Phát triển năng lực học sinh: Rèn HS năng lực tự học (thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng, lựa chọn các nguồn tài liệu có liên quan ở sách tham khảo, internet, hình thành cách ghi nhớ[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng: 7B
Tiết 56
ĐIỆP NGỮ
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu thế nào là điệp ngữ
- Nắm được các dạng điệp ngữ
- Thấy được tác dụng của điệp ngữ
2 Kĩ năng
* Kĩ năng bài học:
- Nhận biết điệp ngữ
- Phân tích được tác dụng của điệp ngữ trong văn bản
* Kĩ năng sống:
- Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo luận và chia sẻ những ý kiến
cá nhân về tác dụng của điệp ngữ
- Ra quyết định: lựa chọn cách sử dụng các điệp ngữ phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân
3 Thái độ
- GD ý thức sử dụng điệp ngữ trong viết văn để làm nổi bật ý, gây ấn tượng mạnh
4 Phát triển năng lực học sinh: Rèn HS năng lực tự học (thực hiện soạn bài ở
nhà có chất lượng, lựa chọn các nguồn tài liệu có liên quan ở sách tham khảo,
internet, hình thành cách ghi nhớ kiến thức, hệ thống các kiến thức đã học), năng
lực cảm thụ văn học,năng lực giải quyết vấn đề (phát hiện và phân tích , đánh giá
được các chi tiết,hình ảnh), năng lực sáng tạo (có hứng thú, chủ động nêu ý kiến
về nội dung văn bản), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói, năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắng nghe
tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động trong việc chiếm lĩnh kiến thức bài học
*Tích hợp:
- Tích hợp Giáo dục kĩ năng sống
- Tích hợp Giáo dục đạo đức
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- Giáo viên: soạn bài, SGV, SGK Văn 7, tư liệu ngữ văn 7, bảng phụ
- Học sinh: soạn bài, SGK Ngữ văn 7
III Phương pháp
Phương pháp: vấn đáp nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình, phân tích mẫu, nhóm
Kĩ thuật: động não, viết tích cực, chia nhóm
IV Tiến trình giờ dạy – giáo dục
Trang 21 Ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
1 Câu hỏi: Thành ngữ là gì? Tác dụng của thành ngữ? Đặt 1 câu có TN ( 10 điểm)
2 Đáp án – Biểu điểm: TN là cụm từ có cấu tạo cố định, biểu đạt 1 ý tương đối hoàn chỉnh ( 3 điểm)
T/d: Giúp câu văn, lời nói ngắn gọn, cô đọng, có tính biểu cảm ( 3 điểm)
VD: Ông ấy hiền như bụt ( 4 điểm)
3 Bài mới (35’)
- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài học.
- Hình thức: hoạt động cá nhân.
- Kĩ thuật, PP: thuyết trình
- Thời gian: 1’
Trong giao tiếp và trong viết văn, đôi khi do sơ ý hoặc do vốn ngôn ngữ ít
ỏi ta thg lặp lại 1 số từ ngữ khiến cho câu văn trở nên nặng nề, ý không thanh thoát Đó là h.tượng lặp lại vô ý thức, nó khác với h.tượng lặp lại có ý thức, có chủ động, nhằm tạo nên những ấn tượng mới mẻ có t.chất tăng tiến Đó là b.p tu từ điệp ngữ
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1(8’)
- Mục tiêu: hướng dẫn học sinh hiểu
điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
- Phương pháp:Vấn đáp, phân tích, nêu
và giải quyết vấn đề, quy nạp.
- Kĩ thuật:động não, hỏi và trả lời
- Hình thức: cá nhân/lớp/TLN
- Cách thức tiến hành:
Yêu cầu HS theo dõi vào khổ thơ 1 và
khổ cuối của bài “Tiếng gà trưa”
- Gọi HS đọc 2 khổ thơ này
?) Hai khổ thơ trên có những từ nào
được lặp đi lặp lại nhiều lần? Tác
dụng của việc lặp lại từ ngữ đó
+ Khổ 1: Nghe -> nhấn mạnh cảm giác
khi nghe tiếng gà trưa
+ Khổ 2: Vì -> nhấn mạnh nguyên nhân
I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
1 Khảo sát ngữ liệu (SGK)
+ Khổ 1: “Nghe” -> nhấn mạnh cảm giác khi nghe tiếng gà trưa
Trang 3chiến đấu của người chiến sĩ
*GV treo bảng phụ chép đoạn văn: “Tre
xung phong chiến đấu”
?) Từ nào được lặp lại trong đoạn
văn? Tác dụng của từ ngữ được lặp lại
trong đoạn văn trên
+ Tre -> nhấn mạnh, khẳng định vị trí,
tầm quan trọng của tre trong cuộc sống
chiến đấu, lao động của nhân dân VN
?) Những từ được lặp lại như trên
được gọi là gì
Gọi là điệp ngữ
?) Thế nào là điệp ngữ
- 3 HS trả lời -> GV chốt bằng ghi nhớ
Lưu ý: Điệp ngữ có tác dụng nghệ thuật
nhưng cách viết lặp lại từ ngữ do thiếu
vốn từ -> lỗi lặp
Hoạt động 2 (8’)
- Mục tiêu: hướng dẫn học sinh tìm
hiểu các dạng điệp ngữ
- Phương pháp:Vấn đáp, phân tích, nêu
và giải quyết vấn đề, quy nạp.
