Ngu van 9 tuan 22

Tổng kết: * Ghi nhớ: SGK Trang 30 a, Nghệ thuật: - Tiến hành nghị luận theo trật tự 3 bước - Sử dụng phép lập luận so sánh, đối chiếu bằng những dòng viết về hai con vật Sói và Cừu của B[r]

Trang 1

Tuần : 22 Ngày soạn: 28/01/2013 Tiết PPCT: 106 - 107 Ngày dạy: 30/01/2013

CHÓ SÓI VÀ CỪU TRONG THƠ NGỤ NGÔN CỦA LA – PHÔNG TEN (Trích)

Hi – pô – lít - ten

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Qua việc so sánh hình tượng cừu non và chó sói trong thơ ngụ ngôn của La phông – ten với những dòng viết về hai con vật ấy của nhà khoa học Buy – phông, hiểu được đặc trưng của những sáng tác nghệ thuật

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1 Kiến thức:

- Đặc trưng của sáng tác nghệ thuật là yếu tố tưởng tượng và dấu ấn cá nhân của tác giả

- Cách lập luận chặt chẽ trong văn bản

2 Kỹ năng:

- Đọc – hiểu văn bản dịch về nghị luận văn chương

- Nhận ra và phân tích các yếu tố của lập luận (luận điểm, luận cứ, luận chứng) trong văn bản

3 Thái độ: Có ý thức, phương pháp trình bày một vấn đề nghị luận văn chương.

C PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, đàm thoại, giảng bình, kĩ thuật tia chớp, thảo luận nhóm…

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp: Kiểm diện HS 9A2: Sĩ số ……Vắng: ……(P:………… ; KP:………… )

2 Kiểm tra bài cũ:

Phân tích những điểm mạnh, yếu của con người Việt Nam? Nguyên nhân? Em cần phải làm gì để phát huy điểm mạnh hạn chế điểm yếu?

3 Bài mới: GV giới thiệu ngắn gọn về La Phông – ten (1921 – 1695) – nhà văn Pháp nổi tiếng

chuyên viết truyện ngụ ngôn; tác giả của các bài thơ ngụ ngôn nổi tiếng: Thỏ và Rùa, Lão nông dân

và các con, Chó sói và Cừu non…

GIỚI THIỆU CHUNG

GV: Dựa vào phần chú thích *

trong SGK, hãy giới thiệu những

nét chính về tác giả, xuất xứ và

thể loại?

HS tìm hiểu trả lời GV nhận xét,

chốt ý và ghi bảng

ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

GV đọc mẫu, nêu cách đọc (thơ

đúng nhịp; lời doạ dẫm của chó

sói, van xin thê thảm của cừu

non)

Gọi 2 HS lần lượt đọc tiếp - Giáo

viên nhận xét cách đọc và chú

thích SGK (29)

GV:Tìm bố cục đoạn trích? Xác

định mạch nghị luận ở từng phần?

Nhận xét: Trong cả hai phần, tác

giả đều lập luận bằng cách dẫn ra

những dòng viết về 2 con vật chó

sói và cừu của nhà khoa học

Buy-phông và La Buy-phông – ten để đối

chiếu so sánh

HS Đọc “Buy-phông –> xua đi”

I GIỚI THIỆU CHUNG:

1 Tác giả: Hi – pô – lít Ten (1828 – 1893) là nhà triết học, sử

học và nhà nghiên cứu văn học, viện sĩ Viện Hàn lâm Pháp

2 Tác phẩm:

a Xuất xứ: trích từ chương II trong công trình nghiên cứu văn

học nổi tiếng “La Phông Ten và thơ ngụ ngôn của ông” 1853, phần 2

b Thể loại: Nghị luận.

