu âm nhạc
3 Thái độ: Có hứng thú học tập khám phá bộ môn
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HỌC SINH:
1 Chuẩn bị của GV: - Bảng phụ chép bài TĐN số 1 và bảng ghi mối quan hệ độ ngân
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ (5’): 4 HS
- GV chia bảng cho HS lên làm bài tập
- Yêu cầu: Kẻ khuông nhạc, viết khoá Son, viết các nốt liền bậc từ Đồ - Đố
- HS kẻ đúng, viết chính xác khoá và nốt nhạc ( chưa cần đẹp )
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’): ( GV dựa vào bài làm của HS trên bảng )
Giới thiệu bài: Kí hiệu ghi độ trầm bổng cảu âm thanh chưa đủ để viết nên 1 tác phẩm âmnhạc hoàn chỉnh vì cần phảo có các kí hiệu ghi lại tính chất thứ 2 của âm thanh – đó là độngân thì bài hát mới có sắc thái tình cảm Tiết học hôm nay chúmg ta sẽ tìm hiểu các kí hiệuđó
2 Dạy nội dung bài mới (35’):
Trang 10- Treo bảng chép trích đoạn “Tây du kí” ( Nhạc
Hoa ) và “Em đi thăm miền Nam” (Hoàng Long –
Hoàng Lân )
- Đọc 2 trích đoạn trên
Em hãy nhận xét kí hiệu có trong bài hát?
Nói theo sự quan sát và nghe được
- Âm thanh có độ dài ngắn khác nhau – đó là hình
nốt Có tất cả 7 hình nốt, trong chương trình phổ
thông các em sẽ được học 5 hình nốt
- Đặt câu hỏi để HS so sánh, nhận xét
Ví dụ: Ghi nốt tròn lên bảng: Em hãy nhận xét kí
hiệu cô ghi trên bảng?
HS trả lời: hình bầu dục, hơi nghiêng về
phía bên phải, rỗng
Ghi hình nốt trắng: Kí hiệu này có gì giống,
trong bản nhạc vì thời gian ngân quá ngắn
- Treo bảng: Quan hệ độ ngân giữa các hình nốt
Độ ngân hình nốt tròn bằng mấy nốt trắng, đen,
đơn, kép?
Phát hiện: 2, 4, 6, 8, 16
Phân tích, giảng giải: Quy định trường độ trong
âm nhạc: lấy nốt đen làm đơn vị phách
Vậy các nốt khác bằng bao nhiêu phách?
4, 2, 1/2, 1/4 phách
- Giải thích: vì dựa vào độ ngân: nếu 1 người hát
1 nốt tròn thì 1 người khác phải hát được 16 nốt
móc kép
Ví dụ: 1 nốt đen = 1 giây thì 1 nốt trắng sẽ bằng 2
giây
- Nếu có 2 nốt móc trở lên đi liền nhau thì thay bằng gạch
trên đầu đuôi nốt: móc đơn = 1 gạch; móc kép = 2 gạch
I Nhạc lí: các kí hiệu nghi trường độ của âm thanh (20’):
1 Hình nốt (8’):
+ Nốt tròn = 2 nốt trắng
+ Nốt trắng = 2 nốt đen
+ Nốt đen = 2 nốt móc đơn.+ Nốt móc đơn = 2 nốt móc kép
Trang 11Trả lời qua quan sát ví dụ
- Phân tích, hướng dẫn cách viết và giải thích: nốt
Si ở dòng 3 đuôi quay xuống
- 1 nốt nhạc viết trên khuông nhạc có khoá Son
mang 2 thông tin: tên nốt và hìmh nốt
Tên: Son Tên: Si
Hình: Trắng Hình: Đen
( Trung bình ) ( Cao )
- Tuy vậy, khi đã là 1 bài hát ( bản nhạc) phải có
kí hiệu nghỉ để lấy hơi – đó là dấu lặng
- Treo bảng và đọc câu có dấu lặng
Khi đọc đến kí hiệu đó cô đã xử lí như thế nào?
Phát hiện: ngắt – lấy hơi
- Nhấn mạnh: là kí hiệu nghỉ giữa câu để lấy hơi;
mỗi hình nốt có một dấu lặng tương ứng
- Hướng dẫn cách viết
- Treo bảng chép bài TĐN số 1
Giới thiệu: Đây là bài hát “Biết nói gì với mẹ
đây” của Môda Người ta dựa vào giai điệu này
viết lên nhiều bài hát Ví dụ tiếng Anh có bài
“The ABC” ( Trích hát )
Trong bài có kí hiệu ghi trường độ nào? Cách sử
dụng?
Hình nốt đen = 1 phách; dấu lặng đen = 1 phách
Bài TĐN có nốt cào thấp nhất? Cao nhất? Xếp
các nốt trong bài theo thứ tự từ thấp – cao?
Đọc tên nốt – GV ghi bảng
2 Cách viết các hình nốt trên khuông (7’):
Đố Rế Pha Son La+ Các nốt từ dòng thứ 3 trở lênđuôi nốt quay xuống, nối vớiđầu dưới của nốt nhạc
+ Các nốt từ khe thứ 2 trở xuốngđuôi nốt quay lên, nối với đầutrên của nốt nhạc
3 Dấu lặng (5’):
- Lặng đen = nốt đen ( nghỉ 1phách )
- Lặng đơn = nốt móc đơn (nghỉ1/2 phách )
II Tập đọc nhạc: TĐN số 1 (15’):
Trang 12Và giải thích thanh âm của bài TĐN
- Hướng dẫn HS đọc gam lên, xuống, âm trụ
- Gõ mẫu tiết tấu, cao độ trong bài TĐN số 1
- Chú ý theo dõi gõ lại chính xác tiết tấu
- 1 – 2 em đọc tên các nốt của bài TĐN
- HS trả lời câu hỏi: Kể tên các kí hiệu đã học có trong bài TĐN số 1?
- GV khắc sâu: Khuông, khoá Son, hình nốt, dấu lặng đen
4 Hướng dẫn HS tự học ở nhà (1’):
- Học thuộc bài TĐN số 1
- Bài tập: Kẻ khuông nhạc, viết khoá Son, viết các nốt trắng, đên, đơn theo các câu:
Đồ Rê Mi Pha Son La Si Đố – Đố Si La Son Pha Mi Rê Đồ – Đồ Rê Mi Pha Mi Rê Đồ – Đố
1 Kiến thức: - HS biết được một bài hát theo điệu lí của đồng bào Nam Bộ và tác giả đặt
lời cho bài dân ca
- Tập hát đúng giai điệu và lời ca của bài hát
2 Kĩ năng: Hát hoà giọng, hát nhóm, cá nhân; hát kết hợp gõ được theo phách, theo nhịp
3 Thái độ: Thêm yêu quí những làn điệu dân ca Việt Nam.
Trang 13II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HỌC SINH:
