Giôùi thieäu baøi môùi: ÔÛ tieát tröôùc chuùng ta ñaõ ñöôïc tìm hieåu veà thoâng tin, hoaït ñoäng thoâng tin cuûa con ngöôøi vaø bieát ñöôïc maùy tính ñieän töû hoã trôï con ngöôøi trong[r]
Trang 1Tuần : 1 Ngày soạn :
Chương 1: LÀM QUEN VỚI TIN HỌC VÀ MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ
Bài 1:
THÔNG TIN VÀ TIN HỌC
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
- Giúp học sinh nắm được khái niệm thông tin
- Các hoạt động thông tin của con người
- Học sinh có thể cho các ví dụ về thông tin, ví dụ minh hoạ về hoạt động thông tin của conngười
2 Kỹ năng :
- Phân tích, tư duy, liên hệ thực tế
II Đồ dùng dạy học:
- Giáo án, SGK, sách tham khảo
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định nề nếp:
- Giữ trật tự lớp học
- Điểm danh sĩ số
2 Kiểm tra bài cu õ:
3 Bài mới :
Giới thiệu bài mới: Hằng ngày, con người không ngừng thu thập, trao đổi thông tin với nhau.Và thông tin không chỉ được trao đổi trong một phạm vi giới hạn mà còn có thể trao đổi trên phạm virộng đó là trên toàn thế giới Để có thể trao đổi thông tin rộng rãi con người cần phải có sự trợ giúpcủa máy tính điện tử, từ đó ngành tin học phát triển rất mạnh mẽ Vậy thông tin là gì? Hoạt độngthông tin của con người gồm những quá trình nào? Chúng ta vào bài mới
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Tìm hiểu khái niệm thông
tin
Gv: Trong cuộc sống hằng ngày chúng ta luôn tiếp
nhận thông tin từ nhiều nguồn khác nhau
Gv: Nêu ra một số ví dụ
+ Mỗi buổi tối các em luôn được theo dõi chương
trình thời sự trên Tivi giúp các em biết được các tin
tức thời sự trong nước và quốc tế
+ Hay các bài báo, bản tin…
+ Thông tin về một nhân vật nào đó (họ tên, ngày
tháng năm sinh, quê quán…)
1 Thông tin là gì?
Trang 2 Hoạt động 2 : Hoạt động thông tin của
con người
Gv: Yêu cầu Hs đọc phần 2/SGK
Hs: Đọc bài
Gv: Thông tin có vai trò rất quan trọng trong cuộc
sống của con người vì nó đem lại cho con người sự
hiểu biết về thế giới xung quanh và về chính con
người
Hs: Lắng nghe
Gv: Chúng ta không chỉ tiếp nhận mà còn phải lưu
trữ, trao đổi và xử lí thông tin Ta gọi chung là hoạt
động thông tin
Gv: Vậy hoạt động thông tin là gì?
Hs: Trả lời.
Gv: Lấy ví dụ:
+ Khi đi đường em gặp tín hiệu xanh đỏ của đèn
tín hiệu giao thông nhưng em không chấp hành thì
thông tin em tiếp nhận được không được em xử lí rõ
ràng, dẫn đến việc vi phạm an toàn giao thông
+ Khi được thầy cô giáo dặn dò tiết sau kiểm tra
15phút, em tiếp nhận thông tin đó nếu em xử lí tốt (cố
gắng ôn tập) thì sẽ đạt kết quả cao Ngược lại, em xử
lí không tốt (không ôn bài) thì sẽ đạt kết quả thấp
Gv: Như vậy, theo em trong hoạt động tin học (gồm
tiếp nhận, lưu trữ , trao đổi và xử lí thông tin) quá
trình nào đóng vai trò quan trọng nhất? Vì sao?
Hs: Trả lời
Gv: Giới thiệu mô hình quá trình xử lí thông tin.
Hs: Theo dõi
Gv: Thông tin trước xử lí được gọi là thông tin vào.
Thông tin sau xử lí được gọi là thông tin ra
Gv: Lấy ví dụ giải thích rõ thông tin vào, thông tin ra.
Gv: Ngoài ra, lưu trữ và truyền thông tin làm cho
thông tin được tích luỹ và nhân rộng
2 Hoạt động thông tin của con người:
- Việc tiếp nhận, xử lí, lưu trữ và truyền(trao đổi) thông tin được gọi chung là hoạtđộng thông tin
- Trong hoạt động thông tin, xử lí thông tinđóng vai trò quan trọng nhất, nó đem lại sựhiểu biết cho con người
- Mô hình quá trình xử lí thông tin:
4 Củng cố :
Gv nêu câu hỏi:
- Thông tin là gì? Cho ví dụ
- Hoạt động thông tin gồm những quá trình nào? Trong đó, quá trình nào đóng vai trò quan trọngnhất? Vì sao?
- Vẽ mô hình quá trình xử lí thông tin?
