van 9 tuan 12

Với hình ảnh bếp lửa chờn vờn trong sương sớm cùng những kỉ niệm của năm đói mòn đói mỏi của gia đình nói riêng, đất nước nói chung, tác giả đã làm nổi bật lên hình ảnh người bà tần tảo [r]

Ngày soạn:

Ngày giảng Tiết 56

ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Huy Cận I.MỤC TIÊU

( Soạn tiết 56)

II.CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN/ HỌC LIỆU

- Tư liệu về Huy Cận và bài thơ “ Đoàn thuyền đánh cá”

III.PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC

- Kĩ thuật động não:Suy nghĩ cảm nhận về nội dung ý nghĩa bài thơ

- Kĩ thuật thảo luận nhóm: Hs thảo luận tìm các chi tiết

- Kĩ thuật đọc sáng tạo: Đọc diễn cảm bài thơ

- Kĩ thuật trình bày một phút: trình bày nội dung, nghệ thuật của bài thơ

-PP vấn đáp, thuyết trình, nêu vấn đề, giảng bình

IV.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số ( 1;)

2 Bài mới

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 1’)

Nếu trước cách mạng, thơ ca thường nói đến cái “ tôi” nhỏ bé thì từ sau năm

1945 thơ ca lại nói đến cái “ ta” đại chúng Đó là thời kì toàn Đảng, toàn dân chungtay xây dựng CNXH ở Miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà Cuộc sống mới, con người mới làm chủ đã đem đến cho thơ ca một sức sống mới, một hào khí

mới Nhà thơ Tố Hữu đã từng viết “Đi ta đi khai phá rừng hoang/ Hỏi núi non

cao đâu sắt đâu vàng / Hỏi biển khơi xa đâu luồng cá chạy/ Sông Đà, sông Lô,

sông Hồng, sông Chảy/ Hỏi đâu thác nhảy cho điện xoay chiều”, “ Đoàn thuyền

đánh cá” cũng là một bài thơ như thế

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC ( 30’)

Hoạt động 1:

- Thời gian: 31

- Mục tiêu: hướng dẫn học sinh đọc và tìm

hiểu giá trị của văn bản

GV yêu cầu HS đọc từ khổ thơ thứ 3-> khổ 6

Trong phần VB tiếp theo, nhà thơ tập trung

miêu tả hoạt động trên biển

I Giới thiệu chung.

II Đọc, hiểu văn bản.

1 Đọc, chú thích.

2 Bố cục.

3 Phân tích,

3.1 Hình ảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi.

3.2 Cảnh đoàn thuyền đánh cá

? Hình ảnh đoàn thuyền được nói đến trong

những câu thơ nào?

Thuyền ta…vây giăng

? Phân tích khổ thơ để làm rõ hình ảnh đoàn

- Hình ảnh thuyền được đặt trong mối quan hệ

hài hòa với những hình tượng thiên nhiên: Gió,

buồm trăng, mây cao, biển bằng-> gợi không

gian mênh mông nhưng con thuyền cũng lớn

lao kì vĩ

- Sử dụng động từ lướt cùng với thủ pháp

phóng đại và những liên tưởng độc đáo gợi sự

chủ động của con người trên biển cả

- Giọng thơ khỏe khoắn, gieo vần bằng ở câu

1,2, 4

Gv: Thuyền có lái và có buồm, người lái con

thuyền và thuyền lái gió để gió đẩy thuyền đi.

Con thuyền không còn phụ thuộc, chờ gió đẩy

đi nữa Nó đã chủ động lái gió với buồm

trăng Thiên nhiên đã trở thành công cụ,

phương tiện giúp con người lao động Con

thuyền tràn ngập gió trăng lướt đi giữa mây

cao với biển bằng Cảnh vật thơ mộng, huyền

ảo, kỳ vĩ, tráng lệ Người lao động không còn

là con người nhỏ bé mà đã ngang tầm với

thiên nhiên vũ trụ, đã hòa quyện với đất trời,

biển cả bao la Khi lao động họ không hề mệt

mỏi, uể oải mà trở nên hăng hái, mạnh mẽ, tự

tin, làm chủ cả biển khơi, đất nước Và như thế

cuộc đánh cá của họ như một trận chiến, trận

chiến trên mặt trận lao động nhằm chinh phục

biển khơi.

