Kho taøng TCT nhieàu nöôùc ( trong ñoù coù Vieät Nam ) coù moät theå loaïi truyeän raát lí thuù :Truyeän veà caùc nhaân vaät taøi gioûi , thoâng minh .Trí tueä daân gian [r]
Trang 1Hiểu, cảm nhận được những nét chính về nội dung và nghệ thuật của truyện cổ tích
“Em bé thơng minh”
II/ Kiến thức chuẩn:
- Đọc – hiểu văn bản truyện cổ tích theo đặc trương thể loại
- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một nhân vật thơng minh
- Kể lại một câu chuyện cổ tích
III/ Hướng dẫn - thực hiện:
Hoạt động giáo viên Hoạt động HS Nội dung
Hoạt động 1 : Khởi động
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ :
1) Trong truyện Thạch Sanh đã lập
những chiến công nào ? Nêu ý nghĩa
truyện ?
2) Truyện có chi tiết nào thần kỳ, độc
đáo ? Nêu ý nghĩa tiếng đàn thần ?
3 Bài mới :
Kho tàng truyện cổ tích nhiều nước
(trong đĩ cĩ Việt Nam)cĩ một thể truyện
rất lý thú : truyện về các nhân vật tài
giỏi,thơng minh Trí tuệ dân gian sắc sảo
và vui hài ở đây được tập trung vào việc
vượt qua những thử thách của tư duy
Em bé thơng minh là một trong những
truyện thuộc loại ấy
- HS trả lời cá nhân
- Nghe, ghi tựa
Tuần : 7Ti
ết : 27,28
EM BÉ THÔNG MINH
(Truyện cổ tích)
Trang 2Hoạt động 2 : Đọc-hiểu văn bản
- GV hướng dẫn đọc – đọc mẫu – gọi HS
đọc tiếp.Phân HS đọc như sau :
+ Đoạn 1 : Từ đầu -> “về tâu vua”
+ Đoạn 2 : Tiếp theo -> “ăn mừng với
nhau rồi”
+ Đoạn 3 : Tiếp theo -> “ban thưởng
rất hậu”
+ Đoạn 4 :Phần còn lại
-> Nhận xét cách đọc của HS.
- Lưu ý HS các từ khó SGK (chú thích)
- Giải nghĩa từ: Dinh thự,hoàng cung,vô
hiệu
Hỏi: Đó là các từ có nguồn gốc từ
đâu ? chúng thuộc lớp từ nào ?
Hoạt động 3 : Phân tích
Hỏi: Mỗi đoạn kể về một lần thử thách
của em bé Vậy truyện có mấy đoạn ?
Hỏi: Để thử tài em bé, trong
truyện đã dùng hình thức nào?
Hỏi:Vậy hình thức này cĩ phổ
biến trong truyện cổ tích khơng?
Hỏi:Nĩ cĩ tác dụng gì ?
Chuyển ý : Tiết 2
*Câu hỏi kiểm tra khi sang tiết 2:
1) Em hãy nêu hình thức thử tài năng
em bé được thử thách qua lần 1,2
2) Em hãy nêu hình thức thử tài năng
em bé được thử thách qua lần 3,4
Hỏi:Em bé phải trải qua mấy lần
-> Bốn lần
- HS trả lời cá nhân
I/ Tìm hiểu chung:
Em bé thơng minh là
truyện cổ tích về nhân vậtthơng minh, đề cao trí khơndân gian, trí khơn kinhnghiệm, tạo được tiếngcười vui vẻ, hồn nhiên, chấtphác mà khơng kém phầnthâm thúy của nhân dântrong đời sống hằng ngày
II/ Phân tích:
1 Nội dung :
- Những thử thách đối với
Trang 3Hỏi: Đĩ là những thử thách nào?