5 Dặn do ø:
- Về nhà học bài
- Đọc trước Phần 3 (SGK/5)
Xử lí
Thông tin vào Thông tin ra
Trang 3Tuần : 1 Ngày soạn :
Bài 1:
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
Giúp học sinh:
- Nắm được nhiệm vụ chính của tin học
- Nắm được vai trò của máy tính điện tử đối với con người
2 Kỹ năng :
- Phân tích, tư duy, liên hệ thực tế
II Đồ dùng dạy học:
- Giáo án, SGK, sách tham khảo
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định nề nếp:
- Giữ trật tự lớp học
- Điểm danh sĩ số
2 Kiểm tra bài cu õ:
3 Bài mới :
Giới thiệu bài mới: Qua phần 1, phần 2 chúng ta đã nắm được khái niệm thế nào là thông tin?Hoạt động thông tin của con người gồm các quá trình: tiếp nhận, xử lí, trao đổi và truyền thông tin.Trong các quá trình đó thì quá trình xử lí thông tin đóng vai trò quan trọng nhất vì nó đem lại sự hiểubiết cho con người
Vậy hoạt động thông tin và tin học liên quan đến nhau như thế nào? Nhiệm vụ chính của tin họclà gì? Và máy tính điện tử giúp con người những gì? Chúng ta đi tìm hiểu tiếp phần 3:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 3 : Hoạt động thông tin và tin
học
Gv: Yêu cầu đọc phần 3/SGK
Hs: Đọc bài
Gv: Hoạt động thông tin của con người được tiến
hành trước hết là nhờ các giác quan và bộ não
Gv: Tuy nhiên, khả năng của các giác quan và bộ
não con người trong các hoạt động thông tin có giới
hạn Chẳng hạn, chúng ta không thể thấy được
những vật quá be ù(vi khuẩn, vi trùng…), nhìn được
quá xa (các hành tinh ngoài vũ trụ, vì sao…) Vì vậy,
con người không ngừng sáng tạo ra các công cụ,
phương tiện giúp mình vượt qua giới hạn đó
3 Hoạt động thông tin và tin học:
Trang 4công việc tính toán của con người Ngoài ra, nó còn
hỗ trợ con người trong nhiều lĩnh vực khác của cuộc
sống như soạn thảo văn bản, trao đổi thông tin
(Internet)…
Gv: Với sự ra đời của máy tính, ngành tin học ngày
càng phát triển mạnh mẽ
Gv: Nhiệm vụ chính của tin học là gì?
4 Củng cố :
Gv nêu câu hỏi:
- Nhiệm vụ chính của tin học là gì?
- Máy tính điện tử là gì?
5 Dặn do ø:
- Về nhà học bài
- Làm bài tập SGK/5
- Đọc trước “Bài 2: Thông tin và biểu diễn thông tin”
Trang 5Tuần : 2 Ngày soạn :
- Phân tích, tư duy, liên hệ thực tế
II Đồ dùng dạy học:
- Giáo án, SGK, sách tham khảo
III Hoạt động dạy và học:
? Giữ trật tự lớp học
? Điểm danh sĩ số
Câu 1: Thông tin là gì? Cho ví dụ.
Câu 2: Hoạt động thông tin gồm những quá trình nào?
Câu 3: Nhiệm vụ chính của tin học là gì?
Giới thiệu bài mới: Ở tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu về thông tin, hoạt động thông
tin của con người và biết được máy tính điện tử hỗ trợ con người trong nhiều lĩnh vực khác nhau củacuộc sống cũng như nhiệm vụ chính của tin học là nghiên cứu việc thực hiện các hoạt động thông tinmột cách tự động trên cơ sở sử dụng máy tính điện tử
Hằng ngày, con người thường trao đổi thông tin với nhau bằng ngôn ngữ hoặc có thể bằng ký hiệu…đó chính là các cách mà con người dùng để biểu diễn thông tin của mình Vậy máy tính điện tử biểu diễn thông tin như thế nào? Hôm nay chúng ta vào bài học mới.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Các dạng thông tin cơ bản
Gv: Yêu cầu Hs đọc phần 1/SGK
Hs: Đọc bài.
Gv: Thông tin thì rất phong phú và đa dạng nhưng ở
đây chúng ta chỉ quan tâm đến 3 dạng thông tin cơ bản:
văn bản, hình ảnh, âm thanh
Hs: Lắng nghe.
Gv: Ba dạng thông tin trên cũng là ba dạng thông tin
chính trong tin học
1 Các dạng thông tin cơ bản:
Ba dạng thông tin cơ bản:
Trang 6về thế giới xung quanh và về chính con người Nhưng
chúng ta phải biết cách diễn đạt thông tin mình cần
truyền đến cho người khác đó chính là sự biểu diễn
thông tin
Hs: Lắng nghe.
Gv: Ngoài các cách thể hiện bằng văn bản, hình ảnh,
âm thanh thì thông tin còn có thể được biểu diễn bằng
nhiều cách khác Ví dụ: những người khiếm thính dùng
nét mặt, cử chỉ hoặc ký hiệu để thể hiện những điều
Tóm tắt ý cho Hs ghi bài
Gv: Biểu diễn thông tin có vai trò quyết định đối với
mọi hoạt động thông tin nói chung và quá trình xử lý
thông tin nói riêng Vì vậy, con người không ngừng cải
tiến, hoàn thiện và tìm kiếm các phương tiện biểu diễn
thông tin mới Máy tính điện tử là công cụ con người sử
dụng phổ biến và hiện đại nhất hiện nay Vậy thông tin
trong máy tính được biểu diễn như thế nào?
