Bài giảng Giáo án từ tiết 31-34

-Làm TN như hình 31.2 -Nhận xét :Dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi ta đưa một cực nam châm lại gần hay ra xa một đầu cuộn dây đó hay ngược lại.. III.Hiện tượng cảm ứng điện

Trang 1

Tuần :16 NS : 20 / 11 / 2010 Tiết :31 Bài 29 Thực hành CHẾ TẠO NAM CHÂM VĨNH CỬU , NGHIỆM LẠI

TỪ TÍNH CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN ND : / / 2010

I.Mục tiêu :

1.Kiến thức :Chế tạo một đoạn dây thép thành NC vĩnh cửu Biết nhận biết một vật có phải là NC hay không Dùng KNC để xác đinh tên từ cực của ống dây có dòng điện chạy qua và chiều dòng điện chạy qua ống dây

2.Kĩ năng :Thảo luận và tự lực để có kết quả TN

3.Thái độ :Tích cực hoạt động và phối hợp các bạn trong nhóm xây dựng bài

II.Chuẩn bị : Gv:Giáo án , Tham khảo chuẩn kiến thức ,nguồn , ống dây , chỉ , giá TN , bút dạ

Hs:Mẫu báo cáo , 2 đoạn dây dẫn ( đồng , thép )

III.Lên lớp :

1’ 1.Ổn định tổ chức

2’ 2.Kiểm tra sự chuẩn bị của hs

3.Bài mới

3’

34’

I.Chuẩn bị

-Trả lời các câu hỏi 1, 2,3

II.Nội dung thực hành

1.Chế tạo nam châm vĩnh cửu

-Làm TN như hình vẽ 29.1

-Đọc và ghi kết quả vào bảng 1

2.Nghiệm lại từ tính của ống dây có

dòng điện chảy qua

Hđ1.Kiểm tra lại các câu hỏi 1,2,3 đã làm trước ở nhà

theo hướng dẫn Gv:Gọi hs trả lời

Hđ2 Phát dụng cụ TN cho các nhóm hs và yêu cầu hs

mắc mạch điện như hình vẽ Gv:Chú ý chưa đóng khóa K Gv:Đi xung quanh lớp chỉnh sửa và giúp đỡ cho các nhóm hs

Gv:Nối ống dây A với nguồn 3 V Đặt các đoạn dây (thép , đồng ) trong ống dây

Gv:Đóng K trong vòng 3 phút Gv:Ngắt K lấy các đoạn kim loại ra khỏi ống dây và treo trên sợi chỉ mảnh , cho đoạn kim loại quay khi cân bằng đoạn KL chỉ hướng nào ?

Gv:Xoay lệch đoạn dây khỏi vị trí cân bằng và buông tay , quan sát xem các đoạn dây chỉ theo phương nào ? Gv:Lặp lại kết quả trên 4 lần

Gv:Dùng bút đánh dấu từ cực các đoạn kim loại Gv:Đọc và ghi kết quả vào bảng 1

Hđ3.Yêu cầu học sinh đặt ống dây B nằm ngang và

treo NC vừa chế tạo vào trong lòng ống dây Xoay ống dây để NC song song với mặt phẳng của các ống dây

Hs:Trả lời Hs:Trả lời Hs:Nhận dụng cụ TN Hs:Mắc mạch điện như hình 29.1 Hs:Tiến hành làm TN

Hs:Lặp lại TN Hs:Đọc và ghi kết quả vào bảng 1

Trang 2

-Mắc mạch điện như hình 29.2

-Tiến hành làm TN

-Đọc và ghi kết quả vào bảng 2

Gv:Đi xung các nhóm chỉnh sửa và giúp đỡ Gv:Mắc ống dây vào nguồn 6 V

Gv:Đóng mạch điện , quan sát hiện tượng xảy ra với nam châm

Gv:Xác định tên từ cực của ống dây và chiều dòng điện chảy qua ống dây

Gv:Đổi cực của nguồn điện để đổi chiều dòng điện và lặp lại bước 2, 3

Gv:Đi xung quanh lớp chỉnh sửa các nhóm học sinh Gv:Đọc và ghi kết quả thực hành vào bảng 2