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:

1 Đọc – Tìm hiểu từ khó:

2 Tìm hiểu văn bản:

a Bố cục và lập luận:

+ Phần 1 (từ đầu đến “tốt bụng thế”): Hình tượng con cừu trong bài thơ La Phông - ten

+ Phần 2 (Còn lại): Hình tượng chó sói trong thơ La Phông-ten

- Mạch nghị luận: theo trình tự 3 bước:

+ Dưới ngòi bút của La Phông - ten + Dưới ngòi bút của Buy - phông + Dưới ngòi bút của La Phông - ten

b Phân tích:

b1 Chó sói và cừu dưới ngòi bút nhà khoa học Buy – phông:

* Chó sói:

- Thù ghét mọi sự kết bạn, kết bè…; tụ hội với nhau nhằm để tấn

Trang 2

GV: Nhà khoa học có viết về chó

sói với những đặc tính cụ thể gì?

Nêu dẫn chứng ?

GV: Em có nhận xét gì về loài

vật này dưới cái nhìn của nhà

khoa học?

GV: Buy – phông viết về chó sói

dựa trên cơ sở nào?

HS: suy nghĩ và trả lời câu hỏi

GV: Nhà khoa học có viết về loài

cừu với những đặc tính cụ thể gì?

Nêu dẫn chứng ?

GV: Em có nhận xét gì về loài

vật này dưới cái nhìn của nhà

khoa học?

GV: Buy – phông viết về loài cừu

dựa trên cơ sở nào?

HS: suy nghĩ và trả lời câu hỏi

GV chốt ý, giảng và nhận xét:

Bằng cái nhìn chính xác của khoa

học để nêu lên những đặc tính cơ

bản của chúng Không nhìn nhận

từ góc độ tình cảm Không nói

đến sự thân thương của loài cừu

Không nhắc đến sự bất hạnh của

loài chó sói vì: Đấy không phải

đặc trưng cơ bản của nó mọi nơi

mọi lúc

TIẾT 107

GV: Tóm tắt cách nhìn nhận của

La phông - ten về cừu?

GV: Đọc đoạn thơ này ta hiểu

thêm gì về con cừu?

GV: Tác giả sử dụng biện pháp

nghệ thuật gì?

GV: Tình cảm của La phông - ten

đối với con vật này như thế nào?

Thông qua câu văn nào?

HS: Tỏ thái độ xót thương thông

cảm như với con người bất hạnh:

"Thật cảm động…tốt bụng như

thế "

Em nghĩ gì về cách cảm nhận

này?

GV: Trong thơ của La Phông

-ten chó sói hiện ra như thế nào?

GV: Tình cảm của La Phông - ten

công một con vật to lớn…

- Cuộc chiến đã xong: quay về với sự lặng lẽ, cô đơn

- Bộ mặt lấm lét, dáng vẻ hoang dã, tiếng hú rùng rợn, mùi hôi gớm ghiếc, bản tính hư hỏng …

- Lúc sống thì có hại, chết rồi thì vô dụng…

-> Hung dữ và đáng ghét

=> Nhận xét dựa trên sự quan sát những biểu hiện hoạt động bản năng về thói quen và sự xấu xí xấu của con vật này

* Loài cừu:

- Vì sợ hãi mà hay tụ tập thành bầy

- Chỉ một tiếng động nhỏ: nháo nhào, co cụm lại, sợ sệt , đần độn, không biết tránh nỗi nguy hiểm, bị chó xua đi

-> Nhút nhát, đần độn

=> Buy - Phông viết về hai loài vật với đặc tính cơ bản của

chúng dưới ngòi bút của nhà khoa học

b2 Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông - ten

* Hình tượng cừu non:

- Hoàn cảnh đặc biệt: đối mặt với chó sói bên dòng suối

- Tính cách đặc trưng của loài cừu: nhút nhát

- Thái độ: sợ sệt, xưng hô “bệ hạ”, xưng “kẻ hèn này”

- Ngôn từ: thanh minh chứng tỏ mình vô tội + Không uống nước ở dòng suối

+ Không nói xấu sói vì chưa ra đời

+ Không có anh em

- Đặc điểm vốn có của loài cừu: hiền lành, nhút nhát, không hại ai

-> Kết quả: cừu vẫn bị sói tha vào rừng ăn thịt

=> Trí tưởng tượng phóng khoáng, hư cấu câu chuyện ngụ ngôn

- nhân hoá con cừu non là có suy nghĩ, nói năng, hành động giống con người, khác với cách viết của Buy- phông

