Kiến thức: - Nắm được sự ra đời và tình cảnh của giai cấp công nhân công nghiệp, qua đó giúp các em hiểu được cùng với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, giai cấp vô sản lớn mạnh dần.. [r]
Trang 11 Kiến thức: Giúp HS hiểu rằng, cuộc đấu tranh của nhân dân Hà Lan lật đổ vương triều Tây Ban
Nha từ giữa thế kỷ XVI là một cuộc cách mạng tư sản đầu tiên của thời lịch sử cận đại thế giới Cáchmạng tư sản Anh (thế kỷ XVIII) là sự tiếp tục cuộc tấn công vào chế độ phong kiến châu Âu, mởđường cho lực lượng sản xuất tư bản phát triển
Nắm được CMTS là một hiện tượng xã hội hợp quy luật bao gồm: nguyên nhân bùng nổ, kết quả mụctiêu, động lực và bản chất
2 Tư tưởng:HS nhận thức đúng mặt tích cực và hạn chế của CMTS
3 Kĩ năng : - Rèn luyện kĩ năng phân tích, khái quát, tổng hợp, đánh giá sự kiện
.II CHUẨN BỊ:
1 Phương pháp: Nêu vấn đề, phân tích, giải thích
2 Tài liệu thiết bị dạy học: - Bản đồ thế giới; Bản đồ các vùng Tây Âu.
2 Kiềm tra bài cũ: Kết hợp bài mới
3 Tổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp:
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản HS cần nắm
- GV giới thiệu trên bản đồ vị trí của Hà Lan
trước cách mạng (Gồm lãnh thổ các nước Hà
Lan, Bỉ, Luyxămbua và một số vùng đất này
có tên gọi "Nêđéclan" (vùng đất thấp).Giữa
TK XVI, Nêđéclan phụ thuộc Vương triều
Tây Ban Nha
GV đặt vấn đề: Nêđéclan là nơi nổ ra CMTS
sớm nhất Châu Âu, vậy nguyên nhân bùng
nổ CMTS Hà Lan? Để lí giải được điều đó
cùng đi tìm hiểu tình hình Nêđéclan vào TK
yếu của quá trình đấu tranh kéo dài suốt 4
thập kỉ cuối thế kỷ XVI như:
- Xã hội: Giai cấp tư sản Nêđéclan ra đời, thế lực kinh
tế ngày càng lớn mạnh
- Tư tưởng: Tân giáo Can Vanh pt
- Chính trị: Vương triều Tây Ban Nha thống trị thựchiện nhiều chính sách ngăn cản sự PT của vùng đấtthấp
→ Mâu thuẫn giữa nhân dân Nêđéclan với sự thống trịcủa TBN( mâu thuẫn dân tộc) làm bùng nổ cuộc đấutranh của nhân dân “ vùng đất thấp” chống Vươngtriều TBN
U 1581, Vua TBN bị phế truất, Các tỉnh liên hiêp hay
nước CH Hà Lan được thành lập
Trang 2+ Hội nghị các tỉnh miền Bắc (U- trếch) với
nhiều quyết sách quan trọng
+ Chính quyền phong kiến Tây Ban Nha sụp
đổ
+ Nước cộng hòa tư sản (Hà Lan) ra đời
GV: Ý nghĩa của những quyết định của Hội
nghị Utrếch?
Ý nghĩa của cách mạng TS Hà Lan?
-GV: Sự phát triển của nền kinh tế Anh được
thể hiện như thế nào?
GV miêu tả cảnh "Rào đất cướp ruộng"
(Hình ảnh "Cừu ăn thịt người" của nhà văn
Tomat Morơ)
- GV: Sự chuyển biến về KT dẫn đến sự
những biến chuyển gì về xã hội?Từ đó giải
thích khái niệm Quý tộc mới.
- GV: Sự bảo thủ, lạc hậu và phản động của
chế độ phong kiến Anh thể hiện như thế nào?
Hậu quả?
Từ đó GV tiểu kết về nguyên nhân sâu xa
làm bùng nổ cách mạng Anh?
- Nguyên nhân trực tiếp của CMTS Anh?
GV: Những mốc sự kiện chính trong tiến
trình CMTS Anh?
Dựa vào niên biểu, hướng dẫn HS nắm được
hướng phát triển của cách mạng Anh qua các
mốc chính, sau đó lí giải vấn đề:
+ Vì sao cách mạng Anh có sự thỏa hiệp
giữa Quốc hội với lực lượng phong kiến cũ?
+ Vì sao nói cách mạng Anh là cuộc cách
mạng bảo thủ?