1 Chuẩn bị của GV: - Bảng phụ chép sẵn bài hát.
- Bản đồ hành chính Việt Nam
- Tìm hiểu về lời cổ của bài dân ca lí con sáo Gò công
- Sưu tầm thêm một vài bài hát thuộc thể loại lí
2 Chuẩn bị của HS: SGK, thanh phách
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
- Kiểm tra sự hoàn thành bài tập của HS trong tiết 4
- Nhận xét về cách viết kí hiệu âm nhạc ( cần đúng, chưa cần đẹp ) và cho điểm hệ số 1
từ 3 – 6 em
* Đặt vấn đề vào bài mới (3’):
GV treo bản đồ hành chính Việt Nam và hướng HS vào 3 vùng Bắc – Trung – Namtrên bản đồ Gọi 1 HS lên chỉ vị trí đồng bằng Nam Bộ trên bản đồ Giới thiệu: ở các miềnquê Nam Bộ có nhiều làn điệi dân ca như: các điệu “hò”, “lí”, “nói thơ”; “lí” là những bàidân ca ngắn gọn, giản dị, mộc mạc Mỗi bài lí thường được xây dựng trên những câu thơ lụcbát Ví dụ (GV trích hát): “Lí cây bông”, “Lí ngựa ô”, “Lí chiều chiều” … Mỗi làn điệu của
1 bài “lí” đều có những nét riêng tuỳ thuộc vào nội dung của những câu thơ, ca dao Điệu
“Lí con sáo” có rất nhiều bài hát khác nhau Bài hát hôm nay là điệu “Lí con sáo Gò Công”(Gò Công Đông – Tiền Giang) do nhạc sĩ Trần Kiết Tường sưu tầm và ghi âm Dựa trên lànđiệu này, nhạc sĩ Hoàng Lân đặt lời mới có tựa đề “Vui bước trên đường xa” – tiết này các
em sẽ học
2 Dạy nội dung bài mới (30’):
GV
HS
GV
GV
- Giới thiệu về nhạc sĩ Hoàng Lân: là anh em sinh đôi
với nhạc sĩ Hoàng Long, có nhiều bài hát viết cho
thiếu nhi: “Đi học về”, “Thật là hay”, “Những bông
hoa, những bài ca”
- Treo bảng chép bài hát
+ Phân tích: Bài hát viết ở thể 1 đoạn đơn, chia làm 5
câu
+ Giảng giải: dấu nhắc lại cho HS nắm được ( kí hiệu,
cách áp dụng đối với bài hát sẽ học)
- Hát cho HS nghe cả bài hát 1 lần
1 em đọc lời ca (có áp dụng dấu nhắc lại như GV vừa
hát)
Hướng dẫn hát từng câu ( đàn giai điệu – hát mẫu –
HS hát)
Yêu cầu HS hát với tư thế thoải mái; tốc độ vừa phải,
phù hợp nhịp đi, nhẹ nhàng, trong sáng ( cải biên); Bài
hát biểu hiện tình cảm nhẹ nhàng, có tính chất giãi bày
tâm sự
C1: “Đường dài … bước chân”
Bán cung: “không ngại”
C2: “Ta hát vang … mùa xuân”
2 Học hát ( 25’)
(HS hát theo yêu cầu vàhướng dẫn của GV)
Trang 14GV
HS
Bán cung: “trong mùa xuân”
=> Ghép C1+2 Sau mỗi câu ngân thêm 1 phách
C3: “Vui hát lên … thấy gần”
Bán cung: “đường xa”
C4: “Muôn người … quyết tâm”
C5: “Vai kề vai … bước chân”
- HS ( xung phong ) cá nhân hoặc nhóm ( 2 – 5 em) trình bày bài hát
- GV động viên HS hát để biết năng khiếu của từng em và khích lệ HS mạnh dạn, tựtin hơn; Cho điểm những em hát tốt
+ Sửa sai, góp ý cho các em hát đúng và biểu diễn đẹp
+ Hát cho HS nghe bài hát gốc
4 Hướng dẫn HS tự học ở nhà ( 1’):
- Hát thuộc bài hát, tập biểu diễn
- Tập chép nhạc 2 câu đầu bài hát
- Sưu tầm các bài dân ca Nam Bộ khác
BÀI 2 – TIẾT 6 ÔN TẬP BÀI HÁT: “ VUI BƯỚC TRÊN ĐƯỜNG XA”
- HS biết về nhịp và phách trong âm nhạc; ý nghĩa cảu số chỉ nhịp; nhịp 2/4
- HS đọc đúng giai điệu và ghép được lời ca bài TĐN số 2
2 Kĩ năng:
Trang 15- Qua bài TĐN làm quen với cách đọc thang 7 âm Đồ-Rê-Mi-Pha-Son-La-Si.
- Luyện kĩ năng viết, giải mã kí hiệu âm nhạc và biểu diễn bài hát
3 Thái độ:
- Có ý thức giữ gìn và phát triển dân ca Việt Nam
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HỌC SINH:
1 Chuẩn bị của GV: - Chuẩn bị một số động tác phụ hoạ cho bài hát.
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ ( Kiểm tra trong phần 1 bài mới )
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’):
Trong tiết học trước các em đã được học bài hát “Vui bước trên đường xa” Trong
tiết học này chúng ta cùng ôn lại nội dung này Ngoài ra chúng ta cùng tìm hiểu thế nào làNhịp – Phách Nhịp 2/4
2 Dạy nội dung bài mới (38’):
- Chú ý sửa sai hát với sắc thái nhịp nhàng
nhưng sôi nổi
- Hướng dẫn động tác phụ hoạ:
Động tác 1: câu “Ta hát vang tưng bừng rộ ràng
đi trong mủa xuân”: măts nhìn nhau nhún bước
sang ngang bước một
Động tác 2: câu “Vai kề vai nhịp nhàng bước
chân”: bàn tay phải nắm lại từ từ đưa lên vai
theo nhịp
- Hát + làm động tác ( ngẫu hứng thêm )
- Tốp 5 – 7 HS lên biểu diễn
- Nhận xét, sửa sai – nếu có và cho điểm 2 nhóm
Trang 16Giải thích: vạch nhịp diễn ra theo chu kì, hết 1
chu kì là 1 nhịp có trường độ bằng nhau
Mỗi nốt đen bằng bao nhiêu phách?
Hãy chỉ ra trong ví dụ trên có kí hiệu mới nào?
Trả lời theo sự phát hiện của mình
Giảng giải, phân tích và hướng dânc cách viết, vị
trí đặt trên khuông; cách đọc; phân tích số chỉ
nhịp 2/4: Số trên: số phách/ nhịp
Số dưới: thời gian ngân của 1 phách
bằng 1 nốt tròn chia cho nó
Nhịp 2/4 là loại nhịp như thế nào?
Trả lời qua việc tiếp thu kiến thức
- Phân tích: 1 nốt tròn chia 4 = 1 nốt đen
- Giải thích sơ qua cách viết nhịp 2/4
Nhịp 2/4 là loại nhịp thông dụng, thường được
dùng cho các bài hát thiếu nhi, hành khúc
Em hãy kể những bài hát thiếu nhi viết ở nhịp
2/4?
“Lí cây xanh”, “Thật là hay”, “Quê hương tươi
đẹp” …
- Hát, phân tích để HS thấy được những bài hát
trên viết ở nhịp 2/4 => Các kí hiệu âm nhạc trên
đều có trong 1 bản nhạc bất kì
- Treo bảng chép bài TĐN số 2
đi lặp lại đều đặn trong một bảnnhạc, bài hát Giữa các nhịp cómột vạch đứng phân cách gọi làvạch nhịp
- Mỗi phần nhỏ đều nhau về thời
gian trong ô nhịp gọi là phách
* Nhịp 2/4
- Số chỉ nhịp: Là chữ 2 số đặt ởđầu bản nhạcđể chỉ loại nhịp, sốphách trong nhịp và độ dài củaphách
- Nhịp 2/4: Là nhịp gồm có 2phách / ô nhịp, mỗi phách bằngmột nốt đen Phách 1 mạnh,phách 2 nhẹ
( phách 1 mạnh gọi là trọng âm)
3 Tập đọc nhạc: TĐN số 2 (15’):
Bài TĐN số 2: Mùa xuân trong rừng
Trang 17I III V ( I )
Nghe đàn, sau đó đọc thang âm lên xuống, âmtrụ cho chính xác và thuần thục( 3-4 lần)
Đàn và đọc từng chuỗi nốt để luyện tai nghe cho
HS ( Đồ Rê Mi – Mi Rê Đồ; Đồ Mi Son – Son
Gõ tiết tấu bài TĐN số 1
Tiết tấu cô vừa gõ là tiết tấu bài nào?