* Hình tượng chó sói:

- Chó sói xuất hiện đói meo, gầy giơ xương, đi tìm mồi, muốn ăn thịt nhưng giấu tâm địa, kiếm cớ gây sự, bắt tội trừng phạt cừu non đang uống nước bên dòng suối:

+ Làm đục nước nguồn trên (cừu uống nước nguồn dưới) + Nói xấu ta năm ngoái (khi đó cừu còn chưa sinh) + Anh của cừu nói xấu (dù cừu chỉ có một mình)…

- Lời lẽ của kẻ gian ngoan, xảo trá, ỷ mạnh bắt nạt kẻ yếu, lời nói của sói thật vô lý

=> Chó sói được nhân hóa dựa trên đặc tính săn mồi: ăn tươi

Trang 3

với chúng?

GV: Em nghĩ gì về cách cảm

nhận này?

GV: Nhà thơ thấy và hiểu con sói

khác với nhà bác học ở điểm nào

về đối tượng, cách viết và mục

đích? (HS thảo luận nhóm- 4

phút)

GV: Nêu nhận xét của em về

cách nghị luận của tác giả trong

đoạn bình luận này?

GV: Nêu nhận xét của em về

nghệ thuật và nội dung của văn

bản này?

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- HS đưa ra nhận xét, đánh giá bài

Tiếng nói văn nghệ - Nguyễn

Đình Thi

nuốt sống những con vật nhỏ yếu, đáng ghét bởi nó gian giảo, hống hách, bắt nạt kẻ yếu, là một bạo chúa

b3 Lời bình của tác giả:

* Buy phông:

+ Đối tượng: loài cừu và loài sói chung + Cách viết: Nêu lên những đặc tính cơ bản một cách chính xác + Mục đích: Làm cho người đọc thấy rõ đặc trưng cơ bản của hai loài cừu và sói

* La – Phông ten

+ Đối tượng: Một con cừu non, một con sói đói meo gầy giơ xương

+ Cách viết: Dựa trên một số đặc tính cơ bản của loài vật, đồng thời nhân hoá loài vật như con người

+ Mục đích: Xây dựng hình tượng nghệ thuật (cừu non đáng thương, sói độc ác, đáng ghét)

=>Dùng so sánh, đối chiếu, cùng viết về những đối tượng giống nhau để làm nổi bật quan điểm từ đó xác nhận đặc điểm riêng sáng tạo nghệ thuật

3 Tổng kết: * Ghi nhớ: SGK (Trang 30)

a, Nghệ thuật:

- Tiến hành nghị luận theo trật tự 3 bước

- Sử dụng phép lập luận so sánh, đối chiếu bằng những dòng viết

về hai con vật Sói và Cừu của Buy – phông và La phông – Ten

b, Nội dung: Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông

-ten

c, Ý nghĩa:

- Qua phép so sánh hình tượng chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La phông – ten với những dòng viết về hai con vật này của nhà khoa học Buy - phông, văn bản đã làm nổi bật đặc trưng của sáng tác nghệ thuật là yếu tố tưởng tượng và dấu ấn cá nhân của tác giả

III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

* Bài cũ: Lập lại hệ thống luận điểm của văn bản

- Ôn lại những đặc trưng cơ bản của bài nghị luận văn chương

- Đưa ra những nhận xét, đánh giá về một tác phẩm văn chương

* Bài mới: Soạn bài HDĐT: “Con cò”

E RÚT KINH NGHIỆM:

………

……… Tuần : 22 Ngày soạn: 28/01/2013 Tiết PPCT: 108 Ngày dạy: 31/01/2013

Tập làm văn: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Hiểu và biết cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí.

