Thuy SKKN 18 19

Xuất phát từ mong muốn làm cho học sinh THCS giỏi tiếng Anh, có thể sử dụng Tiếng Anh để giao tiếp cơ bản thì mỗi giáo viên dạy Tiếng Anh khôngchỉ hướng dẫn, truyền đạt kiến thức trong s

PHẦN I MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề

Hiện nay trên toàn thế giới có hơn 6000 ngôn ngữ được sử dụng, trong đótiếng Anh là ngôn ngữ thứ ba được sử dụng rộng rãi nhất và là ngôn ngữ chínhthức của gần 60 quốc gia có chủ quyền trong đó có Việt Nam ta Tiếng Anh làngôn ngữ mang lại rất nhiều lợi ích và cơ hội cho chúng ta, thỏa mãn tất cả cáctiêu chí về du lịch, kinh tế và ngoại giao quốc tế một cách thuyết phục nhất Đốivới một nước đang bước vào giai đoạn hội nhập quốc tế như Việt Nam thì việchọc tiếng Anh trở nên cần thiết hơn bao giờ hết Nhận thấy được tầm quan trọngcủa Tiếng Anh, ngành giáo dục Việt Nam đã đưa tiếng Anh vào giảng dạy ngay

từ bậc tiểu học cho nên có thể xem Tiếng Anh như là môn học giữ vai trò chủđạo trong chương trình giáo dục nhà trường và là một trong ba môn thi bắt buộctrong kì thi Trung học phổ thông Quốc gia

Tuy nhiên, Tiếng Anh thật sự là một môn học tương đối khó đối với họcsinh THCS Theo đặc thù riêng của môn học, Tiếng Anh không giống như cácmôn học khác, ngoài giờ học thì học sinh ít có thể nhận được sự hỗ trợ từ giađình Đặc biệt là ở các vùng sâu như tại xã Quảng Điền của chúng tôi, hầu hếtcác bậc cha mẹ đều xuất thân từ gia đình làm nông, không có hiểu biết nhiều vềtiếng Anh Hơn thế nữa, để học tốt môn Tiếng Anh thì đòi hỏi học sinh phải cónăng khiếu về ngôn ngữ, cần cù, chăm chỉ và phải có lòng say mê, sự hứng thútrong học tập Do đó, làm thế nào để dạy và học Tiếng Anh trở nên thực sự hiệuquả? Làm thế nào để học sinh có được niềm đam mê và hứng thú với môn họcnày? Đó là sự trăn trở đối với một giáo viên dạy Tiếng Anh như tôi

Xuất phát từ mong muốn làm cho học sinh THCS giỏi tiếng Anh, có thể

sử dụng Tiếng Anh để giao tiếp cơ bản thì mỗi giáo viên dạy Tiếng Anh khôngchỉ hướng dẫn, truyền đạt kiến thức trong sách giáo khoa, sách hướng dẫn hoặc

kế hoạch bài dạy Tiếng Anh mà cần phải có phương pháp giảng dạy hấp dẫn,thú vị, liên hệ thực tế tốt, chú trọng việc dạy Tiếng Anh theo hướng giao tiếp,tránh tình trạng thiên về dạy ngữ pháp Nếu giáo viên không có phương phápgiảng dạy tốt, các giờ học sẽ diễn ra rất căng thẳng, buồn chán và kết quả họctập sẽ không được cao Do đó, tôi nhận thấy rằng việc giảng dạy Tiếng Anh tạitrường THCS cần có sự đổi mới mạnh mẽ hơn để thúc đẩy sự tích cực, chủ động

và sáng tạo của học sinh Để có được điều đó, giáo viên phải là người truyềncảm hứng cho học sinh tham gia vào các hoạt động học tập, sử dụng các trò chơi

có nội dung phong phú, sử dụng ngôn ngữ hữu ích và thú vị phù hợp với nhậnthức của học sinh Thông qua các trò chơi, học sinh sẽ có được kiến thức và sửdụng ngôn ngữ thành thạo để giao tiếp dễ dàng, cải thiện và khắc sâu kiến thứcmột cách vững chắc, do dó sẽ mang lại cho học sinh niềm đam mê, hứng thútrong học tập Chính vì tầm quan trọng của phương pháp này nên tôi đã chọn đềtài: “Một số trò chơi ngôn ngữ nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và học

1

Tiếng Anh tại trường THCS Lê Đình Chinh” để làm đề tài sáng kiến kinhnghiệm trong năm học 2018 - 2019.