Hs:Làm Tn theo sự hướng dẫn của giáo viên

Hs:Tiến hành làm TN

Hs:Đổi cực của nguồn điện Hs: Đọc và ghi kết quả thực hành vào bảng 2

4’ 4.Củng cố.Hướng dẫn học sinh viết báo cáo thực hành

-Trình bày , trung thực , tích cực , vệ sinh , sắp xếp lại dụng cụ

-Báo cáo thực hành phải hoàn thành tại lớp 1’ 5.Dặn dò : Về nhà xem lại bài vừa học và đọc phần có thể em chưa biết

Tuần :16 NS : 21 / 11 / 2010 Tiết :32 Bài 30 BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TẮC NẮM TAY PHẢI VÀ QUY TẮC BÀN TAY TRÁI ND : / 12 / 2010 I.Mục tiêu :

1.Kiến thức :Vận dụng quy tắc nắm tay phải và bàn tay trái để xác định chiều dòng điện, chiều lực từ , dường sức từ , 2 từ cực của NC lên ống dây

2.Kĩ năng :Ap dụng 2 quy tắc vào giải bài tập

II.Chuẩn bị : Gv:Giáo án , Tham khảo chuẩn kiến thức ,nguồn ,NC điện , NC thẳng , dây nối

HS:

2.Kiểm tra bài cũ

Trang 3

TG Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

4’ Quy tắc Gv:Phát biểu quy tắc nắm tay phải và quy tắc bàn tay trái Áp dụng hai quy tắc bàn tay trái vào giải

bài tập Gv:Gọi hs lên bảng thực hiện

Hs:

3.Bài mới

Trang 4

TG Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

15’

12’

1.Bài tập 1

-Làm bài tập 1 trang

82

2.Bài tập 2

83

3.Bài tập 3

84

Hđ1.Yêu cầu hs nhắc lại quy tắc nắm tay phải

Gv:Quy tắc nắm tay phải dùng để làm gì ? Gv;Treo hình vẽ 30.1 lên bản cho hs quan sát và giới thiệu các bộ phận

Gv:Trước hết ta phải xác định chiều dòng điện trong ống dây

Gv:Xác định chiều đường sức từ và các từ cực của ống dây

Gv:Tương tác giữa ống dây và NC Gv:Khi ta đổi chiều dòng điện chạy qua ống dây thì điều gì xảy ra

Gv:Gọi 1 học sinh lên bảng thực hiện Gv:Chỉnh sửa và làm TN kiểm chứng kết quả TN của lí thuyết

Gv:Từ kết quả TN rút ra kết luận gì ?

Hđ2.Yêu cầu 1 học sinh đứng dậy đọc để thu thập

các thông tin của bài toán Gv:Nhắc lại quy ước về chiều dòng điện khi biểu diễn dấu chấm hoặc dấu +

Gv:Ap dụng quy ước về chiều đường sức từ để xác dịnh chiều đường sức từ

Gv:Ap dụng quy tắc bàn tay trái để giải bài tập Gv:Gọi 3 hs lên bảng thực hiện

Hđ 3 Yêu cầu 1 học sinh đứng dậy đọc để thu thập

các thông tin của bài toán Gv:Vẽ hình lên bảng và giới thiệu về bài toán trên Gv:Nhắc lại quy tắc bàn tay trái

Gv:Ap dụng quy tắc bàn tay trái để xác định cặp lực

từ F1 và F2 lên đoạn dây AB và CD Gv:Cặp lực từ F1 và F2 làm cho khung dây quay theo chiều nào ?

Gv:Để cho khung dây ABCD quay theo chiều ngược lại thì phải làm như thế nào ?