1 Kiến thức: Đặc điểm, yêu cầu của bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

2 Kỹ năng: Cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí.

3 Thái độ: Nghiêm túc trong giờ học

C PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, phân tích, thảo luận, giải thích, chứng minh…

Trang 4

2 Kiểm tra bài cũ: - Thế nào là Nghị luận về 1 sự việc, hiện tượng, đời sống ?

- Những nội dung chính cần có (bố cục) của 1 bài nghị luận đời sống ?

3 Bài mới: Tiết trước, các em đã tìm hiểu về nghị luận về một sự việc, hiện tượng, đời sống.

Tiết này, chúng ta cùng tìm hiểu kiểu bài nghị luận về tư tưởng, đạo lí

GIỚI THIỆU CHUNG

GV: Giải thớch để học sinh hiểu như thế

nào là tư tưởng đạo lí

- Tư tưởng là quan điểm và ý nghĩ chung

của con người đối với hiện thực xó hội

- Đạo lí là cái lẽ hợp với đạo đức con

người

Đọc văn bản “Tri thức là sức mạnh”

GV:Văn bản trên bàn về vấn đề gì ?

GV: Văn bản có thể chia làm mấy phần?

GV: Chỉ ra nội dung của mỗi phần và

mối quan hệ của chúng với nhau?

GV: Đánh dấu câu mang luận điểm

chính trong bài? Các câu luận điểm đó

đã nêu rõ ràng, dứt khoát ý kiến của

người viết chưa ?

GV: Vb sử dụng phép lập luận nào là

chính?

GV: Bài nghị luận về 1 vấn đề tư tưởng

đạo đức khác với bài nghị luận về 1 sự

việc, hiện tượng đời sống như thế nào?

HS: Nghị luận về một sự việc hiện

tượng đời sống là

- Từ sự việc, hiện tượng đời sống mà

nêu ra những vấn đề tư tưởng

Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo

lý

Là từ tư tưởng, đạo lý, sau khi giải thích

phân tích thì vận dụng sự thật đời sống

để chứng minh -> khẳng định hay phủ

định vấn đề

LUYỆN TẬP

Đọc văn bản phần luyện tập

GV: Văn bản trên thuộc loại văn bản

nghị luận nào?

GV:Văn bản nghị luận về vấn đề gì ?

GV: Chỉ ra các luận điểm chính?

GV: Nêu nhận xét của em về nghệ thuật

và nội dung của văn bản này?

I GIỚI THIỆU CHUNG:

1 Nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lí:

*Ví dụ :SGK/34-35 “Tri thức là sức mạnh”

Nhận xét :

a Văn bản bàn về giá trị của tri thức khoa học và người trí thức

b Văn bản chia làm 3 phần

- Mở bài (đoạn 1): Nêu vấn đề

- Thân bài (gồm 2 đoạn): Nêu 2 ví dụ

* Chứng minh tri thức là sức mạnh + Đoạn 1 nêu tri thức cứu 1 cỗ máy khoẻ khỏi số phận 1 đống phế liệu

+ Đoạn 2: Nêu tri thức là sức mạnh của cách mạng Bác Hồ đã thu hút nhiều nhà tri thức lớn theo Người + Phần kết (đoạn còn lại)

- Phê phán 1 số người không biết quý trọng tri thức, sử dụng không đúng chỗ

c Các câu có luận điểm : 4 câu/mở bài; câu mở đầu + 2 câu kết đoạn 2; câu mở đoạn 3; câu mở đoạn và câu kết đoạn 4

=> Tất cả các câu luận điểm đã nêu rõ ràng rứt khoát ý kiến của người viết về vấn đề

d Phép lập luận chủ yếu: Chứng minh + Dùng sự thực thực tế để nêu vấn đề tư tưởng, phê phán

tư tưởng không biết trọng tri thức, dùng sai mục đích

* Sự khác nhau: Nghị luận về một sự việc hiện tượng

đời sống – Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý

- Từ sự việc, hiện tượng đời sống mà nêu ra những vấn đề

tư tưởng

- Từ tư tưởng, đạo lý, sau khi giải thích phân tích thì vận dụng sự thật đời sống để chứng minh -> Khẳng định hay phủ định vấn đề

