Cùng với các môn nghềkhác, Nghề cắt may là một trong các nghề phổ thông được đưa vào chương trình dạy nghề cho học sinh THCS và THPT.. Hoạt động giáo dục nghề phổ thông và được tổ chức t
Trang 1A- ĐẶT VẤN ĐỀ
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong cuộc sống hàng ngày, may mặc là một trong những nhu cầu thiết yếu củamỗi người Xã hội ngày càng văn minh, đời sống vật chất tinh thần ngày càng nâng
cao thì nhu cầu may mặc ngày càng phát triển phong phú và đa dạng hơn Cắt may là
một nghề có vị trí quan trọng trong sản xuất, đời sống và trong nền kinh tế quốc dân
Nghề cắt may có nhiệm vụ sản xuất các sản phẩm may mặc, đáp ứng nhu cầu ngày
càng tăng về “Mặc” của nhân dân và sản xuất hàng xuất khẩu Cùng với các môn nghềkhác, Nghề cắt may là một trong các nghề phổ thông được đưa vào chương trình dạy
nghề cho học sinh THCS và THPT Học Cắt may giúp các em phát triển tư duy kỹ
thuật và sáng tạo, năng khiếu thẩm mỹ Rèn tính cần cù, cẩn thận, chính xác, tiết kiệm
Có tác phong lao động kỹ thuật áp dụng vào đời sống hằng ngày
Do đó, nếu các em hứng thú, chuyên tâm học Nghề phổ thông (NPT), các em
sẽ có được những kiến thức, kĩ năng nghề cần thiết cho cuộc sống hàng ngày và cóhành trang cần thiết để bước vào cuộc sống lao động nếu như các em không có điềukiện tiếp tục học lên
Hoạt động giáo dục nghề phổ thông và được tổ chức thực hiện ở lớp 11 với
thời lượng 3 tiết/ tuần, 105 tiết/ năm học theo hình thức tự chọn bắt buộc (học sinhđược chọn học một nghề phù hợp với sở thích, khả năng) Trong đó có bài học:
“Đường may tay cơ bản” là một trong những bài học khá quan trọng, là tiền đề để các
em vận dụng thực hành các bài học tiếp theo Nếu không biết thực hiện các “Đường
may tay cơ bản” thì có thể không hoàn thiện được các sản phẩm may. Điều này đòihỏi giáo viên dạy nghề phổ thông phải hiểu rõ và thực hiện có hiệu quả mục tiêu,nhiệm vụ, nội dung bài học để từ đó giúp học sinh nắm vững kiến thức
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để học sinh hiểu bài và nắm vững kiến thức ?
Tuy nhiên, trên thực tế hoạt động dạy học thường ngày tại các nhà trường vẫn bộc
lộ những lúng túng của giáo viên (GV) khi thực hiện đổi mới PPDH, cụ thể trongnghề Cắt may, kết quả của việc đổi mới phương pháp trong một giờ dạy cụ thể cònhạn chế
Vậy: Làm thế nào để thực hiện tốt đổi mới PPDH nói chung, dạy Cắt may nói
riêng và cụ thể bài “Đường may tay cơ bản” đạt hiệu quả thiết thực?
Qua nghiên cứu lý luận khoa học của việc “ĐỔI MỚI DẠY – HỌC” với những nộidung quan trọng khác thì : Đổi mới “HTTC dạy học”, trong đó ứng dụng những côngnghệ tiên tiến trong GD cụ thể là CNTT là quan điểm then chốt trong dạy học đổi
coi là một môn học chỉ dạy được bằng PPDH truyền thống là sử dụng giáo cụ trựcquan (GCTQ) truyền thống như đưa tranh ảnh và vẽ minh hoạ bằng tay lên bảng lớp,hoặc thực hiện làm mẫu trực tiếp để truyền đạt kiến thức đến học sinh thì nay đượcthay thế bằng sự linh hoạt tổ chức lớp học của giáo viên Yếu tố thiết bị dạy học(TBDH) hiện đại cũng như ứng dụng CNTT phù hợp với nội dung bài học là một điềukiện để học sinh (HS) thêm hưng phấn học tập và tiếp thu bài một cách tự nhiên, cóhiệu quả nhất
Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học 2018- 2019 đến nay tôi đã mạnh dạn đi sâunghiên cứu, thực nghiệm Đổi mới dạy - học bài “Đường may tay cơ bản” và đã đemlại những hiệu quả nhất định
Trang 2Rất mong bạn đọc nhìn nhận và đóng góp ý kiến.
II- MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu đưa ra cách Đổi mới dạy - học bài “Đường may tay cơ bản” vàogiờ dạy theo giáo trình “ Nghề May ” của bộ giáo dục và đào tạo
III- ĐỒI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Các phương pháp Đổi mới dạy - học bài “Đường may tay cơ bản” vào giảngdạy nghề May ở lớp 11
VI – ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT THỰC NGHIỆM
1.1 M c ức độ hứng thú với môn học độ hứng thú với môn học ức độ hứng thú với môn học h ng thú v i môn h c.ới môn học ọc
V- PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để thực hiện đề tài này tôi đã ứng dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Trang 3B – NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Trong một thời gian dài, thầy cô chúng ta được trang bị phương pháp để truyềnthụ tri thức cho học sinh theo quan hệ một chiều: Thầy truyền đạt, trò tiếp nhận Vớiphương pháp giảng dạy này, các em học sinh như một cái kho và thầy cô chúng tađem bất kỳ một điều tốt đẹp nào của khoa học để chất đầy cái kho đó Kết quả là họcsinh học tập một cách thụ động, thiếu tính độc lập sáng tạo trong quá trình học tập Theo quan điểm giáo dục hiện đại, dạy học là một quá trình tương tác (GV – HS,
HS – HS, HS - GV, HS với những người hiểu biết hơn…), trong đó, “học” là một hoạtđộng trung tâm Và, người học – đối tượng của hoạt động “dạy”, đồng thời là chủ thểcủa hoạt động “học” – được cuốn hút vào các hoạt động học tập do giáo viên tổ chức
và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điều mình chưa rõ, chưa có chứkhông phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được giáo viên sắp đặt Để đạt đượcđiều ấy, trong quá trình dạy học, người thầy cần phải thức tỉnh trong tâm hồn các emhọc sinh tính ham hiểu biết, dạy các em biết suy nghĩ và hành động tích cực Vì thế,việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) để học sinh chủ động, tích cực, sáng tạotrong học tập là một vấn đề cần thiết và không thể thiếu được Bởi, chỉ có đổi mớiPPDH, chúng ta mới góp phần khắc phục những biểu hiện trì trệ nghiêm trọng tronggiáo dục hiện nay; chỉ có đổi mới PPDH chúng ta mới góp phần quan trọng nâng caochất lượng giáo dục và đào tạo và chỉ có đổi mới PPDH chúng ta mới tham gia đượcvào “sân chơi” quốc tế trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và tiếp cận phươngpháp giáo dục mới theo quan điểm giáo dục hiện đại
Vì những lẽ đó, việc đổi mới PPDH nói chung, dạy nghề Cắt may nói riêng hiệnnay không chỉ là phong trào mà còn là một yêu cầu bắt buộc với mọi giáo viên, đòihỏi người giáo viên cần tìm tòi, thực nghiệm những phương pháp mới nhằm đem lạihiệu quả cao trong dạy – học
II THỰC TRẠNG DẠY NGHỀ CẮT MAY.
Dạy - học môn Kỹ thuật (trước đây), môn Công Nghệ, Nghề phổ thông (hiệnnay) và hoạt động lao động sản xuất là một trong 4 con đường hướng nghiệp cho họcsinh phổ thông Nó góp phần phát triển toàn diện nhân cách các em, là bước khởi đầuquan trọng của quá trình phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệphoá, hiện đại hoá (CNH, HĐH) ở mỗi địa phương và đất nước
Tuy nhiên, thực tế tổ chức hoạt động giáo dục nghề phổ thông trong những nămqua cho thấy, yêu cầu giáo dục hướng nghiệp qua hoạt động này hầu như chưa đượccán bộ quản lí trường học và giáo viên dạy nghề phổ thông nhận thức đầy đủ nên chưađược quan tâm thực hiện đúng mức Sự đầu tư về mọi mặt cho hoạt động giáo dụcnghề phổ thông còn nhiều bất cập so với yêu cầu thực tế Việc tổ chức hoạt động giáodục nghề phổ thông còn mang nặng tính hình thức, phong trào, ít chú ý tới hiệu quả
Trang 4giáo dục hướng nghiệp nên chưa đáp ứng được mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục hướngnghiệp đã được xác định trong các văn bản của Chính phủ và Bộ Giáo dục & Đào tạo.