- Kĩ thuật: động não, hỏi và trả lời
- Hình thức: cá nhân/lớp/TLN
- Cách thức tiến hành:
GV treo VD chép khổ 1 bài” Tiếng gà
trưa” và 2 VD a, b (152)
?) Nhận xét gì về vị trí các từ gạch
chân ở VD (a)
- Nối tiếp nhau, liền nhau
VD: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
=> Điệp ngữ nối tiếp
?) Vị trí các từ lặp lại ở VD (b) có gì
khác VD (a)
- Từ cuối câu trước lặp lại ở đầu câu sau
=> Điệp ngữ chuyển tiếp -> Điệp vòng
+ Khổ 2: “Vì” -> nhấn mạnh nguyên nhân chiến đấu của người chiến sĩ
2 Ghi nhớ 1: sgk(151)
II Các dạng điệp ngữ
1 Khảo sát ngữ liệu (SGK)
- Điệp ngữ nối tiếp
Trang 4?) Từ “nghe” lặp lại ở những vị trí nào
- Đầu các câu thơ -> Điệp ngữ cách
quãng
?) Thử lấy 1 VD kiểu này
“Những cánh đồng thơm ngát
Những ngả đường bát ngát
Những dòng sông đỏ nặng phù sa”
GV: Ngoài ra còn có điệp kiểu câu như
đạon trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích”
Điệp ngữ có thể là 1 từ, 1 cụm từ
?) Có mấy kiểu điệp ngữ
- Có 4 kiểu
Gọi hs đọc ghi nhớ trong SGK
Hoạt động 3 (18’)
- Mục tiêu: hướng dẫn học sinh luyện
tập
- Phương pháp: Phát vấn câu hỏi, qui
nạp, phiếu học tập
- Kĩ thuật: động não, hỏi và trả lời
- Hình thức: cá nhân/lớp/TLN
- Cách thức tiến hành:
- HS chia nhóm
-> Đại diện trình bày hoặc kiểm tra chéo
- HS đọc và xác định yêu cầu của bài
tập sau đó đứng tại chỗ trả lời miệng
- Gv cho nhận xét, bổ sung và sửa chữa
- Điệp ngữ chuyển tiếp
- Điệp ngữ cách quãng
2 Ghi nhớ 2: SGK/152
II Luyện tập
Bài 1 (153) a) – Một dân tộc đã gan góc -> khẳng định tinh thần đấu tranh của dân tộc
- Dân tộc đó -> khẳng định, nhấn mạnh
ý chí, niềm tin vào chiến thắng
- Dân tộc (lặp lại 4 lần): niềm tự hào dân tộc
b) Trông (9 lần): Thể hiện tâm trạng lo lắng bộn bề về thời tiết, mùa màng của người nông dân
Bài 2( 153)
- Xa nhau -> Điệp ngữ cách quãng
- Một giấc mơ -> Điệp ngữ chuyển tiếp
Trang 5*Tích hợp GD đạo đức (5’)
Viết một đoạn văn ngắn về tình cảm gia
đình có sử dụng điệp ngữ
-HS viết vào phiếu học tập
-Gv chữa 2 bài HS trên lớp bài còn lại
chấm và trả sau
Bài 3( 153) VD: Phía sau nhà em có một mảnh vườn trồng rất nhiều loài hoa Ở đó, em trồng hoa cúc, hoa thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồng và cả hoa layơn nữa Ngày
8/3, em
Bài 4( 153) Viết một đoạn văn ngắn về tình cảm gia đình có sử dụng điệp ngữ 4 Củng cố(2’) - Mục tiêu: củng cố kiến thức đã học, học sinh tự đánh giá về mức độ đạt được những mục tiêu của bài học - Phương pháp: Khái quát hoá - Kĩ thuật: động não. ? Em hiểu thế nào là Điệp từ? Cho VD? -HS trả lời -GV NX, khái quát 5 Hướng dẫn về nhà(2’) - Học bài và chuẩn bị bài: Luyện nói - Lập dàn ý chi tiết bài: Cảnh khuya - Tập nói ở nhà V Rút kinh nghiệm .………
………
………
……….………