Thái độ : Hs có thái độ nghiêm túc trong học tập,có ý thức liên hệ các bài toán thực tế.. BiÕt thêi gian tæng céng hÕt 5 giê 30 phót.[r]
Trang 1Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
Tuần 20:
Ngày soạn : 10/01
Chơng III Phơng trình bậc nhất một ẩn sốtiết 43: Bài 1: mở đầu về phơng trình
A.Mục tiêu :
Ki
ến thức :Nắm đợc khái niệm phong trình bậc nhất một ẩn, nghiệm của phơng trình ,
tập nghiệm của phơng trình , hai phong trình tơng đơng Hiểu và biết cách sử dụng các thuật ngữ khác để diễn đạt bài giải phong trình
K
ỹ năng : HS hiểu khái niệm giải phơng trình , làm quen và biết cách sử dụng quy tắc
chuyển vế và quy tắc nhân, biết cách kiểm tra một giá trị của ẩn có phải là nghiệm của phơngtrình hay không
TháI độ: Rèn tính cẩn thận, nghiêm túc trong học tập
GV: ĐVĐ Bài toán trên các em vẫn quen thuộc gọi
là bài toán tìm x nhng đến chơng này với 2x +
4(36- x) = 100 chúng ta có tên gọi là phơng trình
ẩn x và việc tìm x đợc gọi là giải phơng trình Vậy
thế nào là phơng trình và việc giải phơng trình nh
thế nào chúng ta nghiên cứu các bài học của chơng
III.
Lời giải : 2x + 4(36 - x) = 100
III Bài mới:
là 2x+5, vế phải là 3(x-1)+2 Hai vế của phơng trình
đều chứa biến x nên đó là phơng trình một ẩn
HS: Lên bảng làm tính
VT = 2.6 + 5 = 17
VP = 3(6 - 1) + 2 = 17
Trang 2cho bằng nhau Ta nói x = 6 thoả mãn phơng trình
đã cho hay x = 6 nghiệm đúng phơng trình và gọi
x=6 là một nghiệm của phơng trình đã cho
Hãy tìm nghiệm của mỗi phơng trình trên?
Vậy một phơng trình có thể có bao nhiêu nghiệm?
VT = 2(- 2 + 2 ) - 7 = - 7
VP = 3 - (- 2) = 3 + 2 = 5Vậy với x = - 2 VT VP, x = - 2 không thoảmãn phơng trình hay x = - 2 không là nghiệm củaphơng trình
b) Với x = 2
VT = 2(2 + 2 ) - 7 = 1
VP = 3 - 2 = 1Vậy với x = 2 VT = VP, x = 2 thoả mãn phơngtrình hay x = 2 là một nghiệm của phơng trình
Hoạt động 2: Giải phơng trình
GV: Việc tìm x của các bài toán trên chính là giải
phơng trình tìm nghiệm Tập hợp tất cả các nghiệm
của một phơng trình đợc gọi là tập nghiệm của
GV: Khi bài toán yêu cầu giải phơng trình , ta phải
tìm tất cả các nghiệm của phơng trình
HS: Hoạt động nhóm làm ?4
a Phơng trình x = 2 có tập nghiệm là S = 2
Phơng trình vô nghiệm có tập nghiệm là S =
Hoạt động 3 : Phơng trình tơng đơng.