Hoạt động 3 : Biểu diễn thông tin trong máy
tính
Gv: Yêu cầu đọc phần 3/SGK
Hs: Đọc bài
Gv: Thông tin có thể được biểu diễn bằng nhiều cách
khác nhau nên việc lựa chọn dạng biểu diễn thông tin
tuỳ theo mục đích và đối tượng dùng tin có vai trò rất
quan trọng Ví dụ: đối với người khiếm thính thì ta
không thể dùng âm thanh hoặc đối với người khiếm thị
thì ta không thể dùng hình ảnh để biểu diễn thông tin
Gv: Máy tính biểu diễn thông tin dưới dạng gì?
Hs: Trả lời.
Gv: Dãy bit (dãy nhị phân) bao gồm mấy ký hiệu? Đó
là những ký hiệu nào?
Hs: Trả lời.
Gv: Giải thích hai ký hiệu 1 và 0 tương ứng với hai
trạng thái có hay không có tín hiệu hoặc đóng hay ngắt
mạch điện
nhiều hình thức khác nhau
- Biểu diễn thông tin là cách thể hiện thôngtin dưới dạng cụ thể nào đó
b, Vai trò của biểu diễn thông tin:
Biểu diễn thông tin có vai trò quyết địnhđối với mọi hoạt động thông tin của conngười
3 Biểu diễn thông tin trong máy tính:
- Để máy tính có thể xử lý, thông tin cần được biểu diễn dưới dạng dãy bit (còn gọi làdãy nhị phân) chỉ gồm hai ký hiệu 0 và 1
Trang 7Gv: Dữ liệu là gì?
Hs: Trả lời.
Gv: Máy tính là công cụ trợ giúp con người trong hoạt
động thông tin chính vì vậy máy tính cần có những bộ
phận đảm bảo việc thực hiện hai quá trình:
+ Biến đổi thông tin đưa vào máy thành dãy bit
+ Biến đổi thông tin lưu trữ dưới dạng bit thành
một trong các dạng quen thuộc với con người: văn bản,
âm thanh và hình ảnh
Gv: Lấy ví dụ.
Gv: Tóm tắt ý cho Hs ghi bài.
- Dữ liệu là thông tin được lưu giữ trong máy
Gv nêu câu hỏi:
? Nêu các dạng thông tin cơ bản? Cho ví dụ
? Biểu diễn thông tin là gì?
? Thông tin trong máy tính được biểu diễn dưới dạng gì?
- Về nhà học bài
- Đọc trước “Bài 3: Em có thể làm được những gì nhờ máy tính?”
Trang 8Bài 3:
EM CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC NHỮNG GÌ NHỜ MÁY TÍNH
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
- Giúp học sinh nắm được các công dụng của máy tính đối với đời sống con người
- Học sinh nắm được sức mạnh của máy tính là phụ thuộc vào sự hiểu biết của conngười
2 Kỹ năng :
- Phân tích, tư duy, liên hệ thực tế
II Đồ dùng dạy học:
- Giáo án, SGK, sách tham khảo
III Hoạt động dạy và học:
- Giữ trật tự lớp học
- Điểm danh sĩ số
2 Kiểm tra bài cu õ:
- Câu 1 : Nêu ba dạng thông tin chính trong tin học?
- Câu 2 : Cho ví dụ minh hoạ biểu diễn thông tin bằng nhiều cách khác nhau
- Câu 3 : Dữ liệu là gì?
3 Bài mới :
Giới thiệu bài mới: Như chúng ta đã biết máy tính là công cụ giúp con người giải quyết
được rất nhiều vấn đề khó khăn trong cuộc sống
Vậy nhờ vào máy tính chúng ta có thể làm được những gì? Hôm nay, chúng ta sẽ đi tìm hiểu về khả năng của máy tính và ta có thể dùng máy tính vào những việc gì cũng như những việc mà máy tính chưa thể làm được Chúng ta vào bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Tìm hiểu một số khả năng
của máy tính
Gv: Yêu cầu Hs đọc phần 1/SGK
Hs: Đọc bài.
Gv: Hãy kể các khả năng của máy tính hỗ trợ con
người trong cuộc sống?
Hs: Trả lời.
Gv: Giải thích và cho ví dụ về từng khả năng của
máy tính
Hs: Lắng nghe
Gv: Tóm tắt ý cho Hs ghi bài.
Hoạt động 2 : Có thể dùng máy tính điện
1 Một số khả năng của máy tính:
Máy tính là một công cụ đa dụng và cónhững khả năng to lớn:
- Khả năng tính toán nhanh
- Tính toán với tốc độ chính xác cao
- Khả năng lưu trữ lớn
- Khả năng làm việc không mệt mỏi
2 Có thể dùng máy tính điện tử vào những việc gì?
- Thực hiện các tính toán
Trang 9- Tự động hoá các công việc văn phòng.