Điểm quan trọng mà GV cần khắc họa để HS
nhận thức sâu sắc về thái độ hai mặt của giai
cấp tư sản Anh vµ quý tộc mới chi phối đến
+ Hạn chế: Quan hệ sản xuất phong kiến còn tồn tại ởmột số nơi, nhân dân không được hưởng quyền lợi
KT, CT
2 Cách mạng tư sản Anh
a Tình hình nước Anh trước cách mạngKinh tế: Đầu thế kỷ XVII, nền kinh tế nước Anh pháttriển nhất châu Âu: Công trường thủ công chiếm ưuthế, ngoại thương khá PT, các trang trại chăn nuôi cừuxuất hiện
Xã hội: Tư sản, quý tộc mới giàu lên nhanh chóngChính trị: Chế độ phong kiến kìm hãm sự lực lượngsản xuất TBCN
→ Mâu thuẫn giữa TS, quý tộc mới với các thế lực PKphản đông sâu sắc
b Diễn biến của cách mạng
* Duyên cớ trực tiếp: 1640 Sác lơ I triệu tập quốc hội
để tăng thuế nhưng Quốc hội không phê duyệt, côngkích các chính sách của nhà vua MQH nhà vua – QHcăng thẳng.Nội chiến bùng nổ
* Diễn biến:+ Năm 1642 - 1648: nội chiến ác liệt(Vua - Quốc hội)
+ Năm 1649: xử tử vua, nước cộng hòa ra đời, cáchmạng đạt đến đỉnh cao
+ 1653: Nền độc tài được thiết lập
+ 1658, QH thoả hiệp với các lực lượng PKcũ+ 1688 : Quốc hội tiến hành chính biến, chế độ quânchủ lập hiến được xác lập
c Ý nghĩaLật đổ chế độ phong kiến mở đường cho CNTB ở Anhphát triển
Mở ra thời kỳ quá độ từ chế độ PK sang chế độ tư bản
4 Củng cố: GV hình thành khái niệm thế nào là một cuộc cách mạng tư sản, khi nào bùng nổ 1 cuộc
cách mạng tư sản, CMTS thường có ý nghĩa gì đối với sự phát triển của xã hội
5 Bài tập về nhà: Trả lời câu hỏi SGK
Ngày soạn: 7/03/2010
Trang 3Tiết 37: BÀI 30: CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MĨ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
Bài học giúp HS hiểu rằng, cuộc chiến tranh giành độc lập của nhân dân 13 nước thuộc địa Anh ở Bắc
Mĩ cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng tư sản dưới hình thức là một cuộc chiến tranh giải phóngdân tộc Cuộc cách mạng này có ý nghĩa tiếp tục xác lập sự thống trị của giai cấp tư sản, mở đườngcho sự phát triển của CNTB
2 Tư tưởng: Nhận thứcđược mặt tích cực và hạn chế của CMTS.
3 Kĩ năng : sử dụng đồ dùng trực quan, kĩ năng phân tích, khái quát, tổng hợp, đánh giá sự kiện .II CHUẨN BỊ:
1 Phương pháp: Nêu vấn đề, phân tích, giải thích
2 Tài liệu thiết bị dạy học: Bản đồ chiến tranh giành đọc lập của13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ;
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1.Ổn định lớp:
Sĩ số
Ngày giảng
2 Kiềm tra bài cũ: 1 Diễn biến và kết quả ý nghĩa của cách mạng tư sản Anh?
3 T ch c các ho t ổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp: ức các hoạt động dạy và học trên lớp: ạt động dạy và học trên lớp: động dạy và học trên lớp: ng d y v h c trên l p: ạt động dạy và học trên lớp: à học trên lớp: ọc trên lớp: ớp:
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản HS cần nắm
- GV giới thiệu trên bản đồ vị trí của 13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mĩ và nêu câu hỏi: 13 thuộc địa của
Anh được ra đời như thế nào?
-GV giảng về quá trình di cư sang Châu Mĩ dẫn
đến sự ra đời của 13 thuộc địa
GV: Nền kinh tế TBCN ở 13 thuộc địa Anh phát
triển như thế nào?
GV khái quát và phân tích sự phát triển nhanh
chóng của nền kinh tế công thương nghiệp TBCN
ở Anh, đặc biệt sự ra đời của chế độ nô lệ da đen
GV: Sự phát triển kinh tế ở 13 thuộc địa dẫn đến
hệ quả gì về chính trị và xã hội?
GV: Chính sách cai trị của thực dân Anh tại Bắc
Mĩ?
Tại sao chính phủ Anh lại kìm hãm sự phát triển
kinh tế ở thuộc địa?
Chính phủ Anh đã làm gì để kìm hãm sự phát triển
kinh tế thuộc địa? Hậu quả của những chính sách
đó ra sao?
GV từ đó lý giải nguyên nhân dẫn đến việc bùng
nổ cuộc chiến tranh đòi quyền độc lập của tất cả
các tầng lớp nhân dân 13 thuộc địa Anh
-GV: Sự kiện trực tiếp dẫn đến chiến tranh của
các thuộc địa với chính quyền thực dân Anh bùng
nổ ?
-GV treo bản đồ diễn biến cuộc chiến tranh của 13
thuộc địa Hướng dẫn hs nắm một số nội dung sau:
-Thời gian đầu của chiến tranh?
+ Quân Anh: lực lượng 9 vạn; thiện chiến; vũ khí
1 Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Bắc
Mĩ Nguyên nhân bùng nổ chiến tranh
- Nửa đầu thế kỷ XVIII, Anh lập ra13 thuộcđịa dọc bờ biển Đại Tây Dương (1,3 triệungười)
- Giữa thế kỷ XVIII, nền công thương nghiệpTBCN ở đây phát triển: Công trường thủ côngxuất hiện nhiều, các trung tâm công nghiệplớn xuất hiện, đồn điền trang trại
- Sự phát triển kinh tế công, nông nghiệp thúcđẩy thương nghiệp, giao thông, thông tin,thống nhất thị trường, ngôn ngữ Dân tộc Mĩhình thành
- Chính phủ Anh kìm hãm sự PT của 13thuộc địa làm cho mâu thuẫn ở 13 thuộc địavơí TD Anh trở nên gay gắt, dẫn đến việcbùng nổ chiến tranh
2 Diễn biến chiến tranh và sự thành lập Hợp chủng quốc Mĩ
-Duyên cớ trực tiếp:+ Sự kiện chè Bô-xtơndẫn đến nguy cơ cuộc chiến đến gần
+ Đại hội lục địa lần thứ nhất được triệu tập(9 - 1774), yêu cầu vua Anh bãi bỏ chính sáchhạn chế công thương nghiệp Nhưng vua Anhkhông chấp nhận, còn tuyên bố sẽ ra lệnh
Trang 4đầy đủ
+ Quân 13 thuộc địa: lực lượng 3 vạn; thiếu kinh
nghiệm tác chiến; vũ khí thiếu thốn
GV đặt vấn đề: Cuộc chiến sẽ ra sao nếu tình hình
đó kéo dài? Vấn đề cấp thiết cần giải quyết lúc
này là gì?
TL: Đại hội lục địa LT2 được tổ chức có những
quyết định quan trọng
- GV cho HS quan sát bức tranh Đại hội lục địa lần
hai, chân dung Oa-sinh-tơn: Ông là ai? Em biết gì
Giới thiệu Oa-sinh-tơn được bầu làm tổng thống
đầu tiên của nước Mĩ (năm bùng nổ cuộc Đại cách
mạng Pháp 1789), thủ đô nước Mĩ giờ đây mang
Cử Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn làm tổng chỉ huyquân đội
Thông qua bản Tuyên ngôn độc lập (4 7 1776), tuyên bố thành lập Hợp chủng quốcMĩ
-+ Ngày 17 - 10 - 1777 chiến thắng
Xa-ra-tô-ga, tạo ra bước ngoặt cuộc chiến
- Năm 1781 trận I-oóc-tao giáng đòn quyếtđịnh, giành thắng lợi cuối cùng
3 Kết quả và ý nghĩa của Chiến tranh giành độc lập
- Theo hòa ước Véc-xai (9 - 1783), Anh côngnhận nền độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ
- Năm 1787 thông qua hiến pháp củng cố vịtrí nhà nước Mĩ, quy định Mĩ theo thể chếcộng hoà liên bang được tổ chức theo nguyêntắc “tam quyền phân lập”
*Ý nghĩa cuộc chiến tranh giành độc lập:
+ Giải phóng Bắc Mĩ khỏi chính quyền Anh,thành lập quốc gia tư sản, mở đường choCNTB phát triển ở Bắc Mĩ
+ Góp phần thúc đẩy cách mạng chống phongkiến ở châu Âu, phong trào đấu tranh giànhđộc lập ở Mĩ La-tinh
* Hạn chê: + Chưa xoá bỏ chế độ đồn điền nô
lệ da đen và quyền bình đẳng của phụ nữ
4 Củng cố: Nguyên nhân bùng nổ và kết quả của cuộc Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mĩ, mặt tích cực và hạn chế của nó
5 Bài tập về nhà: Câu hỏi SGK
Trang 5Ngày soạn: 14/03/2010
Tiết 38 - BÀI 31: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỶ XVIII
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng tư sản điển hình nhất thời kì lịch
sử thế giới cận đại Nó đã lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho CNTB phát triển ở Pháp, góp phầnvào thắng lợi của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thể giới
1 Phương pháp: Nêu vấn đề, phân tích, giải thích
2 Tài liệu thiết bị dạy học: - Tranh "Tình cảnh nông dân Pháp", "Tấn công phá ngục Ba-xti" III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
GV: Căn cứ vào đâu để nói rằng, cuối
thế kỷ XVIII, Pháp vẫn là nước nông
nghiệp lạc hậu
GV: Hướng dẫn HS khai thác nội dung
bức tranh Tình cảnh nông dân Pháp trước
cách mạng (hình 51 - SGK)
GV :Nền kinh tế TBCN phát triển ở Pháp
ntn?
GV chốt những biểu hiện chính của sự pt
kt công thương nghiệp TBCN
GV: Tình hình chính trị - xã hội Pháp có
gì nổi bật?
GV vẽ sơ đồ cơ cấu xã hội nước Pháp,
hướng dẫn HS thảo luận vai trò, quyền
lợi kinh tế, địa vị chính trị của các đẳng
+ Lãnh chúa, Giáo hội bóc lột nông dân nặng nề
- Công thương nghiệp phát triển+ Máy móc sử dụng ngày càng nhiều (dệt, khai mỏ, luyệnkim)
+ Công nhân đông, sống tập trung+ Ngoại thương có bước tiến mới:Buôn bán mở rộng vớinhiều nước
B Chính trị - xã hội: - Pháp vẫn duy trì chế độ quân chủchuyên chế
- Xã hội chia thành 3 đẳng cấp+ Tăng lữ và quý tộc, có đặc quyền vvà kinh tế và chínhtrị
+ Đẳng cấp thứ ba: Gồm TS, Nông dân, bình dân Họ làm
ra của cải, phải đóng mọi thứ thuế, không được hưởngquyền lợi chính trị
- Mâu thuẫn xã hội gay gắt báo hiệu một cuộc cách mạngđang đến gần
Trang 6Giải quyết mâu thuẫn này như thế nào?
GV : dựa trên cơ sở nào những tư tưởng
tiến bộ ở nước Pháp trước cách mạng đã
ra đời ?Nội dung tư tưởng và ý nghĩa?
GV: nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cách
mạng Pháp bùng nổ
HS trình bày sự kiện 5/5/1789, LUI XVI
triệu tập hội nghị ba đẳng cấp GV gợi ý:
Nhà vua có đạt được mục đích của mình
không? Vì sao vậy?
GV tường thuật trận tấn công phá ngục
Ba-xti
- GV sử dụng bản đồ phong trào nhân
dân Pháp (SGK), Bức tranh biếm họa
Nông dân chặt vòi bạch tuột (Chính sách
tô, thuế của phong kiến, Giáo hội ăn
bám), nông dân đốt các lãnh địa phong
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu những tư
tưởng tiến bộ của Bản tuyên ngôn nhân
quyền và dân quyền (Có thể liên hệ với
Tuyên ngôn độc lập của Mĩ, Tuyên ngôn
độc lập của Việt Nam)
GV: Nhà vua đã có hành động ntn với
những chính sách trên?Trước hành động
phản quốc của nhà vua, cách mạng Pháp
cần phải làm gì?