Trang 3Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
GV: Tìm tập nghiệm của các phơng trình sau: x =
Tập nghiệm của phơng trình x + 1= 0 là S2 = 1
HS: Nêu định nghĩa hai phơng trình tơng đơng
Hai phơng trình đợc gọi là tơng đơng nếu chúng
b) x + 1 = 2(x - 3)Với x = - 1, VT =- 1 + 1 = 0,
VP = 2(- 1 - 3) = - 8
Vậy VT VP, x = - 1 không là nghiệm của
ph-ơng trình trên
c) 2(x + 1) + 3 = 2 – x Với x = - 1, VT = 2(- 1 + 1) + 3 = 3,
VP = 2 - (- 1) = 3 Vậy VT = VP, x = - 1 là mộtnghiệm của phơng trình trên
Kiến Thức: Nắm đợc khái niệm phong trình bậc nhất một ẩn, nghiệm của phơng trình
phơng trình bậc nhất một ẩn, cách giải phơng trình bậc nhất một ẩn
Kỹ Năng: Vận dụng thành thạo quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân để giải phơng trình
bậc nhất
+ Rèn kỹ năng giải phơng trình , phát triển t duy lôgic HS
TháI độ: Rèn tính cẩn thận, nghiêm túc trong học tập
Trang 48C:
II Kiểm tra bài cũ
GV: Em hãy nêu dạng tổng quát về phơng
trình một ẩn x và lấy ví dụ ?
GV: Nhận xét và cho điểm
GV: Từ các ví dụ GV chỉ ra phơng trình bậc
nhất một ẩn x và ĐVĐ vào bài mới
III Bài mới:
HS: Nêu dạng tổng quát và lấy ví dụ một số
bậc nhất một ẩn Vậy em hãy cho biết dạng
tổng quát của phơng trình bậc nhất một ẩn
GV: Giải phơng trình bậc nhất một ẩn là đi
tìm tập hợp tất cả các nghiệm của phơng
GV: Ta đã biết trong một đẳng thức số, khi
chuyển một hạng tử từ vế này sang vế kia,
ta phải đổi dấu hạng tử đó
Vậy đối với phơng trình ta cũng làm nh
vậy
Ví dụ: x + 2 = 0, chuyển hạng tử +2 từ vế
trái sang vế phải và đổi dấu thành – 2, ta
đ-ợc x = - 2
GV: Em hãy nêu quy tắc chuyển vế ?
GV: áp dụng quy tắc chuyển vế Giải các
GV: Nh các em đã biết, chia cả hai vế của
phơng trình cho 2 nghĩa là nhân cả hai vế
đó.
HS: Làm ?1a) x = 4b) x = -3
4
c) 0,5 = x
HS: Nêu quy tắc nhân
Trong một phơng trình , ta có thể nhân cả hai vế với cùng một số khác 0.
HS: Phát biểu quy tắc chia cả hai vế của phơngtrình cho một số khác 0
Trong một phơng trình , ta có thể chia cả hai vế của phơng trình cho cùng một số khác 0.
HS: làm ?2 vào vở:
a) x = - 2
Trang 5Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
Hoạt động 3 : Cách giải phơng trình bậc nhất một ẩn.
trình mới tơng đơng với phơng trình đã cho.
GV: Yêu cầu HS đọc và nghiên cứu ví dụ
Vậy phơng trình ax + b = 0 với a 0 luôn
có duy nhất một nghiệm x = -b
HS: Nêu cách giải phơng trình bậc nhất một ẩn
áp dụng quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân chia
trình bậc nhất một ẩn có bao nhiêu nghiệm?
2, Phát biểu hai quy tắc biến đổi phơng
Trang 6Tuần 21:
Ngày soạn : 17/01
tiết 45: phơng trình đa đợc về dạng ax + b = 0
A Mục tiêu :
Kiến thức: Nắm đợc dạng phơng trình đa đợc về dạng phong trình bậc nhất một ẩn, cách
giải phơng trình bậc nhất một ẩn; cách biến đổi phơng trình đa đợc về phơng trình dạng ax + b
= 0
Kỹ năng: Rèn kỹ năng giải phơng trình bậc nhất một ẩn.
-Phát triển t duy lôgic HS
TháI độ: Rèn tính cẩn thận, nghiêm túc trong học tập
Tập nghiệm S = 5
b) x - 5 = 3 - xTập nghiệm S = 4
HS2:
2
1 6
5 5
GV: Yêu cầu HS hoạt động nhóm đọc và
nghiên cứu ví dụ 1 SGK
Y/c một HS lên bảng trình bày, các HS khác
làm bài vào vở
GV: Em hãy cho biết các bớc biến đổi đã
dựa vào quy tắc nào?