Ví dụ: soạn thảo văn bản, dùng để thuyếttrình
- Hỗ trợ các công tác quản lý Ví dụ: quảnlý thông tin các học sinh trong trường
- Công cụ học tập và giải trí Ví dụ: có thểdùng máy tính để học ngoại ngữ, làm toán,nghe nhạc, xem phim, vẽ tranh…
- Điều khiển tự động và robot
- Liên lạc, tra cứu và mua bán trực tuyến
Ví dụ: Khi máy tính kết nối Internet ta cóthể gửi thư điện tử, trao đổi trực tuyến (chat)
…
4 Củng cố :
Gv nêu câu hỏi:
? Hãy kể các khả năng to lớn của máy tính?
? Em có thể dùng máy tính điện tử vào những việc gì?
5 Dặn do ø:
- Về nhà học bài
- Trả lời câu hỏi SGK/13
- Đọc trước phần tiếp theo của bài
Trang 10Bài 3:
EM CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC NHỮNG GÌ NHỜ MÁY TÍNH (tt)
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
- Giúp học sinh nắm được các công dụng của máy tính đối với đời sống con người
- Học sinh nắm được sức mạnh của máy tính là phụ thuộc vào sự hiểu biết của con người
2 Kỹ năng :
- Phân tích, tư duy, liên hệ thực tế
II Đồ dùng dạy học:
- Giáo án, SGK, sách tham khảo
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định nề nếp:
- Giữ trật tự lớp học
- Điểm danh sĩ số
2 Kiểm tra bài cu õ:
Câu 1: Hãy kể các khả năng to lớn của máy tính?
Câu 2: Em có thể dùng máy tính điện tử vào những việc gì?
3 Bài mới :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 3 : Máy tính và điều chưa
thể
Gv: Yêu cầu đọc phần 3/SGK
Hs: Đọc bài
Gv: Với tất cả những việc mà máy tính làm được
như ở trên thì ta thấy máy tính là một công cụ tuyệt
vời Tuy nhiên, tất cả sức mạnh của máy tính đều
phụ thuộc vào con người và do những hiểu biết của
con người quyết định
Hs: Lắng nghe.
Gv: Theo em máy tính đóng vai trò quyết định hay
con người?
Hs: Trả lời
Gv: Thực tế thì có nhiều việc mà máy tính vẫn
chưa thể làm được, chẳng hạn như phân biệt mùi
vị, cảm giác…Vì vậy máy tính chưa thể thay thế
hoàn toàn con người
Gv: Con người có khả năng tư duy còn máy tính thì
không, máy tính chỉ làm được những gì mà con
người chỉ dẫn thông qua các câu lệnh Đó là hạn
chế lớn nhất của máy tính
Hs: Lắng nghe.
1 Một số khả năng của máy tính:
2 Có thể dùng máy tính điện tử vào những việc gì?
3 Máy tính và điều chưa thể:
- Sức mạnh của máy tính phụ thuộc vàocon người và do những hiểu biết của con
Trang 11Gv: Tóm tắt ý cho Hs ghi bài.
Hs: Ghi bài.
người quyết định
- Máy tính chưa thể thay thế hoàn toàn conngười đặc biệt là chưa thể có năng lực tư duynhư con người
4 Củng cố :
Gv nêu câu hỏi:
- Đâu là hạn chế lớn nhất của máy tính?
5 Dặn do ø:
- Về nhà học bài
- Trả lời câu hỏi SGK/13
- Đọc trước “Bài 4: Máy tính và phần mềm máy tính”
Trang 12Bài 4:
MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
Giúp học sinh:
- Nắm được quá trình ba bước
- Nắm được cấu trúc của máy tính điện tử
- Hiểu được chức năng của các thiết bị trong máy tính điện tử
2 Kỹ năng :
- Quan sát, liên hệ thực tế
II Đồ dùng dạy học:
- Giáo án, SGK, máy tính
III Hoạt động dạy và học:
- Giữ trật tự lớp học
- Điểm danh sĩ số
Câu 1: Máy tính có những khả năng gì?
Câu 2: Máy tính giúp con người những công việc gì?
Câu 3: Nêu hạn chế lớn nhất của máy tính?
Giới thiệu bài mới: Máy tính có khả năng rất to lớn và giúp con người các công việc
tưởng chừng như rất khó khăn Vậy máy tính có cấu trúc như thế nào? Quá trình xử lí thông tin trong máy tính được tiến hành ra sao? Và máy tính khởi động được nhờ đâu? Để hiểu được các vấn đề trên chúng ta đi tìm hiểu bài tiếp theo:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Tìm hiểu mô hình quá
trình ba bước
Gv: Nhắc lại mô hình quá trình xử lý thông tin?
Hs: Trả lời.
Gv: Quá trình xử lý thông tin có 3 bước Trong
thực tế, nhiều quá trình có thể được mô hình hoá
thành một quá trình ba bước
Gv: Giới thiệu mô hình ba bước.
Hs: Theo dõi.
Gv: Giải thích ý nghĩa từng bước.
Gv: Lấy ví dụ cụ thể minh hoạ quá trình ba bước.
Hs: Lắng nghe
Gv: Em hãy lấy một ví dụ khác minh hoạ quá
trình ba bước
Hs: Trả lời.