Gv:Gọi hs lên bảng thực hiện

Hs:Nhắc lại Hs:Chiều đường sức từ trong ống dây , chiều dòng điện chạy qua các vòng dây , từ cực

Hs:Thực hiện Hs:Thực hiện Hs:NC bị hút về phía ống dây Hs: NC bị đẩy ra xa ống dây Hs:Quan sát

Hs:Cùng cực thì đẩy nhau , khác cực hút nhau Hs:Đọc và nghe giảng

Hs:Quan sát và nghe giảng Hs:Nhắc lại

Hs:Vẽ cặp lực từ F1 và F2 lên đoạn dây AB và CD Hs:Trả lời

Hs:Trả lời

S

N

Trang 5

4.Củng cố.Trong quá trình làm bài tập

1’ 5.Dặn dò : Về nhà xem lại bài vừa học và đọc phần có thể em chưa biết

-Về nhà làm thêm các bài tạp 4,5 trong sách bài tập

-Về nhà có thể làm trước TN 1 và trả lời câu hỏi C1 , C2

Tuần :17 NS : 30 / 11 / 2009

Tiết :33 Bài 31 HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ ND : 11 / 12 / 2009

I.Mục tiêu :

1.Kiến thức :Mô tả được thí nghiệm hoặc nêu được ví dụ về hiện tượng cảm ứng điện từ Làm được TN dùng NC điện , NC vĩnh cửu để tạo

ra dòng điện cảm ứng Mô tả được cách làm xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín bằng NC vĩnh cửu hoặc NC điện

2.Kĩ năng :Sử dụng đúng được 2 thuật ngữ mới đó là dòng điện cảm ứng và hiện tượng cảm ứng điện từ

II.Chuẩn bị : Gv:Giáo án , Tham khảo chuẩn kiến thức ,Cuộn dây , led, NC thẳng , nguồn , dây nối

HS:Câu trả lời C1 , C2

4’ Quy tắc Gv:Phát biểu quy tắc nắm tay phải và quy tắc bàn tay trái Ap dụng hai quy tắc trên vào giải bài tập

Gv:Gọi hs lên bảng thực hiện

Hs:

3.Bài mới

2’

8’ I.Cấu tạo và hoạt động của đinamô ở

xe đạp

1.Cấu tạo

-Nam châm và cuộn dây

2.Hoạt động

-Khi quay núm của đinamô thì nam

châm quay theo và đèn sáng

Hđ1.Yêu cầu hs đọc phần đầu bài để tìm hiểu thêm

một số thông tin và giới thiệu vào bài mới Gv:Gọi hs trả lời dự đoán

Hđ2.Treo hình vẽ 31.1 lên bảng cho học sinh quan

sát và giới thiệu về cấu tạo và hoạt động của đinamô

xe đạp Gv:Đinamô xe đạp có cấu tạo như thế nào ? Gv:Vậy Đinamô xe đạp hoạt động như thế nào ? Gv:Liệu có phải nam châm quay mà tạo ra được dòng điện ?

Gv:Gọi hs trả lời dự đoán

Hs:Đọc và nghe giảng Hs:Trả lời dự đoán Hs:Quan sát và nghe giảng Hs: Nam châm và cuộn dây Hs: Khi quay núm của đinamô thì nam châm quay theo và đèn sáng

Trang 6

6’

II.Dùng nam châm để tạo ra dòng

điện

1.Dùng nam châm vĩnh cửu

-Làm TN như hình 31.2

-Nhận xét :Dòng điện xuất hiện trong

cuộn dây dẫn kín khi ta đưa một cực

nam châm lại gần hay ra xa một đầu

cuộn dây đó hay ngược lại

2.Dùng nam châm điện

-Làm TN như hình 31.3

-Nhận xét : Dòng điện xuất hiện trong

cuộn dây dẫn kín trong thời gian đóng

và ngắt nam châm điện , nghĩa là

trong thời gian dòng điện biến thiên

III.Hiện tượng cảm ứng điện từ

-Dòng điện xuất hiện trong trường

hợp khi cho NC lại gần hay ra xa

cuộn dây hay khi đóng ngắt mạch

điện gọi là dòng điện cảm ứng Hiện

tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng

gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ

Hđ3.Dùng NC để tạo ra dòng điện

Gv:Phát dụng cụ TN cho các nhóm hs và yêu cầu hs làm TN như hình 31.2 và trả lời câu hỏi

Gv:Chú ý ta phải làm nhanh , dứt khoát 1.Đưa Nc vào lòng ống dây

2.Để Nc đứng yên trong lòng ống dây 3.Kéo NC ra khỏi ống dây

4.Di chuyển NC ra xa cuộn dây Gv:Nếu ta để NC đứng yên và cho cuộn dây di chuyển lại gần hay ra xa thì sao ?

