Bài giảng GA Tự chọn Văn 7

GV hướng dẫn HS viết đoạn văn, ngoài cácyêu cầu của đề bài, HS cần chú ý đoạn văn phải đảm bảo về mặt hình thức mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn GV cho HS nhắc lại khái niệm bố cục trong v

Trang 1

Giáo án Tự chọn Ngữ văn 7 Năm học 2010-2011 / Lê Văn Danh- THCS Tân Hiệp

- Luyện cho HS kĩ năng liên kết trong việc tạo lập văn bản, xây dựng văn đảm bảo

bố cục 3 phần, văn bản phải đảm bảo tính mạch lạc

- Tiếp tục luyện kĩ năng dùng từ, đạt câu, diễn đạt rõ ràng trôi chảy

B Chuẩn bị phương tiện dạy- học.

- SGK, SGV, Sách bồi dưởng Ngữ văn 7, Các dạng bài tạp làm văn và cảm thụ thơ văn lớp 7; bảng phụ, máy chiếu

C Tổ chức ôn tập.

GV giới thiệu nội dung cần ôn

luyện

? Khi tạo lập văn bản cần phải

chú ý những yêu cầu nào?

GV cho HS nhắc lại khái niệm

liên kết và những điều kiện để

văn bản đảm bảo sự liên kết

Kiến thức cơ bản.

- Liên kết trong văn bản

- Bố cục trong văn bản

- Mạch lạc trong văn bản

- Quá tình tạo lập văn bản

I Liên kết trong văn bản.

1 Lí thuyết

a Khái niệm: HS nhắc lại

b Những điều kiện để văn bản đảm bảo tính liên kết

-Nội dung các câu, các đoạn phải thống nhất cặt chẽ

- Các câu, các đoạn phải kết nối bằng những phương tiện liên kết phù hợp

2.Luyện tập

Bài tập 1:Có một tập hợp câu như sau:

(1)Chiếc xe lao mỗi lúc một nhanh

Trang 2

GV hướng dẫn Hs làm bài tập

GV cho HS độc lập làm bài, gọi

3, 4 em trình bày, lớp nhận xét,

GV bổ sung

? Nếu sắp xếp như trên thì

người đọc có hiểu được không?

? Để văn bản có nghĩa dễ hiểu

người viết phải chú ý điều gì?

- Dảm báo sự liên kết giữa các

các câu

GV hướng dẫn HS viết đoạn

văn, ngoài cácyêu cầu của đề

bài, HS cần chú ý đoạn văn phải

đảm bảo về mặt hình thức ( mở

đoạn, thân đoạn, kết đoạn)

GV cho HS nhắc lại khái niệm

bố cục trong văn bản

(2),”Không được! Tôi phải đuổi theo nó, vì tôi là tài xế chiễc xe mà!” (3) Một chiếc xe ô tô buýt chở đầy khách đang lao xuống dốc (4) Thấy vậy,một bà thò đầu ra cửa, kêu lớn: (5)Một người đànông mập mạp, mồ hôi nhễ nhại đang gắng sức chạy theo chiếc xe, (6) “Ông ơi! Không kịp đâu! Đừng đuổi theo vô ích!”(7) Người đàn ông vội gào lên

a Sắp xếp lại trật tự các câu trên theo một trình tựhợp lí

b Có thể đặt nhan đề cho văn bản trên được không?

c Phương thức biểu đạt của văn bản trên là gì?

Gợi ý:

Trật tự sắp xếp như sau: 3, 5, 1, 4, 6, 7, 2Không kịp đâu, môt tài xế mất xe

II Bố cục trong văn bản.

Trang 3

GV cho HS xác định nội dung

khái quát của đoạn văn trên

Xác định đâu là mở đoạn, thân

- Phẩm chất ( thể hiện qua việc học

tập, các mối quan hệ với mọi người).

- Sở thích.