Gv: Tóm tắt ý cho Hs ghi bài.
1 Mô hình quá trình ba bước:
Ví dụ: Giải toán
- INPUT: Các điều kiện đã cho
- Xử lí: Suy nghĩ, tính toán tìm lời giải
- OUTPUT: Đáp số của bái toán
Nhập (INPUT) XỬ LÝ (OUTPUT) Xuất
Trang 13 Hoạt động 2 : Tìm hiểu cấu trúc của
máy tính.
Gv: Ngày nay, việc sử dụng máy tính rất phổ
biến ở từng nhà, cơ quan, trường học…với nhiều
chủng loại như máy tính để bàn, máy tính xách
tay, siêu máy tính…
Gv: Kích thước của các loại máy rất khác nhau
và ngày càng gọn nhẹ hơn, hiện đại hơn Chẳng
hạn những máy vi tính thế hệ đầu tiên có kích
thước bằng cả một căn phòng, còn máy tính bây
giờ thì kích thước của máy tính đã được cải thiện
rất nhiều và chúng ta có thể đặt ở một góc bàn,
thậm chí có loại vừa bằng quyển sách mỏng hay
có loại nhỏ bằng bàn tay…
Hs: Lắng nghe.
Gv: Tuy nhiên, chúng đều được xây dựng trên cơ
sở một cấu trúc cơ bản gồm các khối chức năng
Nêu các khối chức năng đó?
Gv: Các khối chức năng trên hoạt động dưới sự
hướng dẫn của các chương trình máy tính do con
người lập ra Vậy chương trình là gì?
Hs: Trả lời
2 Cấu trúc chung của máy tính điện tử:
Cấu trúc máy tính gồm các khối chứcnăng chủ yếu:
a, Bộ xử lí trung tâm (CPU): được coi là bộ não
của máy tính
b, Bộ nhớ:
- Bộ nhớ là nơi lưu các chương trình và dữ liệu
- Bộ nhớ được chia làm 2 loại:
+ Bộ nhớ trong
+ Bộ nhớ ngoài
- Đơn vị dùng để đo dung lượng nhớ là byte (1
byte = 8 bit)
c, Thiết bị vào/ra (Input/Output):
- Thiết bị vào (thiết bị nhập): bàn phím, chuột,máy quét…
- Thiết bị ra (thiết bị xuất): màn hình, máy in, loa,
…
Chương trình máy tính là tập hợp cáccâu lệnh, mỗi câu lệnh hướng dẫn một thao táccụ thể cần thực hiện
Gv nêu câu hỏi:
? Nêu mô hình quá trình ba bước?
? Cấu trúc chung của máy tính gồm các khối chức năng nào?
- Về nhà học bài
- Trả lời câu hỏi SGK/19
- Đọc trước Phần 3, 4 (SGK/17, 18)
Trang 14Bài 4:
MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH (tt)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Giúp học sinh:
- Phân biệt được phần cứng, phần mềm máy tính, phân loại phần mềm
- Biết được máy tính là công cụ xử lý thông tin
2 Kỹ năng:
Quan sát, liên hệ thực tế
II Đồ dùng dạy học:
Giáo án, SGK, máy tính
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định nề nếp:
- Giữ trật tự lớp học
- Điểm danh sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Nêu mô hình quá trình ba bước?
Câu 2: Cấu trúc chung của máy tính gồm các khối chức năng nào?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài mới:
Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về quá trình ba bước và các khối chức năng trong máy tính nhưCPU, bộ nhớ, thiết bị vào/ra Vậy nhờ vào đâu mà máy tính hoạt động được? Chúng ta tiếp tục tìmhiểu bài học tiết trước:
Hoạt động 1 : Máy tính là một công cụ
xử lý thông tin
Gv: Nhờ các khối chức năng chính nêu trên máy
tính đã trở thành một công cụ xử lý thông tin hữu
Gv: Quá trình xử lý thông tin trong máy tính được
tiến hành một cách tự động theo sự chỉ dẫn của các
chương trình
Hs: Lắng nghe.
Gv: Tóm tắt ý cho Hs ghi bài.
Hs: Ghi bài.
3 Máy tính là một công cụ xử lý thông tin:
Quá trình xử lý thông tin trong máy tínhđược tiến hành một cách tự động theo sự chỉdẫn của các chương trình
Trang 15 Hoạt động 4 : Phần mềm và phân loại
Gv: Phần mềm đưa lại sự sống cho phần cứng.
Không có phần mềm thì phần cứng sẽ không thể
phát huy vai trò, tác dụng của mình
Gv: Chẳng hạn, không có phần mềm thì màn hình
không thể hiển thị bất cứ gì, loa sẽ không phát ra
âm thanh, chuột, bàn phím sẽ không có tác dụng…
Hs: Lắng nghe.
Gv: Tóm tắt ý cho Hs ghi bài.
Gv: Phần mềm được chia làm mấy loại chính?
4 Phần mềm và phân loại phần mềm:
a, Phần cứng, phần mềm là gì?