Trong quá trình giảng dạy Cắt may ở phổ thông nói chung và ở Trung tâm nóiriêng, tôi thấy có một thực tế đó là hầu hết các giờ học đều được tiến hành bằng hình thức truyền thống như: đưa tranh ảnh và vẽ minh hoạ bằng tay lên bảng lớp, thực hiện làm mẫu trực tiếp và học sinh đứng xung quanh quan sát hoặc chiếu qua máy vật thể để truyền đạt kiến thức đến học sinh, khiến việc HS quan sát khó, GV ghi bảng mất nhiều thời gian, giáo viên không bao quát được lớp, dẫn đến chưa thực sự lôi cuốn học sinh vào tìm hiểu kiến thức của từng bài. Dần dần làm cho học sinh mất đitâm thế và sự hứng thú khi học nghề này Vô hình chung đã làm học sinh thấy ngạihọc về một nghề rất cần thiết với cuộc sống Đây là một điều thật đáng tiếc
Bên cạnh đó, việc dạy nghề Cắt may hiện nay ở phổ thông gặp một số vấn đề khó khăn, đó là những tranh ảnh, video hướng dẫn công nghệ cần học sinh quan sát, tìm hiểu trong chương trình rất thiếu… vì thế khiến cho giờ học bị đơn điệu, khó khăn cho giáo viên trong việc truyền đạt kiến thức đến học sinh…
Trong khi đó, việc ứng dụng CNTT trong quản lí và dạy học ở Trung tâm tôi đangđược BGĐ và các giáo viên nghề khác áp dụng rất hiệu quả
Vì thế, trước những thực trạng về dạy nghề Cắt may như trên, cũng như vai tròcần thiết của nghề Cắt may, tôi đã nghiên cứu vận dụng một số biện pháp nhằm dạyhiệu quả hơn môn nghề này
Sau đây tôi xin giới thiệu một số biện pháp Đổi mới dạy - học bài “Đường may tay cơ bản”
Trang 5III MỘT SỐ BIỆN PHÁP
1 Đổi mới cách soạn giáo án
Giáo án là bản kế hoạch chi tiết cho giờ lên lớp Thiết kế giáo án là một côngviệc thường xuyên của GV trước khi lên lớp Một khi giáo án được chuẩn bị kỹ lưỡng,công phu thì sẽ giúp cho GV có được sự tự tin, từ đó quyết định rất lớn đến sự thànhcông của GV trong giờ giảng
Như trước đây khi dạy bài này chúng tôi thường soạn giáo án bằng phương pháptruyền thống như sau:
Ngày soạn : /…/……
I MỤC TIÊU
- Biết được k/n phân loại các đường may tay cơ bản.
- Hiểu được k/n, ứng dụng và phương pháp may một số đường may tay cơ bản.
- Có ý thức làm việc nghiêm túc, đảm bảo an toàn lao động.
II CHUẨN BỊ
- Chuẩn bị: Nội dung, đồ dùng và phương tiện dạy học :
+ Nội dung: Nghiên cứu nội dung bài 7– Đường may máy cơ bản(SGK)
+ Đồ dùng dạy học
- Tranh : các bước may các đường may máy (nếu có)
- Vật mẫu : Các bước may các đường may máy trên vải(6 bộ mẫu); sơ mi , sơ mi may hoàn chỉnh
III.CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1 ổn định lớp : Thời gian :3’
Nội dung nhắc nhở: + ý thức học tập.
+ Tầm quan trọng của buổi học.