- Thực hiện các phép tính để bỏ dấu ngoặc
- Chuyển các hạng tử chứa ẩn sang một vế, cáchằng số sang vế kia
- Thu gọn và giải phơng trình nhận đợc (phơngtrình dạng ax + b = 0)
HS: Một số hạng tử có mẫu và mẫu khác nhau
Trang 7Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
vế của chúng là hai biểu thức hữu tỉ của ẩn,
không chứa ẩn ở mẫu và có thể đa về dạng
HS: Nêu các bớc chủ yếu để giải phơng trình
- Quy đồng mẫu hai vế
theo thứ tự nhất định , có thể thay đổi các
b-ớc giải để bài giải hợp lý nhất
x
= 7 34
x - x = - 1 - 1
Trang 8ơng trình S = VD6:
x + 1 = x + 1
x - x = 1 - 1
0x = 0 (luôn đúng)Phơng trình có vô số nghiệm Hay tập nghiệm của phơng trình S = R
HS : Không vì hệ số của x (hệ số a) bằng 0
IV Củng cố
Bài 10 (tr 12SGK)
Bài 12(c,d ) Tr 13SGK
HS: Phát hiện các chỗ sai và sửa lại
a Chuyển –x sang vế trái và -6 sang vế phải màkhông đổi dấu
- Bài 13 tơng tự nh bài 10 đã chữa, tìm đúng sai vì sao ?
- Bài tập 11, 12: Đa các phơng trình về dạng phơng trình bậc nhất một ẩn rồi tìm tậpnghiệm
- Bài tập 14: Thay mỗi số vào hai vế của phơng trình nếu giá trị hai vế bằng nhau thì nó lànghiệm, ngợc lại nó không là nghiệm
- Bài tập 17, 18: Đa các phơng trình về dạng phơng trình bậc nhất một ẩn rồi tìm tậpnghiệm
Ngày soạn : 17/01
tiết 46: luyện tập
A Mục tiêu :
Kiến thức: HS đợc củng cố kiến thức về phơng trình bậc nhất một ẩn và phơng trình đa
đợc về dạng phong trình bậc nhất một ẩn, cách giải phơng trình bậc nhất một ẩn
+ Cách biến đổi phơng trình đa đợc về phơng trình dạng ax + b = 0
Kỹ năng : Rèn kỹ năng viết phơng trình từ một bài toán có nội dung thực tế.
+ Phát triển t duy lôgic cho HS
TháI độ: Rèn tính cẩn thận, nghiêm túc trong học tập
Trang 9Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
GV: Gọi HS nhận xét bài làm của bạn
GV: Nhận xét, đánh giá và cho điểm
HS: Nhận xét bài làm của bạn
III Bài mới:
Hoạt động 2: Bài tập luyện tập.
GV: Yêu cầu HS dời lớp hoạt động nhóm
làm bài tập 14 SGK sau đó nhận xét bài làm
của bạn
GV: Gọi HS nhận xét bài làm của bạn
GV: Nhận xét, đánh giá và cho điểm từng
HS
2.Bài tập 15 SGK-Tr13
GV: Gọi HS đọc nội dung bài toán
Trong bài toán này có các chuyển động
nào?
Trong toán chuyển động có các đại lợng
nào? Công thức liên hệ?
GV kẻ bảng phân tích ba đại lợng rồi Y/c
HS điền vào bảng từ đó lập phơng trình theo
y/c của đề bài
- Với x = 2, giá trị VT = (2)2 + 5.2 + 6 = 20, giá trị
VP = 0 Vậy x = 2 không là nghiệm của phơngtrình (2)
- Với x = - 3, giá trị VT = (-3)2 + 5.(-3) + 6 = 0, giátrị VP = 0 Vậy x = -3 là một nghiệm của phơngtrình (2)
HS: Đọc yêu cầu bài toán 15
- Hai chuyển động : ô tô và xe máy;
- Ba đại lợng : Quãng đờng, vận tốc, thời gian
Từ hình vẽ 3 ta có: 3x + 5 = 2x + 7
Trang 10(
2
2 3
x
Giá trị của phân thức A đợc xác định với
điều kiện nào?