- Phần cứng là chính máy tính cùng tất cả cácthiết bị vật lý kèm theo
- Phần mềm là các chương trình máy tính, đưasự sống đến cho phần cứng
b, Phân loại phần mềm:
Phần mềm có thể được chia làm 2 loạichính:
- Phần mềm hệ thống: là các chương trình tổchức việc quản lý, điều phối các bộ phận chứcnăng của máy tính Phần mềm hệ thống quan
trọng nhất là hệ điều hành Ví dụ: DOS,
WINDOWS 98, WINDOWS XP,…
- Phần mềm ứng dụng: là chương trình đáp
ứng những yêu cầu ứng dụng cụ thể Ví dụ:
phần mềm soạn thảo văn bản, phần mềm đồhoạ,…
4 Củng cố:
Gv nêu câu hỏi:
1 Phần mềm là gì?
2 Có mấy loại phần mềm chính? Cho ví dụ
5 Dặn dò:
Về nhà học bài
Trả lời câu hỏi SGK/19
Đọc trước Bài thực hành 1: Làm quen với một số thiết bị máy tính.
Trang 16Bài thực hành 1:
LÀM QUEN VỚI MỘT SỐ THIẾT BỊ MÁY TÍNH
I M ục tiêu:
1 Kiến thức:
Giúp học sinh:
- Nhận biết được một số bộ phận cấu thành cơ bản của máy tính cá nhân
- Biết cách bật/tắt máy tính
- Làm quen với bàn phím và chuột
2 K ỹ năng :
- Quan sát, liên hệ thực tế
II Đồ dùng dạy học:
- Giáo án, SGK, máy tính
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định nề nếp :
- Giữ trật tự lớp học
- Điểm danh sĩ số
2 Kiểm tra bài cũõ:
Câu 1: Nêu quá trình mô hình ba bước? Cho ví dụ.
Câu 2: Nêu rõ cấu trúc chung của máy tính?
Câu 3: Phần mềm là gì? Phần mềm được chia làm mấy loại? Kể tên.
3 Bài mới:
Giới thiệu bài mới: Chúng ta đã nắm được các khối chức năng trong cấu trúc chung của máy
tính Hôm nay chúng ta sẽ làm quen với một số thiết bị máy tính Chúng ta vào bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Phân biệt các bộ phận
của máy tính cá nhân:
Gv: Nêu một số thiết bị nhập dữ liệu cơ bản mà em
biết?
Hs: Trả lời.
Gv: Giới thiệu 2 thiết bị nhập dữ liệu thông dụng
nhất là: bàn phím và chuột
Gv: Bàn phím có chức năng gì?
Hs: Trả lời.
Gv: Bàn phím là thiết bị nhập vô cùng quan trọng
giúp chúng ta có thể nhập dữ liệu vào máy tính
Nếu không có bàn phím thì chúng ta không thể
đánh chữ hay thực hiện một số thao tác chính
Gv: Cho Hs quan sát bộ phận nhập dữ liệu: bàn
phím
Gv: Cho Hs ghi bài.
Hs: Ghi bài.
Gv: Một thiết bị nhập không kém phần quan trọng
nữa đó là chuột
1 Phân biệt các bộ phận của máy tính cá
nhân:
a, Các thiết bộ nhập dữ liệu cơ bản:
- Bàn phím (Keyboard): là thiết bị nhập dữ liệuchính của máy tính
Trang 17Gv: Chuột có chức năng gì?
Hs: Trả lời.
Gv: Chuột là thiết bị điều khiển nhập dữ liệu rất
quan trọng đặc biệt là trong đồ hoạ, nhờ có chuột
mà ta có thể thực hiện một số thao tác một cách
Gv: Giới thiệu cho Hs nắm rõ về thân máy tính
Gv: Trong thân máy tính có chứa rất nhiều thiết bị
quan trọng các mạch điện, bộ vi xử lí, RAM, nguồn
điện, ổ mềm, ổ CD_ROM,……Tất cà các thiết bị này
được gắn trên một bản mạch gọi là bản mạch chủ
Hs: Lắng nghe và ghi bài.
Gv: Nêu một số thiết bị xuất dữ liệu cơ bản mà em
Một máy tính hoàn chỉnh bao gồm màn hình,
thân máy tính, chuột, bàn phím; có thể có thêm máy
in, loa,…
Hs: Lắng nghe.
Hoạt động 2 : Bật máy tính.
Gv: Hướng dẫn Hs thao tác khởi động máy tính.
Hs: Quan sát.
Gv: Yêu cầu Hs quan sát các đèn tín hiệu và quá
- Chuột (mouse): là thiết bị điều khiển nhập dữliệu
b, Thân máy tính:
- Thân máy tính có chứa rất nhiều thiết bị phứctạp gồm bộ vi xử lí, bộ nhớ(RAM), nguồn điện được gắn trên bản mạch chủ
(mainboard)
c, Các thiết bị xuất dữ liệu:
- Màn hình: hiển thị kết quả hoạt động củamáy tính
- Máy in: dùng để đưa dữ liệu ra giấy
- Loa: dùng để đưa âm thanh ra ngoài
- Ổ ghi CD/DVD: dùng để ghi dữ liệu ra cácđĩa dạng CDROM/DVD
d, Các thiết bị lưu trữ dữ liệu:
- Ổ đĩa cứng: là thiết bị lưu trữ dữ liệu chủ yếucủa máy tính, có dung lượng lưu trữ lớn
- Đĩa mềm: có dung lượng nhỏ
- Ngoài ra còn có các thiết bị nhớ hiện đại nhưđĩa quang, USB,……
2 Bật máy tính:
Bật công tác trên thân máy tính (Power)và bật công tác màn hình (nếu màn hình chưađược mở)
Trang 18Hs: Thực hiện và quan sát.