GV cho HS phân biệt sự khác

nhau của mạch lạc, liên kết, bố

cục, để học sinh tránh sự nhầm

lẫn giữa các khái niệm

GV cho HS ôn lại các bước tạo

Bài tập 1: Có một văn bản tự sự như sau:

“ Ngày xưa có 1 em bé gái đi tìm thuốc cho mẹ

Em được phật trao cho 1 bông cúc Sau khi dặn

em cách làm thuốc cho mẹ, phật nói thêm: “Hoa cúc có bao nhiêu cánh người mẹ sẽ sống thêm được bấy nhiêu năm” Vì muốn mẹ sống thật lâu

cô bé dừng lại bên đường tước các cánh hoa ra thành nhiều cánh nhỏ Từ đó hoa cúc có rất nhiều cánh Ngày nay, cúc vẫn được dùng chữ bệnh Tên y học của cúc là Liêu Chi”

a Phân tích bố cục, sự liên kết của văn bản trên

b Có thể đặt tên cho câu chuyện trên thế nào?

c Cảm nghĩ của em sau khi đọc truyện

Bài 2: Viết một bài văn ngắn ( khoảng 25 dòng)

kể chuyện về một người bạn mà em yêu quí Phân tích bố cục sự liên kết của bài văn đó

III Mạch lạc trong văn bản.

Trang 4

lập văn bản

GV hướng dẫn học sinh làm bài

tập lần lượt theo các bước

GV cho HS lập dàn ý trước khi

Bài 2: Kể lại một giờ học mà em thích nhất.

Ôn tập về văn học cổ Việt Nam và thơ Đường luật.

( dạy 3 buổi)

A Mục tiêu cần đạt:

- Cũng cố, khắc sâu và năng cao kiến thức về văn học trung đại về thể loại nội dung

và hình thức nghệ thuật

- Cho học sinh nhận thấy điểm giống và khác nhau giữa các tác phẩm văn học trên

- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ tác phẩm thơ, kĩ năng so sánh

B Chuẩn bị ph ươ ng tiện dạy - học.

SGK, SGV,Bồi dưỡng ngữ văn 7, Em tự đánh giá kiến thức ngữ văn 7

c Tổ chức ôn tập

GV giới thiệu cho HS nội dung

ôn tập

GV yêu cầu HS liệt kê những tác

phẩm văn học cổ Việt Nam đã

* Hệ thống những văn bản văn học Trung đại

- Sông núi nước Nam - TNTT

- Phò giá về kinh - NNTT

- Bài ca Côn Sơn - Lục bát

Trang 5

? Xác định thể thơ của mỗi tác

phẩm?

GV cho HS nhắc lại đặc điểm

của mỗi thể thơ

- Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

- Thất ngôn bát cú Đường luật

a, Khái niệm (HS nhắc lại)

b, đặc điểm thể thơ

* Thất ngôn tứ tuyệt

- Vần thơ: Vần chân,vần bằng, cách gieo vần: chữ cuối câu một vần với chữ cuối của các câu chẵn

- Đối: Phần lớn không có đối

- Cấu trúc: 4 phần (khai, thừa, chuyển, hợp)

- Luật bằng trắc: Nhất tam ngũ bất luận, nhị tứ lục phân minh

* Th ơ Thất ngôn bát cú Đư ờng luật

- Vần thơ: Vần chân, đọc vận (một vần), cách gieo vần chữ cuối câu một vần với chữ cuối của các câu chẵn

Trang 6

GV yêu cầu HS nhắc lại nội

dung chính của mỗi tác phẩm

GV khái quát nội dung chính

của các văn bản văn học cổ VN

GV cho HS làm bài tập theo

+ Tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước( Buổi chiều ra, Bài ca Côn Sơn, )

+ Tâm trạng buồn sầu, sự hoài cổ ( Chinh phụ ngâm, Qua Đèo Ngang)

+ Tình bạn chân thành, thắm thiết ( Bạn đến chơi nhà)

- Bài 1 đến bài 4 trang 24, 25 sách (Em tự )

- Bài 1 đến bài trang 29, 30 (Em tự đánh giá )

- Bài 1 đến bài 4 trang 34,35(Em tự đánh giá )

Phần II Bài tập tự luận.

