-VËn dông sö dông c©u ghÐp trong giao tiÕp,trong viÕt v¨n..[r]
Trang 1Chào mừng các thầy cô về dự giờ ngữ văn 8
Chúc mừng các thầy cô về dự giờ
Ngữ Văn 8
Ngườiưthựcưhiện:ưNguyễn thị Hà
Chúc mừng các thầy cô về dự giờ
Ngữ Văn 8
Trang 2Kiểm tra bài cũ
ưưưưư1.ưNêuưđặcưđiểmưcủaưcâuưghép?
2.ưHãyưphânưbiệtưcácưvếưcâuưtrongưvíưdụưsauưvàư
choưbiếtưcácưvếưcâuưđượcưnốiưvớiưnhauưbằngư
cáchưnào?
Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều cụm C-V không bao
chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này đ ợc gọi là một vế câu.
“Bởi chàng ăn ở hai lòng
Cho nên phận thiếp long đong một đời”
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư(Ca dao)
Ví dụ trên có hai vế câu của một câu ghép Các vế câu đ ợc
nối với nhau bằng quan hệ từ “Bởi” ở câu lục và “Cho
nên” ở câu bát.
Bởi Cho nên
Trang 3C©u ghÐp
( TiÕp theo)
Trang 41 Ví dụ
“Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp bởi vì tâm
hồn của ng ời Việt Nam ta rất đẹp,bởi vì
đời sống, cuộc đấu tranh của nhân dân ta
từ tr ớc tới nay là cao quý, là vĩ đại, nghĩa là
(Phạm Văn Đồng)
Trang 52 Nhận xét
Ví dụ:
“Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp bởi vì tâm hồn của
ng ời Việt Nam ta rất đẹp, bởi vì đời sống, cuộc đấu tranh của nhân dân ta từ tr ớc tới nay là cao quý, là vĩ đại,
(Phạm Văn Đồng)
Các vế câu đ ợc nối bằng quan hệ từ “ bởi vì” Quan hệ giữa các vế câu ghép trong ví dụ trên là quan hệ
nguyên nhân – kết quả.
Vế thứ nhất: Kết quả
Vế thứ hai và vế thứ ba: Nguyên nhân
bởi vì
Trang 6Ví dụ 2
Ví dụ: (Câu b, bài tập 1, phần Luyện tập)
“Nếu trong pho lịch sử loài ng ời xóa các thi
nhân, văn nhân và đồng thời trong tâm linh
loài ng ời xóa hết những dấu vết họ còn l u lại
(Hoài Thanh, ý nghĩa văn ch ơng)
Quanưhệưđiềuưkiện (giả thiết) -ưưkếtưquả
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư
thì
Nếu
Trang 7Ví dụ 3
ư
“ ư
“ Tuyưrétưvẫnưkéoưdài,ưmùaưxuânưđãưđếnưbênưbờưsôngưưưLư
ơng.”
(Nguyễn Đình Thi)
Quanưhệưtươngưphản
Tuy
Có thể tách thành câu đơn đ ợc nh ng sẽ mất đi ý
nghĩa muốn diễn đạt.
Trang 8ví dụ Quan hệ
4 Gioự baột ủaàu thoồi vaứ maõy baột ủaàu bay. Bổ sung
5 Moọt ngửụứi ủeỏn roài caỷ boùn cuứng keựo ủeỏn. Tiếp nối
6 ẹoõi maột noự ủoỷ hoe vaứ noự khoực nửực nụỷ.
7 Loứng toõi ủang voõ cuứng lo laộng : hoõm nay
toõi chửa hoùc baứi
Giải thích
đồng thời
Trang 93.KếT luận
• Các vế câu của câu ghép có quan hệ ý nghĩa với nhau Các vế câu của câu ghép có quan hệ ý nghĩa với nhau
khá chặt chẽ Những quan hệ th ờng gặp là: quan hệ
nguyên nhân, quan hệ điều kiện (giả thiết), quan hệ t
ơng phản, quan hệ tăng tiến, quan hệ lựa chọn, quan hệ
bổ sung, quan hệ tiếp nối, quan hệ đồng thời, quan hệ giải thích.
• Mỗi quan hệ th ờng đ ợc đánh dấu bằng các quan hệ từ, cặp quan hệ từ hoặc cặp từ hô ứng nhất định Tuy nhiên, để nhận biết chính xác quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu, trong nhiều tr ờng hợp,ta phảidựa vào văn cảnh hoặc
hoàn cảnh giao tiếp.
Trang 10C.luyện tập
Bài tập 1 (SGK trang 124)
Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong câu ghép d ới đây và cho biết mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì
trong mối quan hệ ấy.
Câu a.
“Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng
tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.”
(Thanh Tịnh, Tôi đi học)
Vếưcâuư1ưvàưvếưcâuư2:ưQuanưhệư nguyênưnhânư-ưkếtưquả
Vếưcâuư3ư giảiưthích ưchoưvếưcâuư2
Trang 11Câu c.ư
“Nh vậy, chẳng những thái ấp của ta mãi mãi vững bền mà
bổng lộc các ng ơi cũng đời đời h ởng thụ; chẳng những gia
quyến của ta đ ợc êm ấm gối chăn mà vợ con các ng ơi cũng đ ợc bách niên giai lão; chẳng những tông miếu của ta sẽ đ ợc muôn
đời tế lễ mà tổ tông các ng ơi cũng đ ợc thờ cúng quanh năm; chẳng những thân ta kiếp này đắc chí mà đến các ng ơi trăm
năm về sau tiếng vẫn l u truyền; chẳng những danh hiệu ta
không bị mai một mà tên họ các ng ơi cũng sử sách l u thơm.”