? Em hình dung như thế nào về hình ảnh

đoàn thuyền trong khổ thơ thứ 3?

trên biển.

+ Hình ảnh: Gió, buồm trăng,mây cao, biển bằng-> gợi khônggian mênh mông nhưng conthuyền cũng lớn lao kì vĩ

+ Sử dụng động từ lướt cùng vớithủ pháp phóng đại và nhữngliên tưởng độc đáo gợi sự chủđộng của con người trên biển cả.+ Giọng thơ khỏe khoắn, gieovần bằng ở câu 1,2, 4

- Hình ảnh đoàn thuyền tung hoành giữa biểntrời mênh mông và làm chủ cả biển khơi.

? Hình ảnh người dân chài hiện lên trong những lời thơ nào?

Ta hát…cá nặng

? Em hiểu lời thơ trên như thế nào?

- Trong những lời thơ trên tác giả sử dụng bútpháp lãng mạn cùng những liên tưởng độc đáo

để diễn tả công việc đánh cá

G: Vầng trăng in xuống mặt nước, sóng xô bóng trăng dưới nước như gõ vào mạn thuyền thành hình ảnh nhịp trăng cao gõ thuyền gọi

cá vào lưới…-> biến công việc lao động nặng nhọc thành niềm vui, lòng yêu nghề tha thiết của người dân chài.

? Trong lời thơ “ Sao mờ…cá nặng, tác giả

sử dụng bút pháp tả thực hay lãng mạn?

- Tả thực công việc đánh bắt cá của người dânchài Ở đây tác giả không miêu tả việc kéonhững mẻ cá đầy lưới bằng những bắp thịtcuồn cuộn mà chỉ bằng từ xoăn tay ta cũnghình dung được họ đang dùng hết sức lực củamình để thu lại thành quả và như thế ta có thểhình dung được hình ảnh người dân chài lúcnày như một bức tượng đài sừng sững giữabiển khơi

? Qua đây, em hình dung như thế nào về tinh thần, thái độ làm việc của họ?

- Họ làm việc hăng hái, say sưa của nhữngngười dân làm chủ đất nước, họ lao động vớitất cả sức lực, trí tuệ, tình yêu biển, yêu nghề.Đây chính là điểm mới của hồn thơ Huy Cậnsau CMT8

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

? Nhận xét của em về hình ảnh biển cả trong những lời thơ: Biển cho ta….rạng đông?

- Tổ chức cho HS thảo luận 3 phút

- Quan sát, khích lệ HS

- Tổ chức trao đổi

- GV tổng hợp ý kiến.

- Các hình ảnh liệt kê, trí tưởng tượng phong

phú, nghệ thuật phối sắc tạo nên một bức tranh

cá đẹp, lộng lẫy, rực rỡ, huyền ảo, lung linh

như những nàng tiên trong vũ hội-> ca ngợi sự

giàu có của biển khơi

- Hình ảnh so sánh biển như lòng mẹ Với hình

ảnh thơ này, tác giả đã cho người đọc thấy

được sự gần gũi của thiên nhiên biển cả đối

với con người Biển bây giờ bao dung, hiền

hòa, ấm áp như tấm lòng của người mẹ vậy

Chính vì thế mà người dân chài biết ơn biển rất

nhiều và biển đã cho họ nguồn cá dồi dào,

chính biển đã nuôi lớn cuộc đời người dân chài

tự bao giờ mà không hay biết

G: Có thể nói đây là một bức tranh sơn mài

lung linh huyền ảo được sáng tạo bằng liên

tưởng, tưởng tượng bay bổng từ quan sát hiện

thực của tác giả

? Qua phần tìm hiểu, em nhận xét gì về cảnh

đánh cá của đoàn thuyền?