Bài 1:

Trang 7

So sánh bài thơ: Phò giá về kinh và Sông núi nước Nam để tìm hiểu sự giống nhau về hình thức biểu cảm và bểu ý của chúng

Bài 2:

Cách ví von tiếng suối của Nguyễn Trãi trongbài Côn Sơn ca và tiếng suối của HCM trong bàiCảnh khuya

Bài 3: Viết bài văn ngắn nêu cảm nghĩ của em

sau khi học bài Sông núi nước Nam

Luyện viết văn biểu cảm về sự việc, con người

(dạy 3 buổi)

A Mục tiêu cần đạt:

- Tiếp tục ôn tập củng cố kiến thức về văn biểu cảm cho hoc sinh

- Rèn kĩ năng tìm ý, lập dàn ý, viết bài văn biểu cảm nói chung và biểu cảm về sự việc, con người nói riêng

B T ch c ôn t p.ổ chức ôn tập ức ôn tập ập

Trang 8

Để làm bài văn biểu cảm phải qua mấy

bước? Trong các bước trên theo em bước

nào quan trọng nhất tại sao?

? Cây hoàng lan do ai trồng?

? Cây đã gắn bó với gia đình em ntn?

? Cây đã gắn bó với bản thân em ntn?

Bài 1: Phát biểu cảm nghĩ về loài cây em

yêu

* Tìm hiểu đ ề

- Thể loại: văn biểu cảm

- Phương tiện biểu cảm: loài cây em yêu

- Giới thiệu cây hoàng lan

- Cây gắn bó với tuổi thơ và gia đình

2 Thân bài:

- Bà nội là người trồng cây hoàng lan từ khi nhà tôi mới mua

- Nhà tôi hai lần đổ nát, hai lần làm lại

- Kĩ niệm bạn bè tuổi thơ với cây hoàng lan

- Kĩ niệm thời cắp sách đến trường của hai anh em

- Cây bị chặt vì lí do chống bão

- Cố gắng giữ cây lại nhưng không được.thương tiếc cây

Trang 9

? Tình cảm của em với cây hoàng lan

ntn?

GV cho HS trình bày dàn ý, lớp bổ sung

thống nhất dàn ý

? GV hướng dẫn học sinh viết bài

GV cho HS viết mở bài, thân bài, kết

bó với gia đình và tuổi thơ của tôi

Bài 2: Cảm xúc về con vật nuôi.

* Tìm hiểu đề:

- Thể loại: văn biểu cảm

- Nội dung biểu cảm: tình cảm của em đối với con vật nuôi.(chim, gà, thỏ )

- Chọn con mèo

* Hướng khơi nguồn cảm xúc

- Hồi tưởng những kỉ niệm quá khứ

- Hồi tưởng những tình huống gợi cảm

- Miêu tả hình dáng, màu lông, nhận xét

- Đặc điểm tập tính của mèo

Trang 10

? Viết thành bài văn hoàn chỉnh?

GV hướng dẫn HS thực hiện các bước

tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý, viết bài

Gv hướng dẫn HS tìm ý bằng cách đặt

câu hỏi, trả lời câu hỏi

GV mời HS đọc bài, lớp nhận xét, giáo

viên sửa chữa lỗi cho HS

- Ấn tượng một lần thấy mèo bắt chuột

- Sự gần gữi giữa mèo với con người , với em

3 Kết bài : - Tình cảm đối với con mèo

* Viết bài:

Bài 3 : Phát biểu cảm nghĩ về một truyện

vui (hay buồn) thời ấu thơ

a, Lập dàn ý cho đề bài trên

b, Viết bài ban hoàn chỉnh

Bài 4: Phát biểu cảm nghĩ về một người

thân yêu của em

* Tìm hiểu đề:

- Thể loại văn biểu cảm

- Nội dung: bóngdáng người thân yêu (từ

‘bóng dáng”gợi người đi vắng, xa nhà hoặc người đã mất)

Trang 11

Rèn luyện kĩ năng viết bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học.