2 Ghi nhớ: Sgk/36

II LUYỆN TẬP:

Bài1: Văn bản “Thời gian là vàng”

a Nghị luận về 1 vấn đề tư tưởng, đạo lý

b Văn bản nghị luận về giá trị của thời gian

- Câu l điểm chính của từng đoạn + Thời gian là sự sống

+ Thời gian là tiền bạc + Thời gian là thắng lợi + Thời gian là tri thức (Sau mỗi luận điểm là 1 dẫn chứng để chứng minh thuyết phục)

a.Lập luận chủ yếu là phân tích và chứng minh (Luận

Trang 5

Bài 2: Lập dàn ý

HS TLN - 5phút - 4 nhóm

GV nhận xét và bổ sung

- HS viết đoạn văn dựa vào dàn ý trên

điểm được triển khai theo lối: Phân tích những biểu hiện chứng tỏ thời gian là vàng, đưa dẫn chứng để chứng minh)

Bài 2: * Đề: Em hãy nghị luận câu tục ngữ "Tiên học lễ,

hậu học văn"

*Dàn ý:

a Mở bài: Giới thiệu hình ảnh tương đồng – phân tích

vấn đề tư tưởng đạo lí cần bàn luận

b Thân bài:

- Giải thích nghĩa: Nghĩa chính Nghĩa chuyển

- Bài học đạo đức là bài học đầu tiên trong cuộc đời của mỗi một con người (khi sinh ra, đi học, trưởng thành – học suốt đời)

- Tiếp đến là mới học kiến thức văn hoá để lập nghiệp (học văn hoá có thể 20 năm hoặc 30 năm còn học đạo đức suốt đời)

- Nhận định đánh giá: Người có tài mà không có đức Người có đức mà không có tài Rút ra quan điểm về văn tục ngữ nên

c Kết bài: Khẳng định lại câu tục ngữ, nhớ lời dạy của

Bác "có tài mà không có đức là vô dụng, có đức mà không

có tài làm việc gì cũng khó" Nên luyện cả 2 mặt thì con người mới giúp ích được cho đời, cho dân

III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

* Bài cũ: Nắm được cách viết, bố cục

- Dựa vào dàn ý, viết một đoạn nghị luận bàn về một vấn

đề tư tưởng, đạo lí

* Bài mới: Soạn bài: “Cách làm bài văn nghị luận về vấn

đề tư tưởng, đạo lí”

………

……… Tuần : 22 Ngày soạn: 30/01/2013 Tiết PPCT: 109 Ngày dạy: /02/2013

Tập làm văn: LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Nâng cao nhận thức và kĩ năng sử dụng một số phép liên kết câu và liên

kết đoạn văn

- Liên kết nội dung và liên kết về hình thức giữa các câu và các đoạn văn

- Một số phép liên kết thường dùng trong việc tạo lập văn bản.

2 Kỹ năng:

- Nhận biết một số phép liên kết thường dùng trong việc tạo lập văn bản

- Sử dụng một số phép liên kết thường dùng trong việc tạo lập văn bản.

2 Kiểm tra bài cũ: Kể tên và nêu khái niệm các thành phần biệt lập đã học? Cho VD minh họa

Trang 6

GV gọi chấm đoạn văn chuẩn bị ở nhà

3 Bài mới: Để hiểu được nghĩa của đoạn văn, văn bản khi viết cần có sự liên kết giữa các câu

văn, hoặc liên kết giữa các đoạn Bài học sẽ cung cấp cho chúng ta các cách liên kết câu, đoạn văn

TÌM HIỂU CHUNG

Gọi 1 em đọc đoạn văn

Đoạn văn bàn về vấn đề gì?

Vấn đề ấy có quan hệ như thế nào với chủ

đề chung của văn bản?

(Cách phản ánh thực tại là một bộ phận để

làm nên “Tiếng nói văn nghệ”)

Nội dung chính của mỗi câu trong đoạn

văn là gì?

Những nội dung ấy có quan hệ như thế nào

với chủ đề của đoạn văn?