Chốt :
- Lần 1:Đáp lại câu đố của viên
quan -> so sánh em bé với người
cha
- Lần 2: Đáp lại thử thách của
vua đối với dân làng -> em bé
với tồn dân làng
Lần 3: Đáp thử thách của vua
-> em bé với vua
- Lần 4: Đáp thử thách của sứ
thần nước ngồi -> em bé với
vua, quan, đại thần và trạng
Hỏi: Em cĩ nhận xét gì về
những câu đố ở đây?
Hỏi: Ở những lần thử thách đĩ,
em bé được so sánh với ai?
Hỏi: Những thử thách ấy mỗi lúc
lại như thế nào?
- Lần 4:Đố lại bằng kinh nghiệm
đời sống dân gian ->mọi người
-> Trả lời, giải câu đố
- HS trả lời cá nhân
-> Rất lý thú , bấtngờ
- HS trả lời cá nhân
em bé : + Câu hỏi của viên quan :Trâu cày một ngày được mấy đường ?
+ Câu hỏi của nhà vua : Nuơi làm sao để trâu đực
đẻ được con ; làm ba cỗ thức ăn bằng một con chim
sẻ ? + Câu hỏi của sứ thần : Làm cách nào để xâu được sợi chỉ qua con ốc vặn rất dài ?
Trang 4
Hỏi: Sự lý thú đĩ thể hiện ở chỗ
nào trong mỗi lần giải đố?
Diễn giảng: Em bé đã sử dụng phương
pháp: “Gậy ông đập lưng ông” biến
mình thành người thắng cuộc.
Hỏi: Qua những lần giải đố đã
thừa hưởng đĩ của em bé?
Ch ốt : Câu trả lời nhạy bén của em bé
đã củng cố lòng tin của vua và cuối
cùng họ được ban thưởng rất hậu.
* Hướng dẫn HS tìm hiểu nghệ thuật :
->Thông minh, mưutrí,trí tuệ
-> Làm trạng nguyên
-> Xứng đáng
- HS trả lời cá nhân
- Trí thơng minh của em bébộc lộ qua cách giải đố Trong đĩ , em bé đã khéo léo tạo nên những tình huống để chỉ ra sự phi lí trong những câu đố của viên quan , của nhà vua và bằng kinh nghiệm làm cho
sứ giặc phải khâm phục
2 Nghệ thuật
- Dùng câu đố thử tài – tạo ra tình huống thử thách
để nhân vật bộc lộ tài năng , phẩm chất
- Cách dẫn dắt sự việc cùng với mức độ tăng dần của những câu đố tạo nên tiếng cười hài hước
Hỏi :: Theo em, truyện có ý nghĩa gì ?
- Gọi HS đọc lại ghi nhớ.
- Thảo luận tìm ýnghĩa truyện
- Đọc ghi nhớ SGK
3 Ý nghĩa văn bản
- Truyện đề cao trí khơn dân gian , kinh nghiệm đời sống dân gian
- Tạo ra tiếng cười
Hoạt động 4 : Luyện tập
- Hướng dẫn HS luyện tập.
- Yêu cầu HS kể diễn cảm truyện, kể
đúng nhân vật, trình tự sự việc.
-> Nhận xét cách kể.
- Cho HS tự kể 1 câu chuyện về em bé
thông minh
-> GV củng cố lại nội dung chính của
bài về kiểu nhân vật thông minh.
-> Kể diễn cảm
- HS kể chuyện, VD:
Chú bé tí hon
- Nghe
II Luyện tập:
Bài tập 1: Kể diễn cảmtruyện Em bé thông minh
Bài tập 2: Kể 1 câuchuyện về em bé thôngminh
Trang 5-> Yêu cầu HS nắm ghi nhớ - Nghe, thực hiện theo
- Truyện “em bé thơng minh” tác giả
dân gian đã sử dụng nghệ thuật nào để
lơi cuốn người đọc?
5 Dặn dị :
Bài vừa học :nắm được nội dung ,ý
nghĩa của truyện
Soạn bài :Chữa lỗi dùng từ (tt),trang
75 SGK
- Tra từ điển để hiểu nghĩa các từ : đề
bạt ,yếu điểm ,chứng thực ,bản ,bảng ,xán
lạn …
- Cách soạn :phát hiện và chữa các từ
dùng sai thuộc I,II trang 75,sgk
Trả bài :Tiết 23 - chữa lỗi dùng từ (bài
tập )
Hướng dẫn tự học :
- Về nhà tập kể lại bốn lần thử thách
mà em bé thơng minh đã vượt qua
- Về nhà tìm trong vốn truyện dân gian
về các nhân vật thơng minh: Trạng
Quỳnh, Trạng Hiền, Lương Thế Vinh …
để liên hệ với truyện “em bé thơng minh”.
- Thực hiện theo yêucầu của GV
- Thực hiện theo yêucầu của GV
- Thực hiện theo yêucầu của GV
Trang 6Tuần : 07
Tiết : 27
NS: 6/9/2010 ND:25/9/2010
CHỮA LỖI DÙNG TỪ (tt)
I/ Mục tiêu:
- Nhận biết lỗi do dùng từ khơng đơng đúng nghĩa
- Biết cách chữa lỗi do dùng từ khơng đúng nghĩa
II/ Kiến thức chuẩn:
1.Ki ến thức :
- Lỗi do dùng từ khơng đúng nghĩa
- Cách chữa lỗi do dùng từ khơng đúng nghĩa
2.K
ĩ năng :
- Nhận biết từ dùng khơng đúng nghĩa
- Dùng từ chính xác, tránh lỗi về nghĩa của từ
III/ Hướng dẫn - thực hiện:
2.Kiểm tra bài cũ :
Cho học sinh nhắc lại các thao tác
khi chữ lỗi từ ở tiết trước thông qua các
ví dụ
3.B ài mới :
Khi nĩi,viết địi hỏi phải dùng từ
phát âm cho đúng Tiết học này giúp ta
Tuần : 7Tiết :27 CHỮA LỖI DÙNG TỪ
(tt)
Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức
- Treo bảng phụ -> gọi HS đọc.
Hỏi: Những từ nào dùng sai nghĩa? Thử
giải thích nghĩa của từ đó ? Hãy chữa
lại và thay từ khác cho đúng ?
- Đọc bảng phụ
- Cá nhân phát hiệntừ yếu điểm, đềbạt, chứng thực. >
Chữa lỗi
I Dùng từ không đúng nghĩa:
Trang 7- GV nhận xét và chốt lại nghĩa của từ:
+Yếu điểm : Điểm quan trọng.
+ Đề bạt : Cử giữ chức vụ cao hơn
+ Chứng thực: Xác nhận là đúng sự
thật.
-> Chữa lỗi:
a Thay từ yếu điểm => nhược điểm
b Đề bạt => bầu.
c Chứng thực => chứng kiến.
- Cho HS thảo luận tìm hiểu nguyên
nhân dùng sai và hướng khắc phục.
- GV nhận xét và nhấn mạnh:
+ Không hiểu hoặc chưa hiểu rõ thì
chưa dùng.
+ Cần tra từ điển để hiểu rõ từ
Hỏi : Vậy khi dùng từ không đúng
nghĩa thì có tác hại gì ?
- Nghe, khắc phục
-Trả lời cá nhân Tác hại của việc dùng từkhơng đúng nghĩa : làm cho
lời văn diễn đạt khơngchuẩn xác , khơng đúng với
ý định diễn đạt của ngườinĩi , người viết , gây khĩhiểu
Hoạt động 3 : Luyện tập
BT 1 :
GV treo bảng phụ BT 1 (SGK trg 75) và
gọi HS lên bảng thực hiện yêu cầu gạch
dưới các kết hợp từ đúng !
- Gọi HS đọc, nắm yêu cầu bài tập 1.
- Gọi HS lên bảng giải bài tập.
BT 2 : Thực hiện như BT 1
- Gọi HS đọc, nắm yêu cầu bài tập 2.
- Đọc + xác định yêucầu bài tập 1
- 2 HS lên bảng tìmtừ đúng
II Luyện tập:
Bài tập 1: Các kết hợp từ
đúng:
+ Bản tuyên ngôn
+ Tương lai xán lạn
+ Bôn ba hải ngoại
+ Bức tranh thuỷ mặc + Nói năng tuỳ tiện
Bài tập 2: Điền từ:
Trang 8- Gọi HS lên bảng điền từ -> nhận xét.
BT 3 : GV treo bảng phụ và gọi HS chỉnh
sửa các từ trong câu !
- Gọi HS đọc, nắm yêu cầu bài tập 3.
-> Nhận xét, sửa chữa.
- Yêu cầu HS tìm từ sai và chữa lại cho
đúng -> nhận xét.
BT 4 : Viết chính tả đoạn (Em bé thông
minh) : “Một hôm ……mấy đường”(SGK
Trg 70) – (Lưu ý : Nếu có thời gian)
- Lưu ý HS lỗi lẫn lộn: ch / tr, dấu hỏi,
- Viết chính tả
a Khinh khỉnh
b Khẩn trương
c Băn khoăn
Bài tập 3 : Thay từ:
a Đá = đấm, tống = tung
b Thực thà = thành khẩn,bao biện = ngụy biện
c Tinh tú = tinh túy (tinhhoa)
Bài tập 4: Chính tả:
Ch / tr Dấu hỏi, dấu ngã
Hoạt động 4 : Củng cố - Dặn dị
4 Củng cố :
Thơng qua trong hoạt động 2,3
5 Dặn dị :
Chuẩn bị: Kiểm tra văn học Xem lại
toàn bộ kiến thức các truyền thuyết, cổ
Trang 9
Tuần : 07
Tiết : 2
NS: 7/9/2010 ND: 25/9/2010
KIỂM TRA VĂN HỌC
I/ Mục tiêu:
-Nắm lại nội dung ,ý nghĩa các văn bản đã học (NV 6,tập 1)
-Làm quen dần với cách kiểm tra theo phương pháp mới
II/ Kiến thức chuẩn:
III/ Hướng dẫn - thực hiện:
GV nêu một số qui tắc khi kiểm tra :
- Khơng xem tài liệu ;
- Đọc kĩ nội dung ,yêu cầu trước khi làm bài
- Làm câu dễ trước câu khĩ sau
- Khi cần chọn câu khác thì đánh dấu chéo vào câu đã chọn trước đĩ và chọn lại câu khác
- Cách thức làm bài cho lần sau
- Gi¸o viªn nhËn xÐt häc sinh lµm bµi, thu bµi vµ nhËn bµi
Trang 10+ Mục I mục 1: làm dàn bài theo một trong những đề sau : chuẩn bị đề a và c ( tựgiới thiệu về bản thõn – kể về gia đỡnh mỡnh) , mục 2: xem tham khảo để mà thựchiện tập núi ở nhà trước, để đến lớp núi cho lưu loỏt
+ Mục II thực hiện theo yờu cầu SGK
+ Mục III là những bài tham khảo (dựa vào đú mà tập núi)
c.Trả bài : Tỡm hiểu đề và cỏch làm bài văn tự sự
* ẹEÀ BAỉI :
Phần I: Trắc nghiệm (4,0 điểm)
Khoanh tròn vào chữ cái đứng trớc nhận định đúng nhất trong các câu sau :
Câu 1: Văn bản “Thánh Gióng” thuộc thể loại:
A Truyền thuyết B Truyện cổ tích
C Truyện ngụ ngôn D Truyện cời
Câu 2: Văn bản “Sự tích hồ Gơm” liên quan đến sự kiện lịch sử nào?
A Phong tục làm bánh chng bánh dày B Vua Hùng dựng nớc
C Cuộc kháng chiến chống giặc Ân D Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
Câu 3: Đặc điểm chung của truyện truyền thuyết và truyện cổ tích là chứa đựng nhiều
chi tiết tởng tợng, kì ảo.
1 Con Rồng, cháu Tiên a Giải thích nguồn gốc bánh chng bánh giầy
2 Bánh chng ,bánh giầy b Giải thích di tích làng Cháy
5 Em bé thông minh
Câu 7 Cho các từ sau: " bánh chng,một trăm, chín cựa, chín hồng mao, chín ngà "
chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống trong câu sau
“(1) ván cơm nếp, một trăm nệp (2) ., voi(3) , gà (4) , ngựa (5) mỗi thứ một đôi.”
Caõu 8 Truyeàn thuyeỏt naứo coự hai chaứng caàu hoõn , vua thaựch cửụựi ,roài hoù ủaựnh
nhau gaõy luừ luùt coứn keựo daứi ủeỏn ngaứy nay ?
………
Phần II: Tự luận: (6,0 điểm)
Câu 1: Nêu khái niệm về truyện cổ tích? ( 2ủ )
Câu 2: Trình bày các sự việc chính trong truyện truyền thuyết Thánh Gióng? (3ủ )
Trang 11
Câu 8 : Sơn Tinh , Thủy Tinh
Phần II: Tự luận (6,0 điểm)
Câu 1: (2,0 điểm)
Truyện cổ tích là loại truyện dân gian kể về cuộc đời của một số nhân vật quenthuộc: Nhân vật bất hạnh; nhân vật thông minh; nhân vật ngu ngốc; nhân vật dũngsĩ; nhân vật có tà năng kì lạ; nhân vật là động vật
Câu 2 (4,0 điểm)
Sự việc trong truyện Thánh Gióng:
- Sự ra đời và lớn lên kì lạ của Gióng
- Gióng cất tiếng nói đầu tiên xin đi đánh giặc
- Gióng lớn nhanh nh thổi
- Gióng vơn vai biến thành tráng sĩ xông ra trận
- Gióng đánh tan giặc
- Gióng bay lên trời
- Vua phong danh hiệu, lập đền thờ
- Những di tích còn lại
Tuaàn : 08
Tieỏt : 29
NS: 10/9/2010 ND:27/9/2010
LUYEÄN NOÙI KEÅ CHUYEÄN
I/ Mục tiờu:
- Lập dàn bài tập núi dưới hỡnh thức đơn giản, ngắn gọn
- Biết kể miệng trước tập thể một cõu chuyện
DUYEÄT
Ngaứy ……thaựng …… naờm 2010
Toồ Trửụỷng
Huỳnh Cụng Trạng
Trang 12II/ Kiến thức chuẩn:
- Lựa chọn, trỡnh bày miệng những sự việc cú thể kể chuyện theo một thứ tự hợp
lớ , lời kể rừ ràng, mạch lạc, bước đầu biết thể hiện cảm xỳc
- Phõn biệt lời người kể chuyện và lời nhõn vật núi trực tiếp
III/ Hướng dẫn - thực hiện:
2 Kiểm tra bài cũ :
Caỏu truực ủeà vaờn tửù sửù coự theồ dieón
ủaùt nhử theỏ naứo ? Cho bieỏt caựch laứm
baứi vaờn tửù sửù
3 Bài mới :
Luyện nói trong nhà trờng là đổi
mới trong môi trờng giao tiếp khác môi
trờng xã hội, tập thể công chúng Nói
sao cho có sức truyền cảm để thuyết
phục ngời nghe Đó là cả một nghệ
thuật Những giờ luyện nói nh tiết học
hôm nay là để giúp các em đạt điều đó.
Để các em có thể mạnh dạn khi phát
biểu miệng trớc tập thể
- Traỷ lụứi caự nhaõn
- Nghe, ghi tửùa
Tuaàn : 8 Tieỏt : 29
LUYEÄN NOÙI KEÅ CHUYEÄN
Hoạt động 2 : Hỡnh thành kiến thức
- GV chia nhoựm (toồ).
- Yeõu caàu HS keồ maùnh daùn, to roừ,
maùch laùc trửụực lụựp.
- Theo doừi, ủaựnh giaự kũp thụứi trong
quaự trỡnh HS thaỷo luaọn nhoựm.
- Boỏn nhoựm (toồ),hoaùt ủoọng nhoựm caựnhaõn trỡnh baứy, caựnhaõn khaực nhaọn xeựt-> ruựt ra keỏt luaọnchung
I Chuaồn bũ:
ẹeà :
a Tửù giụựi thieọu veà mỡnh
c Keồ veà gia ủỡnh mỡnh
Hoạt động 3 : Luyện tập
GV ghi daứn yự cụ baỷn (baỷng phuù
II Luyeọn noựi treõn lụựp:
VD: ẹeà a
+ Mụỷ baứi: Chaứo caực baùn ! ủeồcoự theồ hieồu nhau, hoõm nay toõi
Trang 13- GV gọi đại diện nhóm phát biểu.
-> nhận xét, cho điểm.
để diễn đạt
- Một số cá nhântrình bày: tự giớithiệu về mình -> lớpnhận xét
xin tự giới thiệu về mình.+ Thân bài: Tôi tên làNguyễn Văn A, HS lớp 6/3trường THCS An Trường C Tết này tôi tròn 12 tuổi
Gia đình tôi gồm 4 thànhviên: Cha, mẹ, em gái tôi vàbản thân tôi
Hằng ngày tôi thường giúpmẹ rửa chén, quét nhà, trông
em … Sở thích của tôi là đọctruyện cổ tích, xem phimhoạt hình Tôi mơ ước saunày trở thành bác sĩ giỏi đểcứu người
+ Kết bài: Cảm ơn các bạnđã chú ý lắng nghe
Hoạt động 4 : Củng cố - Dặn dị 4.Củng cố :
- GV nhận xét về các bài nĩi của
HS.
- GV nêu những ưu, khuyết điểm
của các em vừa luyện nĩi lưu
ý các em khắc phục cho lần nĩi
sau
5.Dặn dị :
a.Bài vừa học :về nhà tiếp tục
luyện nĩi cho các đề (b),(d),SGK /77.
b.Soạn bài :Cây bút thần ,trang
Trang 15Tuần : 08 NS : 12/9/2010 Tiết : 30-31 ND : 29/9/2010
CÂY BÚT THẦN
(Truyện cổ tích Trung Quốc)
- Cốt truyện “Cây bút thần” hấp dẫn với nhiều yếu tố thần kì
- Sự lặp lại tăng tiến của tình tiết, sự đối lập của các nhân vật
2.K ĩ năng :
- Đọc- hiểu văn bản truyện cổ tích thần kì về kiểu nhân vật thơng minh, tài giỏi
- Nhận ra và phân tích được các chi tiết nghệ thuật kì ảo trong truyện
- Kể lại câu chuyện
III/ Hướng dẫn - thực hiện:
2.Kiểm tra bài cũ :
- Kể vắên tắc truyện em bé thông
minh ? Nhận xét những lần thữ thách
- Lời giải đố cho biết em bé là
người như thế nào ? Ý nghĩa của
truyện?
3 Bài mới :
Kho tàng TCT nhiều nước ( trong
đó có Việt Nam ) có một thể loại
truyện rất lí thú :Truyện về các nhân
vật tài giỏi , thông minh Trí tuệ dân
gian sắc sảo và vui hài ở đây được tập
trung vào việc vượt qua những thử
thách của tư duy Em bé thông minh là
một trong những truyện thuộc loại ấy
- Trả lời cá nhân
- Nghe, ghi tựa
Tuần : 8 Tiết 30,31 :