Làm thế nào để tìm đợc giá trị của k?
Sau đó ta thay k=-3 vào phơng trình , thu
b, 6x +
2
5 6 = 75
KQ : x = 10(m)
c 12x+24 = 168KQ: x =12(m)
Giá trị của phân thức A đợc xác định với điều kiện2(x-1)- 3(2x+1) ≠ 0
4x ≠ 5 x ≠
-4 5Vậy điều kiện của x để giá trị của phân thức A đợcxác định là x ≠ -
4 5
HS : Vì phơng trình có nghiệm x=2 nên khi thayx=2 vào phơng trình ta đợc:
(2.2+1).(9.2+2k)-5(2+2)=405.(18+2k) - 20 = 40
2) (x - 1) - (2x - 1) = 9 - x
x - 1 - 2x + 1 = 9 - x
x - 2x + x = 9 + 1 - 1
0x = 9Phơng trình vô nghiệm
Trang 11Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
= (x + 1)(2x - 3)HS: NhËn xÐt bµi lµm cña b¹n
Trong mét tÝch, nÕu cã mét thõa sè b»ng 0
th× ; ngîc l¹i, nÕu tÝch b»ng 0 th× Ýt nhÊt
mét trong c¸c thõa sè cña tÝch
GV: Gäi HS ®iÒn tõ thÝch hîp vµo chç
GV: VËy muèn gi¶i ph¬ng tr×nh tÝch
A(x).B(x) = 0, ta gi¶i hai ph¬ng tr×nh A(x) =
0 vµ B(x) = 0 råi lÊy tÊt c¶ c¸c nghiÖm cña
chóng
HS: §iÒn tõ thÝch hîp
Trong mét tÝch, nÕu cã mét thõa sè b»ng 0 th× tÝch
mét trong c¸c thõa sè cña tÝch b»ng 0
HS: Nªu tÝch chÊt cña phÐp nh©n c¸c sè
NÕu a.b = 0 a = 0 hoÆc b = 0 víi a, b lµ hai sè.HS: Tr¶ lêi c©u hái
Trang 12- Bớc 2: Giải phơng trình tích tìm nghiệmrồi kết luận.
?3(x - 1)(x2 + 3x - 2) - (x3 - 1) = 0
- Làm bài tập 21 – 26 SGK – Tr17; Bài 26,27,28 SBT
Ngày soạn : 18/01
-tiết 48: LUYệN TậPA.Mục tiêu :
Kiến thức: HS đợc ôn tập về phơng trình tích, cách đa một phơng trình về phơng trình
tích, cách giải phơng trình tích
Trang 13Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
Kỹ năng: Phân tích đa thức thành nhân tử, biến đổi một phơng trình về phơng trình tích
II Kiểm tra bài cũ
HS1: Em hãy viết dạng tổng quát của phơng
III
Bài mới:
Hoạt động 1: Bài tập luyện tập
1.Bài tập 23: Giải các phơng trình sau:
GV: Yêu cầu HS dới lớp làm bài tập 23
HS: Lên bảng làm bài tập1) 0,5x(x - 3) = (x - 3)(1,5x - 1)
3
; 5
3)7
3
x - 1 =
7
1x(3x - 7)
7
3
x - 1)(1 - x) = 0
7 3
x - 1 = 0 hoặc 1 - x = 0
Trang 14GV: Nhận xét, đánh giá, cho điểm.