B Chuẩn bị phương tiện dạy học:

- SGK, SGV, Sách bồi dưỡng Ngữ văn,Những bài làm văn mẫu lớp 7

C Tổ chức dạy học

I Những nội dung cơ bản

1, Dàn ý chung của bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

2, Viết đoạn văn mở bài

3, Viết đoạn văn phần thân bài

3, Vi t k t b i.ết kết bài ết kết bài ài

- Giới thiệu tác giả: Nét tiêu biểu về tác giả

- Giới thiệu tác phẩm, hoàn cảnh ra đời

- Nêu cảm nghĩ chung về tác phẩm: Ấn tượng,cảm xúc sâu sắc về tác phẩm

2, Thân bài:

Lần lượt trình bày cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi ra

- Cảm nhận về các sự việc (hình ảnh) trong tác phẩm

- Cảm nhận về từng câu thơ, hoặc khổ thơ

3, Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm.

II Luyện lập dàn ý

Phát biểu cảm nghĩ về các tác phẩm văn học sau:

- Cuộc chia tay của những con búp bê

- Cảm nghĩ chung về tác phẩm: Nội dung truyện đề cập đến những vấn đề bức xúc của gia đình và xã hội đó là nạn li hôn dẫn tới sự tan vỡ và nỗi bất hạnh của trẻ em

b, Thân bài:

* Nỗi khổ tâm của Thành Thuỷ khi bố mẹ chia tay nhau

- Thành đău đớn khi nghĩ đến truyện phải chia tay với em

Trang 12

+ Biết tin bố mẹ li hôn Thuỷ khóc suốt đêm

+ Nghe mệ lệnh chia đồ chơi Thuỷ run lên, kinh hoàng.+ Giận dữ khi thấy anh đặt 2 con búp bê sang 2 bên.+ Thương anh nhường cả búp bê cho anh

* Ao ước của hai anh em Thành Thuỷ

- Mãi mãi được sống bên nhau cùng cha mẹ, dưới mái

ấm ra đình

- Mong muốn 2 con búp bê không phải chia tay nhau

c, Kết bài:

Truyện khặng định li hôn li hôn là vấn đề nhức nhối gây

ra hậu quả đau lòng mà con cái phải gánh chịu

- Truyện là lời nhắc nhở mọi người gia đình là tổ ấm hạnh phúc vô cùng quí giá, mọi người phải giữ gìn

2, Bài: Cảnh khuya ( Theo SGK).

3, Rằm tháng giêng.

a, Mở bài:

- Bài thơ Rằm tháng giêng viết năm 1948 khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang ở giai đoạn khó khăn và quyết liệt

- Cảnh đẹp đêm rằm xuân đã khơi gợi cảm hứng cho thi

sĩ, sau khi dự hội nghị qua trọng trở về

c, Kết bài:

- Bài thơ góp phần khẳng định: HCT là một lãnh tụ cách mạng tài ba vừâ là nghệ sĩ có tâm hồn và trái tim nhảy

Trang 13

- GV hướng dẫn HS viết

đoạn văn

- Đoạn văn mở bài yêu

cầu đảm bảo 3 ý: Giới

a, Cuộc chia tay của những con búp bê

Cuộc chia tay của những con búp bê là truyện ngắn cảm động đã được trao giải nhì trong cuộc thi thơ văn viết về quyền trẻ em do Viện khoa học giáo dục và tổ chức cứu trợ trẻ em Thuỵ Điển tổ chức năm

1992.Truyện đã phê phán những bậc cha mẹ thiếu trách nhiệm với con cái, truyện ca ngợi tình cảm trong sáng vịtha của 2 đứa trẻ, đồng thời thể hiện nỗi đau xót bất hạnhcủa những đưa trẻ chẳng may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh

b, Rằm tháng giêng

Vào những năm 1948 khi công cuộc kháng chiếnthực dân Pháp đang ở giai đoạn khó khăn quyết liệt, tuy công việc bề bộn nhưng cảnh đẹp của đêm rằm đầu xuân

đã khơi gợi nguồn cảm hứng cho thi sĩ Sau khi dự một hội nghị quan trọng, Bác trở về trên một con thuyền lướt

đi phơi phới, chở đầy ánh trăng giữa cảnh trời nước bao

la cũng ngập tràn ánh trăng,

2, Đ oạn v ă n phần thân bài

- HS tự viết bài

3, Viết đoạn văn kết bài

a, Cuộc chia tay của những con búp bê

Cuộc chia tay của những con búp bê phản ánh khá sinh động hoàn cảnh đáng thương của những em bé chẳng may rơi vào hoàn cảnh éo le Cuộc chia tay đau đớn đầy cảm động của 2 anh em trong truyện khiến người đọc thấm thía rằng: Gia đình là tổ ấm hạnh phúc vô cùng quí giá nên mọi người phải cố gắng và giữ gìn Bài học mà truyện đặt ra có ý nghĩa giáo dục không chỉ với các em nhỏ mà còn cho tất cả các bậc làm cha, làm mẹ Truyện

có một sức truyền cảm khá mạnh, khiến người đọc thực

3 Viết đoạn kết bài: GV hướng dẫn HS viết

III Luyện tập viết bài v ă n

Bài 1:Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Ngẫu nhiên viết

nhân buổi mới về quê

Trang 14

- Bài Thơ Buổi ra được nhà vua sáng tác trong lần về thăm quê nội Thiên Trường (Nam Định), sau khi nước nhà giải phóng Nội dung ca ngợi khung cảnh thiên nhiên nông thôn thơ mộng và cuộc sống thanh bình của nhân dân

b, Thân bài:

- Tả cảnh làng quê lúc hoàng hôn, sương, khói như bao phủ khắp thôn xóm, vạn vật thấp thoáng ẩn hiện như có, như không Bức tranh nông thôn với màu sắc, đường nét nhẹ nhàng, thanh thoát

- Hình ảnh giản dị quen thuộc nhưng rất gợi cảm (thôn, xóm, sương, khói, bóng chiều)

Hai câu cuối:

- Vẫn tiếp tục tả cảnh: Tiếng sáo mục đồng réo rắt, đàn trâu đã về nhà hết từng đôi cò trắng nghiêng cánh liệng trên cánh đồng lúa xanh

- Cảm xúc xốn xang, rạo rực trong lòng nhà thơ - Một vị vua có tâm hồ thi sĩ, xuất thân từ nông thôn, gắn bó máu thịt với quê hương và dân chúng

* Viết bài: HS làm bài tại lớp

Bài 2: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ Bánh trôi nước của

- Giới thiệu tác phẩm, ấn tượng cảm xúc chung về bài

thơ: Bánh trôi nước là một trong những bài thơ vịnh vật

xuất sắc của Hồ Xuân Hương, mượn hình ảnh bánh trôi tác giả kín đáo phản ánh thân phận phụ thuộc và phẩm

Trang 15

GV giao bài tập cho

- Mượn đặc điểm trên bài thơ miêu tả vẻ đẹp, số phận của người phụ nữ Việt Nam

+ Vẻ đẹp hình thể: Đẹp trong trắng, dịu dàng, thuỳ mị

“Thân em tròn”

+ Số phận long đong chìm nổi của người phụ nư VN, sống phụ thuộc, không có quyền quyết định cuộc đời mình “Bảy nổi non”

+ Vẻ đẹp tâm hồn: sự trong trắng, Thuỷ chung, son sát

“Rắn nát mặc son”

- Ngôn ngữ thơ bình dị, bài thơ mang nhiều lớp nghĩa, sửdụng thành ngữ, biện pháp tu từ như lời khẳng định phẩm chất trong sach, cao quí của người phụ nữ, lời thách thức đối với thế lực tàn bạo đang chà đạp lên quyền sống và nhâ phẩm của người phụ nữ

c Kết bài

Bài thơ thể hiện sự trân trọng vẻ đẹp phẩm chất cao quí, sự cảm thương sâu sắc của tác giả đối với người phụ nữ VN ngày xưa

* Viết bài: HS tự viết bài

- Giới thiệu tác giả: Nguyễn Trãi nhà văn, nhà thơ lớn, là

vị anh hùng dân tộc tên tuổi gắn liền với cuộc kháng chiến oanh liệt 10 năm cuộc kháng chiến chống giặc Minh xâm lược