II Mục đích nghiên cứu

Hiện nay, việc học Tiếng Anh được xem là rất cần thiết Tuy nhiên, một

số học sinh vẫn chưa thật sự yêu thích môn học này, chưa nắm được mục đích

và tầm quan trọng của việc học Tiếng Anh trong thời đại ngày nay Học sinh chỉmới có khả năng tiếp thu những kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa mà chưa

có các kĩ năng giao tiếp ngôn ngữ cho nên giáo viên chưa thể đạt được các mụctiêu giáo dục Để giúp học sinh có sự yêu thích, say mê, bớt căng thẳng trongcác giờ học tiếng Anh, tự tin hơn trong giao tiếp, tôi đã tìm ra phương pháp đểtạo được sự hứng thú trong học tập cho học sinh Mục đích của tôi trong phạm

vi nội dung đề tài này là giới thiệu một số trò chơi ngôn ngữ cơ bản nhằm cảitiến phương pháp dạy học để giúp giáo viên và học sinh tìm thấy hứng thú trongviệc dạy và học Tiếng Anh, tạo được tính tích cực học tập cho học sinh và nângcao chất lượng dạy và học Xác định được tầm quan trọng của việc sử dụng cáctrò chơi ngôn ngữ trong giảng dạy Tiếng Anh để tạo ra được không khí vừa họcvừa chơi một cách sáng tạo và có hiệu quả cao Giáo viên có thêm kinh nghiệm

để thực hiện các trò chơi ngôn ngữ một cách linh hoạt, đa dạng và đạt đượcnhững mục tiêu giáo dục

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lí luận của vấn đề

Luật Giáo dục đã quy định “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính

tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên”

Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định số16/2006- QĐ- BGDĐT ngày 05/05/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

cũng đã nêu:“Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học

sinh , phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện từng lớp học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tế, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”.

Từ những quy định đã nêu trên, chúng ta có thể thấy rõ mục tiêu giáo dụchiện nay là đang tập trung vào việc phát triển tính chủ động và sáng tạo của họcsinh, giúp cho học sinh tăng thêm khả năng tiếp thu và giải quyết nhanh các vấn

nâng cao chất lượng môn học Trong số các phương pháp ấy, việc sử dụng cáctrò chơi ngôn ngữ trong việc giảng dạy và học tập môn Tiếng Anh thực sự đãmang lại nhiều kết quả hơn chúng ta mong đợi

Các trò chơi ngôn ngữ không chỉ thay đổi không khí căng thẳng, mệt mỏitrong tiết học mà còn giúp cho người học tự tin hơn trong giao tiếp Vì vậy, đểhọc sinh có thể đạt được những điều đó, điều cần thiết là giáo viên phải đổi mớiphương pháp dạy một cách thường xuyên và phong phú về nội dung lẫn hìnhthức, phương pháp giảng dạy mới sẽ phát huy được tất cả các vai trò chủ động

và sáng tạo của học sinh trong việc tiếp thu kiến thức và khả năng vận dụngsáng tạo những kiến thức đó vào thực tiễn nhằm tăng chất lượng của quá trìnhdạy và học

II Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

Mặc dù đơn vị tôi công tác là ngôi trường nằm trên địa bàn xã QuảngĐiền, dân cư chủ yếu thuần nông, chuyên canh cây lúa nước, đời sống kinh tếcòn nhiều khó khăn nhưng cha mẹ học sinh và học sinh đã có nhận thức đúngđắn về tầm quan trọng của việc dạy và học Tiếng Anh Hầu hết các bậc cha mẹ

đã cố gắng để tạo điều kiện tốt trong học tập cho con em mình Đa số các họcsinh trong lớp đều thích thú với môn học Tiếng Anh và luôn chuẩn bị đồ dùnghọc tập đầy đủ Bên cạnh đó, Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm đến việctạo điều kiện tốt về cơ sở vật chất và tài liệu chuyên môn để giảng dạy môn họcnhư bộ tranh, băng cassette, loa, âm thanh, bảng phụ, máy chiếu, phòng họcthông minh… Ngoài ra, chính quyền địa phương và các tổ chức trong và ngoàitrường luôn hỗ trợ giáo viên trong quá trình làm việc Hơn nữa, bản thân giáoviên luôn chủ động, học hỏi trau dồi kinh nghiệm và luôn nhận được sự giúp đỡtận tình từ các đồng nghiệp khác Bên cạnh những điều kiện thuận lợi trên thìcũng có một số khó khăn mà chúng ta cần quân tâm đến Đó là trình độ hiểu biết