7
; 1
HS nhận xét bài làm của các bạnHai HS lên bảng giải bài tập
x(x - 1) + 2 (x - 1) = 0
(x - 1)(x + 2) = 0
x - 1 = 0 hoặc x + 2 = 0
x = 1 hoặc x = - 2Tập nghiệm của phơng trình S = 1 ; 2c) 4x2 + 4x + 1 = x2
1
; 1d) x2 - 5x + 6 = 0
Vậy phơng trình có 3 nghiệm x1 = - 3; x2 = 0; x3 =
2 1
Trang 15Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
ơng trình x3+ax2- 4x- 4 = 0
a Xác định giá trị của a
b Với a vừa tìm đợc ở câu a ,tìm các
nghiệm còn lại của phơng trình đã cho về
dạng phơng trình tích
Làm thế nào để xác định đợc giá trị của a?
Thay a=1 vào phơng trình để biến đổi vế
IV Củng cố
GV: Em hãy nêu các bớc giải phơng trình
đ-a đợc về phơng trình tích ? HS: Nêu các bớc giải phơng trình tích.- Bớc 1: Đa phơng trình đã cho về phơng trình
tích (chuyển các hạng tử về vế trái, vế phải bằng
Trang 16A Mục tiêu :
Kiến thức: HS biết cách tìm điều kiện xác định của phơng trình chứa ẩn ở mẫu, biết
cách biến đổi phơng trình chứa ẩn ở mẫu về dạng phơng trình đã biết cách giải (ax + b = 0,
ph-ơng trình tích)
Kỹ năng: Biến đổi một phơng trình về phơng trình dạng ax + b = 0 hoặc phơng trình tích
và giải các phơng trình đó
- Rèn kỹ năng giải phơng trình , phát triển t duy lôgic HS
TháI độ: GD cho HS tính cẩn thận, phát triển t duy lôgic HS.
A Bạn Hùng giải đúng B Bạn Hùng giải sai
Câu 2: Nối mỗi phơng trình sau với các nghiệm của nó
II Phần tự luận: (6 điểm)
Mỗi phơng trình giải đúng đợc 3 điểm
Câu 1: Giải phơng trình
Trang 17Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
3 > 0 với mọi x
Do đó x+2 = 0 x = -2
III
Bài mới:
Hoạt động 1:1 Ví dụ mở đầu
GV: Yêu cầu HS đọc và nghiên cứu ví dụ
GV: Thử lại phơng trình ban đầu thì x= 1
không phải là nghiệm vì với x = 1 thì 1
1
x
không có nghĩa Vậy x = 1 không là nghiệm
của phơng trình
GV: Vậy khi biến đổi phơng trình mà làm mất
mẫu chứa ẩn của phơng trình thì phơng trình
nhận đợc có thể không tơng đơng với phơng
trình ban đầu
Vậy khi giải phơng trình có chứa ẩn ở mẫu
chúng ta phải tìm điều kiện xác định của
ph-ơng trình
HS: Đọc và nghiên cứu ví dụ SGK
HS: Trả lời câu hỏi
HS: Thử x = 1 vào phơng trình ban đầu
Hoạt động 2 : 2 Tìm điều kiện xác định của một phơng trình
x chứa ẩn ở mẫu Hãy tìm
điều kiện của x để giá trị phân thức 1
1
x đợc
xác định?
GV: Đối với phơng trình chứa ẩn ở mẫu, các
giá trị của ẩn mà tại đó ít nhất một mẫu thức
Trang 18x
x x x
Trang 19Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
- Cho biết ĐKXĐ của phơng trình ?
- GV y/c HS tiếp tục giải phơng trình
- Để giải phơng trình chứa ẩn ở mẫu ta làm
theo các bớc nào?
- So với phơng trình không chứa ẩn ở mẫu ta
cần thêm những bớc nào?
ĐKXĐ : x ≠5PHơNG TRìNH có nghiệm x =-20
Bớc 1 và bớc 4
V H ớng dẫn học ở nhà
- Ôn tập cách tìm ĐKXĐ của phơng trình chứa ẩn ở mẫu
- Nắm vững các bớc giải phơng trình chứa ẩn ở mẫu, chú trọng bớc 1(tìm ĐKXĐ) và bớc4(đối chiếu ĐKXĐ và kết luận)
Kỹ năng : Tìm ĐK để giá trị của phân thức đợc xác định, biến đổi một phơng trình chứa
ẩn ở mẫu về phơng trình dạng ax + b = 0 hoặc phơng trình tích và giải các phơng trình đó
Thái đụ: Rèn tính cẩn thận, phát triển t duy lôgic cho HS.