Phát hiện và khẳng định cũng là tiết tấu bài TĐN
số 2
- Chỉ cho HS đọc tên nốt trên gam
- Chỉ cho HS đọc tên nốt trong bài (cao độ củabài)
- Chỉ cho HS đọc cao độ + trường độ (gõ phách 1mạnh – 1 nhẹ)
Trang 18GV
- Lưu ý giúp HS đọc, gõ đúngtính chất nhịp 2/4
- Đọc nhạc + gõ phách thành thục
- Ghép lời ca theo giai điệu với sự trợ giúp của
GV ( tuỳ khả năng của HS mà tập dần việc ghép
- GV động viên 1 số HS lên đọc bài và lưu ý mỗi câu ngân 2 phách ( nốt trắng) nghĩa
là sang phách thứ 3 mới hết ngân và nhận xét, sửa sai giúp HS đọc đúng; cho điểm hệ số 1vứi những em đọc được ( kết hợp phát hiện HS năng khiếu của lớp để có biện pháp, hướnggiảng dạy phù hợp)
4 Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà ( 1’):
- Biểu diễn bài hát theo nhóm, học thuộc bài TĐN số 2, nắm chắc nhịp 2/4
- Chép TĐN số 2 vào vở; hát thuộc bài hát “Thật là hay” của nhạc sĩ Hoàng Lân
- Biết nhạc sĩ Văn Cao là tác giả của bài “Quốc ca” đã học ở tiết 1
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng viết, giải mã kí hiệu âm nhạc; đánh nhịp và tập thể hiện âm hình
tiết tấu áp dụng hình nốt móc đơn
3 Thái độ: Thông qua bài hát Làng tôi giới thiệu cho HS biết sơ qua về nhạc sĩ Văn Cao
- một tài danh của nền âm nhạc hiện đại Việt Nam Từ đó có hướng phấn đấu, rèn luyện bảnthân
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HỌC SINH:
1 Chuẩn bị của GV: - Chép bài TĐN sẵn ra bảng phụ.
- Sưu tầm và tìm hiêu về nhạc sĩ Văn Cao và bài hát “Làng tôi”; 1 sốtrích đoạn bà hát của nhạc sĩ Văn Cao
- Đàn, đài, đĩa nhạc có bài hát “Làng tôi”
2 Chuẩn bị của HS: - Hát thuộc bài hát “Thật là hay” của nhạc sĩ Hoàng Lân
- Nắm chắc nhịp 2/4
- Thanh phách
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
Trang 191 Kiểm tra bài cũ ( 5’ ): 2 em
- Câu hỏi: Em hãy đọc nhạc bài TĐN số 2 và ghép lời nếu được
- Yêu cầu: Đọc đúng cao độ trường độ, ghép chính xác lời ca
* Đặt vấn đề vào bài mới ( 1’ ): Trong tiết học này chúng ta cùng TĐN bài số 3 “ Thật là
hay” – bài hát này có áp dụng hình nốt móc đơn.Ngoài ra cô giáo sẽ hướng dẫn các em tậpđánh nhịp 2/4 và cùng tìm hiểu về nhạc sĩ Văn Cao và bài hát “Làng tôi” của ông
2 Dạy nội dung bài mới:
Bài TĐN đã sử dụng những hình nốt nào? Tách âm
hình chủ đạo của bài?
Nói theo ý hiểu cuả mình
Giải thích âm hình chủ đạo: âm hình đó xuyên suốt
bài vì nó được lặp lại nhiều lần giống nhau
- Đọc và gõ tiết tấu: Miệng đọc + tay gõ theo âm
hình
- Miệng đọc + tay gõ theo từng phách
- Miệng đọc + tay vỗ theo nhịp
Với sự trợ giúp và hướng dẫn của GV
Bài TĐN có nốt nào thấp nhất, cao nhất? Sắp xếp
thang âm của bài?
I III V (I)
Khắc sâu qua bài TĐN
Cho HS đọc thang âm lên, xuống, âm trụ nhiều lần
kết hợp đọc 1 số quãng 3 với sự trợ giúp của GV
Bài TĐN này có thể chia thành mấy câu? Mỗi câu
mấy nhịp?
Bài TĐN có thể chia làm 4 câu, mỗi câu 4 nhịp:
+ C1: “Nghe ….chim oanh”
+ C2: “Hai…… vang lừng”
+ C3: “Vui…… hót theo”
+ C4: “Li lí li… hay”
- Chỉ cho HS đọc cao độ của bài
- Chỉ cho HS đọc cao độ + trường độ ( tay gõ đều
2 Cách đánh nhịp 2/4 (6’):
Trang 20- Ghi sơ đồ và hướng dẫn động tác tay: cả tay phải
và tay trái đều giống nhau: Phách mạnh: đánh xuống
Phách nhẹ: đánh lên
(Thực chất khi đánh xuống phách mạnh hơi vòng ra
ngoài, lên cũng vậy)
- Đánh nhịp + hát “Tiếng chuông và ngọn cờ” và
“Vui bước trên đường xa” cho HS cảm nhận
- Đánh nhịp cho HS đọc bài TĐN số 3 phần lời
Tập đánh nhịp theo sơ đồ và thực hành cách đánh
nhịp 2/4 qua bài TĐN số 3
- Giúp HS đánh đúng động tác tay và hợp với tốc độ
bài hát
- Nhạc sĩ viết bài “Quốc ca” của Việt Nam là 1 trong
những nhạc sĩ có nhiều đóng góp cho nền âm nhạc
Việt Nam; là 1 trong những nhạc sĩ lớp đầu tiên của
nền âm nhạc Việt Nam hiện đại
Em hãy nhắc lại những gì em biết về nhạc sĩ Văn
Cao?
Nhắc lại kiến thức tiết 1
- Khắc sâu: ông là nghệ sĩ, thi sĩ và hoạ sĩ
- Kháng chiến chống Pháp (1946-1954) viết nhiều
tác phẩm nổi tiếng ( trích hát hoặc cho HS nghe đĩa)
Mở đĩa cho HS nghe 1 lần cả bài hát
+ Bài hát sáng tác 1947 Trong thời kì chống thực
dân Pháp Mô tả cảnh làng quê Việt Nam đang sống
yên vui thanh bình thì bị giặc Pháp đến đốt phá,tàn
sát dân lành
+ Bài hát viết ở nhịp 6/8: bố cục gọn gàng chặt chẽ,
nét nhạc chủ đạo phỏng theo nét đung đưa của tiếng
chuông nhà thờ … Đây là bài hát hay sáng tác trong
kháng chiến chống Pháp
Nghe lại bài hát 1 lần và nói lên cảm nhận của mình:
bài hát nhịp nhàng, sâu lắng, giàu tình cảm
2
1
3 Âm nhạc thường thức (13’):
* Nhạc sĩ Văn Cao ( 1995)
1923 Tác phẩm tiêu biểu: “Suốimơ”, “Quốc ca”, “Tiến về
Hà Nội”, “Trường ca SôngLô”…
- Ông đã được nhà nước truytặng giải thưởng Hồ ChíMinh về văn học – nghệthuật ( với tư cách là hoạ sĩ)năm 2000
- 1 dãy đọc nhạc – 1 dãy hát lời ( đổi lại)
- Cá nhân ( xung phong) trình bày ( GV sửa chữa giúp HS hát, đọc đúng tính chất nhịp2/4 và kết hợp phát hiện HS năng khiếu; cho điểm hệ số 1 một số em)
- Hát lời theo tay đánh nhịp của GV 1 lần
Trang 213 Thái độ: Có ý thức học tập, cảm nhận cái hay, cái đẹp trong âm nhạc
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HỌC SINH:
1 Chuẩn bị của GV: - Nội dung, hình thức ôn tập
- Bảng phụ chép các ví dụ và tiết tấu các bài TĐN
- Đàn
2 Chuẩn bị của HS: - Thuộc các bài hát và bài TĐN đã học
- Nắm chắc các kí hiệu đã học
- Thanh phách
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ ( Không kiểm tra.)