Gv: Giúp Hs phân biệt tác dụng của việc gõ một
phím và gõ tổ hợp phím
Gv: Yêu cầu Hs nhấn giữ phím Shift và gõ một
phím kí tự bất kỳ
Cho nhận xét?
Hs: Thực hiện và nhận xét.
Gv: Yêu cầu Hs nhấn giữ phím Alt và gõ phím F.
Cho nhận xét?
Hs: Thực hiện và nhận xét.
Gv:Yêu cầu Hs nhấn giữ phím Ctrl và gõ phím F.
Cho nhận xét?
Hs: Thực hiện và nhận xét.
Gv:Yêu cầu Hs di chuyển chuột trên mặt phẳng
Quan sát sự thay đổi vị trí của con trỏ chuột
Cho nhận xét?
Hs: Thực hiện và nhận xét.
Hoạt động 4: Tắt máy tính
Gv: Hướng dẫn Hs thao tác tắt máy tính
Hs: Quan sát và thực hiện.
Gv: Yêu cầu Hs quan sát quá trình tự kết thúc và tắt
của máy tính
Hs: Quan sát.
4 Tắt máy tính:
- Nháy nút Start -> Turn Off Computer
- Tắt màn hình nếu cần thiết
4 Củng cố:
Gv nêu câu hỏi:
? Nêu các thiết bị nhập cơ bản và chức năng của chúng?
? Nêu các thiết bị xuất dữ liệu và chức năng của chúng?
? Nêu các thiết bị lưu trữ dữ liệu và chức năng của chúng?
? Nêu thao tác bật và tắt máy tính?
5 Dặn do ø:
- Về nhà xem lại bài và các kiến thức đã học
Trang 19Tuần : 5 Ngày soạn :
Chương II: PHẦN MỀM HỌC TẬP
Bài 5:
LUYỆN TẬP CHUỘT
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Giúp học sinh:
Nhận biết được một số thao tác với chuột, luyện tập chuột với phần mềm Mouse Skills
Luyện tập các thao tác với chuột.
2 Kỹ năng:
- Phân tích, tư duy, liên hệ thực tế
II Đồ dùng dạy học:
- Giáo án, SGK, sách tham khảo
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định nề nếp:
- Giữ trật tự lớp học
- Điểm danh sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Nêu các thiết bị nhập, xuất, lưu trữ dữ liệu mà em đã học?
Câu 2: Nêu thao tác khởi động và tắt máy?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài mới: Chuột là thiết bị nhập đóng vai trò rất quan trọng, nó giúp ta thực hiện một số thao tác rất nhanh và đơn giản, để có thể làm việc với chuột một cách thành thạo và chính xác hơn, hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu và luyện tập một số thao tác với chuột Chúng ta vào bài mới:
Hoạt động 1 : Các thao tác chính với
chuột
Gv: Chuột là công cụ quan trọng thường đi liền
với máy tính Thông qua chuột chúng ta có thể
thực hiện các lệnh điều khiển hoặc nhập dữ liệu
vào máy tính nhanh và thuận tiện
Hs: Lắng nghe
Gv: Giúp Hs phân biệt nút trái chuột, nút giữa và
nút phải chuột
Gv: Giới thiệu cách cầm chuột
Hs: Quan sát
Gv: Giới thiệu các thao tác chính với chuột
Hs: Quan sát
1 Các thao tác chính với chuột:
Dùng tay phải để giữ chuột, ngón trỏ đặt lên núttrái, ngón giữa đặt lên nút phải chuột
- Di chuyển chuột: giữ và di chuyển chuột trên mặtphẳng, không nhấn bất cứ nút chuột nào
- Nháy chuột: nhấn nhanh nút trái chuột và thả tay
- Nháy nút phải chuột: nhấn nhanh nút phải chuột và thả tay
- Nháy đúp chuột: nhấn nút trái chuột 2 lần liên tiếp
- Kéo thả chuột: nhấn và giữ nút trái chuột, di chuyển chuột đến vị trí đích rồi thả tay
Trang 20LUYỆN TẬP CHUỘT (tt)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Giúp học sinh:
Nhận biết được một số thao tác với chuột, luyện tập chuột với phần mềm Mouse Skills
Luyện tập các thao tác với chuột.