Gv:Yêu cầu làm TN kiểm tra lại dự đoán Gv:Vậy dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi nào ?

Gv:Gọi hs trả lời

Hđ4.Biểu diễn TN như hình 31.3 cho hs quan sát

hiện tượng gì xảy ra với bóng đèn 1.Khi đóng mạch điện

2.Khi dòng điện đã ổn định 3.Trong khi ngắt mạch điện 4.Sau khi ngắt mạch điện Gv: Vậy dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi nào ?

Gv:Dòng điện xuất hiện trong các TN trên gọi là gì ? Gv:Hiện tượng xuất hiện dòng điện như trên gọi là

gì ? Gv:Nếu ta cho Nc quay liên tục trước cuộn dây thì điều gì sẽ xảy ra ?

Gv:Biểu diễn TN cho hs quan sát

Hs: Trả lời dự đoán Hs:Nghe giảng Hs:Nhận dụng cụ TN và làm Tn như hình 31.2

Hs:nghe giảng Hs:Làm TN

Hs:Làm TN Hs:Làm TN kiểm tra Hs:Đưa NC ra khỏi , vào hoặc đưa cuộn dây lại gần hay ra xa cuộn dây

Hs:Quan sát Gv biểu diễn TN Hs:Quan sát

Hs:Trong quá trình đóng , ngắt mạch điện

Hs: Dòng điện xuất hiện trong trường hợp khi cho

NC lại gần hay ra xa cuộn dây hay khi đóng ngắt mạch điện gọi là dòng điện cảm ứng

Hs: Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng gọi

là hiện tượng cảm ứng điện từ Hs:Quan sát

4.Củng cố

3’ Hiện tượng cảm ứng điện từ Gv:Thế nào là dòng điện cảm ứng ? hiện tượng cảm ứng điện từ ?

Hs:Dòng điện xuất hiện trong trường hợp khi cho NC lại gần hay ra xa cuộn dây hay khi đóng ngắt mạch điện gọi

là dòng điện cảm ứng Hiện tượng xuất hiện dòng điện

Trang 7

cảm ứng gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ

-Tìm hiểu thêm về dòng điện cảm ứng , hiện tượng cảm ứng điện từ -Trả lời câu hỏi được nêu ra ở phần I

Tuần :17 NS : 30 / 11 / 2009

Tiết :34 Bài 31 ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG ND : 15 / 12 / 2009

I.Mục tiêu :

1.Kiến thức :Nêu được dòng điện cảm ứng xuất hiện khi có sự biến thiên của số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây kín Giải được một số bài tập định tính về nguyên nhân gây ra dòng điện cảm ứng Xác định được có sự biến đổi của đường sức từ xuyên qua S của cuộn dây dẫn kín khi làm TN với nam châm vĩnh cửu và nam châm điện

2.Kĩ năng :Vận dụng được điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng để giải thích và dự đoán những trường hợp củ thể trong đó xuất hiện hay không xuất hiện dòng điện cảm ứng

II.Chuẩn bị : Gv:Giáo án , Tham khảo chuẩn kiến thức ,hình 32.1 phóng to

HS:

3’ Hiện tượng cảm ứng điện từ Gv:Thế nào là dòng điện cảm ứng ? hiện tượng cảm ứng điện từ ?

Hs:Dòng điện xuất hiện trong trường hợp khi cho NC lại gần hay ra xa cuộn dây hay khi đóng ngắt mạch điện gọi là dòng điện cảm ứng Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ

3.Bài mới

2’ Hđ1.Yêu cầu hs đứng dậy đọc phần đầu bài , giới thiệu vào bài mới

Gv:Vậy điều kiện chung nào là điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng ?