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’): Trong tiết học ngày hôm nay chúng ta cùng ôn tập lại tất cả
các nội dung đã học sao cho thật thuần thục và các em chuẩn bị tốt cho tiết sau kiểm tra 1tiết
2 Dạy nội dung bài mới (43’):
- Trình bày hoàn chỉnh mỗi bài 1 lần theo nhạc
dạo và tiết tấu của đàn
Cho đội văn nghệ lên biểu diễn 1 bài và góp ý về
Trang 22? Hãy nêu những thuộc tính của âm thanh?
? Những kí hiệu nào ghi cao độ, trường độ của âm
nhạc?
? Nhịp là gì? Nhịp, phách khác nhau như thế nào?
Tính chất và ý nghĩa nhịp 2/4?
Tái hiện kiến thức cũ, khắc sâu
Kết hợp ghi, treo bảng chép bài TĐN số 3 – khắc
sâu kiến thức cho HS
- Yêu cầu HS: Kẻ 1 khuông nhạc, nghe đọc và
chép nhạc (HS khá, giỏi làm ra giấy kiểm tra –
GV thu về chấm; HS trung bình, yếu chép vào vở)
Treo bảng chép âm hình tiết tấu 2 bài TĐN số 2
và 3
- Đọc + gõ âm hình tiết tấu thành thục
- Đọc – hát lời + gõ phách đều đặn ( 3 bài – mỗi
bài 1 lần)
Giúp HS đọc đúng
Ôn tập bài hát theo nhóm và tự TĐN
Giúp HS yếu đọc đúng nhạc, cho cả lớp luyện
thang âm Cdur – gọi 1 số em lên đọc lấy điểm hệ
- Tự chọn nhóm biểu diễn bài hát
- Đọc thuộc TĐN số 1, 2, 3 và luyện đọc thang âm ( Tiết sau kiểm tra lấy điểm 1 tiết)
TIẾT 9 KIỂM TRA 1 TIẾT 1.Mục tiêu bài kiểm tra:
- Giúp Hs hệ thống lại các bài hát và bài TĐN đã học
- Hỏt, đọc nhạc đỳng gđ, lời ca, sắc thỏi…
Trang 23+ TĐN số 1.
+ TĐN số 2
+ TĐN số 3
- Kiểm tra theo nhóm, cá nhân
- Giúp các em tự tin trước tập thể
2 Nội dung đề: (Kiểm tra thực hành)
* Chọn một bài hát và một bài TĐN trong số bài sau:
a Bài hát:
+ Bài hát: Tiếng chuông và ngọn cờ.
+ Bài hát: Vui bước trên đường xa.
Hát rõ lời, đúng giai điệu và lời ca
Hát theo nhịp đi, hùng tráng, tốc độ vừa phải, thể hiện đúng sắc thái
+ Đọc to, rõ lời, đúng tiết tấu, cao độ, trường độ
+ Sau khi đọc xong nhạc hát lời ca của mỗi bài TĐN đó
BÀI 3 – TIẾT 10 HỌC HÁT: BÀI “ HÀNH KHÚC TỚI TRƯỜNG”
I MỤC TIÊU:
1 kiến thức: - Biết tên bài hát, tác giả đặt lời Việt
- HS hát đúng giai điệu và lời ca bài hát “ Hành khúc tới trường”
2 Kĩ năng: HS được luyện tập cách hát đuổi – hình thức hát bè thông dụng nhất.
3 Thái độ: Giáo dục các em thêm yêu quí trường lớp, thầy cô, bạn bè và tình đoàn kêt
hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Chuẩn bị của GV: - Bản đồ thế giới và vài tranh ảnh về nước Pháp
- Một số bài hành khúc “Quốc ca”, “Đội ca”, “Đoàn vệ quốc quân”
- Đàn
2 Chuẩn bị của HS: SGK, thanh phách
Trang 24III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ ( Không kiểm tra )
* Giới thiệu bài mới (1’): Nhịp và tốc độ quyết định tính chất bài hát Các bài hát có tính
chất khác nhau: rộn rã, êm dịu … tương ứng với các thể loại: hát ru, sinh hoạt vui chơi, trữtình, hành khúc … Trong tiết học ngày hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu và học hát bài hát:
“Hành khúc tới trường” một bài hát nhạc Pháp rất nổi tiếng viết ở thể loại hành khúc vàđược nhiều người yêu thích, đã có nhiều lời được phổ nhạc bài hát này
2 Dạy nội dung bài mới (38’):
* Giới thiệu về nước Pháp qua bài hát:
- Đây là bài dân ca Pháp, tên nguyên bản là “Người
kéo chuông” Riêng lời Việt đã có 2 lời khác nhau, một
bài là “Đàn gà con”, một bài là “Hành khúc tới
trường” (Trích hát bài “Đàn gà con”)
- Nước Pháp thuộc châu Âu, có 1 nền văn minh lâu
đời, thủ đô Pa-ri có tháp Ep-phen nổi tiếng là 1 kì quan
thế giới (Giới thiệu qua các bức tranh sưu tầm được)
* Giới thiệu về thể loại hành khúc: Bài hát ( bản nhạc)
phù hợp với bước chân đi đều, có thể vừa đi vừa hát
Trong các cuộc duyệt binh người ta thường cử nhạc
những bài hành khúc: Mạnh mẽ, hùng tráng, trang
nghiêm và sôi nổi ( Trích hát “Quốc ca”, “Đội ca”,
“Đoàn vệ quốc quân”)
Yêu cầu HS quan sát SGK và giới thiệu: Bài hát ngắn
gọn, dễ hát, dễ thuộc; tác giả miêu tả buổi sáng với mặt
trời lên, từng tốp HS vui vẻ đến trường với niềm tự hào
về quê hương đất nước, cất cao tiếng hát lạc quan, yêu
đời
Bài hát được viết nhịp nào? Nêu ý nghĩa nhịp đó?
Bài hát này viết ở nhịp 2/4, là nhịp có 2 phách / nhịp,
giá trị độ ngân của mỗi phách bằng 1 nốt đen; phách 1
Hát giật: “ràng chân bước”
=> Ghép C1+2 Sau mỗi câu ngân 2 phách
C3: “Non sông ta bao la mến yêu sao đất quê hương”
1 Giới thiệu về tác giả và bài hát ( 6’):
(HS ghi nhận)
2 Học hát ( 32’):
(HS hát theo yêu cầu vàhướng dẫn của GV)
Trang 25=> Ghép cả bài Lưu ý HS hát giật đúng
Hướng dẫn hát đuổi (vào sau 1 nhịp): Chia lớp mỗi dãy
- Cả lớp hát + gõ phách 1 lần
- Cả lớp hát + gõ nhịp 1 lần
- 1 dãy C1, 3 – 1 dãy C2, 4 – cả lớp C5
- 1 dãy bè 1 – 1 dãy bè 2 ( đổi lại)
Gõ hình tiết tấu câu 1 và câu 2
Nhận biết và hát câu1 và câu 2
Gõ hình tiết tấu câu 3 và 4
Nhận biết và hát câu 3 và 4
Gõ hình tiết tấu câu 5
Hát cả bài
Hãy cho ví dụ và trích hát bài hát hành khúc em biết?
Sửa sai, hát lại nếu HS hát sai và nhấn mạnh nội dung
- Hát thuộc bài hát, tập chép 4 ô nhịp đầu của bài hát
- Tập đặy lời mới cho bài hát, chủ đề tự chọn
- Sưu tầm những bài hát của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước
BÀI 3 – TIẾT 11 TẬP ĐỌC NHẠC: TĐN SỐ 4 – ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC:
NHẠC SĨ LƯU HỮU PHƯỚC VÀ BÀI HÁT “ LÊN ĐÀNG ”
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- HS biết bài TĐN số 4 của nhạc sĩ Mô-da; biết đọc đúng cao độ, trường độ bài TĐN
Trang 26- Có thêm hiểu biêt về 1 nhạc sĩ có đóng góp cho nền âm nhạc nước nhà qua bài âmnhạc thường thức giới thiệu nhạc sĩ Lưu Hữu Phước.