Nêu nhận xét về trình tự sắp xếp các câu

trong đoạn văn?

Mối quan hệ chặt chẽ về nội dung giữa các

câu trong đoạn văn được thể hiện bằng

những biện pháp nào?

* HS trả lời

* GV chốt: Các đoạn văn trong một văn

bản cũng có mối liên kết chặt chẽ với nhau

về nội dung và hình thức như giữa các câu

trong một đoạn văn

Vậy giữa các câu trong một đoạn, giữa các

đoạn trong một văn bản có sự liên kết như

thế nào?

* HS thảo luận, phát biểu

GV nhận xét, chốt ghi nhớ, HS đọc

LUYỆN TẬP

* GV nêu vấn đề: Phân tích sự liên kết về

nội dung, về hình thức giữa các câu trong

đoạn văn sau

Chủ đề của đoạn văn là gì?

Nội dung các câu trong đoạn văn phục vụ

chủ đề ấy như thế nào?

Nêu một trường hợp cụ thể để thấy trình tự

sắp xếp các câu trong đoạn văn là hợp lí?

Các câu được liên kết với nhau bằng những

phép liên kết nào?

* HS là việc theo nhóm (5’), cử đại diện

trình bày

* GV nhận xét, bổ sung

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Khái niệm liên kết.

* Ví dụ: Đoạn văn

- Vấn đề: bàn về cách phản ánh thực tại của người nghệ sĩ

- Quan hệ: bộ phận – toàn thể (chủ đề của đoạn và chủ

đề của văn bản)

- Nội dung chính:

+ C1: Tác phẩm nghệ thuật p/á thực tại.

+ C2: Khi phản ánh thực tại, người nghệ sĩ muốn nói lên một điều gì mới mẻ.

+ C3: Cái mới mẻ ấy là thái độ, tình cảm và lời nhắn gửi của người nghệ sĩ.

-> Nội dung của các câu đều hướng vào chủ đề của đoạn văn là “cách phản ánh thực tại của người nghệ sĩ”

- Trình tự sắp xếp: hợp lí, theo lôgic

* Mối quan hệ chặt chẽ về nội dung giữa các câu được thể hiện:

+ Lặp từ vựng: tác phẩm - tác phẩm + Dùng từ ngữ cùng trường liên tưởng: tác phẩm, nghệ sĩ

+ Phép thế: “anh” thế “nghệ sĩ”; “cái đã có rồi” thế

“những vật liệu mượn ở thực tại”

+ Phép nối: nhưng (QHT)

2 Ghi nhớ: SGK trang 43

II LUYỆN TẬP:

Bài 1:

Chủ đề: Khẳng định điểm mạnh và điểm yếu của con người Việt Nam

- Nội dung các câu trong đoạn đều tập trung vào chủ đề đó

- Trình tự sắp xếp các câu hợp lí:

+ C1: Điểm mạnh của con người VN +C2: Lợi thế của điểm mạnh đó

+ C3: Điểm yếu của con người VN

+ C4: Những biểu hiện của điểm yếu

+ C5: Khẳng địng nhiệm vụ cấp bách khắc phục điểm yếu

Bài 2: Các câu được liên kết với nhau bằng những phép

liên kết sau:

- Nội dung: liên kết chủ đề, logic (5 câu)

- Hình thức:C2- 1: phép đồng nghĩa (bản chất trời phú ấy)

+ C3- 2: phép nối (nhưng) + C4- 3: phép nối (ấy là) + C5- 4: phép lặp từ ngữ (lỗ hổng) + C5- 1: phép lặp (thông minh)

Trang 7

+ Làm các bài tập trong SGK trang 49 -50

+ Chỉ ra các phép liên kết câu và đoạn văn

(bài tập 1,2)

+ Chỉ ra các lỗi về liên kết và sửa các lỗi ấy

(bài tâp 3,4)

III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:

* Bài cũ:

- Học thuộc lòng ghi nhớ SGK Hoàn thiện bài tập trên lớp

* Bài mới: Chuẩn bị bài: LT liên kết câu và liên kết

đoạn văn (tiếp theo)

………

Tuần : 22 Ngày soạn: 30/01/2013 Tiết PPCT: 110 Ngày dạy: /02/2013

Tập làm văn: LUYỆN TẬP LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Củng cố hiểu biết về liên kết câu và liên kết đoạn văn

- Nhận ra và sửa được một số lỗi về liên kết

- Một số phép liên kết thường dùng trong việc tạo lập văn bản

- Một số lỗi liên kết thường dùng trong việc tạo lập văn bản.