về Tiếng Anh của phụ huynh còn hạn chế nên đã gặp nhiều khó khăn trong việckiểm tra hoặc hướng dẫn con em mình ở nhà Môi trường giao tiếp Tiếng Anhchưa có trong khi đó một trong những nguyên tắc chính của giáo dục là học điđôi với hành mà môi trường thực hành không có nên kiến thức mà các em đãđược học sẽ dễ dàng bị quên lãng, học sinh không thể vận dụng được nhữngkiến thức đã học vào thực tế Sự phân bố thời gian học không đồng đều, có khihọc sinh phải học hai tiết Tiếng Anh liên tiếp, phải tiếp thu một lượng kiến thứcquá nhiều đã gây ra tâm lý căng thẳng, mệt mỏi, thậm chí là chán nản Bên cạnhmột số học sinh có ý thức tốt trong học tâp, có không ít học sinh thường bỏ bê, ítquan tâm đến việc học ở lớp cũng như ở nhà và chưa thực sự cố gắng trong họctập Một số học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn, phải giúp đỡ bố mẹ những côngviệc đồng áng nên nhiều khi không có thời gian để học ở nhà Học sinh chưamạnh dạn ứng dụng những kiến thức đã học và thực tế giao tiếp hàng ngày

Mặc dù đã có nhiều giải pháp ngay từ đầu năm học nhưng tình hình họctập môn Tiếng Anh của học sinh vẫn chưa thực sự tiến bộ Năm học 2017 –

2018 tôi được Lãnh đạo nhà trường phân công giảng dạy môn Tiếng Anh lớp

3

6A3, 6A4, 7A1, 7A2 Ngay từ khi bắt đầu giảng dạy tôi đã tiến hành cuộc khảosát chất lượng bộ môn Tiếng Anh khi chưa áp dụng nghiên cứu này và kết quảthu được như sau:

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

Từ kết quả khảo sát chất lượng môn Tiếng Anh của các lớp nói trên, vớikinh nghiệm thực tế và qua việc tìm tòi tham khảo thêm từ các nguồn tài liệu,trang web… tôi xin trao đổi một vài giải pháp trong việc sử dụng một số trò chơi

Đình Chinh, cụ thể như sau:

Giải pháp 1 Chủ động nghiên cứu tài liệu, sách tham khảo về cách tổ chức các trò chơi ngôn ngữ

Chúng ta có thể thấy rằng quan điểm cũng như chất lượng giảng dạy tiếngAnh ở nước ta chủ yếu chú trọng vào dạy cấu trúc câu và ngữ pháp Thậm chí đã

có những thời điểm chúng ta còn cho rằng người học tiếng Anh thành công haythất bại phụ thuộc vào khả năng nắm vững các quy tắc về ngữ pháp và cấu trúccâu tiếng Anh, việc giảng dạy bị chi phối bởi quan điểm và phương pháp dạytruyền thống này

Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của xã hội, phương pháp dạy học cũngthay đổi theo để đáp ứng nhu cầu sử dụng thành thạo các kỹ năng giao tiếp tiếngAnh ngày càng tăng Chính nhu cầu này đã tạo ra đòi hỏi cao về chất lượnggiảng dạy, cũng như về các nguồn và tài liệu phục vụ giảng dạy ngôn ngữ.Ngoài ra, nhu cầu về phương pháp giảng dạy phù hợp hiện nay cũng trở nênmạnh mẽ hơn bao giờ hết Chính vì thế, phương pháp dạy ngoại ngữ hiện nay đãchuyển từ đường hướng lấy người dạy làm trung tâm sang đường hướng lấyngười học làm trung tâm Ở đó, người học được giao tiếp trong môi trường giaotiếp thực sự, được hoạt động theo cặp, hay theo các nhóm nhỏ để thực hiện cáccông việc cụ thể Người học có cơ hội được trao đổi, bày tỏ ý kiến hay cảm xúccủa mình Vậy muốn nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy cũng như tính thựctiễn của bộ môn thì trước tiên, bản thân giáo viên phải luôn chủ động học tập

nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tuyệt đối không có tâm lý bằng lòng,cần chủ động trong việc nghiên cứu tài liệu, sách tham khảo, tham gia các buổitập huấn về chuyên môn nhất là những phương pháp dạy học tích cực Từ kinhnghiệm thực tế của bản thân, tôi cho rằng tổ chức tốt cách tổ chức các trò chơingôn ngữ cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc góp phần tăng động cơhọc tập cho học sinh, giúp và khích lệ đồng thời tạo sự hứng thú cho học sinh.Ngoài ra, các trò chơi ngôn ngữ cũng giúp cho giáo viên tạo ra những ngữ cảnh

mà ở đó ngôn ngữ thực hành rất hữu dụng và dễ hiểu với học sinh, giúp học sinhghi nhớ tốt hơn

Riêng đối với bản thân tôi, ngoài việc tham gia đầy đủ các buổi tập huấn

về chuyên môn, các đợt bồi dưỡng, các tiết chuyên đề bộ môn do Ngành và cấptrên tổ chức, tôi còn nghiên cứu thêm một số sách, tài liệu cũng như tài liệu, bàiviết từ một số trang web sau đây:

- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên môn Tiếng Anh - Nhà xuất bản Giáodục

- Teaching English - Tác giả: Adrian Doff

- How to teach English with technology – Gavin Dudeney

- Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS - BộGiáo dục và Đào tạo)

- 199 trò chơi rèn luyện ngôn ngữ và tư duy – Nhà xuất bản Đại họcQuốc gia Hà Nội

- Website: Thư viện violet, British Council Viet Nam…

Giải pháp 2 Lựa chọn trò chơi phù hợp với tình hình thực tế, điều kiện về cơ sở vật chất và đối tượng học sinh

Mặc dù là một trong 04 trường đạt chuẩn quốc gia trên tổng số 10 trườngTHCS của huyện nhà tuy nhiên cơ sở vật chất của nhà trường mới chỉ đáp ứng

cơ bản với yêu cầu công tác dạy học và giáo dục hiện nay (phòng học chỉ vừa đủhọc 2 ca), nhiều hạng mục chưa đảm bảo chất lượng, còn thiếu thốn về phươngtiện – trang thiết bị dạy học hiện đại, ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượnggiáo dục học sinh Tuy nhiên, ban lãnh đạo nhà trường luôn xác định rõ vai trò,tầm quan trọng của môn Tiếng Anh đối với học sinh hiện nay cũng như tươnglai của các em, nhà trường bố trí một phòng học thông minh, trang bị đầy đủbảng tương tác, máy tính, loa để giúp giáo viên và học sinh để góp phần nângcao chất lượng bộ môn này Ngoài ra còn trang bị thêm laptop, loa cầm tay ,cho nên giáo viên chúng tôi khá chủ động trong công việc của mình

Với tình hình thực tế về cơ sở vật chất như vậy cũng như đội ngũ học sinh

đa số đều ngoan ngoãn, hiếu học, tích cực hào hứng trong quá trình tham gia cáchoạt động học tập cũng là một trong những động cơ để chúng tôi cố gắng hơnnữa Tôi xác định rõ yêu cầu của từng dạng bài học, kĩ năng muốn rèn luyện chohọc đó lựa trò chơi phù hợp với tình hình thực tế của từng khối, từng lớp đểthiết kế và tiến hành tổ chức các hoạt động Tôi chủ động xác định dạng bài dạy

5

liên quan đến mục đích, dạng bài cần rèn luyện để thiết kế, lựa chọn dạng các tròchơi ngôn ngữ phù hợp

- Trò chơi điền thông tin (Information- Gap Games): Big clock Games

(thực hành nói giờ giấc), Bandits and Sheriffs (miêu tả đồ vật trong lớp học),Casanova’s Diary (Thực hành hỏi và kể về các sự kiện trong quá khứ và tươnglai), Family Portrait (thực hành miêu tả người nào đó)…

- Trò chơi đoán nghĩa (Guessing Games): Actions by One Person (thực

hành kể lại một chuỗi sự kiện sử dụng thì quá khứ tiếp diễn), Guess the Jobs(nói về nghề nghiệp sử dụng thì hiện tại đơn), Hiding and Finding (thực hành đặtcâu hỏi, và đưa ra gợi ý)…

- Trò chơi kết hợp (Matching Games): Computer Dating (thực hành hỏi

và nói chuyện về sở thích), Flat Mates (Hỏi và đáp về thói quen), Home, SweetHome (Miêu tả về ngôi nhà hay căn hộ), My Home Town (Miêu tả nơi chốn)…

- Trò chơi đóng vai (Role- Play Games): Animal Noise (Yêu cầu sự chỉ

dẫn), Fashion Shows (Miêu tả người và quần áo), The Lost Property Office(Thực hành đưa ra lời đề nghị, yêu cầu và lời xin lỗi)…

Giải pháp 3 Tiến hành một số trò chơi ngôn ngữ nhằm nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh

Với đề tài này tôi xin giới thiệu các trò chơi mà giáo viên có thể sử dụngthường xuyên trong lớp để thúc đẩy sự tích cực, sáng tạo và chủ động của họcsinh cũng như hứng thú của học sinh trong việc học Tiếng Anh

Trò chơi 1 Simon says

a) Mục đích:

- Phát triển kĩ năng nghe cho học sinh

- Tạo sự chú ý, lôi cuốn học sinh vào bài học mới

b) Thời gian thực hiện: 3- 5 phút

c) Cách chơi:

Giáo viên đóng vai Simon Giáo viên yêu cầu cả lớp chơi bằng cách đọc

to các câu mệnh lệnh, học sinh chỉ làm theo các mệnh lệnh khi trong câu có cụm

từ “Simon says”

Giáo viên có thể sử dụng các mệnh lệnh mà học sinh đã biết Khi nói cáccâu mệnh lệnh thì giáo viên nên nói thật nhanh tạo cho trò chơi vui hơn và buộchọc sinh phải thật chú ý và phản xạ nhanh hơn

*Ví dụ:

Teacher: Simon says, “Stand up!”