- Bài ca Côn Sơn được sáng tác khi ông về sống ở ẩn tại quê nhà, bài thơ ca ngợi cảnh đẹp của thiên nhiên và thể hiện tâm trạng của nhầ thơ lúc đó

b, Thân bài:

* Cảnh đẹp thiên nhiên thơ mộng ở Côn Sơn

- Miêu tả sự đa dạng phong phú của Côn Sơn bằng giợngthơ sảng khoái đầy tự hào:Con Sơn suối , Côn Sơn có đá ,

- Sự giao hoà tuyệt đối giữa con người với thiên nhiên: Nghe tiếng suối như tiếng đàn réo rắt, ru dương; ngồi trên đá như ngồi chiếu êm, ngâm thơ nhàn dưới bóng mát của rừng trúc

Trang 16

Bài 2: Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm Tiếng gà trưa

của Xuân Quỳnh

* Dàn bài

a, Mở bài:

- Giới thiệu tác giả: Nhà thơ nữ xuất sắc của nền thơ hiện đạiVN.Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những tình cảm gần gũi bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống thường ngày, biểu lộ những rung cảm và khát vọng của một trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết

- Giới thiệu tác phẩm: Tiếng gà trưa được viết trong thời

kì đầu cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của dân tộc,

in trong tập thơ Hoa dọc chiến hào

- Cảm nhận chung về tác phẩm: Bài thơ gợi lại kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu

b, Thân bài:

- Bài thơ lấy cảm hứng từ tiếng gà trưa, gợi dậy trong tâm hồn người chiến sĩ những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ

+ Hình ảnh người bà kính yêu tần tảo thương cháu hết lòng

+ Hình ảnh chân thực của gia đình quê hương: Ổ rơm hồng những trứng, giấc ngủ hồng sắc trứng

- Tình yêu gia đình, quê hương, đất nước của người chiến sĩ trẻ: Vì lí tưởng, vì tình xóm làng thân thuộc, vì bà

c, Kết bài:

Trang 17

- Lòng yêu nước bắt nguồn từ những thứ mộc mạc của mỗi con người

- Ngôn ngữ giản dị nhưng cảm xúc dạt dào tạo nên vẻ đẹp sâu sắc tự nhiên cho bài thơ

* Viết bài: HS về nhà viết

- Củng cố, nâng cao kiến thức đã học về ba phân môn: Văn, Ngữ pháp, TLV

- Thông qua các bài tập rèn luyện khả năng cảm thụ thơ văn của các em

- Giúp các em nhận ra những vẻ đẹp khác nhau của đời sống, của tâm hồn con người, của văn chương

B Chuẩn bị phương tiện dạy - học.

- SGK, SGV, Các bài TLV và cảm thụ thơ văn lớp 7

Trang 18

Con là trái xanh mùa gieo vãi

Mẹ nâng niu Nhưng giặc Mĩ đến nhà

Nắng đã chiều vẫn muốn hắt tia xa »

b, Dấu chấm câu giữa câu thơ và từ nhưng tách hai ý của khổ thơ:

- Con là lửa ấm, con là trái xanh, con là cuộc sốg của mẹ, mẹ năng niu giữ gìn

- Nhưng giặc đến nhà, tuy tuổi cao sức yếu mẹ vẫn muốn đóng góp một phần sức lực cho cuộc chiến đấu bảo vệ tổ quốc: Động viên con trai lên đường đánh giặc

c, Câu thơ thứ 4 hình ảnh ẩn dụ: “Nắng đã chiều” chính là hình ảnh bà mẹ Nhưng

mẹ lại hết lòng vì tổ quố: “Vẫn muốn hắt tia xa”

d, Khổ thơ này có hai ý đối lập nhau, nhưng ý một lại làm nền cho ý hai Vì mẹ càngyêu quí nâng niu đứa con trai của mình bao nhiêu thì càng thấy rõ lòng yêu nước, sự

hi sinh lớn lao của mẹ bấy nhiêu khi mẹ động viên con trai đi đánh gặc cứu nước

Bài 2: Có một đoạn thơ rất hay viết về Bác Hồ kính yêu như sau:

Đất nước đẹp vô cùng Nhưng Bác phải ra đi

Cho tôi làm sóng dưới con tàu đưa tiễn Bác

Khi bờ bãi dần lui làng xóm khuất

Bốn phía nhìn không bóng một hàng tre

Đêm xa nước đầu tiên, ai nỡ ngủ

Sóng dưới thân tàu đâu phải sóng quê hương

Trang 19

Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở

Xa nước rồi càng hiểu nước đau thương

( Chế Lan Viên, trích người đi tìm hình của nước)

a, Đoạn thơ trên đã viết về sự kiện nào trong cuộc đời hoạt động của Bác? Lúc đó Bác có tên là gì?

b, Phân tích hiệu quả của dấu chấm câu giữa câu thơ thứ tư và từ “nhưng”c, Trong đoạn thơ trên có ba từ đồng nghĩa Hãy phát hiện ba đó và lí giải tại sao tác giả lại

sử dụng như vậy? Có thể chỉ dùng một từ thôi ở ba vị trí khác nhau được không?

d, Viết đoạn văn biểu cảm về đoạn thơ trên

Gợi ý trả lời:

a , Đoạn thơ trên đã viết về sự kiện Bác Hồ xuống một chiếc tàu của Pháp tại bến cảng nhà Rồng đi tìm đường cứu nước Lúc đó Bác có tên gọi là anh Ba

b,Dấu chấm câu giữa câu thơ thứ tư và từ “nhưng”tách hai ý đối lập nhau:

- Đất nướn đẹp vô cùng nên Bác không bao giờ muốn rời xa đất nước

- Nhưng Bác Hồ phải đi tìm đường cứu nước, phải rời xa đất nước vì Bác yêu quí tổ quố mình vô cùng

-> Hai ý tưởng như đối lập nhau nhưng lại rất thống nhất

c, Trong đoạn thơ trên có ba từ đồng nghĩa: Nước, quê hương, xứ sở.

- Không thể chỉ dùng một từ được, vì những từ đồng nghĩa trên có những sắc thái ýnghĩa khác nhau:

+ Nước sắc thái tình cảm giản dị

+ Quê hương sắc thái tình cảm giản dị, thân thiết

+ Xứ sắc thái tình cảm đối với mảnh đất đã cách xa lắm rồi

d, Viết đoạn văn biểu cảm về đoạn thơ: HS tự làm

Bài 3: Trong Bài thơ Hắc Hải Nguyễn Đình Thi đã viết về đất nước:

Việt Nam đất nước ta ơi!

Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn!

Cánh cò bay lả rập rờn

Mây mờ che đỉnhTrường Sơn sớm chiều

Cũng viết vê đất nước, nhà thơ Tố Hữu lại viểttong bài trơ Miền Nam:

Trang 20

Ôi! Tổ quốc giang sơn hùng vĩ

Đất anh hùng của thế kỉ hai mươi

Hãy kiêu hãnh trên tuyến đầu chống Mĩ

Có miền Nam anh dũng tuyệt vời?

a, Hãy so sánh giọng điệu của hai đoạn thơ trên cùng nói về đất nước

a, Giải thích tại sao nhà thơ Nguyễn Đình Thi dùng nhiều từ thuần Việt “Đất nước” Nhưng nhà thơ Tố Hữu lại dùng nhiều từ Hán Việt: Tổ quốc, giang sơn?

c, So sánh thể thơ của hai đoạn

d, Hãy chọn một đoạn em thích phát biểu cảm nghĩ của mình?

Gợi ý trả lời:

a, Hãy so sánh giọng điệu của hai đoạn thơ trên cùng nói về đất nước

- Đoạn 1: Thiết tha, gần gủi thân thương

- Đoạn 2: Trang trọng tự hào, khâm phục

b,- Nhà thơ nguyễn Đình Thi dùng từ thuần Việt “Đất nước” phù hợp với giọng điệuthơ thiết tha gần gũi thân yêu

- Nhà thơ Tố Hữu lại dùng liên tiếp nhiều từ Hán Việt phù hợp với tình cảm trang trọng tự hào

c, - Dùng thể thơ lục bát phù hợp với tình cảm thiết tha

- Thể thơ bảy chữ phù hợp với tình cảm trang trọng tự hào

d, * Nếu chọn đoạn 1 lưu ý:

- Gọi tên đất nước kết hợp với lời gọi “ơi”!