1 2
x
HS: Lên bảng làm bài tập
ĐKXĐ của phơng trình là x≠ 0
2
3 6
4
12 3
3 2 12 2
2
3 2 2
) 6 ( 2
2 2
2 2
x x x
x
x x x
x
(thoả mãn ĐKXĐ)Vậy tập nghiệm của phơng trình
S = 4Tìm đợc x=1 (Không thoả mãn ĐKXĐ, loại).Vậy phơng trình vô nghiệm
Trang 20- Tiếp tục giải phơng trình nhận đợc.
- Đối chiếu ĐKXĐ để nhận nghiệm của
nghiệm của phơng trình , giá trị nào không
thoả mãn ĐKXĐ là nghiệm ngoại lai, phải
loại
Ta có :
x – 3 = 0 x = 3
x + 1 = 0 x = - 1Vậy ĐKXĐ của phơng trình là: 3
1
x x
x x
Trang 21Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
x x
x x
Bài tập: 29 Kiểm tra xem giải phơng trình chứa ẩn ở mẫu đã đủ các bớc cha ?
- Đọc nghiên cứu tiếp bài Giải bài toán bằng cách lập phơng trình
Tuần 24
Ngày soạn : 01/02
tiết 51: luyện tập
A Mục tiêu :
Kiờ́n thức:HS thực hiện tốt cách tìm điều kiện xác định của phơng trình chứa ẩn ở mẫu,
biết cách biến đổi phơng trình chứa ẩn ở mẫu về dạng phơng trình đã biết cách giải (ax + b = 0,phơng trình tích) Biết giải phơng trình chứa ẩn ở mẫu
Trang 22Kĩ năng: Biến đổi một phơng trình chứa ẩn ở mẫu về phơng trình dạng ax + b = 0 hoặc
II.Kiểm tra bài cũ
HS1 : Em hãy nêu cách giải phơng trình chứa
4 3
3x = 1 + 1 + 1 3x = 3
x = 1 (không thoả mãn ĐKXĐ)Vậy phơng trình vô nghiệm
a Phơng trình vô nghiệm
b x=
2 1
III Bài mới:
Hoạt động 1: Bài tập luyện tập Bài tập 29
GV: Treo bảng phụ bài tập 29
ý kiến của các em thì sao ?
GV: Gọi các nhóm cho biết kết quả
GV: Nhận xét và cho điểm
GV: Yêu cầu HS hoạt động nhóm làm bài tập
- Sơn giải sai vì nhân cả hai vế với x - 5 chứa
Trang 23Trường THCS La Ngà GA: Đại 8 chương 3
Bài tập: Giải các phơng trình sau:
GV: Gọi 4 HS lên bảng làm bài tập và yêu cầu
HS dới lớp làm bài tập vào vở
có nghiệmx=2
x = 2 (loại vì không t/m ĐKXĐ)Vậy phơng trình vô nghiệm
x = 1 (loại vì không t/m ĐKXĐ)Vậy phơng trình vô nghiệm
- 3x2 + 3x - x2 - 1 = 0 - 3x(x - 1) - (x - 1)(x + 1) = 0 (x - 1)(-3x - x - 1) = 0
x - 1 = 0 hoặc - 4x - 1 = 0 x = 1 hoặc x = - 1
x(x2 + x - 2) = 0 x(x2 - 1 + x - 1) = 0 x(x - 1)(x + 2) = 0 x = 0 hoặc x = 1 hoặc x = -2
x = -2 (loại vì không t/m ĐKXĐ)Vậy tập nghiệm của phơng trình là:
2x = 4
x = 2Vậy khẳng định đúng