Students: Cả lớp đứng lên

Giáo viên đưa ra câu mệnh lệnh: Simon says, “Stand up!”

Teacher: Simon says, “Touch your head!”

Students: Cả lớp sờ lên đầu của mình

Giáo viên đưa ra câu mệnh lệnh: Simon says, “Touch your head!”

Teacher: Không nói “Simon says” mà chỉ nói “Sit down!”

Students: Cả lớp vẫn đứng yên và không ngồi xuống vì lúc này giáo viênkhông nói “Simon says”

7

Giáo viên đưa ra câu mệnh lệnh: “Sit down!”

Trò chơi 2 Lucky pictures

a) Mục đích:

- Tạo cho học sinh không khí hào hứng sôi nổi, tập trung cao độ trong giờhọc

- Hướng cho học sinh vào chủ đề của bài học mới

- Tạo cho học sinh sự tò mò muốn khám phá bài học mới

- Giáo viên chia lớp thành 2 đội chơi và đặt tên, mỗi đội cử ra một bạnnhóm trưởng để bốc thăm xem đội nào sẽ có quyền lựa chọn trước

- Trong nhóm thảo luận xem quyết định chọn bức tranh nào cho nhómtrưởng nói Nếu chọn bức tranh là 1 câu hỏi thì giáo viên đọc câu hỏi đó và cảnhóm phải thảo luận để tìm ra câu trả lời và cử nhóm trưởng đứng lên trả lời, trảlời đúng sẽ được 10 điểm, trả lời sai đội kia được quyền trả lời

- Lượt 2 đến đội kia chọn, nếu bức tranh đó là 1 ô may mắn thì sẽ được

vỗ tay chúc mừng và sẽ đạt số điểm may mắn là 10

- Kết thúc trò chơi đội nào đạt được nhiều điểm hơn thì đội đó sẽ chiếnthắng

* Ví dụ: Unit 6: Places- Part B: In the city (English 6)

1 Where does Minh live?

2 Is there a hotel near his house?

3 Is his house next to a store?

4 Lucky picture

5 How many people are there in his family?

6 Where does his father work?

Trò chơi 3 Whispering

a) Mục đích:

- Kiểm tra các mẫu câu

- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng nghe, nói và phát âm

Học sinh chia thành 2 nhóm và xếp theo 2 hàng dọc

- Giáo viên gọi 2 em đứng đầu mỗi nhóm lên bảng và nói thì thầm 1 câunào đó

Giáo viên nói thì thầm vào tai của 2 học sinh đứng đầu mỗi nhóm

- Sau khi nghe rõ câu của giáo viên, 2 học sinh này chạy về nhóm củamình và thì thầm vào tai của bạn thứ 2, bạn này sau khi nghe được câu nói củabạn thứ nhất thì lại thì thầm vào tai của bạn thứ 3 Cứ như vậy cho đến bạn đứngcuối hàng

Học sinh thì thầm vào tai của bạn mình

- Hai bạn cuối hàng có nhiệm vụ viết lại câu mà mình đã nghe được từ cácbạn trong nhóm của mình lên bảng

- Trò chơi sẽ được tiếp tục với những câu khác cho đến khi hết thời gian

mà giáo viên quy định thì trò chơi dừng lại

- Kết thúc trò chơi giáo viên nhận xét và thông báo nhóm thắng cuộc

Trò chơi 4 Slap the board

a) Mục đích

- Giúp học sinh củng cố lại những từ mới qua kĩ năng nghe

- Kiểm tra sự hiểu bài của học sinh về nghĩa của các từ mới

b) Thời gian: 3- 5 phút

c) Cách thực hiện

- Giáo viên viết một số từ lên bảng không theo thứ tự, có thể bằng tiếngAnh hoặc tiếng Việt

Giáo viên viết các từ tiếng Anh lên bảng

- Giáo viên gọi 2 học sinh lên trước bảng và yêu cầu đứng ở 1 vị trí xabảng nhất định