2 Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra miệng 5’
1.Nêu yêu cầu kỹ thuật chung số đường may máy cơ bản?
2 Nêu cách may và yêu cầu kỹ thuật đường may diễu, may chiết
3 Giảng bài mới :
A Ph n lý thuy t:ần lý thuyết: ết:
Giới thiệu bài mới
Đường may tay cơ bản
Hoạt động 1 : Tìm hiểu về
phân loại đường may
- GV sử dụng các vật mẫu để nêu khái niệm về đường may máy cơ bản.
- GV nêu mục tiêu của bài và yờu cầu HS nhắc lại mục tiêu bài.
Gv: Viết bài lên bảng
- GV nêu căn cứ để phân loại đường may cơ bản
- Sử dụng vật mẫu để trỡnh bày về từng loại đường khâu lược, khâu vắt, khâu đột, thùa khuyết thường, đính móc.
-GV cho HS nhận biết từng loại đường khâu trờn vật mẫu
3’
7’
Trang 6Giải thích cho HS đường Khâu nhân tự.
GV sử dụng cỏc vật mẫu (gấu quần õu - sơ mi)Hướng dẫn
HS nêu ứng dụng , sau đó chỉnh sửa , bổ sung ý kiến của HS.
GV hướng dẫn HS nghiên cứu hình vẽ Phương pháp khâu (SGK hoặc tranh) Phương pháp thực hiện từng bước? Sau khi Hs trả lời GV chỉnh sửa , bổ sung ý kiến của HS.
Hs: Ghi bài, vẽ hình vào vở quan sát.
GV đưa ra vật mẫu đường thùa khuyết thường hướng dẫn
HS nêu k/n đường thùa khuyết thường.
Giải thích cho HS đường thùa khuyết thường.
GV sử dụng các vật mẫu (gấu sơ mi - sơ mi)Hướng dẫn HS nêu ứng dụng , sau đó chỉnh sửa , bổ sung ý kiến của HS.
GV hướng dẫn HS nghiên cứu hình vẽ Phương pháp khâu (SGK hoặc tranh) Phương pháp thực hiện từng bước? Sau khi Hs trả lời GV chỉnh sửa , bổ sung ý kiến của HS.
Hs: Ghi bài, vẽ hình vào vở quan sát.
GV đưa ra vật mẫu đính móc hướng dẫn HS nêu k/n đính móc.
Hs: Ghi bài, vẽ hình vào vở quan sát.
25’
IV Tổng kết bài Thời gian : 5’
Tập chung hs GV may mẫu
từng đường.
Tập chung hs GV may mẫu từng đường, vừa may vừa phân
tích các thao tác của mũi khâu
V Tự rút kinh nghiệm
Chuẩn bị :
Tổ chức :
Thực hiện:
Trang 7Với cách soạn giáo án chia 3 cột như trên Nội dung giáo án chủ yếu là bằng lời, hoạt động của GV và HS lồng ghép vào nhau dẫn đến giáo viên khó quan sát, nắm bắt tiến trình cũng như các hoạt động khi lên lớp.Theo giáo án đó khi lên giảng dạy thì GV cũng chỉ yêu cầu HS xem SGK và nghe truyền thụ bằng lời, kết hợp xem tranh ảnh thì hiệu quả sẽ không cao Hạn chế lớn nhất của nó là không phát huy được tính tích cực, chủ động của người học, đẩy họ vào thế bị động, thụ động.
Giờ dạy – học trên lớp hiện nay được xác định là thành công chỉ khi nào giờhọc đó phát huy được tính năng động, chủ động, tích cực của người học Người họcphải được hoạt động Giờ học không nhồi nhét kiến thức Giờ học phải rèn luyện kỹnăng, nhất là kỹ năng nghề cho HS và hình thành ở họ cách học Muốn vậy, GV phảixây dựng chiến lược dạy học, con đường tất yếu phải là thiết kế hoạt động của thầy vàtrò trên lớp Các hoạt động phải được tính toán kỹ, sự hoạch định, trù liệu của GV chuđáo bao nhiêu thì khả năng thành công của giờ dạy cao bấy nhiêu Phương pháp (PP)dạy học nào cũng có ưu và nhược, không có PP nào là vạn năng PP nào cũng cầnđược sử dụng đúng liều lượng, phù hợp với nội dung, tính chất của bài học và đốitượng học GV cần linh hoạt, sáng tạo để lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chứcdạy học phù hợp nhất Sự lựa chọn đó được thể hiện trong quá trình soạn giáo ántrước khi đến lớp Vậy tại sao chúng ta không quan tâm đến việc soạn giáo án củaGV?