2 Kỹ năng: - Nhận biết một số phép liên kết câu và liên kết đoạn văn trong văn bản.

- Nhận ra và sửa một số lỗi liên kết.

2 Kiểm tra bài cũ: KIỂM TRA 15 PHÚT ( Vào cuối giờ)

3 Bài mới: Tiết trước các em đã tìm hiểu thế nào là liên kết câu và liên kết đoạn văn Để hiểu rõ

hơn về phép liên kết, chúng ta cùng đi vào luyện tập

TÌM HIỂU CHUNG

Ôn tập về liên kết câu và liên

kết đoạn văn

- Tại sao phải liên kết câu và liên

kết đoạn văn?

I.TÌM HIỂU CHUNG:

1 Ôn tập về liên kết câu và liên kết đoạn văn

1 Các câu trong đoạn phải liên kết với nhau thì ta mới có một đoạn văn hoàn chỉnh.Nếu các câu không liên kết với nhau thì ta

có thể có “một chuỗi câu hỗn độn”

Trang 8

- Có mấy loại liên kết và các dấu

hiệu để nhận biết các loại liên kết

đó?

LUYỆN TẬP

HS thảo luận nhóm 4 phút với 4

nhóm

Các nhóm khác bổ sung GV nhận

xét

GV gọi HS lên bảng làm bài tập 2

(4 HS)

- HS nhóm khác nhận xét GV bổ

sung

(4 HS) - Chỉ ra các lỗi về liên kết

nội dung trong những đoạn trích

sau và nêu cách sửa lỗi ấy?

sung

(4 HS) - Chỉ ra các lỗi về liên kết

nội dung trong những đoạn trích

sau và nêu cách sửa lỗi ấy?

sung

- HS: thực hành viết đoạn văn có

sử dụng phép liên kết về nội dung

và hình thức và chỉ ra phép liên

kết của đoạn văn ấy

2 Các loại liên kết và dấu hiệu nhận biết

a Liên kết nội dung

b Liên kết hình thức

II.LUYỆN TẬP:

Bài 1/49

a Liên kết câu: Lặp từ vựng (trường học - trường học) Liên kết đoạn văn:phép thế (như thế thay thế cho câu về mọi mặt, trường học của chúng ta ……… phong kiến)

b Liên kết câu: Lặp từ vựng (văn nghệ - văn nghệ) Liên kết đoạn văn lặp từ vựng (Sự sống - sự sống; văn nghệ - văn nghệ)

c Liên kết câu: Lặp từ vựng ( thời gian - thời gian - thời gian; con người - con người - con người)

d Liên kết câu:dùng từ trái nghĩa (phép đối):

yếu đuối - mạnh; hiền - ác

Bài 2/50 : - Các cặp từ trái nghĩa:

Thời gian vật lý – thời gian tâm lý

Vô hình - hữu hình Gía lạnh - nóng bỏng Thẳng tắp - hình tròn Đều đặn - lúc nhanh lúc chậm

Bài 3/50

a Lỗi: ý của các câu không làm rõ chủ đề Cắm đi một mình trong đêm Trận địa đại đội 2 của anh ở phía bãi bồi bên một dòng sông Anh nhớ hồi đầu mùa lạc hai bố con anh cùng viết đơn xin ra mặt trận Bây giờ, mùa thu hoạch

lạc đã vào chặng cuối

b Lỗi: trình tự các sự việc được nêu trong các câu không hợp

lý; chồng chế sao lại còn “hầu hạ chồng”?