2 Kĩ năng: Luyện đọc và ghi nhớ thang 7 âm Cdur có mở rộng xuống nốt “Si” ở vị trí
thấp
3 Thái độ: Có ý thức học tập.
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Chuẩn bị của GV:- Bảng phụ chép bài TĐN số 4
- Đàn Oóc gan, máy nghe nhạc
- Tìm hiểu về tiểu sử của Lưu Hữu Phước và các tác phẩm của ông
- Đàn, đài, đĩa nhạc
2 Chuẩn bị của HS: - Sưu tầm những bài hát của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước
- Thanh phách
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ ( Không kiểm tra)
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’): Để tập đọc thang 7 âm – mở rộng xuống nốt si ở vị trí thấp,
trong tiết học này chúng ta cùng tìm hiểu và tập đọc nhạc bài số 4 và có thêm hiểu biết vềmột nhạc sĩ có nhiều đóng góp cho nền âm nhạc Việt Nam hiện đại Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước
và bài hát “Lên Đàng”
2 Dạy nội dung bài mới (38’):
GV Treo bảng chép bài TĐN số 4
1 Tập đọc nhạc: TĐN số 4 (23’):
Bài TĐN viết ở nhịp gì? Ý nghĩa?
Bài được viết ở nhịp 2/4: là nhịp có 2 phách /
nhịp, giá trị độ ngân của mõi phách = 1 nốt đen,
Trang 27- Cho HS đọc thang âm lên, xuống, âm trụ
- Luyện cho HS đọc đúng các quãng 3
- Luyện cho HS đọc từng nhóm 3 âm theo cách:
GV đánh đàn – HS nhắc lại Ví dụ: Đồ - Rê –
Mi, Mi – Rê – Đồ; Son – La – Đố
- Đọc cao độ của bài theo thước chỉ của GV
- Đọc cao độ + trường độ ( gõ phách đều đặn)
Cung cấp thông tin về Mô-da: Là người Áo – tài
năng âm nhạc từ 3 tuổi, được mệnh danh là “Mặt
trời âm nhạc” Âm nhạc của Mô-da được các
trường học ở Nhật Bản đưa vào làm môn học để
giáo dục nhân cách cho HS
- Đọc bài + gõ phách đều đặn
- 1 dãy đọc nhạc + gõ phách – 1 dãy gõ theo tiết
tấu
Nhạc sĩ Việt Nam có đặc điểm gì nổi bật, các em
cùng tìm hiểu phần âm nhạc thường thức
- Giới thiệu về nhạc sĩ Lưu Hữu Phước qua tư
liệu SGK và sưu tầm được
- Nhấn mạnh: cuộc đời và sự nghiệp âm nhạc
gắn liền với cách mạng Việt Nam, ngoài sáng tác
ông còn nghiên cứu âm nhạc; là một nhà hoạt
động chính trị, xã hội nổi tiếng
- Mở đĩa hoặc trích hát cho HS nghe những bài
hát của ông
Cả lớp hát bài “Thiếu nhi thế giới liên hoan”
Giới thiệu về bài hát qua tư liệu SGK và cho HS
nghe bài hát 1 lần
Em hãy cho biết cảm nghĩ của em sau khi nghe
bài hát?
Nhấn mạnh sau khi HS trả lời: Bài hát biểu hiện
khí thế hào hùng, kêu gọi mạnh mẽ thúc giục
thanh niên lên đường đấu tranh bảo vệ Tổ quốc
Đây là 1 trong những bài hát ở thể loại nhạc hành
2 Âm nhạc thường thức (15’):
* Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước
(12/9/1921 tại Cần Thơ –12/6/1989 tại thành phố Hồ ChíMinh)
- Tác phẩm: “Ca ngợi Hồ ChủTịch”, “Giải phóng MiềnNam” “Reo vang bình minh”,
“Thiếu nhi thế giới liên hoan”
…
- Được truy tặng giải thưởng HồChí Minh về văn học – nghệ thuật
* Bài hát “Lên đàng” – sáng tác
năm 1944
Trang 28khúc tiêu biểu của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước để lại
ấn tượng sâu đậm trong nền ân nhạc cách mạng
Việt Nam và là bài hát chính thức của Hội liên
hiệp thanh niên Việt Nam
Nghe lại bài hát 1 lần nữa
3 Củng cố luyện tập ( 3’):
- GV đọc lại gam – đọc bài TĐN số 4: 1 – 2 lần
- Khích lệ 1 số HS trình bày theo trợ giúp của GV ( GV sửa sai giúp HS đọc đúng –cho điểm biểu dương những em đọc được )
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà ( 1’):
- Đọc gam, quãng 3 và TĐN số 4; chép bài TĐN vào vở
- Sưu tầm các bài dân ca 3 miền
BÀI 3 – TIẾT 12 ÔN TẬP BÀI HÁT: “ HÀNH KHÚC TỚI TRƯỜNG”
ÔN TẬP TẬP ĐỌC NHẠC: TĐN SỐ 4 – ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC:
SƠ LƯỢC VỀ DÂN CA VIỆT NAM
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: - HS hát thuần thục bài hát “Hành khúc tới trường” thể hiện được sắc thái
tình cảm của bài hát
- HS đọc nhạc thuần thục bài TĐN số 4
- HS có thêm hiểu biết về dân ca Việt Nam
2 Kĩ năng: Luyện cho HS lối hát đuổi và đọc thang âm Cdur ( trọng tâm là 2 quãng nửa
cung Mi – Pha và Si – Đô); luyện cho HS đọc đúng âm hình tiết tấu trong bài
3 Thái độ: Góp phần bảo về, phát triển các làn điệu dân ca Việt Nam
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Chuẩn bị của GV: - Đàn, đài, đĩa hát dân ca
- Một số trích đoạn dân ca 3 miền
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ (Kiểm tra trong phần 1, 2 bài mới)
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’): Ba miền Bắc – Trung – Nam của nước ta rất phát triển các
hoạt động văn hoá văn nghệ, đặc biệt là âm nhạc dân gian – đó là dân ca Tiết học hôm naycác em sẽ tìm hiểu về dân ca Việt Nam
2 D¹y nội dung bài mới (43’):
Trang 29Hoạt động của Thầy và Trò Phần ghi bảng
- Sửa sai, hướng dẫn lại – nếu có
- Hướng dẫn hát đuổi ( vào sau 1 câu)
Mặt
trời lấp ló đằng chân trời xa
Rộnràngchân
bướcđều
(nghỉ) (nghỉ) (nghỉ)
Mặttrờilấp
- Các nhóm xung phong lên bảng trình bày
- Gợi ý cho HS dưới lớp nhận xét, cho điêm hệ số 1 (2
nhóm)
- Hướng dẫn HS làm động tác: Miệng hát + nhún theo
nhịp
C1: Đưa tay phải lên che tầm mắt, đầu ngó nghiêng nhìn
ra phía chân trời
thì bài hát sẽ sinh động hơn
Đọc thang âm Cdur: lên, xuống, quãng 3 nhiều lần với
sự trợ giúp của GV:
I III V ( I )
- Đọc lại bài TĐN số 4 + ghi nhớ vị trí các nốt nhạc
- Đọc nhạc + gõ phách đều đặn
- Xung phong + GV chỉ định lên đọc bài
- Sửa sai giúp HS đọc đúng và cho điểm hệ số 1 ( không
Lê Minh Châu
2 Ôn tập TĐN số 4 (14’):
3 Âm nhạc thường thức (15’):
Dân ca Việt Nam.
Trang 30Nghiên cứu thông tin SGK
Cho HS nghe vài trích đoạn dân ca “Trống cơm” ( Dân
ca quan họ Bắc Ninh), “Chim bay” (Dân ca Trung Bộ),
“Lí cây bông” (Dân ca Nam Bộ)
Theo em dân ca là những bài hát như thế nào? Do ai
sáng tác?
