văn 9 tuan 22

Trong bài văn nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống, những vấn đề được đưa ra bàn luận thường là những vấn đề mang tính phổ biến, xảy ra ngay trong cuộc sống (vấn đề an toàn giao[r]

- Nhận dạng rõ hơn văn bản có sử dụng phép lập luận phân tích và tổng hợp.

- Sử dụng phép phân tích và tổng hợp thuần thục hơn khi đọc – hiểu và tạo lập văn bản nghị luận

3 Thái độ:

Có ý thức sử dụng đúng các phép lập luận phân tích, tổng hợp trong tập làm vănnghị luận

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân

- Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học

* Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị TRÁCH NHIỆM, TRUNG

1 GV: Xây dựng kế hoạch dạy học, chuẩn bị phương tiện dạy học

2 HS : Chuẩn bị bài, ôn tập kiến thức, thực hiện các bài tập

C Phương pháp

1 Phương pháp : Vấn đáp, nêu vấn đề, thực hành, khái quát - tổng hợp

2 Cách thức : Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm

- Người ta dùng phép phân tích và tổng hợp khi muốn làm rõ ý nghĩa của

1 sự vật, hiện tượng nào đó

- Phân tích là phép lập luận trình bày từng bộ phận, phương tiện của vấn

đề nhằm chỉ ra ND của sự vật, hiện tượng

- Tổng hợp là phép lập luận rút ra cái chung từ những điều đã phân tích.Không

 Hoạt động 2

- Thời gian: 8’

- Mục tiêu: hs thực hành tìm hiểu, phát hiện

phép phân tích và tổng hợp trong văn bản

nghị luận.

- Hình thức tổ chức: dạy học cá nhân

- Phương pháp: thực hành, vấn đáp, thảo

Bài tập 1

luận nhóm.

- Kĩ tuật động não

* Tích hợp giáo dục đạo đức: Tự lập, tự

tin, tự chủ trong việc thực hiện nhiệm vụ

của bản thân và các công việc được giao

? Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập1:

? Đọc đoạn văn và cho biết tác giả đã vận

dụng phép lập luận nào và vận dụng ntn?

* Gợi ý:

? Đầu tiên tác giả có cách nêu vấn đề ntn?

? Tác giả đã tiếp tục chỉ ra từng cái hay hợp

thành cái hay của toàn bài ntn?

? Em hãy chỉ ra trình tự phân tích của đoạn

văn?

? Gọi hs đọc đoạn văn b

? Đoạn nhỏ mở đầu trình bày vấn đề gì? Sau

đó tác giả đã triển khai vấn đề đã nêu ở đoạn

- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa

- Phương pháp: vấn đáp, thảo luận nhóm.

- Kĩ thuật động não, nhóm

- Phương tiện máy chiếu

? Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập 2

- Nêu các quan niệm mấu chốt của

sự thành đạt

- Phân tích từng quan niệm đúngsai thế nào và kết lại ở việc phântích bản thân chủ quan ở mỗingười

Bài tập 2

? Xác định yêu cầu bài tập.

- Vấn đề: Tác hại của lối học qua loa, đối

phó của một số hs

*GV nêu vấn đề cho hs thảo luận

? Để làm được bài tập này, em cần làm như

- Hs ghi vào giấy các ý phân tích

- Đại diện trình bày

- Nhóm khác nhận xét, bổ sung=> Gv khái

quát:

? Đọc yêu cầu bài tập 3

*Gợi ý cho hs dựa vào vb “ Bàn về đọc

sách”? Sách có tầm quan trọng ntn đối với

mỗi con người? Cần có phương pháp đọc

+ Học đối phó là học bị động,không chủ động, cốt đối phó với

sự đòi hỏi của thầy cô, của thi cử.+ Do học bị động nên không thấyhứng thú, mà đã không hứng thúthì chán học, hiệu quả thấp

+ Học đối phó là học hình thức,không đi sâu vào thực chất kiếnthức của bài học

+ Học đối phó thì dù có bằng cấpnhưng đầu óc vẫn rỗng tuếch

Bài tập 3

Phân tích các lý do khiến mọingười phải đọc sách

- Sách vở đúc kết tri thức củanhân loại

- Muốn tiến bộ, phát triển thì phảiđọc sách để tiếp thu tri thức , kinhnghiệm

? Đọc yc bt 4

*GV hướng dẫn hs:

- Nêu tổng hợp tác hại của lối học đối phó

trên cơ sở phân tích ở trên

- Tóm lại những điều đã phân tích về việc

đọc sách

- Đọc sách không cần nhiều màcần đọc kỹ, hiểu sâu, đọc quyểnnào nắm chắc quyển đó như thếmới có ích

- Bên cạnh việc đọc sách chuyênsâu phục vụ ngành nghề còn cầnphải đọc rộng Kiến thức rộng giúphiểu các vấn đề chuyên môn tốthơn

Tóm lại, muốn đọc sách có hiệuquả phải chọn những sách quantrọngnhất mà đọc cho kỹ, đồngthời chú trọng đọc rộng thích đáng

để hỗ trợ cho việcnghiên cứuchuyên sâu

- Soạn: Tiếng nói của văn nghệ.

- Nội dung và sức mạnh cảu văn nghệ trong cuộc sống của con người

- Nghệ thuật lập luận của nhà văn Nguyễn Đình Thi trong văn bản

2.Kĩ năng

- Đọc – hiểu một văn bản nghị luận

- Rền luyện thêm cách viết một văn bản nghị luận

- Thể hiện những suy nghĩ, tình cảm về một tác phẩm viết về văn nghệ

3 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân

- Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học

4 Thái độ:

Trân trọng những gì văn nghệ - người nghệ sĩ đã đem lại cho con người

* Tích hợp giáo dục đạo đức: dục các giá trị TÌNH YÊU THƯƠNG, HẠNH

PHÚC, GIẢN DỊ, TÔN TRỌNG, TRÁCH NHIỆM, KHOAN DUNG

- Tư tưởng Hồ Chí Minh Giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc; Liên hệ quanđiểm về văn học nghệ thuật của Bác

- Đạo đức:

+ Tinh thần biết yêu và trân trọng những giá trị văn chương, nghệ thuật

+ Giáo dục lòng nhân ái, vị tha, yêu thương con người- KNS: Kĩ năng giải quyếtvấn đề, kĩ năng hợp tác, tư duy, giao tiếp…

- Năng lực cần hình thành và phát triển : năng lực tự học, năng lực tìm kiếm thông tin, năng lực giao tiếp

1 Phương pháp : Vấn đáp, nêu vấn đề, phân tích, khái quát - tổng hợp

2 Cách thức : hoạt động cá nhân , hoạt động nhóm

D Tiến trình lên lớp

1 Ổn định lớp (1’) Kiểm tra sĩ số

2 Ktra bài cũ (3’) ? Qua vb “Bàn về đọc sách”, Tác giả Chu Quang Tiềm

đã khuyên chúng ta nên chọn sách và đọc sách ntn? Em đã học theo lời khuyên

ấy đến đâu?

* Gợi ý:

- Sách là 1 kho tàng quý báu của nhân loại tích luỹ từ bao đời nay

- Đọc sách là 1 con đường quan trọng để tích luỹ nâng cao học vấn

- Phải biết chọn sách mà đọc, đọc ít mà chắc còn hơn đọc nhiều mà rỗng –vừa đọc vừa phải nghiền ngẫm

- Cần kết hợp giữa đọc rộng với đọc sâu, giữa đọc sách thường thức với đọcsách chuyên môn.

góp phần trả lời những câu hỏi đó qua VB NL giàu sức thuyết phục “Tiếng nói của văn nghệ” Cô trò chúng ta cùng đi tìm hiểu vb.

- Gv chiếu chân dung tác giả và mở rộng:

+ Nguyễn Đình Thi (1924- 2003), quê ở Hà

Nội Ông từng làm thơ, viết văn, sáng tác nhạc,

soạn kịch, viết lí luận phê bình và dường như ở

lĩnh vực nào ông cũng có những đóng góp đáng

ghi nhận Đặc biệt Nguyễn Đình Thi là nghệ sĩ

có tinh thần tiên phong trong việc tìm tòi và đổi

I Giới thiệu chung

mới NT, nhất là lĩnh vực thơ ca.

+ Ông được Nhà nước trao tặng Giải thưởng

HCM về VH NT năm 1996

? Nêu hoàn cảnh sáng tác của bài tiểu luận?