Nhờ những tính năng ưu việt của các phần mềm thiết kế giáo án điện tử nhưMicrosoft Power point và Violet là những phần mềm giúp cho soạn thảo các bài trìnhchiếu hấp dẫn để làm bài giảng điện tử Đem lại hiệu quả cao trong giảng dạy, giúphọc sinh tích cực, chủ động tìm hiểu và ghi nhớ kiến thức, qua đó thêm yêu thích mônhọc
Chính vì vậy tôi đã soạn giáo án bài Đường may tay cơ bản với bài giảng điện
tử như sau:
Bài 7: Đường may tay cơ bản
I MỤC TIÊU BÀI DẠY
- Biết được khái niệm, phân loại, yêu cầu kỹ thuật chung của các Đường may tay cơ bản
- Hiểu được khái niệm, ứng dụng và phương pháp may một số Đường may tay
cơ bản
- Giúp học sinh rèn tính kiên trì, cẩn thận Học sinh thêm yêu thích nghề học
II YÊU CẦU VÀ CHUẨN BỊ VIỆC GIẢNG DẠY.
Trang 81 Yêu cầu về kiến thức của học sinh.
- Học sinh phải có kiến thức về sử dụng kim khâu
2 Yêu cầu về trang thiết bị/Đồ dùng dạy học.
- Phần cứng: Máy tính
- Phần mềm: + Hệ điều hành Windows XP hoặc (Vista, Win7,…)
+ Ứng dụng: Microsoft EXCEL 2003, Unikey, trình duyệt
Internet (Internet Explorer, Firefox, Chrome,…), Adobe Flash
3 Chuẩn bị việc giảng dạy.
- Chuẩn bị của giáo viên: Hệ thống các câu hỏi kiểm tra kiến thức đã học, câu hỏi
củng cố kiến thức từng phần, củng cố kiến thức bài học và các Video Clip nội dungkiến thức chính của bài
- Chuẩn bị của học sinh: Cần nắm vững các kiến thức cũ đặc biệt là các kiến thức liên
quan tới bài mới
III KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY
1 Kiểm tra kiến thức đã học (bài cũ): Theo hình th c tr c nghi mức độ hứng thú với môn học ắc nghiệm ệm
* Trình chiếu các câu hỏi sau: Trả lời:
Nối tên gọi với hình vẽ đường may máy cơ bản?
1 May can rẽ 2.May can lộn sổ 3 May viền gấp sổ 4 May tra lật đè mí 5 May diễu 6 May chiết
(Thời gian 3 phút)
Phát phiếu Bt
Chốt đáp án đúng Đánh giá kết quả bài làm của HS qua
số câu TL đúng mà HS tự đánh giá bài làm của mình.
3’
Dẫn nhập: Các câu hỏi trên là các kiến thức đã được học tại bài trước có mối
liên hệ chặt chẽ với bài mới “Đường may tay cơ bản”
Trang 92 N i dung b i m i.ộ hứng thú với môn học ài mới ới môn học.
G
A GIỚI THIỆU BÀI MỚI – MỤC TIÊU.
Mục tiêu
• Biết được khái niệm, phân loại các đường may tay cơ bản.
• Hiểu được khái niệm, ứng dụng và phương pháp may một
số đường may tay cơ bản.
• Có thể vận dụng vào cuộc sống hàng ngày Thêm yêu thích nghề
may.
- Giới thiệu bài mới.
- Nêu mục tiêu bài học.