Những biện pháp mà Quốc hội lập hiến
và nhân dân Pháp tiến hành có bảo vệ
được nước Pháp?
Giai đoạn sau của cách mạng nước Pháp
sẽ giúp ta trả lời
2 Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng
Những tư tưởng tiến bộ phê phán những quan điểm lỗithời, giáo lý lạc hậu, đưa ra lí thuyết xây dựng một nhà
nước mới Triết học ánh sáng dọn đường cho cách mạng
bùng nổ, định hướng cho một xã hội mới tương lai
II TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
- Ngày 14 - 7 - 1789, quần chúng phá ngục Ba-xti, mở đầucho cách mạng Pháp
- Quần chúng nhân dân nổi dậy khắp nơi (cả thành thị vànông thôn), chính quyền của tư sản tài chính được thiếtlập (Quốc hội lập hiến)
+ Thông qua Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền.+ Ban hành chính sách khuyến khích công thương nghiệpphát triển
+ Tháng 9 - 1791 thông qua hiến pháp, xác lập nền quânchủ lập hiến
- Vua Pháp tìm cách chống phá cách mạng, khôi phục lạichế độ phong kiến (xúi giục phản động trong nước, liênkết với phong kiến bên ngoài)
- Tháng 4 - 1792 Chiến tranh giữa Pháp với liên minhphong kiến Áo - Phổ
- Ngày 11 - 7 - 1792 Quốc hội tuyên bố Tổ quốc lâmnguy, quần chúng đã nhất loạt tự vũ trang bảo vệ đấtnước
4 Củng cố: Nguyên nhân bùng nổ cách mạng Pháp, những kết quả đầu tiên của cách mạng và yêu
cầu mới của tình hình mà cách mạng phải giải quyết
5 Bài tập về nhà: Học bài cũ và chuẩn bị bài mới
Ngày soạn: 14/03/2010
Trang 7Tiết 39 - BÀI 31: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỶ XVIII
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng tư sản điển hình nhất thời kì lịch
sử thế giới cận đại Nó đã lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho CNTB phát triển ở Pháp, góp phầnvào thắng lợi của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thể giới
1 Phương pháp: Nêu vấn đề, phân tích, giải thích
2 Tài liệu thiết bị dạy học: - Tranh "Tình cảnh nông dân Pháp", "Tấn công phá ngục Ba-xti"
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1.Ổn định lớp:
Sĩ số
Ngày giảng
2 Kiềm tra bài cũ: 1: Nguyên nhân bùng nổ cách mạng tư sản Pháp?
3 T ch c ho t ổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp: ức các hoạt động dạy và học trên lớp: ạt động dạy và học trên lớp: động dạy và học trên lớp: ng d y v h c: ạt động dạy và học trên lớp: à học trên lớp: ọc trên lớp:
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản HS cần nắm
GV nêu lại những mặt tích cực và hạn chế của
nền quân chủ lập hiến, trong bối cảnh đó quần
chúng cách mạng tiếp tục đấu tranh để lật đổ nên
qclh và thiết lập chính quyền của phái TS công
thương
GV: Nền thống trị của TS công thương được
thiết lập thể hiện qua sự kiện nào?
GV giải thích vì sao gọi phái TS công thương là
phái Girông đanh
Phái TS công thương đã có những biện pháp gì
để giải quyết những yêu cầu của CM P lúc bấy
giờ?
GV đặt vấn đề: Với những việc làm trên, Cách
mạng Pháp đã đạt tới đỉnh cao chưa?
- Hướng dẫn HS thảo luận, GV cần chốt lại vấn
đề: những quyết định trên của Quốc hội do áp
lực của quần chúng), chưa đáp ứng được những
yêu cầu cấp bách mà cách mạng Pháp đòi
hỏi.Chống thù trong, giặc ngoài Chống nạn đầu
cơ tích trữ, phục vụ mặt trận, cải thiện đời sống
nhân dân
Quần chúngcách mạng đã làm gì trong bối cảnh
nền CH chưa giải quyết những yêu cẩu của cách
mạng?
-GV giải thích khái niệm phái Giacôbanh GV
sử dụng ảnh chân dung giới thiệu Rô-be-xpi-e,
nhấn mạnh những phẩm chất nổi bật như ý chí
sắt đá, tinh thần dân tộc không khoan nhượng
2 Tư sản công thương cầm quyền Nền cộng hòa được thành lập
- Ngày 10 - 8 - 1792 quần chúng Pa-ri nổi dậy, lậpchính quyền công xã cách mạng (phái Girôngđanh);bắt vua và hoàng hậu
- Ngày 21 - 9 Quốc hội tuyên bố lập nền Cộng hòathứ nhất, xử tử nhà vua
- Đầu năm 1793, nước Pháp đứng trước khó khănmới
+ Trong nước: Bọn phản động nổi dậy; Đời sốngnhân dân khó khăn
+ Bên ngoài: Liên minh phong kiến châu Âu đe dọacách mạng
- Ngày 31 - 5 - 1793 quần chúng Pa-ri nổi dậy, lật đổphái Gi-rông-đanh, giành chính quyền về tay pháiGia-cô-banh (Ngày 2 - 6)
3 Nền chuyên chính Giacôbanh - đỉnh cao của cách mạng
- Trước những khó khăn, thử thách nghiêm trọng,Chính quyền Gia-cô-banh đã đưa ra những biện phápkịp thời, hiệu quả
Trang 8trước kẻ thù vì lợi ích của nhân dân, một con
người kiên định "không thể mua chuộc được"
- GV :chính quyền Gia-cô-banh đã ban hành
những chính sách cụ thể nào?đã phát huy tác
dụng trong bối cảnh nước Pháp ntn?.So sánh với
những chính sách của phái Giroong đanh
- Tại sao giữa lúc cách mạng đang lên, phái
Gia-cô-banh lại suy yếu?