- TP được viết tại chiến khu Việt Bắc trong thời

kì đầu KC chống Pháp, khi chúng ta đang XD

nền văn nghệ mới đậm đà tinh thần dân tộc,

khoa học, đại chúng gắn bó với cuộc KC vĩ đại

của toàn dân Trong hoàn cảnh và trình độ văn

nghệ khi ấy, ta càng thấy được sự sâu sắc của

nhà văn trẻ 24 tuổi - đại biểu QH khoá đầu tiên

* Hoạt động 3

- Thời gian: 30’

- Mục tiêu: Hs đọc, tìm hiểu hệ thống luận

điểm, luận cứ trong văn bản, nghệ thuật lập

luận của tác giả.

- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa

- PP đàm thoại gợi mở, động não, đọc phát

hiện, phân tích, giảng bình, vấn đáp.

- Kĩ thuật động não, hỏi và trả lời, trình bày

? Bài tiểu luận bàn về vấn đề gì?

- Bàn về nội dung tiếng nói cuả văn nghệ và sức

II Đọc hiểu văn bản

? Tóm tắt hệ thống luận điểm của bài?

- 3 luận điểm:

+ Nội dung tiếng nói của văn nghệ

+ Tiếng nói của văn nghệ rất cần thiết với đời

sống

+ Sức mạnh lôi cuốn kỳ diệu cuả văn nghệ

? 3 luận điểm này tương ứng với nội dung 3p

của vb Hãy chỉ ra ranh giới của mỗi phần?

+ Từ đầu một cách sống cuả tâm hồn

=> Nội dung tiếng nói của văn nghệ

+ Tiếp là sự sống( tr16) => Tiếng nói của văn

nghệ rất cần thiết với đời sống của con người

+ Còn lại: Sức mạnh lôi cuốn kỳ diệu cuả văn

nghệ

? Nhận xét gì về bố cục của bài nghị luận?

- H trả lời=> gvkq=> ghi bảng:

? Theo tác giả, chất liệu của tác phẩm nghệ

thuật được lấy từ đâu?

- Được lấy từ hiện thực đời sống

? Câu văn nào thể hiện điều đó.

- Tác phẩm nghệ thuật nào cũng xây dựng từ

những vật liệu mượn ở thực tại

? Để cho tác phẩm nghệ thuật ấy có ý nghĩa

thì vai trò của người nghệ sĩ là gì?

- Người nghệ sĩ: ghi lại cái đã có và nói một

- Nội dung một TP đâu chỉ là câu chuyện, con

người xảy ra ngoài đời mà quan trọng hơn là tư

tưởng, tấm lòng của người nghệ sĩ gửi gắm

trong đó

? Tác giả đã chỉ rõ lời nhắn gửi của người

nghệ sĩ trong tác phẩm nghệ thuật là gì?

- TP văn nghệ không cất lên những lý thuyết

khô khan mà chứa đựng tất cả những say sưa,

vui buồn, yêu ghét, mơ mộng của người nghệ sĩ

GV: Ví dụ: Sau khi đọc “Bài thơ về tiểu đội

xe không kính”, chúng ta như sống lại một

thời hào hùng của dân tộc, ấn tượng mạnh

mẽ là hình ảnh những chiến sĩ lái xe trẻ

trung, tinh nghịch mà rất dũng cảm

? Sự tiếp nhận của người đọc đối với nội dung

tiếng nói văn nghệ ntn?

- Người đọc rung động, như tái sinh, thỏa mãn

trí tò mò

Gv: Mổi tác phẩm văn nghệ lớn đều lấy chất

liệu trong cuộc sống nhưng không phải sao chép

một cách máy móc, hiện thực Đằng sau mỗi câu

chuyện là tư tưởng, tấm lòng của nghệ sĩ gửi

gắm vào đó

? Để minh chứng cho nhận định trên của tác

giả đưa ra phân tích những dẫn chứng nào,

tác dụng của những dẫn chứng ấy?