- Hs phát biểu, gv chốt

? Theo em, từ bức tranh thơ về cảnh đánh cá

đêm này, nhà thơ đã thể hiện cách nhìn như

thế nào về mối quan hệ giữa thiên nhiên và

con người trong cuộc sống của chúng ta ?

+ Thiên nhiên thống nhất, hoà hợp với con

người

+ Con người lao đông làm chủ thiên nhiên

cuộc sống

? Như vậy qua cảnh LĐ trên biển của đoàn

thuyền , em hiểu gì về đất nước và con người

Việt Nam trong LĐ?

- Biển VN giàu đẹp, con người VN cần cù

nhiệt tình lao động với tình cảm trí tuệ, tình

yêu biển, yêu nghề

+ Hình ảnh so sánh biển nhưlòng mẹ gợi sự gần gũi, ấm ápgiữa thiên nhiên và con người

Bằng trí tưởng tượng phong phú,bay bổng cùng bút pháp lãngmạn kết hợp hiện thực, tác giả đãlàm nổi bật cảnh lao động vớikhí thế sôi nổi, hào hứng, khẩntrương, hăng say cùng tinh thầnsảng khoái, ung dung, lạc quanyêu đời của người dân chài

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP ( 6’)

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

1 Vì sao gọi đây là khúc tráng ca về

1- Âm điệu vang khoẻ, sôi nổi lại vừaphơi phới bay bổng như khúc hát say

những người lao động biển cả Việt

Nam thế kỷ 20

2 Hình ảnh nào được lặp lại nhiều lần

trong bài thơ?

- Tổ chức cho HS thảo luận

2 Hình ảnh câu hát: 4 lần xuất hiệntrong sự phối hợp nhạc điệu với độngtác dồn dập…-> bài ca ca ngợi biển vàngười LĐ trên biển

D.HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (3’)

-Đọc bài tham khảo bài : Tổ quốc nhìn từ biển (Nguyễn Việt Chiến)

Nếu Tổ quốc đang bão giông từ biển

Đất Tổ quốc khi chập chờn bóng giặc

Các con nằm thao thức phía Trường

Sơn

Biển Tổ quốc chưa một ngày yên ả

Biển cần lao như áo mẹ bạc sờn

Nếu Tổ quốc hôm nay nhìn từ biển

Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng

Sóng lớp lớp đè lên thềm lục địa

Trong hồn người có ngọn sóng nào

không

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao quần đảo

Lạc Long cha nay chưa thấy trở về

Lời cha dặn phải giữ từng thước đất

Máu xương này con cháu vẫn nhớ ghi

Đêm trằn trọc nỗi mưa nguồn chớp bể

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao thương tích Những đau thương trận mạc đã qua rồi Bao dáng núi còn mang hình goá phụ Vọng phu buồn vẫn dỗ trẻ, ru nôi

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao hiểm hoạ

Đã mười lần giặc đến tự biển Đông Những ngọn sóng hoá Bạch Đằng cảm tử

Lũ Thoát Hoan bạc tóc khiếp trống đồng

Thương đất nước trên ba ngàn hòn đảo Suốt ngàn năm bóng giặc vẫn chập chờn

Máu đã đổ ở Trường Sa ngày ấy Bạn tôi nằm dưới sóng mặn vùi thân

Nếu Tổ quốc neo mình đầu sóng cả Những chàng trai ra đảo đã quên mình Một sắc chỉ về Hoàng Sa thuở trước * Còn truyền đời con cháu mãi đinh ninh Nếu Tổ quốc nhìn từ bao mất mát

Thương Lý Sơn đảo khuất giữa mây

mù

Thương Cồn Cỏ gối đầu lên sóng dữ

Thương Hòn Mê bão tố phía âm u

Máu xương kia dằng dặc suốt ngàn đời Hồn dân tộc ngàn năm không chịu khuất

Dáng con tàu vẫn hướng mãi ra khơi

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG ( 5’)