- Sửa: Thêm trạng ngữ chỉ thời gian vào đầu câu 2 nói rõ ý hồi tưởng để tạo ra sự liên kết với câu 1, chẳng hạn “Suốt 2 năm chồng ốm nặng, chị làm quần quật…”

Bài 4: Chỉ ra và nêu cách sửa các lỗi liên kết hình thức trong những đoạn trích

a) Lỗi: dùng từ ở câu 2 và câu 3 không thống nhất

Cách sửa: thay đại từ nó bằng đại từ chúng (hoặc ngược lại ) b) Lỗi: Từ văn phòng và từ hội trường không cùng nghĩa với

nhau trong trường hợp này

Cách sửa: thay từ hội trường ở câu (2) bằng từ văn phòng III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

* Bài cũ:

- Hệ thống kiến thức đã học Đọc lại ghi nhớ

- Học bài; hoàn chỉnh các bài tập vào vở

- Viết đoạn văn chỉ ra được liên kết về nội dung và hình thức của đoạn văn ấy

* Bài mới: - Soạn bài Cách làm bài văn nghị luận về vấn đề tư tưởng, đạo lí.

Đề bài

A Trắc nghiệm: (3điểm)

Câu 1: Ý nào nhận xét không đúng về khởi ngữ?

A Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ

B Khởi ngữ nêu lên đề tài được nói đến trong câu

Trang 9

C Có thể thêm một số quan hệ từ trước khởi ngữ

D Khởi ngữ là thành phần không thể thiếu trong câu

Câu 2: Có mấy thành phần biệt lập?

A Một B Hai C Ba D Bốn

Câu 3: Thành phần biệt lập của câu là gì?

A Bộ phận không tham gia vào diễn đạt nghĩa sự vật, sự việc trong câu

B Bộ phận đứng trước chủ ngữ, nêu sự việc được nói đến trong câu

C Bộ phận tách khỏi chủ ngữ và vị ngữ, chỉ thời gian, địa điểm được nói đến trong câu

D Bộ phận chủ ngữ hoặc vị ngữ của câu

Câu 4: Câu văn “ Thấy nó luýnh quýnh tôi vừa tội nghiệp vừa buồn cười, nghĩ chắc thế nào nó cũng chịu thua” chứa thành phần biệt lập nào”

A Thành phần tình thái B Thành phần cảm thán

C Thành phần gọi đáp D Thành phần phụ chú

Câu 5: Câu nào sau đây không có khởi ngữ?

A Miệng ông, ông nói, đình làng, ông ngồi B Lời gửi của văn nghệ là sự sống

C Về trí thông minh thì nó nhất D Nói xấu, tôi nói xấu ai?

Câu 6 Câu nào sau đây có sử dụng thành phần phụ chú?

A Này, hãy đến đây nhanh lên! B Chao ôi, đêm trăng đẹp quá!

C Mọi người, kể cả nó, đều nghĩ là sẽ muộn D Tôi đoán chắc là anh ta không đến

B Tự luận: (7 điểm)

Câu 1: (2.0 điểm) Nêu khái niệm thành phần tình thái?

Câu 2: (5.0 điểm) Viết một đoạn hội thoại từ (8-10 câu) có sử dụng khởi ngữ và thành phần

biệt lập Gạch chân câu văn chứa hai thành phần đó

Đáp án :

A Trắc nghiệm: (3.0 điểm) M i câu đúng 0.5 đi mỗ ể

B Tự luận: (7.0 điểm)

1 Khái niệm: Thành phần tình thái được dùng để thể hiện cách nhìn của

người nói đối với sự việc được nói trong câu

2.0 điểm

2

Yêu cầu đoạn hội thoại:

* Hình thức:

- Đảm bảo số câu quy đinh

- Trình bày đúng hình thức đoạn thoại: Lời dẫn, lời thoại, lượt lời,

* Nội dung:

- Có nội dung rõ ràng

- Sử dụng khởi ngữ, thành phần biệt lập có hiệu quả

1.0 điểm

4.0 điểm

………

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	28,14 KB