2 Kỹ năng:
- Phân tích, tư duy, liên hệ thực tế
II Đồ dùng dạy học:
- Giáo án, SGK, sách tham khảo
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định nề nếp:
- Giữ trật tự lớp học
- Điểm danh sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Giới thiệu bài mới:
Hoạt động 2 : Luyện tập sử dụng chuột
với phần mềm Mouse Skills
Gv: Giới thiệu phần mềm Mouse Skills với Hs
Gv: Giới thiệu từng mức luyện tập cho Hs nắm
Hs: Lắng nghe và quan sát thao tác của Gv
Gv: Mỗi mức, phần mềm cho phép thực hiện 10
lần thao tác luyện tập chuột tương ứng Càng về
sau thì mức độ luyện tập sẽ càng khó hơn Sau
khi thực hiện xong tất cả các mức tập chuột phần
mềm sẽ tính tổng điểm em đạt được
Hs: Lắng nghe
Gv: Giải thích và thực hiện các thao tác cần
luyện tập ở từng mức, đặc biệt mức 5
Hs: Lắng nghe và quan sát
Hoạt động 3 : Luyện tập
Gv: Hướng dẫn Hs cách khởi động phần mềm
Mouse Skills
Hs: Quan sát
Gv: Hướng dẫn các thao tác cần thiết để bắt đầu
luyện tập
Hs: Lắng nghe và quan sát
Gv: Hướng dẫn cách đưa ra tổng điểm và mức
đánh giá cho từng bài tập
Hs: Lắng nghe
2 Luyện tập sử dụng chuột với phần mềm Mouse Skills:
- Mức 1: Luyện thao tác di chuyển chuột
- Mức 2: Luyện thao tác nháy chuột
- Mức 3: Luyện thao tác nháy đúp chuột
- Mức 4: Luyện thao tác nháy nút phải chuột
- Mức 5: Luyện thao tác kéo thả chuột
3 Luyện tập:
- Khởi động phần mềm bằng cách nháy đúp chuột
vào biểu tượng của phần mềm Mouse Skills
- Nhấn một phím bất kỳ để bắt đầu vào cửa sổ luyện tập chính
- Luyện tập các thao tác sử dụng chuột qua từng bước
Trang 21- Có 4 mức đánh giá lết quả luyện tập:
+ Beginner: Bắt đầu + Not bad: tạm được + Good: Khá tốt + Expert: Rất tốt.
4 Củng cố:
Gv nêu câu hỏi:
- Nêu các thao tác chính với chuột?
- Nêu các mức luyện tập chuột?
- Nêu các bước cần thiết để luyện tập chuột?
5 Dặn dò:
- Về nhà học bài
- Đọc trước “Bài 6: Học gõ mười ngón.”
Trang 22- Nắm được vị trí của các ngón tay trên bàn phím.
- Học sinh luyện tập gõ mười ngón như hướng dẫn
2 Kỹ năng :
? Phân tích, tư duy, liên hệ thực tế.
II Đồ dùng dạy học:
? Giáo án, SGK, sách tham khảo.
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định nề nếp:
- Giữ trật tự lớp học
- Điểm danh sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ :
Câu 1: Nêu thao tác chính với chuột?
Câu 2: Nêu các mức luyện tập chuột?
Câu 3: Nêu các bước cần thiếr để luyện tập chuột?
GV giới thiệu hàng phím cơ sở gồm 8 phím chính: A,
S, D, F, J, K, L trong đó phím S, L là hai phím gai
Đây là hai phím dùng lám vị trí đặt tại hai ngón tay
trỏ ; còn được gọi là phím xuất phát
GV: Hàng phím cơ sở là hàng phím quan trọng nhất
GV giới thiệu các phím điều khiển, phím đặc biệt
như: Spacebar, Ctrl, Alt, Shift, Caps lock, Tab, Enter
và Backspace và có thể nói công dụng của các phím
GV cho một vài hs nhắc lại và nhận xét
GV có thể cho HS quan sát tất cả các hàng phím trên
1 Bàn phím máy tính:
Khu vực chính của bàn phím gồm 5 hàng phím:
+ Hàng phím số+ Hàng phím trên+ Hàng phím cơ sở+ Hàng phím dưới+ Hàng phím chứa phím cách
Trang 23bàn phím máy tính để HS nắm rõ.
GV: Vậy lợi ích của việc gõ mười ngĩn như thế nào?
Hoạt động 2 : Lợi ích của việc gõ mười ngĩn
GV: trước khi cĩ máy tính cĩ máy tính, con người đã
dùng máy chữ để tạo ra các văn bản trên giấy Cơng
việc gõ máy chữ cũng được thực hiện trên một bàn
phím cĩ hình dạng tương tự như bàn phím máy tính
hiện nay Với máy chữ các quy tắc sử dụng cả mười
ngĩn tay để gõ bàn phím đã được lập ra Các qui tắc
này cũng được sử dụng đối với bàn phím máy tính
GV nêu lợi ích của việc gõ bàn phím bằng mười
ngĩn:
- Tốc độ gõ nhanh hơn
- Gõ chính xác hơn
Ngồi ra , gõ bàn phím băng mười ngĩn tay là tác
phong làm việc và lao động chuyên nghiệp với máy
Gv nêu câu hỏi:
? Việc gõ bàn phím bằng mười ngĩn cĩ lợi ích gì?
? Hàng phím cơ sở gồm mấy phím? Đĩ là những phím nào?
5 Dặn do ø:
- Về nhà học bài
- Chuẩn bị thực hành