2 hs phát biểu, gv chốt

-Truyện Kiều: + Tả cảnh mùa xuân tươi đẹp

+ Tả rung động sự sống

- Cái chết thảm khốc của Anna không quên

Gv bình: Đó là lời nhắn gửi, là nội dung tư

tưởng tình cảm độc đáo của tác phẩm văn

a Nội dung tiếng nói của văn nghệ

- Tác phẩm văn nghệ phảnánh cuộc sống thực tại

- Thể hiện sự sáng tạo của nhàvăn

- Tác phẩm văn nghệ chứađựng những say sưa, vuibuồn, yêu ghét, mơ mộng

- Nội dung của văn nghệ còn

là những rung cảm và nhận

học.Văn nghệ làm cho ta say sưa, vui, buồn,

yêu, ghét, phấn khích trên từng câu thơ, trang

sách trong từng hình ảnh thiên nhiên, nét vẽ

của n/vật vốn quen thuộc mà ẩn chứa biết bao

điều mới lạ, tiềm ẩn làm ta ngạc nhiên ND của

văn nghệ khác với ND của các khoa học xã hội

khác bởi văn nghệ khám phá, miêu tả chiều sâu

tính cách, số phận con người Đó là ND hiện

thực mang tính hình tượng cụ thể, sinh động, là

đời sống tư tưởng tình cảm của con người qua

lăng kính chủ quan của tâm hồn người nghệ sĩ.

? Theo em, nd của văn nghệ khác với nd của

các bộ môn KH khác ntn?

- Văn nghệ tập trung khám phá chiều sâu tính

cách, số phận con người, thế giới bên trong của

con người Nội dung tiếng nói của văn nghệ còn

là rung cảm nhận thức của từng  Còn những

bộ môn khoa học khác khám phá, miêu tả đúc

kết bộ mặt tự nhiên hay xã hội, các quy luật

khách quan

? Nhận xét về cách lập luận của tác giả trong

phần này?

- Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng xác thực

? Qua phân tích trên em hiểu nội dung phản

ánh và thể hiện của văn nghệ là gì?

2 hs phát biểu, gv chốt

GV Tác giả đã chỉ rõ vai trò của văn nghệ với

đời sống con người ntn=> học ở giờ sau

thức của người tiếp nhận

=>Nội dung của văn nghệ làphản ánh hiện thực cuộc sốngtạo ra cái đẹp vì cuộc sống vàcon người Bởi trong mỗi tácphẩm nó đều chứa đựng tưtưởng tình cảm của ngườinghệ sĩ.

4 Củng cố (3’)

- Mục tiêu: củng cố kiến thức đã học, GV đánh giá về mức độ đạt được những mục tiêu của bài học.

- Phương pháp:thuyết trình

? Em hiểu gì về nhan đề văn bản ?

- Nhan đề vb: sử dụng phép nhân hoá => đề cập đến nội dung phản ánh thể hiện của văn nghệ, vai trò sức mạnh của văn nghệ đối với con người

5 HDVN (2’)

- Học bài, soạn bài “Tiếng nói của văn nghệ” tiếp

+ Văn nghệ có vai trò như thế nào đối với đời sống của con người?

+ Tác giả đã sử dụng những dẫn chứng nào để cho thấy vai trò của văn nghệ với đời sống?

+ Văn nghệ đến với con người qua con đường nào?

+ Người đọc cóc vai trò như thế nào trong việc tiếp nhận văn nghệ?

E.RKN

………

………

………

………

Ngày soạn : 12/1/2019 Ngày giảng :………

Tiết : 97

TIẾNG NÓI CỦA VĂN NGHỆ

Nguyễn Đình Thi

A Mục tiêu cần đạt

1.Kiến thức:

- Nội dung và sức mạnh cảu văn nghệ trong cuộc sống của con người

- Nghệ thuật lập luận của nhà văn Nguyễn Đình Thi trong văn bản

2.Kĩ năng

- Đọc – hiểu một văn bản nghị luận

- Rền luyện thêm cách viết một văn bản nghị luận

- Thể hiện những suy nghĩ, tình cảm về một tác phẩm viết về văn nghệ

4 Thái độ:

Trân trọng những gì văn nghệ - người nghệ sĩ đã đem lại cho con người

3 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân

- Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học

* Tích hợp giáo dục đạo đức: dục các giá trị TÌNH YÊU THƯƠNG, HẠNH

PHÚC, GIẢN DỊ, TÔN TRỌNG, TRÁCH NHIỆM, KHOAN DUNG

- Tư tưởng Hồ Chí Minh Giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc; Liên hệ quanđiểm về văn học nghệ thuật của Bác

- Đạo đức:

+ Tinh thần biết yêu và trân trọng những giá trị văn chương, nghệ thuật

+ Giáo dục lòng nhân ái, vị tha, yêu thương con người- KNS: Kĩ năng giải quyếtvấn đề, kĩ năng hợp tác, tư duy, giao tiếp…

- Năng lực cần hình thành và phát triển : năng lực tự học, năng lực tìm kiếm thông tin, năng lực giao tiếp

1 Phương pháp : Vấn đáp, nêu vấn đề, phân tích, khái quát - tổng hợp

2 Cách thức : hoạt động cá nhân , hoạt động nhóm

D Tiến trình lên lớp

1 ổn định lớp(1p) Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ(3p)

? Hãy giới thiệu về TG Nguyễn Đình Thi và VB “Tiếng nói văn nghệ”?