GV phân tích nguyên nhân phái Giacôbanh bị
suy yếu sau đó bị lật đổ
GV yêu cầu HS đọc SGK : Tình hình nước Pháp
sau cuộc đảo chính 27/7/1794?Đánh giá
GV cần hướng dẫn để HS nhận thức được rằng,
các cuộc đảo chính liên tiếp kể từ sau thất bại
của nền chuyên chính Gia-cô-banh, là quá trình
đi xuống, thể hiện sự tụt lùi của cách mạng Pháp
(Từ Cộng hòa tư sản qua các bước trung gian trở
về quân chủ phong kiến) Có thể biểu diễn sự
thoái trào của cách mạng Pháp qua sơ đồ sau:
là cuộc cách mạng điển hình nhất, tiêu biểu nhất,
nó lớn hơn hẳn bất cứ một cuộc cách mạng tư
sản nào nổ ra trước hoặc sau nó Với ý nghĩa to
lớn đó nó xứng đáng được coi là cuộc "Đại cách
+ Xóa nạn đầu cơ tích trữ
- Phái Gia-cô-banh đã hoàn thành nhiệm vụ chốngthù trong giặc ngoài và ổn định đời sống nhân dân.Cách mạng đạt đến đỉnh cao
- Trong lúc cách mạng đang lên, mâu thuẫn nội bộ đãlàm cho phái Gia-cô-banh suy yếu Cuộc đảo chínhngày 27 - 7 - 1794 đã đưa chính quyền vào tay bọnphản động, cách mạng Pháp thoái trào
4 Thời kỳ thoái trào
- Sau đảo chính, Ủy ban Đốc chính ra đời đã thủ tiêumọi thành quả của cách mạng
+ Hiến pháp mới được ban hành bảo vệ lợi ích TSmới
+ Xóa bỏ luật giá tối đa
+ Thủ tiêu các quyền tự do dân chủ+ Khủng bố những người cách mạng
- Cuộc đảo chính (11 - 1799) lật đổ chế độ Đốc chính,đưa Na-pô-lê-ông lên nắm quyền, xây dựng chế độđộc tài
- Sau nhiều năm chiến tranh, Đế chế I của ông bị suy yếu, thất bại (1815) Chế độ quân chủ ởPháp được phục hồi
Na-pô-lê-III Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA CÁCH MẠNG PHÁP CUỐI THẾ KỶ XVIII
- Là cuộc cách mạng dân chủ tư sản điển hình
+ Lật đổ chế độ phong kiến cùng với những tàn dưcủa nó
+ Giải quyết được vấn đề dân chủ (ruộng đất chonông dân, quyền lợi cua công nhân)
+ Hình thành thị trường dân tộc thống nhất mở đườngcho lực lượng TBCN ở Pháp phát triển
+ Giai cấp tư sản lãnh đạo, nhưng quần chúng quyếtđịnh tiến trình phát triển của cách mạng
- Mở ra thời đại thắng lợi và củng cố quyền thống trịcủa giai cấp tư sản trên phạm vi thế giới
4 Sơ kết bài học: Vì sao cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng tiêu biểu, điển hình, củng cố
khái niệm cách mạng tư sản (Có thể so sánh với cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ, cách mạng
tư sản Hà Lan, cách mạng tư sản Anh để nhận thức thêm sự đa dạng về hình thức của cách mạng tưsản trong buổi đầu thời cận đại)
5 Bài tập về nhà: Câu hỏi SGK.
CHƯƠNG II:CÁC NƯỚC ÂU - MỸ
Gia-cô-banh (Cộng hòa: 6-1783)
Đốc chính (27-7-1794)
Độc tài (Đế chế 1: 11-1799)
Quân chủ (11-1815)
Trang 9(TỪ ĐẦU THẾ KỶ XIX ĐẾN ĐẦU THẾ KỶ XX) Ngày soạn: 20/03/2010 Tiết 40
BÀI 32: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP Ở CHÂU ÂU
2 Tư tưởng: Mặt tích cực và hạn chế của cuộc cách mạng công nghiệp
3 Kĩ năng - Rèn luyện kĩ năng phân tích đánh giá
II CHUẨN BỊ:
1 Phương pháp: Nêu vấn đề, phân tích, giải thích
2 Tài liệu thiết bị dạy học: - Tranh ảnh về những phát minh công nghiệp trong thời kỳ này.
- Lược đồ nước Anh
- Tư liệu tham khảo về kinh tế, văn hóa phần lịch sử thế giới
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1.Ổn định lớp:
Sĩ số
Ngày giảng
2 Kiềm tra bài cũ: Câu hỏi 1: Lập niên biểu diễn biến Cách mạng Pháp qua các giai đoạn.
Câu hỏi 2: Tại sao nói thời kỳ chuyên chính Gia-cô-banh là đỉnh cao của Cách mạng Pháp?
3 Tổ chức hoạt động dạy và học:
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản HS cần nắm
- GV: Vì sao Cách mạng công nghiệp diễn
ra đầu tiên ở Anh?
+ Kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển mạnh
+ Cách mạng nổ ra sớm, chính quyền thuộc
vì trong giai cấp tư sản
+ Có hệ thống thuộc địa lớn
Vì vậy nước Anh sớm có đầy đủ các nhân
tố trong đó yếu tố quan trọng hàng đầu của
sự quá độ từ sản xuất thủ công sang sản
xuất máy móc là sự tích lũy tư bản nguyên
thủy (vốn ban đầu)
Hãy cho biết mốc thời gian và những thành
tựu chủ yếu của Cách mạng công nghiệp
Anh?
+ HS hoạt động theo nhóm, dựa vào SGK
tìm hiểu và cử đại diện trình bày kết quả
của nhóm mình HS có thể bổ sung cho
bạn
- GV nhận xét kết hợp trình bày và phân
tích:
- GV: Tại sao Cách mạng công nghiệp lại
bắt đầu từ ngành công nghiệp nhẹ?
- GV gợi ý: Vốn, thị trường, công nhân
- GV nhận xét và kết luận: Những ngành
1 Cách mạng công nghiệp ở Anh
- Anh là nước đầu tiên tiến hành cách mạng công nghiệp
vì Anh sớm có đầy đủ các yếu tố tư bản, nhân công, kĩthuật
Trang 10này có truyền thống và phát triển mạnh ở
Anh; thu hồi vốn nhanh, sản phẩm có thị
trường tiêu thụ rộng
Việc phát minh ra máy hơi nước và đưa
vào sử dụng đã làm thay đổi nền sản xuất
ntn?
- GV giới thiệu cho HS trên lược đồ nước
Anh để thấy được sự biến đổi của Anh vì
cơ cấu kinh tế và dân cư sau Cách mạng
- GV: Vì sao Cách mạng công nghiệp ở
Pháp, Đức diễn ra muộn nhưng tốc độ lại
nhanh?
- GV: Nêu hệ quả về kinh tế của Cách
mạng công nghiệp?
- Gv: Ngoài hệ quả về mặt kinh tế, Cách
mạng công nghiệp còn đem lại hệ quả về
xã hội như thế nào?
chân tay dần được thay thế bằng máy móc khởi đầu cho
quá trình công nghiệp hoá ở Anh
+ Ngành chế tạo máy ra đời và phát triển: Luyện kim:Năm 1735 phát minh ra phương pháp nấu than cốcluyện gang thép, năm 1784 lò luyện gang đầu tiên đượcxây dựng
+ Giao thông vận tải có những bước tiến lớn: Năm 1814Xti-phen-xơn chế tạo thành công đầu máy xe lửa Sau
đó hệ thống đường sắt được pt
- Giữa thế kỷ XIX Anh trở thành công xưởng thế giới
2 Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức a) Pháp
- Từ những năm 30 của thế kỷ XIX Cách mạng côngnghiệp bắt đầu diễn ra và phát triển mạnh trong nhữngnăm 1850 - 1870
3 Hệ quả của cách mạng công nghiệp
- Về kinh tế: + Nâng cao năng suất lao động , xã hội hoá
quá trình lao động của CNTB+ Làm chuyển biến mạnh mẽ các ngàng kt khác:nôngnghiệp và giao thông vận tải
+ Thay đổi bộ mặt các nước tư bản, nhiều trung tâmcông nghiệp mới và thành thị đông dân ra đời
- Về xã hội:
+ Hình thành 2 giai cấp mới là: tư sản công nghiệp và
vô sản công nghiệp
+ Tư sản công nghiệp nắm tư liệu sản xuất và quyềnthống trị
+ Vô sản công nghiệp làm thuê, đời sống cơ cực dẫnđến đấu tranh giữa vô sản với tư sản
4 Sơ kết bài học: Những thành tựu của Cách mạng công nghiệp, hệ quả CMCN mang lại sức mạnh
kinh tế cho CNTB, củng cố nền tảng thống trị của chê độ mới và là điều kiện hoàn thành các cuộcCMTS ở Châu Âu
5 Bài tập về nhàLập bảng thống kê về những phát minh của Cmcn Anh theo nội dung sau:
Thời gian Người phát minh Tên phát minh Tác động kinh tế
Ngày soạn: 20/03/2010 Tiết 41
BÀI 33: HOÀN THÀNH CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ MỸ GIỮA THẾ KỶ XIX
Trang 111 Phương pháp: Nêu vấn đề, phân tích, giải thích
2 Tài liệu thiết bị dạy học: Lược đồ quá trình thống nhất Đức, Italia
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản HS cần nắm
GV: Hãy cho biết tình hình nước Đức trước khi
thống nhất?
GV kết hợp việc trình bày với chỉ lược đồ về nước
Đức để thấy được tình trạng chia rẽ của quốc gia
này
- GV:Yêu cầu cấp bách của Đức là làm gì để phát
triển kinh tế tư bản chủ nghĩa?