LUYỆN ĐỀ ĐỌC - HIỂU (ÔN THI VÀO THPT)

I Đọc kỹ phần văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng caoBiển cho ta cá như lòng mẹNuôi lớn đời ta tự buổi nào

(“ Đoàn thuyền đánh cá” - Huy Cận, SGK Ngữ văn

9, tập 1)

1 Cho biết bài thơ có khổ trên sáng tác trong hoàn cảnh nào? Thể thơ?

2 Câu thơ “Biển cho ta cá như lòng mẹ ” sử dụng phép tu từ gì? Tác dụng?

3 Cảm nhận của em về thiên nhiên và con người lao động trên biển qua hai câu:

Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

2 Câu thơ “Biển cho ta cá như lòng mẹ ” sử dụng phép tu từ so sánh

- Tác dụng: So sánh biển - lòng mẹ là một so sánh cụ thể, gần gũi, gợi cảm Biển là mẹ hiền cho tôm, cho cá nuôi dưỡng cuộc sống của ngư dân Phép

so sánh vừa thể hiện vai trò của biển vừa thể hiện thái độ ân tình, thủy

chung với mẹ biển bao la

3 Cảm nhận về thiên nhiên và con người lao động trên biển qua hai câu:

Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao-Con người lao động trên biển lao động lạc quan, hứng khởi, nhiệt thành vớicông việc

- Thiên nhiên rộng lớn nhưng gần gũi, hòa hợp với con người trong nhịp

điệu lao động Trăng hòa tan trong nước, theo nhịp sóng vỗ vào mạn thuyền như bài ca gọi cá Hình ảnh đẹp, lãng mạn, bay bổng thể hiện cảm hứng về thiên nhiên và lao động của Huy Cận

V RKN

………

………

………

Ngày soạn:

Ngày giảng Tiết 57 ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Huy Cận I.MỤC TIÊU ( Soạn tiết 56) II.CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN/ HỌC LIỆU - Tư liệu về Huy Cận và bài thơ “ Đoàn thuyền đánh cá” III.PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC - Kĩ thuật động não:Suy nghĩ cảm nhận về nội dung ý nghĩa bài thơ - Kĩ thuật thảo luận nhóm: Hs thảo luận tìm các chi tiết - Kĩ thuật đọc sáng tạo: Đọc diễn cảm bài thơ - Kĩ thuật trình bày một phút: trình bày nội dung, nghệ thuật của bài thơ -PP vấn đáp, thuyết trình, nêu vấn đề, giảng bình

IV.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số ( 1;) 2 Bài mới A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( 1’) Hoạt động 1: Khởi động (1’): - Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài học. Với lòng yêu nghề, người dân chài ra khơi với khí thế hào hứng, tinh thần hăng say cất cao tiếng hát mời gọi cá vào lưới Niềm đam mê đã khiến họ quên đi mệt mỏi của công việc mà thay vào đó chỉ còn lại là niềm tin yêu cuộc sống dạt dào Với niềm tin yêu đó, họ đã làm nên những thành quả to lớn trong công cuộc xây đất nước…

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC ( 26’)

? Cảnh trở về của đoàn thuyền được

miêu tả bằng những chi tiết nào ? Đó

là khoảng thời gian nào ?

- Câu hát căng buồm

Đoàn thuyền chạy đua

Mặt trời đội biển

-> Cảnh bình minh rực rỡ, tươi sáng

? Có gì đặc biệt trong nghệ thuật diễn

tả cảnh trở về của đoàn thuyền so với

- Câu hát căng buồm với gió khơi - lặp

lại câu thơ cuối của khổ thơ đầu cho ta

thấy những ngưười đánh cá sau một

đêm thức trắng vất vả giữa biển khơi

vẫn vui vẻ hào hứng, không hề biết đến

mệt mỏi

GV yêu cầu HS so sánh hai câu hát ở

khổ đầu và khổ cuối qua hai từ “cùng

”, “với” để thấy được âm hưởng hào

hùng của khổ cuối

? Hình ảnh mặt trời ở khổ thơ cuối có

gì khác so với khổ thơ đầu?

- Tổ chức cho HS thảo luận 3 phút

- Quan sát, khích lệ HS

- Tổ chức trao đổi

- GV tổng hợp ý kiến

+ Mặt trời xuống biển: 1 ngày đã kết

thúc, vũ trụ đi vào trạng thái nghỉ ngơi,

ngày lao động trên biển bắt đầu

+ Mặt trời đội biển: Ngày lao động trên

biển đã kết thúc, mở ra 1 ngày mới với

những hoạt động của con người trên

3.3 Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về.

+ Có sự lặp lại các hình ảnh và cấu trúccâu ( ở khổ đầu)-> tạo âm hưởng hàohùng sôi nổi của điệp khúc lao động.+ Dùng biện pháp nhân hoá, hoán dụ,nói quá-> sức dồi dào, hăng say, mạnh

mẽ sau một đêm lao động vất vả của ngdân chài đồng thời làm nổi bật tư thếcủa những con ng lao động

Bằng những hình ảnh đặc sắc kết hợpvới một cảm xúc mạnh mẽ, tác giả làmnổi bật vẻ đẹp huy hoàng của thiênnhiên và con người lao động

đất liền.

? Hai câu thơ “ Câu hát căng buồm

cùng gió khơi & Đoàn thuyền chạy đua

cùng mặt trời” thể hiện điều gì về

những người lao động trên biển?

+ Câu hát đẩy thuyền ra khơi, câu hát

gọi cá vào dệt lưới, câu hát ca ngợi

những thành quả lao động của người

dân đánh cá

+ Sau 1 đêm lao động vất vả, mệt nhọc

họ vẫn giữ được khí thế náo nức, hăng

say, vui vẻ, yêu đời của mình

? Từ huy hoàng trong câu thơ cuối có

nghĩa gì?

* Giáo viên: Sự liên tưởng mới mẻ:

Đây không chỉ là màu sắc hiện thực

của những khoang cá lộng lẫy, lấp lánh

dưới ánh mặt trời Đó còn là thành quả

huy hoàng của 1 ngày lao động trên

biển Thiên nhiên tự nguyện dâng tặng,

phục vụ con người những tài nguyên

của biển, con người lao động miệt mài,

khẩn trương, hăng say

GV: Có thể nói, bài thơ là sự kết hợp

hài hòa giữa con người lao động và

thiên nhiên vũ trụ Điều đó được thể

hiện rõ trong công việc cũng như sự

vận hành của vũ trụ Khi mặt trời

xuống biển, vũ trụ vào đêm cũng là lúc

khởi đầu một chuyến ra khơi của đoàn

thuyền đánh cá – một công việc quen

thuộc, đều đặn thường ngày Con

thuyền ra khơi có gió làm lái, có trăng

làm buồm, gõ thuyền đuổi cá vào lưới

cũng theo nhịp trăng, sao Đến lúc sao

- Khắc hoạ những hình ảnh đẹp về mặttrời lúc hoàng hôn, khi bình minh, hìnhảnh biển cả và bầu trời trong đêm

đầy mà lướt đi phơi phới như chạy đua

cùng mặt trời Để có được những vần

thơ bay bổng, lãng mạn đó nhà thơ đã

vận dụng tài năng sáng tạo nghệ thuật

kết hợp với những liên tưởng, tưởng

tượng phong phú cùng khả năng quan

sát tinh tế của mình…

Hoạt đọng nhóm

Thời gian 3’

Nhóm 1,2 : Khái quát nội dung bài

thơ bắngơ đồ tư duy

Nhóm 3,4 : Khái quát nghệ thuật bài

thơ bằng sơ đồ tư duy

Các nhóm thảoluận

Đại diện nhóm báo cáo → nhận xét

GV nhận xét, chốt

- Gv nhận xét, chốt

GV: Theo hành trình chuyến ra khơi

của đoàn thuyền đánh cá, bài thơ là

khúc tráng ca ngợi ca những con người

lao động với tinh thần làm chủ , niềm

say mê và tinh thần lạc quan Bài thơ

thể hiện sự hài hòa giữa vẻ đẹp của

thiên nhiên và con người đồng thời

bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của nhà

thơ Bài thơ có nhiều sáng tạo trong

xây dựng hình ảnh bằng liên tưởng,

tư-ởng tượng phong phú, độc đáo, có âm

hưởng khỏe khoắn, hào hùng, lạc quan

- Miêu tả sự hài hoà giữa thiên nhiên

? Sau khi học bài thơ, trong em đã được bồi đắp

thêm tình cảm nào?

? Em học được cách miêu tả như thế nào của tác

giả khi viết văn m.tả, biểu cảm?

+ Quan sát, tưởng tượng, liên tưởng, gợi cảm xúc

C Luyện tập:

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG ( 8’)

? Tình cảm của em đối với vùng biển quê hương, con người quê hương?

? Em có suy nghĩ gì về việc nhiều ngư dân sử dụng những công cụ bắt cá theo kiểu tận diệt: lưới mắt nhỏ, đánh mìn, kích điện(xung điện/xuyệt điện/ cào điện)

Đọc kỹ phần văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Cá nhụ cá chim cùng cá đé,

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé,Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long

1 Cho biết tên tác phẩm? Tác giả của bài thơ có khổ trên?

2 Câu thơ “Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long” sử dụng phép tu từ gì? Tác dụng?

3 Nêu ngắn gọn nội dung của khổ thơ trên?

ĐÁP ÁN:

1 Tác phẩm “ Đoàn thuyền đánh cá” Tác giả: Huy Cận

2 Câu thơ “Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long” sử dụng phép tu từ :

+ Nhân hoá “đêm thở”:

Tác dụng: Gợi tả biển đêm đẹp phập phồng nhịp thở với bóng sao lùa lung linh trong lòng sóng Bức tranh trở lên huyền ảo, tráng lệ được cảm nhận bằng sự tinh tế va ftình yêu biển của tác giả

3 Nêu ngắn gọn nội dung của khổ thơ:

- Sự giàu có của biển với biết bao loài cá quí hiếm Biển giàu đẹp điểm tô

cho bức tranh lao động lấp lánh sắc màu

- Biển đêm đẹp phập phồng nhịp thở với bóng sao lùa lung linh trong lòng sóng Bức tranh trở lên huyền ảo, tráng lệ

- Tâm hồn tinh tế và tình yêu biển tha thiết cuả Huy Cận

E.HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, SÁNG TẠO (5’)

- Mục tiêu: tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu học tập suốt đời.

- Phương pháp: thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Phiếu học tập

- Thời gian:

? Sưu tầm những hình ảnh, câu chuyện để chứng minh rằng những ngư dân không chỉ góp phần vào việc phát triển kinh tế đất nước mà còn là nhân tố quan trọng trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng

? Sưu tầm hoặc giới thiệu 1-2 bài thơ về sự giàu đẹp của biển

Tham khảo:

Đêm về với biển đêm xanh Không đen, đêm biển long lanh nghìn trùng

Ta đi khắp núi khắp đồng Lại về ngủ biển, nằm trong dạt dào

Ta nằm trên đáy trăng sao, Nằm chao sóng mặn, nằm chao sóng cồn

Ta cùng biển hoá chiếc hôn Mênh mông, hôn bãi bờ, hôn cuộc đời…

Tham khảo:

Tiếng biển về khuya như tiếng lụa Non tơ, êm ả, lại bền hơi Lao xao vũ trụ chồi đang nhú Trăng bạch quang mây lọc ánh ngời

Ta nằm tiếng sóng cuốn bờ mây

Ta khoát mênh mông mở ánh ngày Biển nở hoa cườm thơm gió mặn Buồm lên theo cánh hải âu bay Nổi yên tâm lớn trong trời đất Biển gọi trăng sao thở nhịp thầm Nghiêng gối tao phùng cùng tạo vật Anh em từ thưở mịt mù tăm HDVN : Soạn bài Bếp lửa theo hệ thống câu hỏi đọc hiểu SGK