* Gợi ý: - Nguyễn Đình Thi (1924- 2003), quê ở Hà Nội Ông là 1 nghệ sĩ đatài - Ông từng làm thơ, viết văn, sáng tác nhạc, soạn kịch, viết lí luận phê bình

và dường như ở lĩnh vực nào ông cũng có những đóng góp đáng ghi nhận Đặcbiệt Nguyễn Đình Thi là nghệ sĩ có tinh thần tiên phong trong việc tìm tòi và đổimới NT, nhất là lĩnh vực thơ ca

+ Ông được Nhà nước trao tặng Giải thưởng HCM về VH NT năm 1996

- TP được viết 1948 tại chiến khu Việt Bắc trong thời kì đầu KC chống Pháp,khi chúng ta đang xây dựng nền văn nghệ mới đậm đà tinh thần dân tộc, khoahọc, đại chúng gắn bó với cuộc kháng chiến vĩ đại của toàn dân Trong hoàncảnh và trình độ văn nghệ khi ấy, ta càng thấy được sự sâu sắc của nhà văn trẻ

24 tuổi - đại biểu QH khoá đầu tiên

+ VB in trong tập “Mấy vấn đề VH” (Xuất bản 1956).

 Hoạt động 2 Phân tích (30’)

- Mục tiêu: hs thấy được vai trò và những con

đướng văn nghệ đến với đời sống.

- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa

- PP đàm thoại gợi mở, động não, đọc phát hiện,

+ Tinh thần biết yêu và trân trọng những giá trị

văn chương, nghệ thuật

+ Giáo dục lòng nhân ái, vị tha, yêu thương con

người

? Gọi Hs đọc đoạn :Lời gửi của hết đoạn 1

? Tác giả đã chỉ rõ vai trò của văn nghệ với đời

sống con người ntn?

- Văn nghệ giúp chúng ta sống đầy đủ hơn, phong

phú hơn với cuộc đời và chính mình

? Trong hoàn cảnh con người bị ngăn cách với

I Giới thiệu chung

II Đọc hiểu văn bản

cuộc sống, văn nghệ có vai trò ntn?

- Tiếng nói cuả văn nghệ là sợi dây buộc chặt họ

với cuộc sống đời thường bên ngoài, với tất cả

những sự sống, hoạt động, những vui buồn, gần

gũi

? Em có nhận xét gì với những dẫn chứng được

tác giả sử dụng?

*GV: Tg đã đưa ra những VD cụ thể của những

người tù chính trị bị ngăn cách với cuộc sống bên

ngoài nhưng những câu Kiều, những tiếng hát đã

buộc chặt họ với cuộc sống bên ngoài

? Trong cuộc sống lam lũ, vất vả, tiếng nói văn

nghệ có vai trò ntn?

- VN đã làm cho tâm hồn họ thực được sống Lời

gửi của văn nghệ là sự sống

*GV: Tg’ đã lấy dẫn chứng: những câu hát ru

con, hát ghẹo, những buổi xem chèo của những

người đàn bà nhà quê lam lũ.

? Sức mạnh của VN bắt nguồn từ đâu?

- Sức mạnh của VN bắt nguồn từ nội dung của nó

và con đường mà nó đến với người đọc, người

nghe

? VN đến với người tiếp nhận bằng cách nào?

- Thông qua con đường tình cảm, văn nghệ cho ta

được sống cuộc đời phong phú với chính mình

Văn nghệ giúp chúng tasống đầy đủ hơn, phong phúhơn với cuộc đời và chínhmình

Tiếng nói cuả văn nghệ làsợi dây buộc chặt họ vớicuộc sống đời thường bênngoài, với tất cả những sựsống, hoạt động, những vuibuồn, gần gũi

- Sức mạnh của VN bắtnguồn từ nội dung của nó vàcon đường mà nó đến vớingười đọc, người nghe

- Thông qua con đường tìnhcảm, văn nghệ cho ta đượcsống cuộc đời phong phú vớichính mình

4 Tổng kết: