Bài tập 4: Hãy viết một đoạn văn ngắn đề tài tự do có điệp ngữ Trăng là người bạn muôn đời của thi sỹ, với Hồ Chí Minh cũng vậy, trăng từ lâu đã trở thành người bạn tri âm, tri kỉ của Ng[r]
Trang 1Giáo viên: Lê Xuân Thanh Hà
Trường THCS Khóa Bảo – Cam Lộ
Trang 2Kiểm tra bài cũ
1 Thế nào là thành ngữ ? Nêu vai trò ngữ pháp
của thành ngữ
2 Tìm thành ngữ trong câu sau:
Dù cho sông cạn đá mòn, Còn non, còn nước hãy còn thề xưa.
(Tản Đà)
Trang 4Nội dung bài học:
I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
II Các dạng điệp ngữ;
III Luyện tập
Trang 5“Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ: “Cục…
cục tác cục ta” Nghe
xao động nắng trưa Nghe
bàn chân đỡ mỏi Nghe
gọi về tuổi thơ.
Vì Vì
Nghe
Nghe
Nghe
Trang 6Em có nhận xét gì về phép điệp ngữ trong các VD sau:
a.Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Hồ Chí Minh)
b Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Phút giây thiêng Anh gọi Bác ba lần.
(Tố Hữu)
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
chưa ngủ Chưa ngủ
Trang 7Ghi nhớ:
Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện
pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.
Trang 8Thảo luận: (4 phút) Trong đoạn văn sau có những
từ ngữ nào được lặp lại? Việc lặp lại của các từ ấy
có phải là điệp ngữ không? Vì sao?
“Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh
vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều
loài hoa Em trồng hoa cúc Em trồng hoa
thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng
cả hoa lay ơn nữa Ngày Phụ nữ quốc tế, em
hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em…”
* Sửa lại đoạn văn:
Phía sau nhà em có một mảnh vườn, ở đó
em trồng rất nhiều hoa Nào là hoa cúc, hoa
thược dược, đồng tiền, và cả lay ơn nữa Nhân ngày Quốc tế phụ nữ em đã hái hoa sau vườn tặng mẹ và chị.
Trang 9“Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ
Trang 10“Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều
……
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy”
(Phạm Tiến Duật)
=> Điệp ngữ nối tiếp
rất lâu, rất lâu
Khăn xanh, khăn xanh
Thương em, thương em, thương em
Trang 11Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
Trang 12Ghi nhớ:
Điệp ngữ có nhiều dạng: điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)
Trang 13Bài tập 1: Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích
sau đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì?
a Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của
Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát
xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do!
Dân tộc đó phải được hòa bình! (Hồ Chí Minh)
Trang 14Bài tập 1: Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích
sau đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì?
b Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều
=> sự mong mỏi, lo lắng cho công việc đồng
áng, sự vất vả khó nhọc của người nông dân
trông
Trông
Trang 15Bài tập 2: Tìm điệp ngữ trong đoạn văn
sau và nói rõ đấy là những dạng điệp ngữ gì?
“Vậy mà giờ đây, anh em tôi phải sắp xa nhau
Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ.Một giấc mơ thôi.”
(Khánh Hoài)
xa nhau
xa nhau một giấc mơ Một giấc mơ
-“ xa nhau” => Điệp ngữ cách quãng
- “một giấc mơ” => Điệp ngữ chuyển tiếp
Trang 16Bài tập 4: Hãy viết một đoạn văn ngắn (đề tài
tự do) có điệp ngữ
Trăng là người bạn muôn đời của thi sỹ, với
Hồ Chí Minh cũng vậy, trăng từ lâu đã trở
thành người bạn tri âm, tri kỉ của Người Mỗi đêm trăng, Người lại gửi gắm tâm sự qua
những vần thơ Cũng bởi yêu trăng nên trăng trong thơ Bác rất đẹp Trăng rằm tròn vằng vặc, trăng mùa xuân lung linh dát bạc tô
điểm cho sức sống mùa xuân.
Trang 19Là biện pháp lặp lại từ ngữ ( Câu)
Làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh
Trang 20HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Hoàn chỉnh các bài tập vào vở Bài tập;
- Sưu tầm những bài thơ, bài văn có sử dụng điệp ngữ
- Học thuộc các phần ghi nhớ
-Chuẩn bị bài mới: Luyện nói: Phát biểu cảm nghĩ
về một tác phẩm văn học
+ Chuẩn bị đề bài: Phát biểu cảm nghĩ về một
trong hai bài thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Cảnh khuya, Rằm tháng giêng
+ Dựa vào phần tìm hiểu đề, tìm ý, dàn ý ở SGK
để chuẩn bị bài luyện nói
Trang 21Xin ch©n thµnh c¸m ¬n quý thÇy c«! Chóc c¸c em häc tËp tèt!