Trả lời qua SGK và hiểu biết của mình
- Giảng giải, bổ sung, dẫn dắt đến nội dung và khắc sâu:
Đầu tiên do 1 người nghĩ ra rồi truyền miệng từ người
này (đời này) sang người khác (đời khác) được phổ biến
ở từng vùng, từng dân tộc Đây là sản phẩm tinh thần
của nhân dân ta qua nhiều thế hệ
- Treo bản đồ hành chính Việt Nam: có nhiều vùng địa
lí khác nhau Vì vậy, môi trường sống, phong tục tập
quán, ngôn ngữ của mỗi vùng miền làm dân ca phong
phú theo những yếu tố đó Do vậy dân ca đạt trình độ
nghệ thuật rất cao
Em biết những vùng dân ca nào?
Gồm 8 vùng dân ca: Miền núi phía Bắc, Đồng bằng Bắc
Bộ, Quan họ Bắc Ninh, Thanh – Nghệ Tĩnh – Miền
Trung, Huế, Tây Nguyên, Nam Bộ, Khơ me – Chăm
Em hãy hát 1 bài dân ca em thuộc và nói bài đó thuộc
vùng nào?
Hát, trả lời theo sự chuẩn bị (cá nhân hoặc tổ - tuỳ chọn)
- Ghi bảng ứng với các vùng đó
- Nhận xét, hát lại - nếu chưa chính xác
- Hát 1 số câu trong: “Mưa rơi” – Dân ca Xá Tây Bắc;
“Cò lả” – Dân ca đồng bằng Bắc Bộ; “Trống cơm” –
Dân ca quan họ Bắc Ninh; “Chim bay” – Dân ca Trung
Bộ; “Ví dặm” – Dân ca Nghệ An; “Ru con” – Dân ca
Nam Bộ và đặt câu hỏi khai thác sự hiểu biết của HS
về các vùng dân ca qua các bài hát trên
Ví dụ: Điệu cô hát vừa rồi thuộc vùng dân ca nào? Tên
bài hát?
- Ngoài ra còn có các tỉnh nhỏ: Thanh Hoá: “Đi cấy”;
Hải Phòng: “Hò qua sông hái củi” (Trích hát)
- Trích hát bài hát “Đi học” (Bùi Đình Thảo – Minh
Chính)
Em hãy cho biết bài này thuộc vùng dân ca nào?
Giảng giải sau khi HS trả lời: đây là 1 bài hát mới sáng
tác theo chất liệu dân ca
Vì sao ta phải học tập, giữ gìn và phát triển nền dân ca?
Dân ca trở thành bạn thân thiết của nhân dân nên các
nhạc sĩ đã dựa vào chất liệu dân ca để sáng tác bài hát
mới, bản nhạc mới bổ sung vào kho tàng dân ca phong
phú của âm nhạc Việt Nam
(HS ghi nhận)
Trang 31GV Em hãy nhận xét các bài dân ca nói chung?
Nhấn mạnh sau khi HS trả lời: Đặc điểm chung dễ phân
biệt: lời thơ lục bát, nét nhạc nhiều luyến láy, âm điệu
có màu sắc riêng dễ phân biệt và dễ hát, dễ thuộc
BÀI 4 – TIẾT 13 HỌC HÁT: BÀI “ĐI CẤY”
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: HS biết bài “Đi cấy” là 1 bài dân ca Thanh Hoá trích trong tổ khúc “Múa
đèn” và tập hát đúng giai điệu, lời ca của bài hát
2 Kĩ năng: HS hát và biếấtcchs hát và thể hiện bài hát dân ca 1 cách nhẹ nhàng, duyên
dáng
3 Thái độ: Qua bài dân ca HS hiểu biết thêm 1 vài nét về quê hương Thanh Hoá và biết
giữ gìn, phát triển các làn điệu dân ca
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ (Không kiểm tra)
* Đặt vấn đề vào bài mới (3): GV dùng bản đồ hành chính Việt Nam giới thiệu về vùng địa
dư Thanh Hoá: Là 1 tỉnh có 3 vùng địa dư: Đồng bằng – Trung du – Miền núi Nhân dânThanh Hoá có truyền thống anh dũng trong cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nước cùng vớicộng đồng các dân tộc Việt Nam Nơi đây, là quê hương của các anh hùng dân tộc: Lê Lợi,
Lê Lai, Bà Triệu … Sông Mã chảy qua Thanh Hoá là nơi sản sinh ra các điệu hò được lưutruyền từ bao đời nay Thanh Hoá có các làn điệu dân ca, đặc biệt là tổ khúc “Múa đèn” gồm
10 bài “Múa đèn” là hình thức diễn xướng hát và múa: khi biểu diễn mỗi diễn viên đội trênđầu 1 đĩa đèn dầu Bài “Đi cấy” hôm nay các em sẽ học được trích trong tổ khúc “Múa đèn”
2 Dạy nội dung bài mới (35’):
? Em hãy cho biết đi cấy là công việc như thế nào?
1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm (5’):
Trang 32- Ghi nhận, giảng giải: Đi cấy là công việc lao động
của những người nông dân Họ phải thức khuya dậy
sớm để cấy hái cho kịp thời vụ Tuy vất vả nhưng với
bản chất lạc quan, yêu đời, yêu lao động, yêu ca hát,
người nông dân đã sáng tác ra được những điệu múa
đẹp, những bài hát hay Đi cấy là một trong những bài
hát đó
- Treo bảng chép bài hát
+ Bài “Đi cấy” nguyên là những câu lục bát:
“Lên chùa bẻ một cành sen
Ăn cơm bằng đèn đi cấy sáng trăng
Ba cô có bạn cùng chăng Thắp đèn ta sẽ chơi trăng ngoài thềm Cầu cho trong ấm ngoài êm”
+ Trình bày bài hát cho HS nghe 1 lần và giải thích:
“đèn thời đó là đèn dầu trẩu, dầu lạc
Hướng dẫn HS hát từng câu ( đàn giai điệu – hát mẫu
– HS hát)
C1: “Lên chùa sáng trăng”
(Lưu ý HS lấy hơi ở “cành sen” lần
C4: “Cầu cho ngoài êm”
Luyến 2: “êm”, “lại”
Hoa mĩ: “ấm”, “êm”
=> Ghép C3+4 – Ghép cả bài
- Giai điệu bài hát có nét đẹp duyên dáng, lạc quan,
trong sáng Một người nhạc sĩ Nhật đã sử dụng bài hát
này làm chủ đề sáng tác 1 bản giao hưởng về Việt
Nam sau khi thăm Việt Nam trong thời kì chống Mĩ
cứu nước
- Trích hát (hoặc mở đĩa) 1 số bài dân ca Thanh Hoá
cho HS nghe: “Xuống chèo” và các bài trong tổ khúc
Trang 333 Củng cố luyện tập ( 6’):
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi: Hãy kể tên những bài dân ca em biết?
Chọn hát, biểu diễn 1 bài + Hình thức: thi giữa các tổ
+ Yêu cầu: Nhớ, ghi tên bài ra giấy
Chọn hát, biểu diễn 1 bài (cả nhóm hoặc đại diện)
+ Thời gian: Ghi tên bài: 3’
BÀI 4 – TIẾT 14 ÔN TẬP BÀI HÁT: “ ĐI CẤY” – TẬP ĐỌC NHẠC: TĐN SỐ 5 I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: - HS hát đúng thuần thục lời ca bài “Đi cấy”.
- Đọc đúng cao độ, trường độ và ghép đúng lời ca bài TĐN số 5
2 Kĩ năng: Luyện đọc nhạc, giải mã kí hiệu âm nhạc và ghi nhớ vị trí nốt nhạc
3 Thái độ: Giáo dục HS ý thức giữ gìn, phát triển các làn điệu dân ca Việt Nam
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Chuẩn bị của GV:
- Bảng phụ chép bài TĐN số 5
- Bảng bài hát “Chúng em cần hoà bình” (Âm nhạc 7), “Lí dĩa bánh bò” (Âm nhạc 8),
“Ngôi nhà của chúng ta” (Âm nhạc 8), “Tuổi đời mênh mông” (Âm nhạc 8)
- Chuẩn bị chủ đề cho HS tập đặt lời ca
2 Chuẩn bị của HS:
- Hát thuộc bài hát “Đi cấy” và tập đặt lời theo chủ đề tự chọn
- Nắm chắc vị trí các nốt nhạc và đọc thành thục gam Cdur
- Thanh phách
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ ( Kiểm tra trong phần 1 bài mới)
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’): Tiết học trớc các em đã đợc học bài hát “Đi cấy” Trong tiết
học này chúng ta cùng ôn tập lại bài hát sao cho thuần thục và TĐN bài số 5 và đây là bàiTĐN cuối cùng trong học kì I
2 Dạy nội dung bài mới (40’):
Trang 34Hoạt động của Thầy và Trò Phần ghi bảng
Nghe băng nhạc bài hát đi cấy
Các em thấy câu nào hát khó nhất?
Câu 4: “ Cầu cho trong ấm êm êm lại ngoài êm”
- Hát lại câu khó, hát lại cả bài cho HS nghe
- Cho những HS xung phong hát lại bài, nhận xét
về ưu điểm và những lỗi còn mắc phải
- Chia lớp thành tổ nhóm ôn hát
- Gọi tổ nhóm lên trình bày bài hát có nhạc đệm và
cho điểm hề số 1 (2 nhóm)
- Để giữ gìn, phát huy các làn điệu dân ca, người ta
có thể đặt lời mới theo giai điệu đó nhưng với chủ
đề (nội dung) khác Ví dụ: chủ đề về “Quê hương”:
“Quê nhà mỗi ngày đẹp hơn, quê nhà mỗi ngày
đẹp hơn, quê hương từng ngày đổi mới sáng tươi.
Em mến yêu xóm làng của em, xóm làng của
em.Tháng ngày em sẽ gắng chăm học hành , gắng
chăm học hành muốn rằng ngày mai, ngày mai
khôn lớn, em xây dựng làng quê”
Tự đọc, hát lời tự đặt ở nhà
Sửa giúp HS đề có lời phù hợp, không gò ép HS
- Yêu cầu: về đặt tiếp lời theo chủ đề “Quê hương”,
- Đọc tiết tấu + gõ theo âm hình – gõ phách
Nốt thấp nhất, cao nhất? Xếp thang âm của bài?
I III V ( I )
Giải thích: nếu thang âm tự nhiên không có nốt Pha
và Si => Cdur 5 âm; có đủ => Cdur 7 âm
Đọc thang âm lên, xuống, âm trụ nhiều lần với sự
trợ giúp của GV
Giải thích, giảng giải dấu nhắc lại và gợi ý:
Hãy quan sát bài TĐN có kí hiệu nào mới? Mô tả?
Mô tả theo sự quan sát của mình
- Ghi nhận, giảng giải và kết hợp với bài TĐN số 5:
1 Ôn tập bài hát (15’):
“Đi Cấy”
Dân ca Thanh Hoá
-2 Tập đọc nhạc: TĐN số 5 (25’):
“Vào rừng hoa”
Nhạc và lời: Việt Anh
- Dấu nhắc lại:
Trang 35HS
Nhắc lại C1 nhưng có 1 số bài dấu nhắc lại thường
đi kèm khung thay đổi 1, 2, 3, 4
- Giảng giải cụ thể trên những bài: “Chúng em cần
hoà bình” (Âm nhạc 7), “Lí dĩa bánh bò” (Âm nhạc
8), “Ngôi nhà của chúng ta” (Âm nhạc 8) với 2
khung thay đổi; “Tuổi đời mênh mông” (Âm nhạc
8) với 4 khung thay đổi
- Hướng dẫn cách viết: vạch kép (như vạch hết
bài), 2 dấu chấm nhỏ ở khe 2, 3 bên vạch nhạt
Đọc lại thang âm
- Đọc cao độ trên gam
- Đọc cao độ trong bài TĐN
- Đọc cao độ + trường độ của bài (gõ phách đều
- Hát thuộc bài hát, TĐN trong bài
- Tiếp tục đặt lời mới cho bài hát “Đi cấy”
- Sưu tầm tên gọi các nhạc cụ dân tộc Việt Nam
BÀI 4 – TIẾT 15 ÔN TẬP BÀI HÁT: “ ĐI CẤY” – ÔN TẬP TẬP ĐỌC NHẠC:
TĐN SỐ 5 – ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC: SƠ LƯỢC VỀ MỘT SỐ NHẠC CỤ DÂN TỘC PHỔ BIẾN
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- HS hát thuộc và thể hiện được sắc thái tình cảm của bài hát “Đi cấy”
- HS đọc đúng nhạc bài và hát thuộc lời ca bài TĐN số 5
- HS có thêm những hiểu biết sơ lược về một số nhạc cụ dân tộc phổ biến; nhận biếtđược 1 số nhạc cụ dân tộc qua tranh vẽ
2 Kĩ năng: Luyện hát dân ca; ghi nhớ các nốt nhạc và đọc gam Cdur
3 Thái độ: Có ý thức trong học tập.
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Chuẩn bị của GV: Tranh ảnh và băng nhạc tấu các nhạc cụ
2 Chuẩn bị của HS: - Hát thuộc bài hát “Đi cấy” và tập đặt lời mới cho bài hát
Trang 36- Đọc thuộc bài TĐN số 5
- Thanh phách
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ (Kiểm tra trong phần 1, 2 bài mới)
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’): Trong dàn nhạc dân tộc, có những nhạc cụ hoàn toàn do tự
người dân sáng tạo nên nhưng có đóng góp rất lớn trong dàn nhạc về chất lượng âm thanh,khả năng diễn tấu và nó không thể thiếu được trong dàn nhạc dân tộc Tiết học hôm nay các
em cùng tìm hiểu
2 Dạy nội dung bài mới (43’):
Bắt nhịp cho HS hát và điều chỉnh – nếu có
Tập cho HS hát đuổi ở cuối câu hát (tuỳ từng đối tượng
lại
ngoài êm
(nghỉ) ý rằng
cầu
cho Cầu
cho trong
- Ghi nhận, điều chỉnh, bổ sung và tuyên dương HS
(cho điểm 1 số em có lời hay, hát đúng)
- Đưa ví dụ với chủ đề “Mái trường tuổi thơ” và hát để
HS tham khảo:
1 “Sân trường em trồng nhiều hoa, sân trường em
trồng nhiều hoa, em chăm ngày ngày hoa thắm ngát
hương Em mến yêu mái trường của em, mái trường
tuổi thơ Sớm chiều em gắng bên nhau học hành, bên
nhau học hành muốn rằng ngày mai cùng nhau chung
sức xây quê nhà đẹp tươi”
2 “Lớp mình mỗi ngày càng ngoan lớp mình mỗi ngày
càng ngoan, cô khen thầy mừng em thấy rất vui Lớp
chúng em gắng học hành chăm không phụ thầy cô.
Chúng mình ra sức gắng chăm học hành lớn khôn nên
người không phụ mẹ cha, người chăm sóc chúng em
không quản ngày đêm”
- 1 tốp 3 em biểu diễn bài hát – GV nhận xét cho điểm
Trang 37- Cá nhân đọc bài – hát lời ca
Giúp HS đọc đúng, nhớ tên nốt; cho điểm hệ số 1
- Cả lớp đọc nhạc - hát lời bài TĐN
- Một bên đọc nhạc - một bên hát lời ca
Vì sao C1 của bài lại được nhắc lại 2 lần?