V RKN

………

………

………

Ngày soạn:

Ngày giảng Tiết 58

BẾP LỬA

( Bằng Việt )

I.MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Thông qua bài hs bước đầu hiểu về nhà thơ Bằng Việt và hoàn cảnh

ra đời của bài thơ

Cảm nhận được những tình cảm, cảm xúc chân thành của nhân vật trữ tình người- cháu và hình ảnh người bà giàu tình thương giàu đức hi sinh

Việc kết hợp các yếu tố miêu tả, tự sự, bình luận trong tác phẩm trữ tình

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng năng cảm thụ tác phẩm thơ trữ tình

Kĩ năng phân tích được các yếu tố tự sự, miêu tả, nghị luận trong thơ trữ tình.Liên hệ thấy được nỗi nhớ về người bà trong hoàn cảch tác giả ở xa tổ quốc và tìnhyêu quê hương đất nước

3, Thái độ: Giáo dục tình cảm gia đình, tình yêu quê hương đất nước.

4 Năng lực cần phát triển

- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ

– Năng lực đọc hiểu thơ hiện đại thông qua việc đọc hiểu bài thơ Bếp lửa của Bằng

Việt

- Năng lực tạo lập văn bản (viết đoạn văn, tập làm thơ, )

– Năng lực sử dụng tiếng Việt (thông qua việc ôn tập các biện pháp nghệ thuật).– Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra vẻ đẹp về nội dung, nghệ thuật của văn bản)

II.CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN/ HỌC LIỆU

-Tư liệu về bài thơ “ Bếp lửa” và tác giả Bằng Việt

III.PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC

- Kĩ thuật động não:Suy nghĩ cảm nhận được những tình cảm, cảm xúc chân thành của nhân vật trữ tình người- cháu và hình ảnh người bà giàu tình thương giàu đức

hi sinh

- Kĩ thuật đọc sáng tạo: Đọc diễn cảm bài thơ

- Kĩ thuật trình bày một phút: Tác dụng của yếu tố tự sự, miêu tả, nghị luận trong thơ trữ tình

-PP vấn đáp, thuyết trình, giảng bình, nêu vấn đề

IV.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

từ đó gợi về hình ảnh người bà với kỉ niệm ấu thơ bên bếp lửa Khi khôn lớn nghĩ

về kỉ niệm mới thấu hiểu cuộc đời bà , về lẽ sống giản dị mà cao quí của bà Cuối cùng cháu muốn gửi bà nỗi nhớ Mạch cảm xúc của bài thơ từ hồi tưởng đến hiện tại, từ kỉ niệm đến suy ngẫm.

- GV chiếu ảnh chân dung tác giả

- Y/c HS quan sát, theo dõi phần chú thích trong

SGK

? Trình bày 1 phút những hiểu biết của mình

về tác giả?

- HS trả lời

- Gv bổ sung: Là nhà thơ trưởng thành trong k/c

chống Mĩ Thơ Bằng Việt trong trẻo mượt mà,

khai thác những kỉ niệm và mơ ước tuổi trẻ nên

gần gũi với bạn đọc trẻ và nhất là trong nhà

trường Ông tốt nghiệp đại học luật tại Liên Xô,

về nước ông công tác tại viện luật học thuộc viện

Khoa học xã hội, sau đó chuyển sang làm công

tác biên tập tại nhà xuất bản tác phẩm mới

GV chiếu các tác phẩm

- Các tác phẩm chính : Hương cây – Bếp lửa

(1968) ; Những gương mặt những khoảng trời

(thơ – 1973) ; Đất sau mưa ( thơ – 1977)

? Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào ?

- Bài thơ sáng tác năm 1963, khi tác giả đang du

học tại Liên Xô

I Giới thiệu chung.