- đảo ngữ mênh mông biển lúa nhấn mạnh kông gian rộng lớn của cánh đồng lúa.

- So sánh và khẳng địng đâu trời đẹp hơn.

- Hình ảnh quen thuộc với người dân Việt Nam

+ Cánh cò bay lả rập rờn

+ Dãy núi trường Sơn quanh năm mây mù bao phủ

* Nếu chọn đoạn 2 lưu ý:

- Chú ý từ cảm thán “Ôi!” kết hợp liên tiếp ba từ Hán Việt Tổ quốc, giang sơn hùng vĩ ngay ở câu đầu tiên.

- Ca ngợi tố quốc là đất anh hùng kết hợp quan hệ từ của ở tầm cở lớn với từ Hán

Việt.- Thế kỉ

Trang 21

- Nhắc đến miền Nam - Thành đồng tổ quốc đang đương đầu với tên xâm lược đế

- Đoạn thơ rất hay vì tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hoá

- Nhân hoá đàn gà mang đặc điểm tính chất như con người:

+ Gà mẹ giống như một bà mẹ hiền từ qyan tâm và yêu thương các con.+ Gà con nghịnh ngợm, hồn nhiên, rất đáng yêu

- Nhà thơ có tài đi vào thế giới nội tâm của trẻ thơ, bộc lộ tâm lí trẻ thơ thật ngộ nghĩnh, đáng yêu

* Lưu ý: Đoạn văn phải đảm bảo về mặt nội dung và hình thức

1, - Xác định biện pháp tư từ trong đoạn thơ

- Biện pháp tư từ ấy có tác dụng gì?

- Hình ảnh ổ trứng hồng, người bà, xóm làng, tổ quốc có ý nghĩa gì?

2, - Xác định biện pháp nghệ thuật của bài ca dao

- Xác định nội dung bài ca dao

- Bộc lộ tình cảm của mình với bài ca dao đó

Trang 22

******************************************

Phương pháp làm bài văn nghị luận

( dạy 4 buổi)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

- Ơn tập nắm vững các kiến thức về văn nghị luận: Hiểu được các đặc điểm của vănnghị luận, đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận

- Nâng cao ý thức thực hiện văn nghị luận – vận dụng vào bài tập thực hành

- Biết vận dụng những hiểu biết về văn nghị luận để biết bày tỏ ý kiến quan điểm tưtưởng của mình về một vấn đề nào đĩ trong đời sống xã hội

- Cĩ ý thức tìm tịi để rèn luyện kĩ năng cho bản thân,bồi dưỡng tinh thần cầu tiếncủa học sinh

- Soạn giáo án, tìm và nghiên cứu một số tài liệu cĩ liên quan để bổ sung kiến thức

- Ơn tập bài học (văn nghị luận) và tìm một số văn bản nghị luận

(GV hướng dẫn HS ôn tập đặc điểm

của văn nghị luận)

GV cho hs nhăc lại các nhắc lại các

kiến thức nội dung: luận điểm, luận

cứ, lập luận trong văn nghị luận

A Lí thuyết.

I- Luận điểm, luận cứ và lập luận:

1 Luận điểm: là ý kiến thể hiện tư tưởng

quan điểm trong bài văn nghị luận

+ Những điều kiện cần phải cĩ để ngườidân tham gia xây dựng nước nhà

Những khả năng thực tế trong việc chống

Tiêu đề	Giỏo án Tự chọn Ngữ Văn 7 Năm học 2010-2011
Người hướng dẫn	P.T.S. Nguyễn Văn A
Trường học	Trường THCS Tôn Hiệp
Chuyên ngành	Ngữ Văn 7
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010-2011
Thành phố	Tiền Giang

Định dạng
Số trang	45
Dung lượng	449,5 KB