- GV trình bày và phân tích: Ở Đức do sự thỏa
hiệp của giai cấp tư sản và quý tộc phong kiến, giai
cấp vô sản chưa đủ trưởng thành để tiến hành
thống nhất đất nước bằng con đường Cách mạng
-con đường "Từ dưới lên", quá trình thống nhất đất
nước được thực hiện bằng con đường chiến tranh
vương triều - "Từ trên xuống", thông qua ca của
quí tộc Phổ - đại diện là Bi-xmác Với chính sách
phản động đã đưa nước Đức trở thành một đồn lũy
phản động, nhất là nguồn gốc chủ yếu dẫn đến chủ
nghĩa quân phiệt xâm lược và là trung tâm xảy ra
các cuộc chiến tranh ở châu Âu
- GV sử dụng lược đồ quá trình thống nhất Đức để
trình bày diễn biến quá trình thống nhất nước Đức
- GV giải thích rõ: Việc thống nhất nước Đức
mang tính chất một cuộc Cách mạng tư sản tạo
điều kiện cho kinh tế tư bản cách mạng phát triển
1 Cuộc đấu tranh thống nhất nước Đức
- Tình hình nước Đức:
+ Giữa thế kỷ XIX kinh tế tư bản chủ nghĩa Đứcphát triển nhanh chóng, Đức trở thành nướccông nghiệp
+ Phương thức kinh doanh theo lối tư bản đãxâm nhập vào các ngành kinh tế
+ Nước Đức bị chia xẻ thành nhiều vương quốcnhỏ, cản trở sự phát triển kinh tế tư bản chủnghĩa
đặt ra yêu cầu cần thống nhất đất nước
- Đức tiến hành thống nhất bằng vũ lực "Từ trênxuống" thông qua các cuộc chiến tranh với cácnước khác
- Quá trình thống nhất Đức:
+ Năm 1864 Bi-xmác tấn công Đan Mạch chiếmHôn-xtai-nơ và Sơ-lê-svích thuộc Bắc Hải vàBan Tích
+ Năm 1866 Bi-xmác gây chiến tranh với Áo,Đức thành lập một liên bang Bắc Đức
Trang 12mạnh mẽ ở Đức.
GV phân tích tính chất bộ máy nhà nước Đức, quy
định đến tương lai pt của Đức sau này
- GV: Tình hình I-ta-li-a trước khi thống nhất đất
nước?
GV: Trước tình hình đó đặt ra yêu cầu gì đưa
I-ta-li-a phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa?
- GV nhấn mạnh: Trong đó nổi bật lên vai trò của
vương quốc vẫn giữ được độc lập, nền quân chủ
lập hiến của triều đại Xa-voa đại diện cho quyền
lợi của liên minh quí tộc tư sản hóa và đại tư sản,
đã tạo điều kiện cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát
triển
GV sử dụng "Lược đồ thống nhất I-ta-li-a " kết
hợp với nội dung SGK để trình bày diễn biến quá
trình thống nhất Italia
- Tiếp theo gọi HS lên bảng trình bày lại quá trình
thống nhất I-ta-li-a để khắc sâu và củng cố kiến
thức
- GV: Nêu ý nghĩa cuộc đấu tranh thống nhất
Italia?
- GV chốt ý: Mang tính chất một cuộc Cách mạng
tư sản, lật đổ sự thống trị của đế quốc Áo và các
thế lực phong kiến bảo thủ Italia Tạo điều kiện
cho chủ nghĩa tư bản phát triển
- GV nhấn mạnh thêm: Hạn chế của cuộc đấu tranh
thống nhất Italia là sau khi thống nhất Italia vẫn
theo chế độ quân chủ lập hiến, nền dân chủ còn rất
nhiều hạn chế, nông dân nghèo không có đất đai và
không có quyền bầu cử
- Năm 1870 - 1871 Bi-xmác gây chiến với Phápthu phục các bang miền Nam hoàn thành thốngnhất Đức
- Kết quả: 1871, tại Vecxai, Đế chế Đức đượcthành lập Hiến pháp mới được ban hàh quy đinhĐức theo thể chế cộng hoà liên bang củng cố vaitrò của quý tộc quân phiệt Phổ
2 Cuộc đấu tranh thống nhất Italia
- Tình hình I-ta-li-a trước khi thống nhất:
+ Đất nước bị phân tán chia xẻ thành 7 vươngquốc nhỏ, chịu sự thống trị của đế quốc Áo.+ Kinh tế lạc hậu, chậm phát triển, bị kìm hãmphát triển
- Nhiệm vụ:
+ Đặt ra yêu cầu cấp bách là giải phóng dân tộckhỏi sự lệ thuộc vào Áo, xỏa bỏ sự cản trở củacác thế lực phong kiến
+ Mở đường cho kinh tế phát triển theo hướng tưbản chủ nghĩa
- Diễn biến: Nổi bật là vai trò của vương quốcPi-ê-môn-tê
+ Tháng 4 1859 chiến tranh với Áo; Tháng 3
-1860 các vương quốc miền Bắc sáp nhập vào e-môn-tê
Pi-+ Tháng 4 - 1860 khởi nghĩa của nhân dân ở xi-li-a cùng với đội quân "Áo đỏ"của Gia-ri-ban-
Xi-đi thống nhất được miền Nam
+ Năm 1866 liên minh với Phổ chống Áo giảiphóng được Vê-nê-xi-a
+ Năm 1870 sau thất bại của Pháp trong chiếntranh với Phổ thu hồi Rô-ma
- Ý nghĩa:
+ Mang tính chất một cuộc Cách mạng tư sản,lật đổ sự thống trị của đế quốc Áo và các thế lựcphong kiến
+ Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển
4 Củng cố: Đặc điểm của CMTS Đức và Italia, những nét khác so với các cuộc CMTS trước.
5 Bài tập về nhà: Câu hỏi SGK
Ngày soạn: 28/03/2010 Tiết 42
BÀI 33: HOÀN THÀNH CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ MỸ GIỮA THẾ KỶ XIX
Trang 13I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: Sau cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, Mĩ triển mạnh mẽ theo con đường TBCN,
điều đó tạo điều kiện để Mĩ tiếp tục xoá bỏ những tàn tích của chế độ thuộc địa, chế độ nô lệ thôngqua cuộc nội chiến, tiếp tục mở đường cho KT TBCN phát triển
2 Tư tưởng, tình cảm
Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân và cá nhân trong cuộc đấu tranh vì quyền tự dodân chủ
3 Kĩ năng :Rèn luyện cho HS kĩ năng phân tích, giải thích các sự kiện lịch sử qua đó khẳng định tính
chất đó chính là những cuộc Cách mạng tư sản diễn ra dưới các hình thức khác nhau
Kĩ năng khai thác lược đồ, tranh ảnh
II CHUẨN BỊ:
1 Phương pháp: Nêu vấn đề, phân tích, giải thích
2 Tài liệu thiết bị dạy học: Lược đồ nước Mĩ giữa TK XIX.
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
Câu hỏi 2: Quá trình thống nhất Italia, giải thích vì sao đây là một cuộc cách mạng tư sản ?
3 T ch c ho t ổ chức các hoạt động dạy và học trên lớp: ức các hoạt động dạy và học trên lớp: ạt động dạy và học trên lớp: động dạy và học trên lớp: ng d y v h c: ạt động dạy và học trên lớp: à học trên lớp: ọc trên lớp:
- GV cho HS quan sát trên lược đồ nước Mĩ giữa thế
kỷ XIX trong SGK và giới thiệu cho HS thấy được sự
mở rộng đất đai nước Mĩ giữa thế kỷ XIX
- GV: Hãy cho biết tình hình nước Mĩ trước khi nội
chiến?Nguyên nhân của nền kinh tế MĨ PT nhanh?
- HS đọc SGK trả lời câu hỏi
+ Mâu thuẫn giữa tư sản và trại chủ nhỏ ở miền Bắc
với chủ nô miền Nam ngày càng gay gắt → phong trào
đấu tranh đòi thủ tiêu chế độ nô lệ mở đường cho
CNTB phát triển
- GV: Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nội chiến?
- GV kết hợp giới thiệu hình 62 "Tổng thống Lin-côn
(người ngồi bên trái) thẩm duyệt bản Tuyên ngôn giải
phóng nô lệ" với nội dung về Lin-côn trong SGK
- GV trình bày: Ngày 12/4/1861 nội chiến bùng nổ,
ban đầu đội quân liên bang kiên quyết và không sử
dụng biện pháp triệt để nên bị thua liên tiếp
3 Nội chiến ở Mĩ
- Tình hình Mĩ trước khi nội chiến:
+ Nước Mĩ không ngừng được mở rộng, đếngiưũa TK XIX đã kéo dài đến bờ biển TháiBình Dương
+ Giữa thế kỷ XIX kinh tế Mĩ tồn tại hai conđường: Miền Bắc phát triển nền công nghiệpTBCN và trang trại; miền Nam kinh tế đồnđiền dựa vào bóc lột nô lệ
+ Nhờ điều kiện thuận lợi kinh tế phát triểnnhanh chóng đặc biệt là ngành công nghiệp
và cả nông nghiệp Song chế độ nô lệ cản trởnền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển.+ Mâu thuẫn giữa tư sản, trại chủ ở miền Bắcvới chủ nô ở miền Nam ngày càng gay gắt
- Nguyên nhân trực tiếp:
+1860, Lin-côn đại diện Đảng cộng hòatrúng cử tổng thống đe dọa quyền lợi của chủ
nô ở miền Nam
+ 11 bang miền Nam tách khỏi Liên bang,thành lập Hiệp bang riêng, chuẩn bị lựclượng chống lại chính phủ chung
- Diễn biến:
+ Ngày 12/4/1861 nội chiến bủng nổ, ưu thế
Trang 14- GV: Trước tình hình đó chính phủ Lin-côn có biện
pháp gì?
- GV: Hãy cho biết ý nghĩa của cuộc nội chiến?
+ Là cuộc Cách mạng tư sản lần thứ 2 ở Mĩ
Đặc điểm của CMTS này?
Lực lượng lãnh đạo: tư sản công thương
LL tham gia: nô lệ, dân tự do, trại chủ
Hình thức: nội chiến
Kết quả: xoá bỏ chế độ nô lệ da đen, tạo điều kiện cho
kt TBCN pt mạnh mẽ
+ Xóa bỏ chế độ nô lệ ở miền Nam tạo điều kiện cho
chủ nghĩa tư bản phát triển
+ Nền kinh tế Mĩ phát triển nhanh chóng sau nội
chiến
thuộc về Hiệp bang
+ 1862, Lincôn lí sắc lệnh cấp đất miền Tâycho dân di cư
+ Ngày 01/1/1863 Lin-côn ra sắc lệnh bãi
bỏ chế độ nô lệ nô lệ, nông dân tham giaquân đội
+ Ngày 09/4/1865 nội chiến kết thúc, thắnglợi thuộc về quân Liên bang
- Ý nghĩa:
+ Là cuộc Cách mạng tư sản lần thứ 2 ở Mĩ.+ Xóa bỏ chế độ nô lệ ở miền Nam tạo điềukiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển
+ Nền kinh tế Mĩ phát triển nhanh chóng saunội chiến
4 Củng cố
GV khái quát đặc điểm của những cuộc CMTS nổ ra muộn thông qua 3 cuộc CMTS trên
5 Dặn dò:
- Lập bảng thống kê các hình thức cách mạng Tư sản theo nội dung sau:
Tên cuộc cách mạng Hình thức Thời gian Kết quả, ý nghĩa
Ngày soạn: 28/03/2010 Tiết 43:
BÀI 34: CHỦ NGHĨA TƯ BẢN CHUYỂN SANG GIAI ĐOẠN ĐẾ QUỐC CHỦ NGHĨA