Có dấu nhắc lại
- Khắc sâu kiến thức cho HS
- Dân tộc Việt Nam có nhiều phát minh trong các lĩnh
vực, lĩnh vực nghệ thuật có các loại đàn làm cho cuộc
sống thú vị, vui tươi hơn
- Treo tranh vẽ các nhạc cụ dân tộc phóng to
Em hãy lên chỉ vào từng nhạc cụ và giới thiệu về tên,
đặc điểm của mỗi nhạc cụ đó?
- Bổ sung và khắc sâu các loại mà trong bài đề cập và
nhấn mạnh cácnhạc cụ này có thể dùng cho múa, hát,
độc tấu, hoà tấu
- Mở cho HS nghe đĩa nhạc có âm thanh các loại nhạc
cụ trên
Nghe băng nhạc giới thiệu về âm thanh của các nhạc
cụ rồi em hãy nói lên cảm nhận về âm thanh của từng
nhạc cụ?
Tiếng trống rất vui, rộn ràng; tiếng sáo nghe cảm giác
du dương, tha thiết …
Cho HS chơi trò chơi có động viên bằng điểm tượng
trưng: Nghe 1 đoạn nhạc rất ngắn – HS các tổ giành
Lên chỉ và đọc tên 1 số nhạc cụ không chú thích
- Giảng giải: Đây là các nhạc cụ do dân tộc mình làm
ra (không du nhập hoặc đưa từ đâu đến) bằng chính
nguyên liệu có sẵn ở Việt Nam
- Mở rộng: Lê Thái Sơn (Hà Tây): dạy sáo, làm ra các
loại sáo, đàn T’rưng và 1 loại đàn có tên là P’rong –
tập hợp âm thanh nhiều loại đàn của các dân tộc Tây
Nguyên có âm thanh lạ và hay Nhạc cụ bằng tre, nứa
không nhạc cụ nào hay bằng tiếng sáo Mông
3 Âm nhạc thờng thức (18’):
Một số nhạc cụ dân tộc phổ biến
- Sáo: thổi
- Đàn bầu ( 1 dây): que gẩy
- Đàn tranh ( thập lục ): 16dây: móng gẩy
- Đàn nhị ( cò): 2 dây:cung kéo
- Đàn nguyệt ( kìm): 2 dây:móng gẩy
- Trống ( cái, cơm, đế ):dùi gõ
Trang 381 Kiến thức: - Ôn tập để củng cố cách thể hiện hai bài hát: “Hành khúc tới trường” và
bài hát “Đi cấy”
- HS đọc đúng thang âm và các hình tiết tấu có trong bài TĐN số 4, 5
2 Kĩ năng: Nâng cao khả năng biểu diễn âm nhạc và đọc, ghi nhớ nốt nhạc
3 Thái độ: Thêm yêu quê hương đất nước qua môn học
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Chuẩn bị của GV: - Hình thức biểu diễn các bài hát, đàn
- Bảng phụ chép các âm hình tiết tấu các bài TĐN số 4, 5
2 Chuẩn bị của HS: Hát thuộc các bài hát và TĐN; nắm chắc các kiến thức âm nhạc đã
học
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ ( Không kiểm tra)
* Đặt vấn đề vào bài mới ( 1’): Để chuẩn bị cho tổng kết học kì, các em sẽ tiến hành ôn tập
trong 2 tiết, qua 2 tiết ôn tập các em cần nắm được các kiến thức đã học để giải mã các kíhiệu có trong các bài hát và bài TĐN
2 Dạy nội dung bài mới (43’):
Cả lớp hát bài “Hành khúc tới trường” theo hình
thức canon như đã hướng dẫn
Lưu ý HS: Hát với sắc thái vui nhộn, khoẻ mạnh;
tình cảm tự hào, lạc quan
- Chỉ huy cho HS hát bài “Đi cấy” theo tiết tấu ghi
sẵn kết hợp 1 số động tác phụ hoạ ( GV chú ý sửa
sai triệt để nhất là những câu hát có dấu luyến; hát
với tình cảm nhẹ nhàng, vui tươi, dí dỏm, duyên
dáng, lạc quan)
- Yêu cầu: tập hát theo nhóm hoặc cá nhân đề thi
biểu diễn
Biểu diễn
- Gọi xen kẽ các tổ và quay lại
- Cho HS nhận xét, bình thứ hạng các tiết mục của
từng tổ và động tác phụ hoạ phù hợp nội dung câu
Trang 39+ Bài TĐN số 4 viết ở 7 âm.
+ bài TĐN số 5 viết ở thang 5 âm
Cho HS đọc lại thang âm thành thục: lên, xuống, âm
trụ, quãng 3
Đọc nhạc bài TĐN thuần thục, chính xác
- Sửa sai và giúp HS đọc đúng
- Gõ hình tiết tấu trong 2 bài TĐN vừa đọc
Hãy cho biết cô vừa gõ hình tiết tấu bài nào?
TIẾT 17 ÔN TẬP ( TIẾP )
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Cho HS ôn và hát thuộc, tập biểu diễn 2 bài hát “Tiếng chuông và ngọn cờ” và “Vuibước trên đường xa”
- HS đọc đúng thang âm và ghi nhớ tiết tấu trong bài TĐN số 1, 2, 3
2 Kĩ năng: Luyện tập đọc nhạc, ghi nhớ nốt nhạc và biểu diễn âm nhạc
3 Thái độ: Có thái độ học tập tích cực Chuẩn bị tốt nội dung ôn tập.
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Chuẩn bị của GV:
- Hình thức biểu diễn các bài hát, đàn
- Bảng phụ chép các âm hình tiết tấu các bài TĐN số 1, 2, 3
2 Chuẩn bị của HS:
Hát thuộc các bài hát và TĐN; nắm chắc các kiến thức âm nhạc đã học
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ (Không kiểm tra)
* Đặt vấn đề vào bài mới ( 1’): Tiết này các em sẽ tiếp tục ôn tập chuẩn bị cho kiểm tra lấy
điểm học kì I với các nội dung nửa đầu học kì I
Trang 402 Dạy nội dung bài mới ( 41’):
Cả lớp hát bài “Tiếng chuông và ngọn cờ” theo hình
thức canon như đã hướng dẫn
- Lưu ý HS: Hát với tình cảm vui , lạc quan ở đoạn
a, trong sáng ở đoạn b
- Chỉ huy cho HS hát bài “Vui bước trên đường xa”
theo tiết tấu ghi sẵn kết hợp 1 số động tác phụ hoạ
(GV chú ý sửa sai triệt để nhất là những câu hát có
dấu chấm giật; hát với tốc độ vừa phải, phù hợp
nhịp đi nhẹ nhàng, duyên dáng)
- Yêu cầu: tập hát theo nhóm hoặc cá nhân đề thi
biểu diễn
Biểu diễn
Gọi xen kẽ các tổ và quay lại
Cho HS nhận xét, bình thứ hạng các tiết mục của
từng tổ và động tác phụ hoạ phù hợp nội dung câu
hát
Hãy viết thang âm Cdur? Bài TĐN số 1, 2 và 3 bài
nào viết ở thang 7 âm, bài nào viết thang 5 âm?
I III V ( I )
I III V ( I )
+ Bài TĐN số 1, 2 viết ở 7 âm
+ bài TĐN số 3 viết ở thang 5 âm
Cho HS đọc lại thang âm thành thục: lên, xuống, âm
trụ, quãng 3
Đọc nhạc bài TĐN thuần thục, chính xác
Sửa sai và giúp HS đọc đúng
Gõ hình tiết tấu trong 3 bài TĐN vừa đọc
Hãy cho biết cô vừa gõ hình tiết tấu bài nào?
Phát hiện
Treo bảng chép sẵn hình tiết tấu 2 bài TĐN để HS
ghi nhớ
Đàn 1 số nốt nhạc trong bất kì bài TĐN nào
Nghe, nhận biết và đọc đúng câu nhạc đó trong bài
gốc
Tuyên dương, cho điểm những em có tai nghe tốt
(Nhận ra: khá; Đọc được: giỏi)
-2 Ôn tập TĐN số 1, 2, 3 (21’):