- Thơ ông trong trẻo, mượt

mà, giọng thơ trầm lắngsuy tư, khai thác những kỉniệm và ước mơ của tuổitrẻ

2 Tác phẩm.

* GV chiếu : Nhà thơ kể lại: những năm đầu tôi

theo học ở đây tôi nhớ nhà kinh khủng Tháng 9 ở

bên đó trời se se lạnh buổi sương mờ mờ mặt đất

gợi tôi nhớ cảnh mùa đông ở quê nhà Mỗi buổi

dậy sớm đi học tôi thấy nhớ khung cảnh bếp lửa

thân quen Nhớ hình ảnh bà nội lụi cụi dậy sớm

nấu nồi sôi, luộc củ khoai củ sắn cho cả nhà Như

vậy chúng ta thấy bài thơ Bếp lửa xuất phát từ

những cảm xúc rất thật của tác giả khi ông nhớ

về quê nhà, nhớ về người bà mà ông đã từng

được nuôi nấng chở che, bao bọc từ khi còn rất

nhỏ

Hoạt động 2

- Thời gian: 25’

- Mục tiêu: hướng dẫn học sinh đọc và tìm

hiểu giá trị của văn bản

- GV chiếu bài thơ lên màn hình

?) Bài thơ là lời của nhân vật nào? nói về ai và

về điều gì?

- 2 Hs phát biểu, Gv chốt

- Lời của cháu nhớ về bà cùng với những kỉ

niệm gắn liền với bếp lửa (kỉ niệm xúc động về

người bà và tình bà cháu) - lòng kính yêu và

những suy ngẫm về bà

?) Đây là 1 tác phẩm trữ tình Trong bài thơ trữ

tình thường tồn tại 2 hình tượng: nhân vật trữ

tình và đối tượng trữ tình Em hãy chỉ rõ 2 hình

tượng này trong bài thơ?

3 Hs phát biểu, Gv chốt

- Nhân vật trữ tình: người cháu

- Đối tượng trữ tình: người bà, bếp lửa

? Vậy bài thơ nên đọc như thế nào?

- Hs phát hiện

- Bài thơ được sáng tác vàonăm 1963 khi tác giả đang

du học tại Liên Xô

- Đưa vào tập thơ : Hươngcây - Bếp lửa ( 1968)

II Đọc, hiểu văn bản.

1 Đọc, chú thích.

- G/v hướng dẫn cách đọc: giọng lắng đọng, bồi

hồi, to, rõ ràng thể hiện cảm xúc theo dòng hồi

tưởng của nhà thơ

GV chiếu video đọc mẫu - HS đọc

- HS và GV nhận xét cách đọc

? Giải thích: đinh ninh; chiến khu.

? Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

? Phương thức biểu đạt của bài thơ?

- Phương thức biểu đạt:Tự sự + biểu cảm + miêu

tả + nghị luận

- Dẫn chứng:

+ Tự sự : bài thơ 1 câu chuyện của người

cháu từ ấu thơ đến trưởng thành

+ Biểu cảm : cháu thương nghĩ

lại sao mà tha thiết > trực tiếp; B/c gián tiếp

qua h/a bếp lửa

+ Miêu tả : năm giặc đốt

- Bếp lửa → gợi kỉ niệm về bà → suy ngẫm về bà

→ gửi niềm mong nhớ về với bà

-Từ hồi tưởng đến hiện tại, từ kỉ niệm đến suy

ngẫm

* GV : Bài thơ mở ra với hình ảnh bếp lửa từ đó

những kỉ niệm đầy xúc động về bà, tình bà cháu

Đồng thời bài thơ cũng thể hiện lòng kính yêu vô

bờ bến và biết ơn của người cháu đối với bà và

cũng là đối với gia đình, quê hương, đất nước

→ mạch cảm xúc là mạch hồi tưởng: Từ hồi

tưởng đến hiện tại, từ kỉ niệm đến suy ngẫm

?) Từ mạch cảm xúc trên em hãy xác định bố

cục bài thơ? Nội dung chính của từng phần

+ 3 dòng đầu: Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cảm