(Trần Quốc Tuấn, Hịch t ớng sĩ)
Trang 12Câu c.ư
quyến của ta đ ợc êm ấm gối chăn mà vợ con các ng ơi cũng đ ợc
đời tế lễ mà tổ tông các ng ơi cũng đ ợc thờ cúng quanh năm;
chẳng những thân ta kiếp này đắc chí mà đến các ng ơi trăm
không bị mai một mà tên họ các ng ơi cũng sử sách l u thơm.”
(Trần Quốc Tuấn, Hịch t ớng sĩ)
Quanưhệưýưnghĩaưgiữaưcácưvếưcâuư
làư quanưhệưtăngưtiến
Trang 13Bài tập 2(a)
Trời xanh thẳm, biển cũng xanh thẳm nh dâng cao lên, chắc nịch.
Trời rải mây trắng nhạt,biển mơ màng dịu hơi s ơng Trời âm u mây m a, biển xám xịt nặng nề
Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ…”
ưmỗiưvếưcâuưghépưthànhưcácưcâuưđơnưvìưýưnghĩaưcácưcâuưcó
ưquanưhệưchặtưchẽưvớiưnhau.
Trang 14b, “ Vàoưmùaưsương,ưngàyưởưHạưLongưnhưưngắnưlại.ưBuổiư sớm,ưmặtưtrờiưlênưngangưcộtưbuồm,ưsươngưtan,ưtrờiưmớiư quang.ưBuổiưchiều,ưnắngưvừaưnhạt,ưsươngưđãưbuôngư
nhanhưxuốngưmặtưbiển ”
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư(Thi Sảnh)
ưưưưTrongưđoạnưtríchưtrênư,ưhaiưcâuưghépưđềuưcóư quanưhệưnguyênưnhân-kếtưquả.ư
Vếưđầuưchỉưnguyênưnhân,ưvếưsauưchỉưkếtưquả ư Cũngưkhôngưnênưtáchưcácưvếưcâuưthànhưnhữngư câuưđơnưvìưquanưhệưýưnghĩaưgiữaưcácưvếưtrongư câuưkháưchặtưchẽ.
Trang 15“Chị Dậu càng tỏ ra bộ đau đớn:
Thôi, u van con, u lạy con, con có th ơng thầy, th ơng
u, thì con đi ngay bây giờ cho u Nếu con ch a đi, cụ Nghị ch a giao tiền cho, u ch a có tiền nộp s u thì
không khéo thầy con sẽ chết ở đình, chứ không sống
đ ợc Thôi, u van con, u lạy con, con có th ơng thầy, th
ơng u, thì con đi ngay bây giờ cho u.”
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư(Ngô Tất Tố,ưTắt đèn)
Trang 16Thôi, u van con, u lạy con, con có th ơng thầy, th ơng
Nghị ch a giao tiền cho, u ch a có tiền nộp s u thì
không khéo thầy con sẽ chết ở đình, chứ không sống
đ ợc Thôi, u van con, u lạy con, con có th ơng thầy, th
ơng u, thì con đi ngay bây giờ cho u.”
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư(Ngô Tất Tố,ưTắt đèn)
Quanưhệưýưnghĩaưgiữaưcácưvếưưcủaưcâuưghépưthứư
mốiưquanưhệưýưnghĩaưnày,ưkhôngưnênưtáchư mỗiưvếưthànhưmộtưcâuưđơn.
Trang 17Thôi, u van con, u lạy con, con có th ơng thầy, th ơng
Nghị ch a giao tiền cho, u ch a có tiền nộp s u thì
không khéo thầy con sẽ chết ở đình, chứ không sống
đ ợc Thôi, u van con, u lạy con, con có th ơng thầy, th
ơng u, thì con đi ngay bây giờ cho u.”
ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư(Ngô Tất Tố,ưTắt đèn)
ưConưđiưngayưbâyưgiờưchoưu.”
Hàngưloạtưcâuưngắnưđặtưcạnhưnhauưcóưthểưgiúpưtaưhìnhưdungưcách nóiưnhátưgừngưhoặcưnghẹnưngàoưnhưngưkhôngưthểưhiệnưđượcưcách viếtưcủaưtácưgiảưmuốnưdiễnưđạtưcáchưnóiưkể lể, van vỉ, thiết tha đến
Trang 18Cần l u ý cách viết sử dụng nhiều câu
ghép đến mức phức tạp của tác giả Nam Cao là một tài năng truyện ngắn với một sự tinh tế khi miêu tả nội tâm nhân vật Chỉ khi
đó mới thấy đ ợc hiệu quả của
Trang 19H ớng dẫn về nhà
-Học thuộc ghi nhớ.
-Hoàn thành các bài tập còn lại.
-Soạn bài Dấu ngoặc đơn dấu hai chấm.
-Vận dụng sử dụng câu ghép trong giao tiếp,trong viết văn.
Trang 20Bài học kết thúc
Xinưcảmươnưcácưthầygiáo,
ưcôưgiáovàưcácưem!