Hs:Đọc và nghe giảng Hs:Nghe giảng

Hs:Trả lời dự đoán

Trang 8

16’

I.Sự biến đổi số đường sức từ xuyên

qua tiết diện của cuộn dây

-Trả lời câu C1

-Khi đưa một cực của nam châm lại

gần hay ra xa đầu một cuộn dây dẫn

thì số đường sức từ xuyên qua tiết

diện S của cuộn dây dẫn tăng hoặc

giảm (biến thiên )

II.Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm

ứng

-Trả lời câu C2 , C3

-Dòng điện xuất hiện trong cuộn dây

dẫn kín đặt trong từ trường của một

NC khi số đường sức từ xuyên qua

tiết diện S của cuộn dây biến thiên

-Trả lới câu C4

Kết luận :Trong mọi trường hợp , khi

số đường sức từ xuyên qua tiết diện S

của cuộn dây dẫn kín biến thiên thì

Hđ2.Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết

diện của cuộn dây Gv:Ta đã biết xung quanh NC có một từ trường , chính từ trường gây ra dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín

Gv:Ta không quan sát từ trường bằng mắt nhưng ta biết từ trường bằng biểu diễn đường sức từ

Gv:Vậy hãy xem xét trong các TN trên , số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây có biến đổi không ?

Gv:Yêu cầu hs trả lời dự đoán Gv:Treo hình 32.1 lên bảng cho hs quan sát và giới thiệu

Gv:Quan sát xem các đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên như thế nào ? Gv:Đưa NC lại gần cuộn dây theo phương vuông góc với tiết diện S của cuộn dây

Gv:Đặt NC đứng yên trong cuộn dây Gv:Đưa NC ra cuộn dây

Gv:Để Nc đứng yên , cho cuộn dây dẫn chuyển động lại gần NC

Gv:Hãy rút ra nhận xét ,

Hđ3.Ta đã biết những trường hợp xuất hiện dòng

điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín Gv:Treo bảng 1 lên cho hs quan sát và giới thiệu Gv:Điền đẩy đủ các thông tin vào bảng 1 Gv:Vậy điều kiện nào xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín

Gv:Dựa vào các dự kiện trên yêu cầu hs rút ra nhận xét về điều kiện để xuất hiện dòng điện trong cuộn dây dẫn kín

Gv:Vận dụng nhận xét trên để giải thích vì sao trong

TN ở hình 31.3 , khi ngắt hay đóng mạch của NC điện thì trong cuộn dây dẫn kín xuất hiện dòng điện cảm ứng

Hs:Nghe giảng Hs:Nghe giảng Hs:Nghe giảng

Hs:Trả lời dự đoán Hs:Quan sát và nghe giảng

Hs:Quan sát Hs:Làm TN mô phỏng Hs: Khi đưa một cực của nam châm lại gần hay ra

xa đầu một cuộn dây dẫn thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn tăng hoặc giảm (biến thiên )

Hs:Nghe giảng Hs:Quan sát và nghe giảng Hs:Điền vào bảng 1 Hs: Dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín đặt trong từ trường của một NC khi số đường sức

từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên Hs:Trong quá trình đóng ngắt mạch điện thì số đường sức từ xuyên qua S biến thiên

Trang 9

trong cuộn dây dẫn xuất hiện dòng

điện cảm ứng

Gv:Vậy trong điều kiện nào thì xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín

Hs: Trong mọi trường hợp , khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín biến thiên thì trong cuộn dây dẫn xuất hiện dòng điện cảm ứng

4.Củng cố

3’ Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm

ứng

Gv:Trong điều kiện nào thì xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín

Hs: Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín biến thiên thì trong cuộn dây dẫn xuất hiện dòng điện cảm ứng

-Xem lại quy tắc bàn tay trái và nắm tay phải , Định luật Om , Định luật Jun –Lenxơ

Tiêu đề	Thực hành chế tạo nam châm vĩnh cửu, nghiệm lại từ tính của ống dây có dòng điện
Chuyên ngành	Vật lý
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	112,5 KB