- Hiểu ý nghĩa và tác dụng của
“Đường may tay cơ bản” cũng như mục tiêu bài học
- Chủ động ghi nhớ khái niệm, phân loại các Đường may tay cơ bản
2’
III MỘT SỐ ĐƯỜNG MAY MÁY CƠ BẢN
I- KHÁI NIỆM, PHÂN LOẠI ĐƯỜNG MAY TAY CƠ BẢN
1.Khái niệm:
2 Phân loại các đường may tay cơ bản.
II – MỘT SỐ ĐƯỜNG MAY TAY CƠ BẢN
1 Khâu nhân tự
2 Thùa khuyết thường
3 Đính móc
- Gới thiệu tổng quát 3 Đường may tay
cơ bản
- Chủ động ghi nhớ một
số Đường may tay cơ bản
2’
Trang 101 KHÂU NHÂN TỰ
PHƯƠNG PHÁP MAY
- Gấp vải: Bẻ gập mép vào mặt trái.
- Khâu lược: Cách mép vải 0,3 cm.
- Khâu vắt :
+ Mũi 1: luồn kim vào phía trong mép vải đâm từ dưới lên cách mép vải 0,5 cm.
+ Mũi 2: Xuống kim sát mép vải ( lớp trong) đâm vào lớp vải ngoài lấy 2 sợi vải.
+ Mũi 3: Xuống kim cách mép vải lớp trong 0,5cm, lên kim lấy 2 sợi vải không lộ ra
lớp ngoài
+ Tương tự khâu các mũi tiếp theo, k/c các mũi từ 0,5 – 1 cm ( tùy theo yc sản
phẩm)
- Cho HS xem video cách
“Khâu nhân tự”
- Y/c thảo luận nhóm trinh bày cách thực hiện
“Khâu nhân
nhóm -Chốt đáp án đúng
- Xem video
cách “Khâu nhân tự”
- Đại diện nhóm lên gắn bảng nhóm lên bảng lớp Nêu cách thực hiện
“Khâu nhân tự”
2 Thùa khuyết thường
2 THÙA KHUYẾT THƯỜNG
+ Mũi 2: : luồn kim xuống dưới lỗ khuyết, lên kim bên cạnh và = mép mũi 1, vắt
chỉ ở chân kimqua đầu kim từ Trái qua Phải
+ Mũi tiếp theo như mũi 2.
+ Mũi đầu tròn: cầm vải xoay bờ khuyết, khâu 5 mũi chếch.
+ Bờ đối diện làm tương tự
+ Thắt chân khuyết: khâu khứu 2 bờ chân khuyết bằng mũi khâu thẳng chồng lên
nhau 2-3 lần.
+ Lại mũi: lật mặt trái , lại mũi 2-3 lần, luồn kim vào trong vải 3-4 mũi để giấu chỉ.
PHƯƠNG PHÁP MAY
- Cho HS xem video cách
“Thùa khuyết thường”
- Y/c thảo luận nhóm trinh bày cách thực hiện
Thùa khuyết
bảng nhóm -Chốt đáp án đúng
- Xem video
cách “Thùa khuyết thường”
- Đại diện nhóm lên gắn bảng nhóm lên bảng lớp Nêu cách thực hiện
“Thùa khuyết thường”
Đặt móc vào vị trí đã vạch dấu trên lớp vải trong.
Khâu từng lỗ = mũi thùa khuyết.
Khâu xong mỗi lỗ luồn kim sang lỗ tiếp theo.
Khâu xong lại mũi = luồn kim đi lại 2 lần dưới lớp vải trong.
- Khâu nửa móc còn lại:
Đặt móc vào vị trí đã vạch dấu trên lớp vải ngoài của bên đối diện với mỏ móc.
Khâu như nửa có mỏ móc, khi khâu và luồn kim sâu xuống vải lớp trong 1,2 sợi cho
chắc.
PHƯƠNG PHÁP MAY
- Cho HS xem video cách
“Đính móc”
- Y/c thảo luận nhóm trinh bày cách thực hiện
“Đính móc”
vào bảng nhóm -Chốt đáp án đúng
- Xem video
cách “Đính móc”
- Đại diện nhóm lên gắn bảng nhóm lên bảng lớp Nêu cách thực hiện
“Đính móc”
7’